База данных: Статьи ППС
Страница 3, Результатов: 31
Отмеченные записи: 0
21.
Подробнее
28
Р 89
Рустенов Амангелді Рустенович [Текст] // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №3. - Б. 198-199
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Рустенов Амангелді Рустенович -- биология ғылымдарының кандидаты -- ауылшаруашылық ғылымдарының докторы -- профессор -- Түркістан облысы -- Түлкібас ауданы -- Көкбұлақ ауылы -- М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- биология -- экология -- Ген инженериясы
Аннотация: Рустенов Амангелді Рустенович – биология ғылымдарының кандидаты, ауылшаруашылық ғылымдарының докторы, профессор – 1 қазан 1942 жылы, Түркістан облысы, Түлкібас ауданы, Көкбұлақ ауылында дүниеге келген.
Держатели документа:
ЗКУ
Р 89
Рустенов Амангелді Рустенович [Текст] // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №3. - Б. 198-199
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Рустенов Амангелді Рустенович -- биология ғылымдарының кандидаты -- ауылшаруашылық ғылымдарының докторы -- профессор -- Түркістан облысы -- Түлкібас ауданы -- Көкбұлақ ауылы -- М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- биология -- экология -- Ген инженериясы
Аннотация: Рустенов Амангелді Рустенович – биология ғылымдарының кандидаты, ауылшаруашылық ғылымдарының докторы, профессор – 1 қазан 1942 жылы, Түркістан облысы, Түлкібас ауданы, Көкбұлақ ауылында дүниеге келген.
Держатели документа:
ЗКУ
22.
Подробнее
85.32
М 36
Махмутова, Х. М.
Ұйғыр биінің Қазақстандағы оқу процесіндегі орны және оның ғылыми негізі [Текст] / Х. М. Махмутова // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 64-66.
ББК 85.32
Рубрики: Танец (хореография)
Кл.слова (ненормированные):
Ұйғыр биі -- оқу процесі -- Қазақстан -- дәстүрлі мәдениеті -- Шығыс Түркістан зерттеушілері -- Халық биі -- сахналық биі -- хореография -- білім беру бағдарламасы -- Шығыс биі
Аннотация: ХХ-ХХІ ғасырлар тоғысындағы әлеуметтік-саяси жүйенің қайта құрулуы түбегейлі өзгерістерге алып келді. Көп ұлтты Қазақстанның тәуелсіздігі кезеңінде, еліміздің әр халқы өзінің дәстүрлі мәдениеті мен өнерін дамытуға мүмкіндік алды. Олардың арасында көне түркі халықтарының өкілдері – ұйғырлар.
Держатели документа:
ЗКУ
М 36
Махмутова, Х. М.
Ұйғыр биінің Қазақстандағы оқу процесіндегі орны және оның ғылыми негізі [Текст] / Х. М. Махмутова // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 64-66.
Рубрики: Танец (хореография)
Кл.слова (ненормированные):
Ұйғыр биі -- оқу процесі -- Қазақстан -- дәстүрлі мәдениеті -- Шығыс Түркістан зерттеушілері -- Халық биі -- сахналық биі -- хореография -- білім беру бағдарламасы -- Шығыс биі
Аннотация: ХХ-ХХІ ғасырлар тоғысындағы әлеуметтік-саяси жүйенің қайта құрулуы түбегейлі өзгерістерге алып келді. Көп ұлтты Қазақстанның тәуелсіздігі кезеңінде, еліміздің әр халқы өзінің дәстүрлі мәдениеті мен өнерін дамытуға мүмкіндік алды. Олардың арасында көне түркі халықтарының өкілдері – ұйғырлар.
Держатели документа:
ЗКУ
23.
Подробнее
86
Е 70
Ережепова, Р. Г.
Нақышбандия тариқатының таралуы және Маңғыстау түбегіндегі ержан хазіреттің діни-рухани қызметі [Текст] / Р. Г. Ережепова // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 128-132.
