База данных: Статьи ППС
Страница 4, Результатов: 57
Отмеченные записи: 0
31.
Подробнее
28
К 13
Кажымуратова, Ж. С.
Өсуді реттеуші заттардың өсімдіктерді тұқыммен көбейтудегі әсері [Текст] / Ж. С. Кажымуратова, Х. С. Сенбаева, Қ. Т. Таңатарова // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №1. - Б. 301-311.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
өсу процесі -- даму процесі -- синтетикалық стимуляторлар -- гетероауксин -- эпин-экстра -- янтарь қышқылы -- циркон -- цитокинин -- тұқым -- өскін -- вегетативті -- генеративті
Аннотация: Өсімдіктердің жалпы тіршілік дәуірі өсу және даму деген ұғымдармен сипатталады. Өсімдіктердің салмағы мен көлемі, оның органдарының саны мен мөлшері және клеткалар санының артуы, сондай-ақ жаңадан протоплазма түзілу процестері өсу деп аталады. Өсу процесі – өсімдік органдарының ұзарып, енденіп, жуандап, көлемінің, салмағының ұлғаюымен, және жеке мүшелерінің жаңадан қалыптасып, сандарының көбеюімен бейнеленеді. Өсімдіктің тіршілік мерзімі өсу және көбею деген екі кезеңге бөлінеді. Бірінші – өсу кезеңіндегі жапырақтары, сабақтары, тамырлары қарқынды қалыптасып, көбейіп, бұтақтанады, түптенеді, гүл мүшелері қалыптасады. Екінші кезеңде өсімдік гүлденіп, жемістенеді. Өсімдік гүлденгеннен кейін ондағы физиологиялық және биохимиялық процестер өзгеріп, жеке өсу мүшелерінің ылғалдылығы төмендеп, жапырақтағы азотты қосындылардың мөлшері күрт азаяды да, органикалық заттар сақтағыш орындарға шоғырланып, сабақтың ұзарып өсуі тоқтайды. Өсімдіктің дамуы деген ұғым сапалы физиологиялық және морфологиялық, биохимиялық өзгерістерді бейнелейді. Организмдегі сапалық өзгеріс процестерін даму деп атайды, бұл жағдайда организм қызметінің жаңа түрлері немесе жаңа формалар пайда болады. Мысалы, өркендегі жапырақтар санының артуы өсу құбылысы болып табылады. Тұқымның өскінге айналуы, меристемалық клетканың өткізгіш ткань клеткасына өзгеруі даму процестері болып саналады. Бұндай өзгерістер организмде жаңа құрылымдардың пайда болуына байланысты өсімдіктің тіршілік өмірінің – онтогенезінің белгілі сатыларын – жастық шағын, жетілуін, көбею, қартаю және тіршілігінің тоқтау кезеңдерін сипаттайды. Өсімдіктерді өсіру барысында аз уақыт аралығында, сонымен қатар мол өнім алуда синтетикалық стимуляторларды қолдануға болады. Өсімдіктердің кейбір бөліктерінде стимуляторлардың мөлшері айрықша көп болады: мысалы, ауксиндермен сабақтың жоғарғы меристемалары, гиббереллиндермен – жапырақтары, цитокининдермен – тамыры мен дәні бай. Өсу стимуляторлары әртүрлі өсу процестеріне себеп болады, бұл процестерге өсімдіктердің белсенді өсуі, генерациялық дамуы, тропизмдер, регенерация және т.б. жатады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сенбаева, Х.С.
Таңатарова, Қ.Т.
К 13
Кажымуратова, Ж. С.
