База данных: Статьи
Страница 3, Результатов: 35
Отмеченные записи: 0
21.
Подробнее
81
Б 76
Бозекенов, Т.
Ер мен әйелге ортақ антропонимдердің шығу уәжі мен даму процесі [Текст] / Т. Бозекенов // әл-Фараби атындығы Қазақ ұлттық университеті хабаршы = Вестник КазНУ им. аль-Фараби. - Алматы, 2017. - №6 оз. - Б. 356-360. - (Филология серия = Cерия филологическая)
ББК 81
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
антропонимика -- антропоним -- ген -- гендерлік ассиметрия -- идеологиялық есімдер -- архаизм
Аннотация: Соңғы жылдары ер мен әйелге ортақ антропонимдердің шығу уәжі мен даму процесін зерттеу ғалымдардың қызығушылығын тудырып отыр және бұл мәселе қазіргі антропонимиканың дамуы үшін де үлкен маңызға ие. Осыған байланысты, мақалада ер мен әйелге ортақ есімдерді зерделеуге талпыныс жасалған. Атап айтқанда, ер мен әйелге ортақ антропонимдердің лексикосемантикалық типтерін, психолингвистикалық аспектісін және шығу төркіні қарастырылады. Өйткені ер мен әйелге ортақ антропонимдердің барлығы дерлік ұлт болмысын білдірумен қатар, халықтың діни дүниетанымы мен ат қоюға байланысты түрлі наным-сенімдерінен, әдет-ғұрыптары және салт-дәстүрлерінен лингвомәдени ақпарат береді.
Держатели документа:
БҚМУ
Б 76
Бозекенов, Т.
Ер мен әйелге ортақ антропонимдердің шығу уәжі мен даму процесі [Текст] / Т. Бозекенов // әл-Фараби атындығы Қазақ ұлттық университеті хабаршы = Вестник КазНУ им. аль-Фараби. - Алматы, 2017. - №6 оз. - Б. 356-360. - (Филология серия = Cерия филологическая)
Рубрики: Тіл білімі
Кл.слова (ненормированные):
антропонимика -- антропоним -- ген -- гендерлік ассиметрия -- идеологиялық есімдер -- архаизм
Аннотация: Соңғы жылдары ер мен әйелге ортақ антропонимдердің шығу уәжі мен даму процесін зерттеу ғалымдардың қызығушылығын тудырып отыр және бұл мәселе қазіргі антропонимиканың дамуы үшін де үлкен маңызға ие. Осыған байланысты, мақалада ер мен әйелге ортақ есімдерді зерделеуге талпыныс жасалған. Атап айтқанда, ер мен әйелге ортақ антропонимдердің лексикосемантикалық типтерін, психолингвистикалық аспектісін және шығу төркіні қарастырылады. Өйткені ер мен әйелге ортақ антропонимдердің барлығы дерлік ұлт болмысын білдірумен қатар, халықтың діни дүниетанымы мен ат қоюға байланысты түрлі наным-сенімдерінен, әдет-ғұрыптары және салт-дәстүрлерінен лингвомәдени ақпарат береді.
Держатели документа:
БҚМУ
22.
Подробнее
Илиясқызы, Р.
Төркiнi сыйлаған айшаның бблавы немесе ұзатылған кыздың төркiндеу дәстүрi туралы / Р. Илиясқызы // Қазақстан Әйелдерi. - 1998. - #8.-8-9б.
Рубрики: Этнография--ҚР
Кл.слова (ненормированные):
Этнография -- Дәстүр
Илиясқызы, Р.
Төркiнi сыйлаған айшаның бблавы немесе ұзатылған кыздың төркiндеу дәстүрi туралы / Р. Илиясқызы // Қазақстан Әйелдерi. - 1998. - #8.-8-9б.
Рубрики: Этнография--ҚР
Кл.слова (ненормированные):
Этнография -- Дәстүр
23.
Подробнее
66
А 90
Асау, Д.
Демографиялық түйткілдің түпкі сары неде? [Текст] / Д. Асау // Айқын. - 2022. - №104. - Б. 4
ББК 66
Рубрики: Политика
Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан -- экономика -- демография -- ұлттық статистика -- демографиялық саясат -- үкімет
Аннотация: Қазақстандағы әлеуметтік-экономикалық мәселелердің көпшілігі демографиялық саясаттың тиісінше деңгейіндежүргізілмеуінде жатыр. Ауылдардың құлдырауы, қала халқының шамадан тыс артып кетуі, жүмыссыздық, әлеуметтік нашар қорғаулы, тағы басқа көптеген мәселенің түп төркіні осында. Үкімет демографиялық қауіпсіздікті қалай қамтамасыз етуі тиіс және оның қандай жасырын тәуекелдері мен қатері болуы мүмкін?