ББК 86
Рубрики: Религия
Кл.слова (ненормированные):
Нақышбандия тариқаты -- діни-рухани қызметі -- маңғыстау -- Орта Азия -- Тариқат -- дін -- Ислам ғұлама -- Ержан хазірет
Аннотация: Сопылық ілім ҮІІ-ІХ ғасырларда пайда болып, Орта Азияға Х-ХІІ ғасырларда еніп, тұрақтанды. Сопылық ілімнің кең қанат жайып, Қазақстан жеріне тарауының бір мысалы – Түркістандағы Қожа Ахмет Яссауи кесенесінің тұрғызылуы және оған Орта Азия халықтарының ағылып келіп, тәу етуі. Ысқақ бабажәне Баба Түкті Шашты Әзиз жергілікті қазақтар арасында исламды таратушылар болды.
Держатели документа:
ЗКУ
Е 70
Ережепова, Р. Г.
Нақышбандия тариқатының таралуы және Маңғыстау түбегіндегі ержан хазіреттің діни-рухани қызметі [Текст] / Р. Г. Ережепова // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 128-132.
Рубрики: Религия
Кл.слова (ненормированные):
Нақышбандия тариқаты -- діни-рухани қызметі -- маңғыстау -- Орта Азия -- Тариқат -- дін -- Ислам ғұлама -- Ержан хазірет
Аннотация: Сопылық ілім ҮІІ-ІХ ғасырларда пайда болып, Орта Азияға Х-ХІІ ғасырларда еніп, тұрақтанды. Сопылық ілімнің кең қанат жайып, Қазақстан жеріне тарауының бір мысалы – Түркістандағы Қожа Ахмет Яссауи кесенесінің тұрғызылуы және оған Орта Азия халықтарының ағылып келіп, тәу етуі. Ысқақ бабажәне Баба Түкті Шашты Әзиз жергілікті қазақтар арасында исламды таратушылар болды.
Держатели документа:
ЗКУ
24.
Подробнее
26.82
А 37
Айманова, Е. Е.
Түркістан облысы, Созақ ауданының экономикалық-географиялық жағдайына сипаттама [Текст] / Е. Е. Айманова, Е. Аби, М. Kрыкбаева // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 44-49.
ББК 26.82
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан облысы -- Созақ ауданы -- экономикалық-географиялық жағдайына сипаттама -- география -- географиялық орны -- экономикалық-географиялық жағдайы
Аннотация: Тарихтан елеулі орын алатын Созақ ауданының алғаш рет құрылып, ірге тасының қаланғанына биыл 95 жыл толып отыр.Сан қилы кезеңді бастан кешірген, ғасырға жуық тарихы бар аудан – есімдері республикаға танымал. Ауданның экономикасы мен мәдениетінің дамуына географиялық орны мен пайдалы қазбаларының үлесі зор. Бұл мақалада Созақ ауданының географиялық орны хv ғасырдың соңғы жылдарынан бергі Созақ өңіріндегі жер – су атауларының шығу тарихы, қоғамның әр кезеңдегі әкімшік – аумақтық құрылымы, әлеуметтк – экономикалық жағдайы, климаты және шаруашылығы туралы мағұлматтар беріледі. Аталған мағұлматтар бойынша деректер беріледі
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аби, Е.
Kрыкбаева, М.
А 37
Айманова, Е. Е.
Түркістан облысы, Созақ ауданының экономикалық-географиялық жағдайына сипаттама [Текст] / Е. Е. Айманова, Е. Аби, М. Kрыкбаева // «Иванов оқулары – 2023» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2023. - 12 қазан. - Б. 44-49.