Өсуді реттеуші заттардың өсімдіктерді тұқыммен көбейтудегі әсері [Текст] / Ж. С. Кажымуратова, Х. С. Сенбаева, Қ. Т. Таңатарова // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №1. - Б. 301-311.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
өсу процесі -- даму процесі -- синтетикалық стимуляторлар -- гетероауксин -- эпин-экстра -- янтарь қышқылы -- циркон -- цитокинин -- тұқым -- өскін -- вегетативті -- генеративті
Аннотация: Өсімдіктердің жалпы тіршілік дәуірі өсу және даму деген ұғымдармен сипатталады. Өсімдіктердің салмағы мен көлемі, оның органдарының саны мен мөлшері және клеткалар санының артуы, сондай-ақ жаңадан протоплазма түзілу процестері өсу деп аталады. Өсу процесі – өсімдік органдарының ұзарып, енденіп, жуандап, көлемінің, салмағының ұлғаюымен, және жеке мүшелерінің жаңадан қалыптасып, сандарының көбеюімен бейнеленеді. Өсімдіктің тіршілік мерзімі өсу және көбею деген екі кезеңге бөлінеді. Бірінші – өсу кезеңіндегі жапырақтары, сабақтары, тамырлары қарқынды қалыптасып, көбейіп, бұтақтанады, түптенеді, гүл мүшелері қалыптасады. Екінші кезеңде өсімдік гүлденіп, жемістенеді. Өсімдік гүлденгеннен кейін ондағы физиологиялық және биохимиялық процестер өзгеріп, жеке өсу мүшелерінің ылғалдылығы төмендеп, жапырақтағы азотты қосындылардың мөлшері күрт азаяды да, органикалық заттар сақтағыш орындарға шоғырланып, сабақтың ұзарып өсуі тоқтайды. Өсімдіктің дамуы деген ұғым сапалы физиологиялық және морфологиялық, биохимиялық өзгерістерді бейнелейді. Организмдегі сапалық өзгеріс процестерін даму деп атайды, бұл жағдайда организм қызметінің жаңа түрлері немесе жаңа формалар пайда болады. Мысалы, өркендегі жапырақтар санының артуы өсу құбылысы болып табылады. Тұқымның өскінге айналуы, меристемалық клетканың өткізгіш ткань клеткасына өзгеруі даму процестері болып саналады. Бұндай өзгерістер организмде жаңа құрылымдардың пайда болуына байланысты өсімдіктің тіршілік өмірінің – онтогенезінің белгілі сатыларын – жастық шағын, жетілуін, көбею, қартаю және тіршілігінің тоқтау кезеңдерін сипаттайды. Өсімдіктерді өсіру барысында аз уақыт аралығында, сонымен қатар мол өнім алуда синтетикалық стимуляторларды қолдануға болады. Өсімдіктердің кейбір бөліктерінде стимуляторлардың мөлшері айрықша көп болады: мысалы, ауксиндермен сабақтың жоғарғы меристемалары, гиббереллиндермен – жапырақтары, цитокининдермен – тамыры мен дәні бай. Өсу стимуляторлары әртүрлі өсу процестеріне себеп болады, бұл процестерге өсімдіктердің белсенді өсуі, генерациялық дамуы, тропизмдер, регенерация және т.б. жатады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сенбаева, Х.С.
Таңатарова, Қ.Т.
32.
Подробнее
63
Р 27
Рахмалиева, Л. А.
Сынықшылық [Текст] / Л. А. Рахмалиева // «Тәуелсіздік тағылымы: келешек көкжиегі» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - 10 желтоқсан. - Б. 68-73.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
сынықшылық -- медицина -- Мәккә Сулейменқызы -- Халық медицина -- Сынықшылар -- Сулейменова Мария Шайқықызы
Аннотация: Негізінен тұқым қуалайтын емшіліктің әрі сирек кездесетін түрінің бірі – сынықшылық. Сынықшылар арнайы білім алмай-ақ сүйегі сынған адамдарды емдеудің құпиясын меңгерген тума талант иелері. Халық медицинасында сынық салу – атадан балаға даритын, қанмен келетін қасиеттің бірі болып саналады. Сынықшылар адамның кез келген шыққан немесе сынып қалған сүйектерін сипап орнына салған. Сондай қасиет иесінің бірі– менің анам Мәккә Сулейменқызы. Ол қазіргі Ақжайық ауданына қарасты Көнеккеткен аулының тұрғыны болған, көпшіліктің алғысына бөленіп, елдің анасы атанған асыл жан.
