Электронный каталог

74.58
Г 12
Габдрахманова, Ш. Т.
    Профессор Әлия Мұханбетжанованың ғылыми-педагогикалық мектебі [Текст] / Ш. Т. Габдрахманова, А. С. Иргалиев, А. Г. Муханбетчина // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 17-27
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
ғылым -- ғылыми мектеп -- ғылыми көшбасшы -- профессор Әлия Мұханбетжанова -- инновациялық ізденістер -- оқу іс-әрекеті -- ғылыми зерттеудің әдіснамасы -- ғылыми зерттеудің әдістемесі -- зерттеу кезеңдері -- ғылыми-зерттеу қызметі
Аннотация: Мақалада авторлар Батыс Қазақстанда педагогика ғылымдарының докторы, профессор Әлия Мендешқызы Мұханбетжанованың ғылыми мектебінің қалыптасу кезеңдерін зерделеді. Ғылыми мектептегі түйінді трендтер мен ғылыми-әдіснамалық тұрғылардың сипаттамасы мазмұндалып, ғылыми-педагогикалық зерттеу кезеңдерінің спецификасы қарастырылды. Ғылыми мектепте қолданылған теориялық және эмпирикалық зерттеу әдістеріне шолу жасалды. Профессор Ә.М. Мұханбетжанованың ғылыми мектебінің әдіснамалық негіздеріне анықтама берілді. Зерттеуде ғылымдағы «ғылыми мектеп» ұғымына анықтама беріліп, ғылыми мектепке тән спецификалық белгілер ажыратылды. 2002-2019 жылдарда қызмет жасаған ғалымның ғылыми мектебінде зерттелген заманауи педагогикалық тұжырымдамалар талданып, ғылыми ізденістердің болжамдық сипатына ерекше мән берілді. Ғылыми көшбасшылық ұғымының мәні ғалымның тұлғалық және өмірлік сипаттамасында дәлелденіп, ғылыми мектебінің онтологиясын құрастыруда жоғары оқу орнындағы практикалық қызмет қорытындыланып, тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Иргалиев, А.С.
Муханбетчина, А.Г.

81
М 94
Мырзағалиева, А. С.
    Қазақ және татар тілдеріндегі «Кедейлік» концептісі: лингвомәдени шолу [Текст] / А. С. Мырзағалиева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 78-80.
ББК 81

Рубрики: Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
концепт -- концептосфера -- тілдік әлем бейнесі -- лингвистика -- этномәдениет
Аннотация: Тілдің мәдениетпен және халықтың дүниетанымымен өзара байланысы тілде ұлттық мінез бен мәдениеттің, қоршаған әлемді танудың ерекше тәсілінің көрініс табуына ықпал етеді. Бұл құбылыс концепт деп аталатын мәдени бірліктер арқылы тілде бейнеленеді. Осы зерттеуде қазақ және татар тілдеріндегі «кедейлік/ярлылык» («кедейлік») концептосферасына енетін лексемалардың түрлі сөздіктердегі концептуалдық мәндерінің көрініс беру ерекшеліктері қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – туыстас қазақ және татар тілдеріндегі «кедейлік/ярлылык» концептосферасын құрайтын лексемалардың этимологиясы мен түсіндірмесін салыстырмалы- салғастырмалы талдау және осы лексемалардың синонимдік қатарын анықтау. Тақырыптың өзектілігі – қазақ және татар этносоциолексемаларын антропоцентрлік парадигма аясында зерттеу қажеттілігімен байланысты, бұл тілдік бірліктер ұлттық менталитеттің айқын көрсеткіштері болып табылады. Осындай этносоциолексемалар қатарында «кедейлік/ярлылык» концептосферасын құрайтын лексемалар ерекше орын алады. Зерттеудің материалдары ретінде қазақ және татар тіл білімінде жинақталған лексикографиялық деректер алынды, атап айтқанда, этимологиялық және түсіндірме сөздіктер, синонимдер сөздігі, сондай- ақ зерттеліп отырған тілдердің ұлттық корпустарының деректері пайдаланылды. Эмпирикалық, лингвомәдени, салыстырмалы-салғастырмалы, синхрондық және диахрондық талдау әдістері арқылы жүргізілген зерттеу нәтижесінде «кедейлік/ярлылык» концептосферасы қазақ және татар тілдерінің тілдік әлем бейнесінде кеңінен көрініс табатыны анықталды. Алайда, «кедейлік» және «ярлылык» лексемаларының синонимдері қазақ тілінің синонимдер сөздігінде кеңінен қамтылғанымен, татар тілінің синонимдер сөздігінде азырақ берілген. Аталған концептосфера құрылымында адамзаттың базалық концептілерінің қатарына жататын, бағалау әлеуеті жоғары және репрезентацияның кең функционалдық мүмкіндіктеріне ие лексемалар бар. Бұл лексемалар қазақ және татар халықтарының шынайылықты қабылдау ерекшеліктерін бейнелейді және мәдени-тарихи факторлармен, осы тілдік қауымдастықтардың ұлттық ерекшеліктерімен тығыз байланысты.
Держатели документа:
ЗКУ

78.3
К 94
Құсайын, Л. С.
    Жобалар негізінде кітап оқу мəдениетін қалыптастыру [Текст] / Л. С. Құсайын // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 83-90.
ББК 78.3