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан облысы -- Созақ ауданы -- экономикалық-географиялық жағдайына сипаттама -- география -- географиялық орны -- экономикалық-географиялық жағдайы
Аннотация: Тарихтан елеулі орын алатын Созақ ауданының алғаш рет құрылып, ірге тасының қаланғанына биыл 95 жыл толып отыр.Сан қилы кезеңді бастан кешірген, ғасырға жуық тарихы бар аудан – есімдері республикаға танымал. Ауданның экономикасы мен мәдениетінің дамуына географиялық орны мен пайдалы қазбаларының үлесі зор. Бұл мақалада Созақ ауданының географиялық орны хv ғасырдың соңғы жылдарынан бергі Созақ өңіріндегі жер – су атауларының шығу тарихы, қоғамның әр кезеңдегі әкімшік – аумақтық құрылымы, әлеуметтк – экономикалық жағдайы, климаты және шаруашылығы туралы мағұлматтар беріледі. Аталған мағұлматтар бойынша деректер беріледі
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аби, Е.
Kрыкбаева, М.
25.
Подробнее
63
Б 82
Боранбаева, Б. С.
Орал өңіріндегі қазақ баспасөзінің қалыптасуы [Текст] / Б. С. Боранбаева, Ш. Еркінұлы // «Тәуелсіздік тағылымы: келешек көкжиегі» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - 10 желтоқсан. - Б. 37-40.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
баспасөз -- Орал -- Орал өңірі -- тарих -- Алғашқы қазақ кітаптары -- ұлттық баспасөз құралдары -- Түркістан уалаяты газеті -- Дала уалаяты газеті -- Қазақ газеті -- Серке -- Улфат -- Айқап -- Ұран газеті
Аннотация: Қазақстанның қазіргі заман тарихындағы тәуелсіз алғашқы қазақ мемлекетінің Алаш Ордаға қызығушылықтары еш төмендеген емес. Бұл кездейсоқ емес. Бір жағынан – күрделі ХХ ғасырдың романтикалық және игі кезеңдері болып табылатын отандық тарихтың маңызды тұстарына шынайы көзқарас болса, ал екінші жағынан – Алаш пен қазақ саяси қайраткерлерінің тарихы жалған және жартылай шындығы шымылдықпен терең жамылғаны соншалық, бұл мәселе үнемі қоғамның назарын аударуда
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Еркінұлы, Ш.
Б 82
Боранбаева, Б. С.
Орал өңіріндегі қазақ баспасөзінің қалыптасуы [Текст] / Б. С. Боранбаева, Ш. Еркінұлы // «Тәуелсіздік тағылымы: келешек көкжиегі» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - 10 желтоқсан. - Б. 37-40.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
баспасөз -- Орал -- Орал өңірі -- тарих -- Алғашқы қазақ кітаптары -- ұлттық баспасөз құралдары -- Түркістан уалаяты газеті -- Дала уалаяты газеті -- Қазақ газеті -- Серке -- Улфат -- Айқап -- Ұран газеті
Аннотация: Қазақстанның қазіргі заман тарихындағы тәуелсіз алғашқы қазақ мемлекетінің Алаш Ордаға қызығушылықтары еш төмендеген емес. Бұл кездейсоқ емес. Бір жағынан – күрделі ХХ ғасырдың романтикалық және игі кезеңдері болып табылатын отандық тарихтың маңызды тұстарына шынайы көзқарас болса, ал екінші жағынан – Алаш пен қазақ саяси қайраткерлерінің тарихы жалған және жартылай шындығы шымылдықпен терең жамылғаны соншалық, бұл мәселе үнемі қоғамның назарын аударуда
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Еркінұлы, Ш.
26.
Подробнее
63
К 38
Қият, А.