Держатели документа:
ЗКУ
Р 27
Рахмалиева, Л. А.
Сынықшылық [Текст] / Л. А. Рахмалиева // «Тәуелсіздік тағылымы: келешек көкжиегі» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - 10 желтоқсан. - Б. 68-73.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
сынықшылық -- медицина -- Мәккә Сулейменқызы -- Халық медицина -- Сынықшылар -- Сулейменова Мария Шайқықызы
Аннотация: Негізінен тұқым қуалайтын емшіліктің әрі сирек кездесетін түрінің бірі – сынықшылық. Сынықшылар арнайы білім алмай-ақ сүйегі сынған адамдарды емдеудің құпиясын меңгерген тума талант иелері. Халық медицинасында сынық салу – атадан балаға даритын, қанмен келетін қасиеттің бірі болып саналады. Сынықшылар адамның кез келген шыққан немесе сынып қалған сүйектерін сипап орнына салған. Сондай қасиет иесінің бірі– менің анам Мәккә Сулейменқызы. Ол қазіргі Ақжайық ауданына қарасты Көнеккеткен аулының тұрғыны болған, көпшіліктің алғысына бөленіп, елдің анасы атанған асыл жан.
Держатели документа:
ЗКУ
33.
Подробнее
28.693.34
Ж 24
Жалмуханбетова, А. Н.
Батыс Қазақстанда Vipera renardi (Christoph, 1861) Шығыс дала сұр жыланының таралуы [Текст] / А. Н. Жалмуханбетова // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 10-15.
ББК 28.693.34
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан -- Vipera renardi -- сұр жыланы -- Ғылыми маңызы -- Шығыс дала -- география
Аннотация: Шығыс дала сұр жыланы Vipera renardi (Christoph, 1861) – сұр жыландар тұқымдасынан шыққан улы жыландардың бір түрі. Бұрын Оңтүстік Еуропада тұратын Батыс дала сұр жыланымен бірге vipera ursinii бірыңғай түрінің кіші түрі болып саналды. Сирек, қорғауды қажет ететін түрлер. Жылан улы, бірақ адамға қауіп төндірмейді. Ғылыми маңызы зор.
Держатели документа:
ЗКУ
Ж 24
Жалмуханбетова, А. Н.
Батыс Қазақстанда Vipera renardi (Christoph, 1861) Шығыс дала сұр жыланының таралуы [Текст] / А. Н. Жалмуханбетова // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 10-15.
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан -- Vipera renardi -- сұр жыланы -- Ғылыми маңызы -- Шығыс дала -- география
Аннотация: Шығыс дала сұр жыланы Vipera renardi (Christoph, 1861) – сұр жыландар тұқымдасынан шыққан улы жыландардың бір түрі. Бұрын Оңтүстік Еуропада тұратын Батыс дала сұр жыланымен бірге vipera ursinii бірыңғай түрінің кіші түрі болып саналды. Сирек, қорғауды қажет ететін түрлер. Жылан улы, бірақ адамға қауіп төндірмейді. Ғылыми маңызы зор.
Держатели документа:
ЗКУ
34.
Подробнее
4
Д 21
Даулетбаева, Ж. М.
Холмогор тұқымды қаздардың өнімділік көрсеткіштерін зерттеу [Текст] / Ж. М. Даулетбаева // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 144-147.