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
А 90
Асау, Д.
Демографиялық түйткілдің түпкі сары неде? [Текст] / Д. Асау // Айқын. - 2022. - №104. - Б. 4
Рубрики: Политика
Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан -- экономика -- демография -- ұлттық статистика -- демографиялық саясат -- үкімет
Аннотация: Қазақстандағы әлеуметтік-экономикалық мәселелердің көпшілігі демографиялық саясаттың тиісінше деңгейіндежүргізілмеуінде жатыр. Ауылдардың құлдырауы, қала халқының шамадан тыс артып кетуі, жүмыссыздық, әлеуметтік нашар қорғаулы, тағы басқа көптеген мәселенің түп төркіні осында. Үкімет демографиялық қауіпсіздікті қалай қамтамасыз етуі тиіс және оның қандай жасырын тәуекелдері мен қатері болуы мүмкін?
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
24.
Подробнее
83
Б 43
Белдеубай, Д.
Абыз немесе сөздің обалы туралы [Текст] / Д. Белдеубай // Ana tili. - 2022. - №47.- 24-30 қараша. - Б. 3
ББК 83
Рубрики: Әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
абыз -- түрколог -- Лазарь Будагов -- Қазан татарларының тілінде оқымысты -- білгір -- сауатты адам -- Этимология -- Рабиға Сыздық -- Сөздер сөйлейді -- Мыңбай Ысқақов -- Халық календары -- абыз дегеніміз
Аннотация: Осы бір ауыз толтырып айтуға ыңғайлы атауды біреу біліп, біреу білмей қолданады. Әңгіме – абыз атап отырған адамы сол бағаға лайық па, жоқ па, сонда болуы тиіс. Оны білу үшін, алдымен түркілердің жадында бәлен мың жылдан бері келе жатқан абыз сөзінің мән-маңызына бойлау қажет. Бірден айту керек, бұл сөздің төркіні араб не парсыдан емес, түркілердің төл сөзі. Сондықтан түрлі түсіндірме сөздіктерден дәлел келтірейік. Белгілі түрколог Лазарь Будаговтың (1812–1879) жазуынша: «Қазан татарларының тілінде «оқымысты, білгір, сауатты адам», тобыл наречиесінде абзи «аға», абыз тотай, одан қысқарған абыстай, «апай, дін басы болған адамның әйелі, мұғалім әйел», башқұртша абсай «ана, шеше», абыз етмек, абызламақ «оқыту, ағарту», абызмақ «оқу, сауаттану» («Сравнительный словарь турецко-татарских наречий»).
Б 43
Белдеубай, Д.
Абыз немесе сөздің обалы туралы [Текст] / Д. Белдеубай // Ana tili. - 2022. - №47.- 24-30 қараша. - Б. 3
Рубрики: Әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
абыз -- түрколог -- Лазарь Будагов -- Қазан татарларының тілінде оқымысты -- білгір -- сауатты адам -- Этимология -- Рабиға Сыздық -- Сөздер сөйлейді -- Мыңбай Ысқақов -- Халық календары -- абыз дегеніміз
Аннотация: Осы бір ауыз толтырып айтуға ыңғайлы атауды біреу біліп, біреу білмей қолданады. Әңгіме – абыз атап отырған адамы сол бағаға лайық па, жоқ па, сонда болуы тиіс. Оны білу үшін, алдымен түркілердің жадында бәлен мың жылдан бері келе жатқан абыз сөзінің мән-маңызына бойлау қажет. Бірден айту керек, бұл сөздің төркіні араб не парсыдан емес, түркілердің төл сөзі. Сондықтан түрлі түсіндірме сөздіктерден дәлел келтірейік. Белгілі түрколог Лазарь Будаговтың (1812–1879) жазуынша: «Қазан татарларының тілінде «оқымысты, білгір, сауатты адам», тобыл наречиесінде абзи «аға», абыз тотай, одан қысқарған абыстай, «апай, дін басы болған адамның әйелі, мұғалім әйел», башқұртша абсай «ана, шеше», абыз етмек, абызламақ «оқыту, ағарту», абызмақ «оқу, сауаттану» («Сравнительный словарь турецко-татарских наречий»).