Бопай ханым Қасымқызының тарихтағы бейнесі: деректерді талдау [Текст] / А. Қият // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 231-246.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Төре -- сұлтан -- ханым -- Түркістан -- округ -- көтеріліс -- шежіре
Аннотация: Қазақ тарихында қандай оқиға орын алмасын әйелдердің рөлі көріне бермейді. Патриархаттық құрылымда өмір сүрген қазақ қауымында ат жалын тартып тізгін ұстаған жауынгерлердің батырларға айналуы мен қолбасшылардың ерліктері аңыздар мен жыр-дастандарда баяндалып, әйелдер қазан-ошақ пен бала тәрбиесінің айналасында қалып қояды. Хан-сұлтандардан бастап қатардағы жауынгердің тылында отбасының хал-ахуалы әйелдердің қолында болды. Сөйте тұра, отбасында ғана емес, күллі әулетте құрметке ие болып, сөзін өткізе білген қазақ әйелдері аз емес-ті. Біздің мақаламыз осындай сый-құрметтің иесі Бопай ханым Қасымқызына арналып отыр. Зерттеу барысында Бопай ханымның тарихи бейнесі айшықталып, аңыз бен ақиқаттың арасын ажыратуымызға мүмкіндік туды. Оның Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық күресіндегі орны айқындалды. Сайып келгенде, Бопайдың елдегі беделі оның бірбетекей ер мінезділігінің арқасында екендігіне көзіміз жетті. Әрине, оның төре тұқымынан шыққан тегі мен «ханым» статусы да рөл ойнады. Мақаланың бір жаңалығы, Бопай ханымның отбасының тағдырынан хабар береді. Оның алты ұлынан тараған немере-шөберелерінің есімдері тұңғыш рет жарияланып отыр
Держатели документа:
ЗКУ
К 38
Қият, А.
Бопай ханым Қасымқызының тарихтағы бейнесі: деректерді талдау [Текст] / А. Қият // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 231-246.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Төре -- сұлтан -- ханым -- Түркістан -- округ -- көтеріліс -- шежіре
Аннотация: Қазақ тарихында қандай оқиға орын алмасын әйелдердің рөлі көріне бермейді. Патриархаттық құрылымда өмір сүрген қазақ қауымында ат жалын тартып тізгін ұстаған жауынгерлердің батырларға айналуы мен қолбасшылардың ерліктері аңыздар мен жыр-дастандарда баяндалып, әйелдер қазан-ошақ пен бала тәрбиесінің айналасында қалып қояды. Хан-сұлтандардан бастап қатардағы жауынгердің тылында отбасының хал-ахуалы әйелдердің қолында болды. Сөйте тұра, отбасында ғана емес, күллі әулетте құрметке ие болып, сөзін өткізе білген қазақ әйелдері аз емес-ті. Біздің мақаламыз осындай сый-құрметтің иесі Бопай ханым Қасымқызына арналып отыр. Зерттеу барысында Бопай ханымның тарихи бейнесі айшықталып, аңыз бен ақиқаттың арасын ажыратуымызға мүмкіндік туды. Оның Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық күресіндегі орны айқындалды. Сайып келгенде, Бопайдың елдегі беделі оның бірбетекей ер мінезділігінің арқасында екендігіне көзіміз жетті. Әрине, оның төре тұқымынан шыққан тегі мен «ханым» статусы да рөл ойнады. Мақаланың бір жаңалығы, Бопай ханымның отбасының тағдырынан хабар береді. Оның алты ұлынан тараған немере-шөберелерінің есімдері тұңғыш рет жарияланып отыр
Держатели документа:
ЗКУ
27.
Подробнее
63
С 76
Стамшалов, Е. И.