ББК 4
Рубрики: Сельское и лесное хозяйство
Кл.слова (ненормированные):
қаздар -- Холмогор -- биология -- мал шаруашылығы -- құс шаруашылығы -- жұмыртқа -- диета -- Құс
Аннотация: Бүгінде елімізде құс өсіру ауыл шаруашылығында маңызды орын алады және оның бір негізгі саласы ретінде халықтың сұранысын қажет деңгейінде тұтынатын өніммен қамтамасыз етуде. Кәзіргі кездері құс шаруашылығы - мал шаруашылығының ең тез жетілетін, әрі тиімді бір саласы болып саналады. Егерде барлық құс шаруашылығын өркендеуіне тиісті жағдайлар жасалса, олар қысқа мерзім ішінде азықты да, еңбекті де, қаржыны да аз жұмсаттырып, жұғымдылығы жоғары биологиялық жағынанан сапалы өнімдерді - етті және жұмыртқаны жылдың барлық мерзімдеріне жеткілікті мөлшер де өндіруге болады. Қаздардың жұмыртқасы мен еті диеталық тағамдар қатарына енеді, өйткені олар адам ағзасына өте жақсы сіңеді, ал тағамға жұмыртқаны пайдаланғанда олар биологиялық заттардың дұрыс алмасуына ықпал етеді, жүйке жүйесін нығайтып, организмнің әр түрлі ауруларға төзімділігін жоғарлатады
Держатели документа:
ЗКУ
Д 21
Даулетбаева, Ж. М.
Холмогор тұқымды қаздардың өнімділік көрсеткіштерін зерттеу [Текст] / Ж. М. Даулетбаева // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 144-147.
Рубрики: Сельское и лесное хозяйство
Кл.слова (ненормированные):
қаздар -- Холмогор -- биология -- мал шаруашылығы -- құс шаруашылығы -- жұмыртқа -- диета -- Құс
Аннотация: Бүгінде елімізде құс өсіру ауыл шаруашылығында маңызды орын алады және оның бір негізгі саласы ретінде халықтың сұранысын қажет деңгейінде тұтынатын өніммен қамтамасыз етуде. Кәзіргі кездері құс шаруашылығы - мал шаруашылығының ең тез жетілетін, әрі тиімді бір саласы болып саналады. Егерде барлық құс шаруашылығын өркендеуіне тиісті жағдайлар жасалса, олар қысқа мерзім ішінде азықты да, еңбекті де, қаржыны да аз жұмсаттырып, жұғымдылығы жоғары биологиялық жағынанан сапалы өнімдерді - етті және жұмыртқаны жылдың барлық мерзімдеріне жеткілікті мөлшер де өндіруге болады. Қаздардың жұмыртқасы мен еті диеталық тағамдар қатарына енеді, өйткені олар адам ағзасына өте жақсы сіңеді, ал тағамға жұмыртқаны пайдаланғанда олар биологиялық заттардың дұрыс алмасуына ықпал етеді, жүйке жүйесін нығайтып, организмнің әр түрлі ауруларға төзімділігін жоғарлатады
Держатели документа:
ЗКУ
35.
Подробнее
28.5
К 12
Кажымуратова, Ж. С.
Орал қалалық мәдениет және демалыс саябағының сүректі өсімдіктерінің биоалуантүрлілігі мен экологиясы. [Текст] / Ж. С. Кажымуратова // Соқпақ тропинка . - 2024. - №3. - Б. 28-31
ББК 28.5
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
тұқымдас -- туыс -- түр -- қос жарнақтылар -- қарағайлар -- топырақ профилі -- қарағай тұқымдасы
Аннотация: Мақала саябақтың тарихы мен қазіргі таңдағы сүректі өсімдіктердің биоалуантүрлілігі мен экологиялық жағдайы қарастырылған. Саябақтағы сүректі өсімдіктердің экологиялық жағдайына және экожүйесіне тұрақты мониторинг пен профилактикалық шаралардың маңыздылығын талқылайды.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Жұмақұлова, Ә.А.
Өтепбергенова, А.А.
К 12
Кажымуратова, Ж. С.