25.
Подробнее
71
К 60
Қойгелді, М.
Алаш ат тарихы [Текст] / М. Қойгелді // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 31 қаңтар. - №20. - Б. 13.
ББК 71
Рубрики: Мәдениет
Кл.слова (ненормированные):
төркіні Алаштың аттарды - Алаш -ат-лошадь -- академик Г.А. Трубачев
Аннотация: Орыстың "лошадь" сөзінің түп-төркіні Алаштың аттарды - Алаш -ат-лошадь. Алаш-ат сөзі біртіндеп лошадка айналғаның В.И. Даль, академик Г.А. Трубачев әлдеқашан дәлелдегенің Ахмет Тоқтабай айта келіп: "VIII-X ғасырларда қазақ баласы Алаш есімімен жүргенде жылқыға зәру орыс князьдықтары алаштардан ат сатып алып, сол кезде лошадь сөзін өз тілдеріне қосқан" деп көрсетеді.
Держатели документа:
БҚУ
К 60
Қойгелді, М.
Алаш ат тарихы [Текст] / М. Қойгелді // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 31 қаңтар. - №20. - Б. 13.
Рубрики: Мәдениет
Кл.слова (ненормированные):
төркіні Алаштың аттарды - Алаш -ат-лошадь -- академик Г.А. Трубачев
Аннотация: Орыстың "лошадь" сөзінің түп-төркіні Алаштың аттарды - Алаш -ат-лошадь. Алаш-ат сөзі біртіндеп лошадка айналғаның В.И. Даль, академик Г.А. Трубачев әлдеқашан дәлелдегенің Ахмет Тоқтабай айта келіп: "VIII-X ғасырларда қазақ баласы Алаш есімімен жүргенде жылқыға зәру орыс князьдықтары алаштардан ат сатып алып, сол кезде лошадь сөзін өз тілдеріне қосқан" деп көрсетеді.
Держатели документа:
БҚУ
26.
Подробнее
75.7
М 95
Мықтыбай, Н
Шыңғырған ат па,шыңырау құдық па?немесе"Шыңғырлау"атауының шығу төркіні жөнінде бірер сөз [Текст] / Н Мықтыбай // Мәдениет. - 2023. - №1. - Б. 20-26
ББК 75.7
Рубрики: Туризм және өлкетану
Кл.слова (ненормированные):
еділ мен жайық құдалығы,жайық хан,торыат басы,шынғырлау
Аннотация: Шыңғырлау-Батыс Қазақстан обылысының солтүстік-шығысында орналасқан аудан.Аққұмында Ақшахан шаһарын салдырған,Торыатбас пен Қыземшекте Қобыланды батыр қылышын қалдырған,Шыңғырлау өзенінен Асан қайғы бабамыз желмаясының шөлін қандырған құтты мекен,киелі орда
Держатели документа:
БҚУ
М 95
Мықтыбай, Н
Шыңғырған ат па,шыңырау құдық па?немесе"Шыңғырлау"атауының шығу төркіні жөнінде бірер сөз [Текст] / Н Мықтыбай // Мәдениет. - 2023. - №1. - Б. 20-26
Рубрики: Туризм және өлкетану
Кл.слова (ненормированные):
еділ мен жайық құдалығы,жайық хан,торыат басы,шынғырлау
Аннотация: Шыңғырлау-Батыс Қазақстан обылысының солтүстік-шығысында орналасқан аудан.Аққұмында Ақшахан шаһарын салдырған,Торыатбас пен Қыземшекте Қобыланды батыр қылышын қалдырған,Шыңғырлау өзенінен Асан қайғы бабамыз желмаясының шөлін қандырған құтты мекен,киелі орда
Держатели документа:
БҚУ
27.
Подробнее
83
А 50
Әліпхан, М.
Абайтанушы - романның бас кейіпкері [Текст] / М. Әліпхан // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 5 сәуір. - №63. - Б. 13.
