Электронный каталог

5
К 21
Қарағұлова, Б. С.
    Медицина саласы терминдерінің лингвомәдени мәні. [Электронный ресурс] / Б. С. Қарағұлова // Вестник ЗКГУ = БҚМУ Хабаршысы . - 2013. - №2. - Б. 184-189.
ББК 5

Рубрики: Медицина

Кл.слова (ненормированные):
салалық терминалогия -- термин -- лингвомәдениет -- болмыс -- жалпыхалықтық сөздер
Аннотация: Терминология - тілдік зерттеу нысаны екені созсіз. Алайда терминологияны жалаң тілдік тұрғыдан зерттеу бүгінгі таңда жеткіліксіз болып отыр. Сондықтан біріншіден, терминдер жүйесінқолданылу ортасымен, сол терминдер қызмет ететін арнаулы саламен тығыз байланыста зерттеу өзекті. Салалық терминологияның дамуы арнайы ғылыми ақпаратты беруде арнаулы лексикалық қордың құрылуымен тығыз байланысты болып келеді. "Медицина саласы терминадерінің лингвомәдени мәні" атты мақалада медицина саласына қатысты терминдер халық тұрмысы мен тіршілігіне қатысты деректермен салыстыра отырып қарастырылады.

65 (5Қаз)
Б 59
Бияшева , Г.
    "Теректі ауданының әлеуеті де, мүмкіндігі де зор" [Текст] / Г. Бияшева // OraI Oniri. - 2026. - №49.- 16 маусым. - Б. 4 - 5
ББК 65 (5Қаз)

Рубрики: Экономика

Кл.слова (ненормированные):
Теректі ауданы -- Әлия Мұханбетжанова -- Әлеуметтік экономикалық даму -- Тұрғындар -- Ауылшаруашылығы -- Денсаулық сақтау саласы
Аннотация: Облыстың әр аудан, әр қаласы «Орал өнірі» газетінің назарынан тыс қалып көрген емес. Әр өңірдің жетістік-жаңалығы, өзекті мәселесі, кезекті жобасы - біздің жіті назарымызда. Өйткені ел экономикасы мен әлеуетінің артуы - ауылдардың көркейіп, ондағы тұрмыстың түзелуімен тығыз байланысты. Өңіріміздегі Теректі ауданы - экономикалық және инфрақұрылымдық тұрғыда қарқынды дамып келе жаткан аймақ. Онда ірі инвестициялық жобалар жузеге асуда. Тұрғындардың?өмір сүру сапасын арттырып, тұрмысын жақсарту жолында да ауқымды іс-шаралар атқарылуда. Осы орайда Теректінің бүгінгі тыныс-тіршілігімен та-?нысу мақсатында аудан әкімі Әлия Муханбетжанова-мен сүбелі сұхбат құрудың сәті түскен еді.
Держатели документа:
БҚУ

63
Б 82
Боранбаева, Б. С.
    Бөкей губерниясындағы ашаршылық зардаптары [Текст] / Б. С. Боранбаева // Өркен. - 2026. - 30 маусым. - №6. - Б. 11.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Бөкей губерниясы -- 1921-1922 жылдардағы ашаршылық -- Құрғақшылық және жұт -- Компомгол -- Ашыққандарға көмек көрсету комиссиясы -- Демографиялық құлдырау -- Жәнібек -- Тарғын -- Талов -- Жаңақала уездері -- Тарихи деректер
Аннотация: Бұл мақалада 1920–1922 жылдардағы Бөкей губерниясында болған ашаршылықтың себептері мен оның ауыр зардаптары тарихи-архивтік деректер негізінде талданады. Автор ашаршылықтың басталуына түрткі болған негізгі факторларды (азамат соғысының салдары, 1921 жылғы қуаңшылық, мал басының қырылуы) айқындай отырып, сол кезеңдегі халықтың әлеуметтік-тұрмыстық жағдайын Х. Чурин мен Ж. Сәрсековтың естеліктері арқылы сипаттайды. Сонымен қатар, ашаршылықпен күресу мақсатында құрылған орталық және жергілікті комиссиялардың (Компомгол) қызметі, ашыққандарға көмек көрсету шаралары (тамақтандыру пункттерін ашу, медициналық көмек) қарастырылған. Зерттеу нәтижесінде ашаршылықтың аймақтың демографиялық және экономикалық дамуына тигізген кері әсері мен Бөкей өлкесіндегі демографиялық құлдыраудың себептері ашып көрсетілген.
Держатели документа:
ЗКУ

83 (5Қаз)
Ж 11
Әубәкір , Ж.
    "Ел бұзылса, құрады шайтан өрмек..." [Текст] / Ж. Әубәкір // Egemen qazaqstan. - 2026. - 7 тамыз . - №147. - Б. . 9.
ББК 83 (5Қаз)

Рубрики: әдебиеттану

   литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
әдебиет -- ұрпақ тәрбиесі -- абай құнанбайұлы -- тұрмыс-тіршілік -- туыстық қарым-қатынас
Аннотация: Қазақ елінің ғасырлар көшіндегі сан қилы тарихы мен атадан балаға мирас болып жеткен бай әдебиетіне, күні кешеге дейін алтын желіні үзбей жалғастырып, жеткен ұрпақ тәрбиесінің озық үлгілеріне қарап отырып таңданасың, таңдана отырып тамсанасың. Ауыл ақсақаланың бір ауыз сөзіне бағынған, ел сыйлаған биінің пәтуалы ойына тоқтаған, үлкеніне құрмет, кішісіне ізет көрсетіп, төс қағысып құда болып туысқан, нағашылы жиенді болып сыйласқан, балдыз бен жезде болып қалжыңдасқан, төркін жұрт пен қайын елге қайын елге құрметпен қараған халық өміріне қызығасың.
Держатели документа:
БҚУ