Орал қалалық мәдениет және демалыс саябағының сүректі өсімдіктерінің биоалуантүрлілігі мен экологиясы. [Текст] / Ж. С. Кажымуратова // Соқпақ тропинка . - 2024. - №3. - Б. 28-31
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
тұқымдас -- туыс -- түр -- қос жарнақтылар -- қарағайлар -- топырақ профилі -- қарағай тұқымдасы
Аннотация: Мақала саябақтың тарихы мен қазіргі таңдағы сүректі өсімдіктердің биоалуантүрлілігі мен экологиялық жағдайы қарастырылған. Саябақтағы сүректі өсімдіктердің экологиялық жағдайына және экожүйесіне тұрақты мониторинг пен профилактикалық шаралардың маңыздылығын талқылайды.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Жұмақұлова, Ә.А.
Өтепбергенова, А.А.
36.
Подробнее
83
Д 21
Дауылбай, М.
Ә.Кекілбайдың «Үркер» романындағы билер образы [Текст] / М. Дауылбай, Ж. Ә. Аймұхамбет // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.2. - 17 қараша. - Б. 66-70.
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Тарихи тұлғалар -- Үркер романы -- Әбіш Кекілбай -- шығармашылығы -- Шешендік сөздер -- билік сөз -- ділмар сөз -- Хандық дәуір
Аннотация: Тарихи тұлғалардың кесек болмысы суреткерлік шеберлікпен танылған «Үркер» романы – Әбіш Кекілбай шығармашылығындағы биік белес. Рoманға ханнан туып, ел үстінде күн кешкен киелі тұқым – төрелерден басқа, халықтың өз ішінен шығып қамшы ұстаған аузы дуалы – қызыл тілін безеген шешендер де арқау бoлған. Суреткер жазушы ұлт тарихындағы ұлы тұлғаларды, олар тұтынған сөз өнерін өз романында жан-жақты көрсетеді. Ел басына екіталай күн туғанда, ағайын арасын дау кеулегенде, ел шетіне жау келгенде ақыл-парасаттарымен ерлікке, елдік пен бірлікке, адамгершілікке үндеген билер Ә.Кекілбай романында жеке-жеке тұлға дәрежесінде өз биіктерінен көрінген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аймұхамбет, Ж.Ә.
Д 21
Дауылбай, М.
Ә.Кекілбайдың «Үркер» романындағы билер образы [Текст] / М. Дауылбай, Ж. Ә. Аймұхамбет // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.2. - 17 қараша. - Б. 66-70.
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Тарихи тұлғалар -- Үркер романы -- Әбіш Кекілбай -- шығармашылығы -- Шешендік сөздер -- билік сөз -- ділмар сөз -- Хандық дәуір
Аннотация: Тарихи тұлғалардың кесек болмысы суреткерлік шеберлікпен танылған «Үркер» романы – Әбіш Кекілбай шығармашылығындағы биік белес. Рoманға ханнан туып, ел үстінде күн кешкен киелі тұқым – төрелерден басқа, халықтың өз ішінен шығып қамшы ұстаған аузы дуалы – қызыл тілін безеген шешендер де арқау бoлған. Суреткер жазушы ұлт тарихындағы ұлы тұлғаларды, олар тұтынған сөз өнерін өз романында жан-жақты көрсетеді. Ел басына екіталай күн туғанда, ағайын арасын дау кеулегенде, ел шетіне жау келгенде ақыл-парасаттарымен ерлікке, елдік пен бірлікке, адамгершілікке үндеген билер Ә.Кекілбай романында жеке-жеке тұлға дәрежесінде өз биіктерінен көрінген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аймұхамбет, Ж.Ә.
37.
Подробнее
72
Г 98
Генетика және физиология Институтының ғалымдары қазақтың Төбет тұқымды иттерінің шығу тегін зерттеді зерттеді [Текст] // Өркен. - 2024. - 26 ақпан. - №2. - Б. 3.