Европадағы Түркістандық эмиграция өкілдері және ХХ ғ. 20-30 жылдарындағы қазақ босқындарының тағдыры [Текст] / Е. И. Стамшалов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 149-166.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Түркістандық босқындар -- дайындау науқандары -- қазақ босқындары -- халық көтерілістері -- түйешілер керуені -- уәкілетті өкілдер -- реэмигранттар -- саяси эмиграция өкілдері -- қоныс аударушылар -- көмек қоры
Аннотация: Ресейдегі билік большевиктердің қолына көшкеннен кейінгі Европаға кеткен түрік саяси эмиграциясының алғашқы толқыны сапында идеялық тұғырнамаларына орай кеңестік билікті қабыл етпеген саяси қайраткерлер, интеллигенция өкілдері болды. М. Шоқай сияқты қайраткер тұлғалар өз тарихи отанында болып жатқан әлеуметтік-экономикалық және саяси өзгерістерді жіті қадағалап отырды. Шаруашылықты кеңестік үлгіде қайта жаңғыртудың солақай тәсілдері салдарынан орын алған аштық, босқыншылық көріністері Европадағы саяси эмиграция өкілдерін әрекетке бастады. Қазақстанның оңтүстік және батыс өңірлерінен іргелес Өзбекстан, Қарақалпақстан, Түркіменстан, Тәжікстан арқылы алыс шетелдер Иран мен Ауғанстанға ағылған босқындар көші пайда болды. Аштық пен жазалау шараларынан жан сақтауды мұрат еткен қазақ босқындарының шекаралық әскери күштер тарапынан қуғын-сүргінге ұшырады. Архив құжаттары мен естелік деректері босқыншылықтың ауыр зардабынан құтылу мақсатында қоныс аударушылар түрліше айла-тәсілдермен бой тасалап, кеңестік өкімет құрығынан құтылып кетуге жанталаса ұмтылысын сипаттайды
Держатели документа:
ЗКУ
С 76
Стамшалов, Е. И.
Европадағы Түркістандық эмиграция өкілдері және ХХ ғ. 20-30 жылдарындағы қазақ босқындарының тағдыры [Текст] / Е. И. Стамшалов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 149-166.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Түркістандық босқындар -- дайындау науқандары -- қазақ босқындары -- халық көтерілістері -- түйешілер керуені -- уәкілетті өкілдер -- реэмигранттар -- саяси эмиграция өкілдері -- қоныс аударушылар -- көмек қоры
Аннотация: Ресейдегі билік большевиктердің қолына көшкеннен кейінгі Европаға кеткен түрік саяси эмиграциясының алғашқы толқыны сапында идеялық тұғырнамаларына орай кеңестік билікті қабыл етпеген саяси қайраткерлер, интеллигенция өкілдері болды. М. Шоқай сияқты қайраткер тұлғалар өз тарихи отанында болып жатқан әлеуметтік-экономикалық және саяси өзгерістерді жіті қадағалап отырды. Шаруашылықты кеңестік үлгіде қайта жаңғыртудың солақай тәсілдері салдарынан орын алған аштық, босқыншылық көріністері Европадағы саяси эмиграция өкілдерін әрекетке бастады. Қазақстанның оңтүстік және батыс өңірлерінен іргелес Өзбекстан, Қарақалпақстан, Түркіменстан, Тәжікстан арқылы алыс шетелдер Иран мен Ауғанстанға ағылған босқындар көші пайда болды. Аштық пен жазалау шараларынан жан сақтауды мұрат еткен қазақ босқындарының шекаралық әскери күштер тарапынан қуғын-сүргінге ұшырады. Архив құжаттары мен естелік деректері босқыншылықтың ауыр зардабынан құтылу мақсатында қоныс аударушылар түрліше айла-тәсілдермен бой тасалап, кеңестік өкімет құрығынан құтылып кетуге жанталаса ұмтылысын сипаттайды
Держатели документа:
ЗКУ
28.
Подробнее
63
Т 11
Тұяқбаев, М. Қ.