ББК 83
Рубрики: әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
Алтын жүлге жыры -- Елен Әлімжан -- Кітап -- Мекемтас Мырзахметұлы -- жазушы -- Абайтанушы -- Толық адам
Аннотация: 2022 жылы «Дәуір» баспасынан Елен Әлімжанның «Алтын жүлге жыры» атты романы жарық көрді. Кітап аннотациясында жазылғандай, бұл роман – ғылыми шығармашылық иесі туралы интеллектуалды туынды. Жазушы шығармасының бас кейіпкері – ғалым Мекемтас Мырзахметұлы. Жазушыны ғылыми айналымға М.Мырзахметұлының ізденісі арқылы енген Абайдың «Толық адам» ілімі қатты қызықтырған екен. Және осындай іргелі танымның мәні мен төркінін, желісі мен жүйесін көзіқарақты қауым мен ғылыми ортаға ізерлі түрде айқындап берген абайтанушы ғалымның өзі де – жазушының ойынша, «біздің заманның кемел адамы».
Держатели документа:
БҚУ
А 50
Әліпхан, М.
Абайтанушы - романның бас кейіпкері [Текст] / М. Әліпхан // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 5 сәуір. - №63. - Б. 13.
Рубрики: әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
Алтын жүлге жыры -- Елен Әлімжан -- Кітап -- Мекемтас Мырзахметұлы -- жазушы -- Абайтанушы -- Толық адам
Аннотация: 2022 жылы «Дәуір» баспасынан Елен Әлімжанның «Алтын жүлге жыры» атты романы жарық көрді. Кітап аннотациясында жазылғандай, бұл роман – ғылыми шығармашылық иесі туралы интеллектуалды туынды. Жазушы шығармасының бас кейіпкері – ғалым Мекемтас Мырзахметұлы. Жазушыны ғылыми айналымға М.Мырзахметұлының ізденісі арқылы енген Абайдың «Толық адам» ілімі қатты қызықтырған екен. Және осындай іргелі танымның мәні мен төркінін, желісі мен жүйесін көзіқарақты қауым мен ғылыми ортаға ізерлі түрде айқындап берген абайтанушы ғалымның өзі де – жазушының ойынша, «біздің заманның кемел адамы».
Держатели документа:
БҚУ
28.
Подробнее
83(5каз)
Е 46
Елтай, Н.
Күміс күлкінің көкесі [Текст] / Н. Елтай // Qazaq adebieti. - 2023. - №17.-28 сәуір. - Б. 8-9
ББК 83(5каз)
Рубрики: Әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
Оспанхан Әубәкіров -- сықақшы -- Көктайғақ -- ҢӨҢ ертегі өлеңі -- Мимырт Әусек Кәуікбай -- Қожанасыр чемпионы қуыршақ театры
Аннотация: Оспанхан Әубәкіровтің аты аталса, жұрттың езуіне күлкі үйіріледі. Өйткені қаламгер шындықты тосын теңеулермен астарлап, әзілмен айтады. Кейде ыржалақтап отырған адамның өзі де әңгіменің төркіні айналып келіп, өзіне соғып жатарын аңғармай да қалуы мүмкін. Өйткені сықақшы әр шығармасын су төгілмес жорға үстінде ән салғандай сезімталдықпен жеткізеді. Ол – соңына мол мұра қалдырған әзілкеш. Қоғамдағы келеңсіз жәйттер, тіршіліктің күйкі көріністері, адамдар мінезіндегі оғаштықтар, басқа да күлкілі сәттер оның назарынан әсте тыс қалған емес. Атақты сықақшының қай туындысын оқысаңыз да тосын теңеуге, оқыс оқиғаларға тап болып, күлкіге қарқ болғаныңызды сезбей де қаласыз.
Держатели документа:
БҚУ
Е 46
Елтай, Н.
Күміс күлкінің көкесі [Текст] / Н. Елтай // Qazaq adebieti. - 2023. - №17.-28 сәуір. - Б. 8-9
Рубрики: Әдебиеттану
Кл.слова (ненормированные):
Оспанхан Әубәкіров -- сықақшы -- Көктайғақ -- ҢӨҢ ертегі өлеңі -- Мимырт Әусек Кәуікбай -- Қожанасыр чемпионы қуыршақ театры
Аннотация: Оспанхан Әубәкіровтің аты аталса, жұрттың езуіне күлкі үйіріледі. Өйткені қаламгер шындықты тосын теңеулермен астарлап, әзілмен айтады. Кейде ыржалақтап отырған адамның өзі де әңгіменің төркіні айналып келіп, өзіне соғып жатарын аңғармай да қалуы мүмкін. Өйткені сықақшы әр шығармасын су төгілмес жорға үстінде ән салғандай сезімталдықпен жеткізеді. Ол – соңына мол мұра қалдырған әзілкеш. Қоғамдағы келеңсіз жәйттер, тіршіліктің күйкі көріністері, адамдар мінезіндегі оғаштықтар, басқа да күлкілі сәттер оның назарынан әсте тыс қалған емес. Атақты сықақшының қай туындысын оқысаңыз да тосын теңеуге, оқыс оқиғаларға тап болып, күлкіге қарқ болғаныңызды сезбей де қаласыз.