ББК 72
Рубрики: наука
Кл.слова (ненормированные):
SCIENTIFIC REPORTS журналы -- Қазақ төбет тұқымы -- Қазақстандық ғалымдар -- Генетикалық əртүрлілік -- Ғалымдар тобы: Анастасия Перфильева, Кира Беспалова, Елена Кузовлева, Рустам Мусабаев, Мамура Бегманова, Альмира Амиргалиева және басқалар -- Генетика және физиология институты -- ДНҚ тізбегі -- Тұқымның генетикалық кластерлері -- генетикалық əртүрлілік -- Митохондрия ДНҚ
Аннотация: 2024 жылғы 4 қазанда əлемдегі ең көп сілтемелер жасалған бес ғылыми журналының қатарына кіретін «SCIENTIFIC REPORTS» журналында қазақстандық ғалымдардың «Қазақтың төбет тұқымының генетикалық əртүрлілігі жəне шығу тегі» атты мақаласы жарияланды.
Держатели документа:
БҚУ
Г 98
Генетика және физиология Институтының ғалымдары қазақтың Төбет тұқымды иттерінің шығу тегін зерттеді зерттеді [Текст] // Өркен. - 2024. - 26 ақпан. - №2. - Б. 3.
Рубрики: наука
Кл.слова (ненормированные):
SCIENTIFIC REPORTS журналы -- Қазақ төбет тұқымы -- Қазақстандық ғалымдар -- Генетикалық əртүрлілік -- Ғалымдар тобы: Анастасия Перфильева, Кира Беспалова, Елена Кузовлева, Рустам Мусабаев, Мамура Бегманова, Альмира Амиргалиева және басқалар -- Генетика және физиология институты -- ДНҚ тізбегі -- Тұқымның генетикалық кластерлері -- генетикалық əртүрлілік -- Митохондрия ДНҚ
Аннотация: 2024 жылғы 4 қазанда əлемдегі ең көп сілтемелер жасалған бес ғылыми журналының қатарына кіретін «SCIENTIFIC REPORTS» журналында қазақстандық ғалымдардың «Қазақтың төбет тұқымының генетикалық əртүрлілігі жəне шығу тегі» атты мақаласы жарияланды.
Держатели документа:
БҚУ
38.
Подробнее
63
К 38
Қият, А.
Бопай ханым Қасымқызының тарихтағы бейнесі: деректерді талдау [Текст] / А. Қият // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 231-246.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Төре -- сұлтан -- ханым -- Түркістан -- округ -- көтеріліс -- шежіре
Аннотация: Қазақ тарихында қандай оқиға орын алмасын әйелдердің рөлі көріне бермейді. Патриархаттық құрылымда өмір сүрген қазақ қауымында ат жалын тартып тізгін ұстаған жауынгерлердің батырларға айналуы мен қолбасшылардың ерліктері аңыздар мен жыр-дастандарда баяндалып, әйелдер қазан-ошақ пен бала тәрбиесінің айналасында қалып қояды. Хан-сұлтандардан бастап қатардағы жауынгердің тылында отбасының хал-ахуалы әйелдердің қолында болды. Сөйте тұра, отбасында ғана емес, күллі әулетте құрметке ие болып, сөзін өткізе білген қазақ әйелдері аз емес-ті. Біздің мақаламыз осындай сый-құрметтің иесі Бопай ханым Қасымқызына арналып отыр. Зерттеу барысында Бопай ханымның тарихи бейнесі айшықталып, аңыз бен ақиқаттың арасын ажыратуымызға мүмкіндік туды. Оның Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық күресіндегі орны айқындалды. Сайып келгенде, Бопайдың елдегі беделі оның бірбетекей ер мінезділігінің арқасында екендігіне көзіміз жетті. Әрине, оның төре тұқымынан шыққан тегі мен «ханым» статусы да рөл ойнады. Мақаланың бір жаңалығы, Бопай ханымның отбасының тағдырынан хабар береді. Оның алты ұлынан тараған немере-шөберелерінің есімдері тұңғыш рет жарияланып отыр
Держатели документа:
ЗКУ
К 38
Қият, А.