85.313(2Тат)
М 92
Мухамбетжанова, А. А.
    Татар халықтарының музыкалық фольклоры мен ғұрыптарын зерттеу мəселелері [Текст] / А. А. Мухамбетжанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 622-640
ББК 85.313(2Тат)

Рубрики: Татар халқының музыкалық мәдениеті

Кл.слова (ненормированные):
татар музыкалық фольклоры -- татар халқы -- этномузыкатану -- этнография -- дәстүрлі музыка -- музыкалық мәдениет -- түркі халықтары -- қазақ музыкалық мұрасы -- ноғай музыкалық мұрасы -- тұрмыс-салт жырлары -- бесік жыры -- балалар әндері -- ғұрыптық музыка -- Астрахань татарлары -- ноғай-қыпшақ мәдениеті -- музыкалық дәстүр -- импровизация
Аннотация: Бұл мақалада татар халқының музыкалық фольклоры мен салт-дəстүрлері этномузыкалық жəне этнографиялық тұрғыдан қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – татар музыкалық мəдениетінің жанрлық ерекшеліктерін анықтап, оның түркі халықтарының, əсіресе қазақ жəне ноғай халықтарының дəстүрлі музыкалық мұрасымен байланысын салыстырмалы əдіс арқылы талдау. Зерттеу барысында тарихи-этнографиялық деректер, музыкалық-фольклорлық материалдар жəне экспедициялық жазбалар пайдаланылды. Мақалада татарлардың тұрмыс-салт жырлары, жоқтау дəстүрлері, бесік жырлары, балалар əндері, тақмақтар, сондай-ақ үйлену жəне жерлеу рəсімдеріндегі музыкалық үлгілер талданады. Сонымен қатар Астрахань татарларының музыкалық фольклоры, олардың диалектілік ерекшеліктері мен ноғай-қыпшақ мəдени кеңістігімен байланысы қарастырылады. Зерттеу барысында татар əуендерінің поэтикалық-музыкалық құрылымы, ладтық жəне ырғақтық ерекшеліктері, орындаушылық дəстүрлері мен импровизациялық сипаты сипатталады. Еңбекте татар хореографиялық фольклоры да қарастырылып, «Кияусы», «Акчатыр» сияқты ғұрыптық билердің мазмұны, құрылымы жəне əлеуметтік-мəдени қызметі талданады. Сонымен қатар мерекелік дəстүрлер, ұлттық тағамдар, шай ішу мəдениеті, үйлену рəсімдері жəне диаспора жағдайында сақталған этномəдени тəжірибелер сипатталады. Зерттеу нəтижесінде татар музыкалық фольклорының көне қабаттары салт-дəстүрлік рəсімдерде сақталғаны жəне оның түркі халықтарының ортақ мəдени негізімен тығыз байланыста дамығаны анықталды. Сондай-ақ қазіргі жаһандану жағдайында татар музыкалық жəне хореографиялық мұрасын сақтау, жүйелеу жəне ғылыми тұрғыдан зерттеу этномузыкатану ғылымының маңызды бағыттарының бірі екендігі көрсетілді. Сонымен, татар этностарының музыкалық фольклоры халықтың тарихи жолын, дəстүрін, дүниетанымын көрсететін маңызды мəдени мұра болып табылады. Оны зерттеу ұлттық бірегейлік пен мəдениетаралық байланыстардың қалыптасу ерекшеліктерін анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге, бұл дəстүрлерді сақтау жүйелі зерттеуді, мəдени бастамаларды қолдауды, білімді жаңа ұрпаққа жеткізуді қажет етеді.
Держатели документа:
ЗКУ

81 (5Қаз)
У 14
Уәлиұлы, Н.
    Ұлттық жазудың атасы [Текст] / Н. Уәлиұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №168. - 5 қыркүйек. - Б. . 1-5
ББК 81 (5Қаз)

Рубрики: Лингвистика

   Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
ахмет байтұрсынұлы -- әліпби -- жазба тілі -- халықтық тіл -- графикалық жүйе -- мақал-мәтелдер -- тұрмыс-салт жырлары -- тұңғыш фонолог
Аннотация: ХХ ғасыр басында қазақ жазуына реформа жасаушылардың алдында негізінен мынадай басты міндеттерді шешу күн тәртібінде тұрды: қазақ жазу-сызуы қай әліпбиді қолдану керек? Графикалық жүйенің мазмұн межесі түркі жазба тіліне тән архаикалық элементтерді, қарлұқ, оғыз-қыпшақ (қыпшақ-оғыз), таза қыпшақтық, қазақтық белгілерден тұратын құры­лым­дық жүйені белгілеуі керек пе, әлде бірыңғай таза халықтық тілдің (сөйлеу тілін) жүйесін тірек етуге тиіс пе? Жазу жүйесі жалпы халық­тық тілдің құрылымын арқау етсе, қай әліпбиге (араб әліппесі, әлде орыс әліпбиіне) негізделуге тиіс? Тілдегі фонемалардың құрамы дұрыс анықтала ма?
Держатели документа:
БҚУ