Электронный каталог

40.3
А 51
Алмагамбетова, С. Т.
    Топырақты ауыр металдардан тазарту технологияларын зерттеу [Текст] / С. Т. Алмагамбетова, М. Горбачева, А. Әділбай // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 49-52.
ББК 40.3

Рубрики: Почвоведение

Кл.слова (ненормированные):
Топырақтану -- жер -- Индустрияландыру -- урбанизация -- темір -- никель -- марганец -- мырыш -- микроэлементтер -- Ауыр металдар -- Фиторемедиация -- гипераккумуляторлық өсімдіктер -- Биологиялық сорғыны
Аннотация: Соңғы жылдары қоршаған ортаның ауыр металдармен және тұрақты органикалық ластаушы заттармен ластануының жаһандық проблемасына көбірек көңіл бөлінуде. Индустрияландыру мен урбанизацияның өсуіне байланысты соңғы бірнеше онжылдықта қоршаған ортадағы ауыр металдар мазмұны айтарлықтай өсті, бұл бүкіл әлемде үлкен алаңдаушылық туғызды. HMs-тығыздығы 5 г/см3-тен асатын және атомдық массасы кальцийден асатын металл элементтер тобы (MW = 40). Ауыр металдардың көпшілігі өте улы. Олардың жартылай шығарылу кезеңі 20 жылдан асады және табиғаты бойынша өте тұрақты, сондықтан биологиялық немесе физикалық процестер арқылы ыдырамайды, бірақ топырақта жиналады, бұл қоршаған ортаға ұзақ мерзімді қауіп төндіреді. Табиғатта микроэлементтер екі санатқа бөлінеді: алмастырылмайтын және алмастырылмайтын. Кобальт (Co), мыс (Cu), хром (Cr), темір (Fe), никель (Ni), марганец (Mn) және мырыш (Zn) сияқты металдар тірі организмдердегі физиологиялық және биохимиялық процестер үшін өте маңызды және маңызды металдар болып табылады; дегенмен, артық болған кезде олар улы болуы мүмкін. Кадмий (Cd), сынап (Hg) және қорғасын (Pb) — бұл тірі организмдер үшін өте қауіпті ауыр металдар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Горбачева, М.
Әділбай, А.

20.1
A88

    Assessment of pollution of fragile forest ecosystems by metals and pesticides in the conditions of Eastern Kazakhstan [Текст] / Zh. Baigazakova, O. Mukhametzhanova, Zh. Bukabayeva [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №2. - Р. 528-537.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
загрязнение лесов -- тяжелые металлы -- пестициды -- Восточный Казахстан -- анализ экосистем -- экологический мониторинг
Аннотация: Лесные экосистемы играют важную роль в сохранении биологического разнообразия, регулировании климата и поддержании водных ресурсов. Однако в последние десятилетия они подвергаются значительному антропогенному воздействию, включая загрязнение тяжелыми металлами и пестицидами. Восточный Казахстан является регионом с развитой горнодобывающей промышленностью и интенсивным сельским хозяйством, что приводит к накоплению опасных веществ в почве, растительности и водоемах.В данной статье рассматривается проблема загрязнения лесных экосистем тяжелыми металлами (Pb, Cd, Zn, Cu) и остатками пестицидов. Исследование проводилось на нескольких участках с различной степенью антропогенного воздействия. Отбор проб почвы, растительности и воды осуществлялся в соответствии с международными стандартами. Содержание тяжелых металлов определяли методом атомно-абсорбционной спектрометрии, а содержание пестицидов – методом газовой хроматографии.Результаты показали значительное превышение предельно допустимых концентраций (ПДК) по ряду загрязняющих веществ, особенно в районах, прилегающих к промышленным предприятиям и сельскохозяйственным угодьям. Установлено, что накопление тяжелых металлов приводит к ухудшению структуры почвы, снижению ее плодородия и изменению состава почвенной микрофлоры. Высокие концентрации загрязняющих веществ зафиксированы в растительности, что может представлять угрозу для животных и человека. Кроме того, миграция пестицидов в водные экосистемы указывает на риск дальнейшего распространения загрязнителей.На основе анализа данных предложены рекомендации по снижению негативного воздействия на лесные экосистемы. Среди них – внедрение систем мониторинга загрязнения, использование методов биоремедиации и разработка стратегий устойчивого управления природными ресурсами. Проведенное исследование подтверждает необходимость усиления контроля за выбросами вредных веществ и внедрения природоохранных мер для сохранения экосистем Восточного Казахстана
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Baigazakova, Zh.
Mukhametzhanova, O.
Bukabayeva, Zh.
Yerzhankyzy, M.
Adalkan, O.

65
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
    Хромтау өндіріс ошағының әлеуметтік-экономикалық дамуы [Текст] / Б. Х. Ходжанова, М. Сәбит // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 194-198.
ББК 65

Рубрики: Экономика

Кл.слова (ненормированные):
Хромтау -- әлеуметтік-экономикалық даму -- пайдалы қазбалар -- хром -- темір -- климат -- өсімдіктер әлемі -- жануарлар әлемі -- ауыл шаруашылығы -- су ресурстары
Аннотация: Мақалада Ақтөбе облысының Хромтау ауданының әлеуметтік-экономикалық дамуы қарастырылған. Ауданның табиғи-климаттық жағдайлары, өсімдік және жануарлар әлемі, сондай-ақ геологиялық құрылымы талданған. Аудан экономикасы негізінен пайдалы қазбаларды өндіруге, әсіресе хром мен темірге, сондай-ақ мал шаруашылығы мен дәнді дақылдарды егумен сипатталатыны көрсетілген. Континенттік климат ерекшеліктері, су тапшылығы және табиғи жағдайлардың өнімділікке әсері атап өтілген. Ауданның табиғи-ресурстық әлеуеті экономикалық дамуына және аймақтық әрі республикалық деңгейде маңыздылығына ықпал ететіні баяндалған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сәбит, М.

28.04
М 11
Мұханбетова, А. Ж.
    Генетикалық зерттеу әдістерін биоалуантүрлілікті бағалауда қолдану [Текст] / А. Ж. Мұханбетова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 158-160.
ББК 28.04

Рубрики: Генетика

Кл.слова (ненормированные):
генетикалық әртүрлілік -- биоалуантүрлілік -- генотип -- полиморфизм -- ДНҚ -- гендер саны -- мутация -- рекомбинация -- эволюциялық бейімделу -- хромосомалар жиынтығы -- популяциялық генетика
Аннотация: Мақалада биосферадағы тірі ағзалардың генетикалық әртүрлілігі биоалуантүрліліктің негізгі деңгейі ретінде қарастырылған. Генетикалық вариациялардың, атап айтқанда генотиптік гетерозиготтылық пен полиморфизмнің популяциялардың бейімделу қабілетіндегі және эволюциялық процестердегі рөлі талданған. Әртүрлі таксономиялық топтардағы (бактериялар, саңырауқұлақтар, өсімдіктер және адам) гендер санына салыстырмалы сипаттама беріліп, генетикалық жаңа құрылымдардың қалыптасу жолдары — мутациялық өзгергіштік пен рекомбинация процестері сипатталған
Держатели документа:
ЗКУ