Бопай ханым Қасымқызының тарихтағы бейнесі: деректерді талдау [Текст] / А. Қият // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 231-246.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Төре -- сұлтан -- ханым -- Түркістан -- округ -- көтеріліс -- шежіре
Аннотация: Қазақ тарихында қандай оқиға орын алмасын әйелдердің рөлі көріне бермейді. Патриархаттық құрылымда өмір сүрген қазақ қауымында ат жалын тартып тізгін ұстаған жауынгерлердің батырларға айналуы мен қолбасшылардың ерліктері аңыздар мен жыр-дастандарда баяндалып, әйелдер қазан-ошақ пен бала тәрбиесінің айналасында қалып қояды. Хан-сұлтандардан бастап қатардағы жауынгердің тылында отбасының хал-ахуалы әйелдердің қолында болды. Сөйте тұра, отбасында ғана емес, күллі әулетте құрметке ие болып, сөзін өткізе білген қазақ әйелдері аз емес-ті. Біздің мақаламыз осындай сый-құрметтің иесі Бопай ханым Қасымқызына арналып отыр. Зерттеу барысында Бопай ханымның тарихи бейнесі айшықталып, аңыз бен ақиқаттың арасын ажыратуымызға мүмкіндік туды. Оның Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық күресіндегі орны айқындалды. Сайып келгенде, Бопайдың елдегі беделі оның бірбетекей ер мінезділігінің арқасында екендігіне көзіміз жетті. Әрине, оның төре тұқымынан шыққан тегі мен «ханым» статусы да рөл ойнады. Мақаланың бір жаңалығы, Бопай ханымның отбасының тағдырынан хабар береді. Оның алты ұлынан тараған немере-шөберелерінің есімдері тұңғыш рет жарияланып отыр
Держатели документа:
ЗКУ
39.
Подробнее
26.82
К 88
Қуандыққызы, А.
Батыс Қазақстан облысындағы құм айдаһаршасы туралы жазылған әдебиеттерге шолу [Текст] / А. Қуандыққызы // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 29-32.
ББК 26.82
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
биологиялық алуантүрлілігі -- экожүйесі -- Құм айдаһаршасы -- Батыс Қазақстан облысы -- Биоәртүрлілікті сақтау -- Генетикалық зерттеулер
Аннотация: Құм айдаһаршасы (лат. «Eryx miliaris») - Орта Азияда, Кавказда, Иранда, Түрікменстанда, Қазақстанда және басқа да бірқатар аймақтарда кездесетін жылан тұқымдасының кішкентай түрі. Құм айдаһаршасы құрғақ, құмды немесе тасты жерлерді, сондай-ақ дала мен шөлейтті аумақты жақсы көреді. Бұл түр Қазақстанның биологиялық алуантүрлілігі мен экожүйесінің бір бөлігі болып табылады. Соңғы жылдары Қазақстанның жекелеген экожүйелері мен жануарлар дүниесін зерттеушілер осы түрге ерекше көңіл бөліп, бірнеше ғылыми еңбектер жазған
Держатели документа:
ЗКУ
К 88
Қуандыққызы, А.
Батыс Қазақстан облысындағы құм айдаһаршасы туралы жазылған әдебиеттерге шолу [Текст] / А. Қуандыққызы // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 29-32.