Түркістан өңірінің байырғы жер-су атаулары [Текст] / М. Қ. Тұяқбаев, Ә. Ж. Шоқпаров, Б. С. Сиздиков // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 294-311.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан -- Ұлы Жiбек жолы -- топонимика -- тарихи-мәдени мұра -- тарих -- туризм
Аннотация: Тарих қойнауында жатқан, отандық тарихымыздың құндылығы мен маңыздылығын одан әрі арттырған, өз заманында тек отандық тарихта ғана емес, күллі түркі халықтарының тарихында маңызды орынға ие, түркі дүниесінің рухани астанасы Түркістан өңірінің байырғы жер-су атауларын зерттеу, талдау және ғылыми айналымға енгізу қәзіргі таңдағы өзекті мәселелердің бірі болып табылуда. Бұл мақалада Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойған «Түркістан қаласының ерекше мәртебесі туралы» заңның маңыздылығы қарастырылады. Түркістан қаласы – қазақ мемлекеттігінің қалыптасуында және дамуы барысында маңызды рөл атқарған тарихи әрі рухани орталық. Оның ежелгі және ортағасырлық Қазақстан тарихындағы алар орны ерекше, себебі қала Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан, бұл қаланы экономикалық, саяси-әкімшілік және мәдени орталыққа айналдырды. Мақалада Түркістан өңіріндегі байырғы жер-су атауларының этнонимиялық ерекшеліктері мен олардың тарихи тамырлары зерттеледі. Өңірдегі жер-су атауларының көбін халық, ел, тайпа және ру атауларынан тұратынын атап көрсетілді. Зерттеу барысында сақ, үйсін, ғұн, түркі, оғыз және қыпшақ кезеңдерінен бастау алатын, араб, парсы, қазақ және өзбек тілдеріндегі атаулардың араласуы қарастырылады. Сонымен қатар мақалада Түркістан қаласының тарихи-мәдени мұраларын сақтау мен дамыту жолдары талқыланып, Қазақстанның стратегиялық даму бағыттарының бірі ретінде мәдени туризмді өркендету қажеттілігі атап өтіледі. Зерттеу нәтижелері тарихи-этнонимиялық және топонимикалық материалдардың өңірдің этникалық құрылымын және тарихи көші-қондар жолдарын түсінуге мүмкіндік беретінін көрсетеді. Мақала Түркістан өңірінің тарихи-мәдени мұрасын терең зерттеуде этнонимияның маңызды рөлін айқындайды. Түркістанның ерекше мәртебеге ие болуы – оның тарихи мұрасын сақтауға және оны әлемдік деңгейде танытуға үлкен мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шоқпаров, Ә.Ж.
Сиздиков, Б.С.
Т 11
Тұяқбаев, М. Қ.
Түркістан өңірінің байырғы жер-су атаулары [Текст] / М. Қ. Тұяқбаев, Ә. Ж. Шоқпаров, Б. С. Сиздиков // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 294-311.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан -- Ұлы Жiбек жолы -- топонимика -- тарихи-мәдени мұра -- тарих -- туризм
Аннотация: Тарих қойнауында жатқан, отандық тарихымыздың құндылығы мен маңыздылығын одан әрі арттырған, өз заманында тек отандық тарихта ғана емес, күллі түркі халықтарының тарихында маңызды орынға ие, түркі дүниесінің рухани астанасы Түркістан өңірінің байырғы жер-су атауларын зерттеу, талдау және ғылыми айналымға енгізу қәзіргі таңдағы өзекті мәселелердің бірі болып табылуда. Бұл мақалада Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойған «Түркістан қаласының ерекше мәртебесі туралы» заңның маңыздылығы қарастырылады. Түркістан қаласы – қазақ мемлекеттігінің қалыптасуында және дамуы барысында маңызды рөл атқарған тарихи әрі рухани орталық. Оның ежелгі және ортағасырлық Қазақстан тарихындағы алар орны ерекше, себебі қала Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан, бұл қаланы экономикалық, саяси-әкімшілік және мәдени орталыққа айналдырды. Мақалада Түркістан өңіріндегі байырғы жер-су атауларының этнонимиялық ерекшеліктері мен олардың тарихи тамырлары зерттеледі. Өңірдегі жер-су атауларының көбін халық, ел, тайпа және ру атауларынан тұратынын атап көрсетілді. Зерттеу барысында сақ, үйсін, ғұн, түркі, оғыз және қыпшақ кезеңдерінен бастау алатын, араб, парсы, қазақ және өзбек тілдеріндегі атаулардың араласуы қарастырылады. Сонымен қатар мақалада Түркістан қаласының тарихи-мәдени мұраларын сақтау мен дамыту жолдары талқыланып, Қазақстанның стратегиялық даму бағыттарының бірі ретінде мәдени туризмді өркендету қажеттілігі атап өтіледі. Зерттеу нәтижелері тарихи-этнонимиялық және топонимикалық материалдардың өңірдің этникалық құрылымын және тарихи көші-қондар жолдарын түсінуге мүмкіндік беретінін көрсетеді. Мақала Түркістан өңірінің тарихи-мәдени мұрасын терең зерттеуде этнонимияның маңызды рөлін айқындайды. Түркістанның ерекше мәртебеге ие болуы – оның тарихи мұрасын сақтауға және оны әлемдік деңгейде танытуға үлкен мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шоқпаров, Ә.Ж.