Держатели документа:
БҚУ
29.
Подробнее
85
С 20
Сәрсенхан, Б.
Құрманғазы мен Дина [Текст] / Б. Сәрсенхан // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 11 қыркүйек. - №172. - С. 13.
ББК 85
Рубрики: Өнер
Кл.слова (ненормированные):
Махмұд Қашқари -- түрк -- Құрманғазы мен Дина -- өлең -- домбырашы -- күйші
Аннотация: Махмұд Қашқариға жүгінсек, күй сөзінің төркіні «көк» деген түркі сөзінен тараған. Көкті шалған ұшқыр қиял, батпан-батпан текті сарын, тегеурінді мың сан толғақ күйден табылары хақ. Жүрек-қолқаны қозғаған қастерлі өнер иелерінің есім-сойы бүгінге аңыз. Сол аңыздың бірі Құрманғазы мен Динаның кездесуі туралы өрбиді.
Держатели документа:
БҚУ
С 20
Сәрсенхан, Б.
Құрманғазы мен Дина [Текст] / Б. Сәрсенхан // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 11 қыркүйек. - №172. - С. 13.
Рубрики: Өнер
Кл.слова (ненормированные):
Махмұд Қашқари -- түрк -- Құрманғазы мен Дина -- өлең -- домбырашы -- күйші
Аннотация: Махмұд Қашқариға жүгінсек, күй сөзінің төркіні «көк» деген түркі сөзінен тараған. Көкті шалған ұшқыр қиял, батпан-батпан текті сарын, тегеурінді мың сан толғақ күйден табылары хақ. Жүрек-қолқаны қозғаған қастерлі өнер иелерінің есім-сойы бүгінге аңыз. Сол аңыздың бірі Құрманғазы мен Динаның кездесуі туралы өрбиді.
Держатели документа:
БҚУ
30.
Подробнее
51
А 90
Асанәлі, С.
МӘМС: Емделуші құқы қай деңгейде қорғалады? [Текст] / С. Асанәлі // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 23 қаңтар. - №15. - Б. 9.
ББК 51
Рубрики: Здравоохранение
Кл.слова (ненормированные):
МӘМС -- сақтандыру қоры -- медициналық көмек -- медициналық сақтандыру жүйесі -- денсаулық сақтау
Аннотация: Қоғамда міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесіне қатысты түрлі сын-пікір айтылып жүр. Өңір-өңірде сақтандыру қорына ай сайын жарнасын үзбей аударған емделушілердің сапалы медициналық көмекке жете алмай, сергелдеңге түскенін жиірек еститін болдық. Саладағы өзекті сауалдардың бірқатарын депутаттар, қоғам белсенділері, тұрғындар қаузады. Содан ұққанымыз, шағымдардың төркіні медициналық көмектің сапасына келіп тіреледі.
Держатели документа:
БҚУ
А 90
Асанәлі, С.
МӘМС: Емделуші құқы қай деңгейде қорғалады? [Текст] / С. Асанәлі // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 23 қаңтар. - №15. - Б. 9.
Рубрики: Здравоохранение
Кл.слова (ненормированные):
МӘМС -- сақтандыру қоры -- медициналық көмек -- медициналық сақтандыру жүйесі -- денсаулық сақтау
Аннотация: Қоғамда міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесіне қатысты түрлі сын-пікір айтылып жүр. Өңір-өңірде сақтандыру қорына ай сайын жарнасын үзбей аударған емделушілердің сапалы медициналық көмекке жете алмай, сергелдеңге түскенін жиірек еститін болдық. Саладағы өзекті сауалдардың бірқатарын депутаттар, қоғам белсенділері, тұрғындар қаузады. Содан ұққанымыз, шағымдардың төркіні медициналық көмектің сапасына келіп тіреледі.
Держатели документа:
БҚУ
Страница 3, Результатов: 35