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
биологиялық алуантүрлілігі -- экожүйесі -- Құм айдаһаршасы -- Батыс Қазақстан облысы -- Биоәртүрлілікті сақтау -- Генетикалық зерттеулер
Аннотация: Құм айдаһаршасы (лат. «Eryx miliaris») - Орта Азияда, Кавказда, Иранда, Түрікменстанда, Қазақстанда және басқа да бірқатар аймақтарда кездесетін жылан тұқымдасының кішкентай түрі. Құм айдаһаршасы құрғақ, құмды немесе тасты жерлерді, сондай-ақ дала мен шөлейтті аумақты жақсы көреді. Бұл түр Қазақстанның биологиялық алуантүрлілігі мен экожүйесінің бір бөлігі болып табылады. Соңғы жылдары Қазақстанның жекелеген экожүйелері мен жануарлар дүниесін зерттеушілер осы түрге ерекше көңіл бөліп, бірнеше ғылыми еңбектер жазған
Держатели документа:
ЗКУ
40.
Подробнее
20.1
А 56
Альжанова, Б. С.
Орал қаласын көгалдандыруда қолданылатын ашық тұқымдас өсімдіктердің экологиялық жағдайы [Текст] / Б. С. Альжанова, А. Т. Иманказалиева, А. Қ. Амангельдиев // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 41-45.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
экология -- Орал қаласы -- көгалдандыру -- өсімдіктер -- экологиялық жағдайы -- ландшафт -- қарағай -- кәдімгі шырша -- жартасты арша -- қара арша
Аннотация: Атмосфералық ауаның ластануы адам денсаулығына және экожүйелердің тұрақтылығына теріс әсер етеді, сондықтан таза атмосфералық ауа салауатты өмір сүрудің ажырамас шарты болып табылады. Қазіргі таңда Орал қаласы еліміздегі ең таза, жасыл қалалардың бірі болып саналады. Негізінде Орал қаласының табиғаты ағаш егуге қолайлы аймақ болып саналады. Жайық, Шаған, Деркөл өзендерінің тоғысында орналасқан Орал қаласында ағаш егу жұмыстары өз бастауын ежелден алады. Дегенмен соңғы жылдары құрылыс жұмыстарының қауырт өсуіне және транспорт қозғалысының өсуіне байланысты, көшелерді көгалдандыру, қаладағы жасыл желектер ауданын арттыру, олардың түрлік құрамын жергілікті-жердің топырақ-климаттық жағдайларына сәйкес таңдау, оларды отырғызу және дұрыс күтім жасауды қолға алу мәселелері өзекті болып саналады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Иманказалиева, А.Т.
Амангельдиев, А.Қ.
А 56
Альжанова, Б. С.
Орал қаласын көгалдандыруда қолданылатын ашық тұқымдас өсімдіктердің экологиялық жағдайы [Текст] / Б. С. Альжанова, А. Т. Иманказалиева, А. Қ. Амангельдиев // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 41-45.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
экология -- Орал қаласы -- көгалдандыру -- өсімдіктер -- экологиялық жағдайы -- ландшафт -- қарағай -- кәдімгі шырша -- жартасты арша -- қара арша
Аннотация: Атмосфералық ауаның ластануы адам денсаулығына және экожүйелердің тұрақтылығына теріс әсер етеді, сондықтан таза атмосфералық ауа салауатты өмір сүрудің ажырамас шарты болып табылады. Қазіргі таңда Орал қаласы еліміздегі ең таза, жасыл қалалардың бірі болып саналады. Негізінде Орал қаласының табиғаты ағаш егуге қолайлы аймақ болып саналады. Жайық, Шаған, Деркөл өзендерінің тоғысында орналасқан Орал қаласында ағаш егу жұмыстары өз бастауын ежелден алады. Дегенмен соңғы жылдары құрылыс жұмыстарының қауырт өсуіне және транспорт қозғалысының өсуіне байланысты, көшелерді көгалдандыру, қаладағы жасыл желектер ауданын арттыру, олардың түрлік құрамын жергілікті-жердің топырақ-климаттық жағдайларына сәйкес таңдау, оларды отырғызу және дұрыс күтім жасауды қолға алу мәселелері өзекті болып саналады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Иманказалиева, А.Т.
Амангельдиев, А.Қ.
Страница 4, Результатов: 57