Сиздиков, Б.С.
29.
Подробнее
63
У 50
Ұлы Даланың тарихи – мәдени ландшафтары [Текст] / О. Б. МазбаевМақсат Алпысбес, Г. Табулдин [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 325-341.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Ұлы дала -- Шағатай ұлысы -- қазақтар -- Жетісу -- Шығыс Түркістан -- моғол -- Қазақ хандығы -- Дешті Қыпшақ -- Моғолстан
Аннотация: Мақалада Ұлы Даланың тарихи-мәдени ландшафттарына шолу жасалады. Ұлы Дала – Еуразияның шөл, дала, орманды дала және таулы аймақтарын қамтитын кең табиғи-географиялық кеңістік. Жылқыны қолға үйрету мен көшпелі мал шаруашылығы осы кеңістікте өркениет дамуына негіз болды. Көшпелі мәдениет түрлі этностар мен мәдениеттердің байланысын күшейтіп, бұл үрдіс ғұн, түрік және Шыңғыс хан империялары дәуірінде жалғасын тапты. Ұлы Даланың бай табиғи және мәдени мұрасы Қазақ хандығының құрылуына тікелей ықпал етіп, халықтың тұрмыс-тіршілігі мен саяси дамуын айқындады. Түрік қағанаты, Жошы Ұлысы (Алтын Орда) және Қазақ хандығы дәуірлеріндегі тарихи сабақтастық осы аймақтың саяси-мәдени рөлін арттыра түсті. Тарихи деректер мен археологиялық зерттеулер Ұлы Дала қоғамдарының әлеуметтік-экономикалық дамуы мен этно-мәдени бірлігінің қалыптасуын түсіндіруге мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мазбаев, О.Б.
Мақсат Алпысбес
Табулдин, Г.
Абдулхайров, А.
Изенбаев, Б.
У 50
Ұлы Даланың тарихи – мәдени ландшафтары [Текст] / О. Б. МазбаевМақсат Алпысбес, Г. Табулдин [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 325-341.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Ұлы дала -- Шағатай ұлысы -- қазақтар -- Жетісу -- Шығыс Түркістан -- моғол -- Қазақ хандығы -- Дешті Қыпшақ -- Моғолстан
Аннотация: Мақалада Ұлы Даланың тарихи-мәдени ландшафттарына шолу жасалады. Ұлы Дала – Еуразияның шөл, дала, орманды дала және таулы аймақтарын қамтитын кең табиғи-географиялық кеңістік. Жылқыны қолға үйрету мен көшпелі мал шаруашылығы осы кеңістікте өркениет дамуына негіз болды. Көшпелі мәдениет түрлі этностар мен мәдениеттердің байланысын күшейтіп, бұл үрдіс ғұн, түрік және Шыңғыс хан империялары дәуірінде жалғасын тапты. Ұлы Даланың бай табиғи және мәдени мұрасы Қазақ хандығының құрылуына тікелей ықпал етіп, халықтың тұрмыс-тіршілігі мен саяси дамуын айқындады. Түрік қағанаты, Жошы Ұлысы (Алтын Орда) және Қазақ хандығы дәуірлеріндегі тарихи сабақтастық осы аймақтың саяси-мәдени рөлін арттыра түсті. Тарихи деректер мен археологиялық зерттеулер Ұлы Дала қоғамдарының әлеуметтік-экономикалық дамуы мен этно-мәдени бірлігінің қалыптасуын түсіндіруге мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мазбаев, О.Б.
Мақсат Алпысбес
Табулдин, Г.
Абдулхайров, А.
Изенбаев, Б.
30.
Подробнее
20.1
О-58
Өндіріс нысандарының Түркістан қаласының ауа сапасына əсерін бағалау [Текст] / Н. Ə. Əбдімүтəліп, Ə. З. Құралбай, Г. Б. Тойчибекова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 519-532.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан қаласы -- ауа сапасы -- өндіріс нысандары -- ластану -- мониторинг -- шығарындылар -- экологиялық қауіпсіздік
Аннотация: Мақалада Түркістан қаласындағы өндіріс нысандарының атмосфералық ауа сапасына тигізетін əсері жан-жақты зерттелінген. Қалада соңғы жылдары индустриялық дамудың қарқынды жүруі қоршаған ортаға, əсіресе ауа сапасына белгілі бір дəрежеде əсер еткені байқалды. Зерттеу барысында өндірістік кəсіпорындардан бөлінетін ластаушы заттар (шаң-тозаң, азот диоксиді, күкірт диоксиді, көміртек оксиді, ұшпа органикалық қосылыстар жəне т.б.) деңгейі өлшеніп, қолданыстағы экологиялық нормалармен салыстырылды. Сонымен қатар, қала аумағындағы атмосфералық ауаның санитарлық-гигиеналық жағдайы сарапталып, тұрғындардың денсаулығына əсер ету ықтималдығы бағаланды. Мақала нəтижелері өндірістік нысандарды экологиялық тұрғыдан реттеу, ауа сапасын бақылау жəне табиғатты қорғау шараларын жетілдіру бойынша нақты ұсыныстар əзірлеуге мүмкіндік берді. Бұл зерттеу Түркістан қаласының орнықты дамуына ықпал ететін маңызды ғылыми-тəжірибелік еңбек болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Əбдімүтəліп, Н.Ə.
Құралбай, Ə.З.
Тойчибекова, Г.Б.
Турметова, Г.Ж.
Койшиева, Г.Ж.
О-58
Өндіріс нысандарының Түркістан қаласының ауа сапасына əсерін бағалау [Текст] / Н. Ə. Əбдімүтəліп, Ə. З. Құралбай, Г. Б. Тойчибекова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 519-532.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан қаласы -- ауа сапасы -- өндіріс нысандары -- ластану -- мониторинг -- шығарындылар -- экологиялық қауіпсіздік
Аннотация: Мақалада Түркістан қаласындағы өндіріс нысандарының атмосфералық ауа сапасына тигізетін əсері жан-жақты зерттелінген. Қалада соңғы жылдары индустриялық дамудың қарқынды жүруі қоршаған ортаға, əсіресе ауа сапасына белгілі бір дəрежеде əсер еткені байқалды. Зерттеу барысында өндірістік кəсіпорындардан бөлінетін ластаушы заттар (шаң-тозаң, азот диоксиді, күкірт диоксиді, көміртек оксиді, ұшпа органикалық қосылыстар жəне т.б.) деңгейі өлшеніп, қолданыстағы экологиялық нормалармен салыстырылды. Сонымен қатар, қала аумағындағы атмосфералық ауаның санитарлық-гигиеналық жағдайы сарапталып, тұрғындардың денсаулығына əсер ету ықтималдығы бағаланды. Мақала нəтижелері өндірістік нысандарды экологиялық тұрғыдан реттеу, ауа сапасын бақылау жəне табиғатты қорғау шараларын жетілдіру бойынша нақты ұсыныстар əзірлеуге мүмкіндік берді. Бұл зерттеу Түркістан қаласының орнықты дамуына ықпал ететін маңызды ғылыми-тəжірибелік еңбек болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Əбдімүтəліп, Н.Ə.
Құралбай, Ə.З.
Тойчибекова, Г.Б.
Турметова, Г.Ж.
Койшиева, Г.Ж.
Страница 3, Результатов: 31