Рубрики: Библиотечное дело

Кл.слова (ненормированные):
оқу мəдениеті -- жобалық əдіс -- құндылыққа негізделген білім -- ұлттық құндылықтар -- кəсіби ізденіс -- тəрбие -- фольклор -- экософия -- кіріктіріп оқыту
Аннотация: Мақалада оқу мəдениетін қалыптастырудың теориялық, əдістемелік жəне тəжірибелік негіздері қарастырылады. Халықаралық зерттеулер (UNESCO, OECD PISA, IEA PIRLS) мен қазақстандық тəжірибелер салыстырыла талданады. Білім беру жүйесіндегі құндылыққа негізделген жаңа парадигма, «Біртұтас тəрбие тұжырымдамасының» ерекшеліктері жəне олардың оқу мəдениетімен байланысы сараланады. Əлемдік тəжірибедегі (Финляндия, Сингапур, Эстония, Жапония) жобалық əдістің нəтижелері мен қазақстандық мектептердегі ұлттық мазмұнмен ұштасқан тəжірибелер салыстырылады. Ə.Молдағұлова атындағы №38 мектеп-лицейінің «Дүниетаным көкжиегі» жобасы аясындағы үш жылдық эмпирикалық деректер талданып, оқушылардың оқу мəдениеті мен мұғалімдердің кəсіби ізденісіндегі сапалық өзгерістер ғылыми тұрғыда бағаланады. Мақалада Əл-Фараби, Жүсіпбек Аймауытов, Мағжан Жұмабаев сынды ойшылдардың еңбектері пайымдау мен тұжырым жасауға арқау болды.
Держатели документа:
ЗКУ

71.0
О-63
Оразбаева, Д. Е.
    Уақыт модустарындағы батырлық феномені (Тарихи модуста) [Текст] / Д. Е. Оразбаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 304-321.
ББК 71.0

Рубрики: Культурология

Кл.слова (ненормированные):
батырлық феномені -- уақыт модусі -- батыр бейнесі -- қайсар рух -- ескерткіш -- мəдени жады -- қаһарман -- тарих
Аннотация: Мақалада батырлық феномені мəдени уақыт модусында қарастырылады, оның қазақ халқының ұлттық бірегейлігін қалыптастырудағы орны зерделенеді. Батырлық дəстүрі ұлттық рухани кодын, мəдени тұтастығын жəне тарихи сабақтастығын бейнелейтін маңызды мəдени феномен ретінде қарастырылады. Батырлық феномені өткен мен бүгіннің мəдени диалогы ретінде ұлттық сана мен тарихи тəжірибеміздің өзара байланысын көрсетеді. Мақалада «қазақ батырларының бейнесі əртүрлі уақыт модусында қалай репрезентацияланды жəне ұлттық жадынын қалай қалыптастырады?» деген сұраққа жауап беруге тырысамын. Зерттеудің мақсаты - батырлық феноменін мəдени уақыт модусы тұрғысынан кешенді талдау жəне оның тарихи-мəдени репрезентациясын айқындау. Зерттеу жұмысының теориялық бөлімінде батырлық феномені тарихи оқиғалар, түрлі дискурстар жəне тарихи-мəдени жады ұғымдары арқылы зерделенеді. Бұл тұрғыда батырлық бейненің қоғамдағы орнына, ұжымдық жадтағы, тарихи нарративтегі көрінісіне баса назар аударылады. Зерттеудің эмпирикалық бөлімінде ел тəуелсіздігі жолында ерлік көрсеткен Ер Жəнібек Бердəулетұлы, Малайсары Тоқтауылұлы, Шақшақ Жəнібек Қошқарұлы, Ақжолтай Ағыбай, Қанжығалы Бөгенбай, батырлардың ерліктері мен оларға орнатылған ескерткіштердің маңыздылығына талдау жасалады. Мақалада қолданылған суреттер мен оған қатысты ақпараттар Солтүстік Қазақстан, Орталық Қазақстан өңірлерінде жүргізілген далалық зерттеулердің нəтижесінде алынды
Держатели документа:
ЗКУ

74.262.6
К 88
Кубесова, Г. Т.
    Халық географиясын оқытуда өлкетану принципін қолданудың ерекшеліктері [Текст] / Г. Т. Кубесова, А. А. Қалменов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 384-396.
ББК 74.262.6

Рубрики: Методика преподавания географии

Кл.слова (ненормированные):
өлкетану -- халық географиясы -- құзыреттілік -- мектеп географиясы -- мотивация -- ГАЖ -- цифрлық картография
Аннотация: Бұл мақалада халық географиясын оқытуда өлкетану принципін жүйелі қолданудың ерекшеліктері мен тиімділігі талданады. Теориялық негіздеме өлкетанудың мазмұндық, құзыреттік жəне педагогикалық-технологиялық қырларын айқындап, оны оқушының өмірлік тəжірибесімен ұштастырудың мүмкіндіктерін көрсетеді. Эмпирикалық зерттеу Ақтөбе қ. №29 орта мектебінің 11- сыныбында жүргізілді. Сауалнама мен сабақ барысын бақылау нəтижелері өлкетанулық мазмұнның оқушылардың пəнге қызығушылығын, пікір айту белсенділігін жəне карта-диаграммамен жұмыс дағдыларын айқын арттырғанын көрсетті.Сонымен қатар əдістемелік ресурстардың жеткіліксіздігі, оқу құжаттарында өлкетануға қатысты нақты материалдың тапшылығы анықталды. Мақалада жергілікті дереккөздер қорын қалыптастыру, ГАЖ сияқты цифрлық картографияны жүйелі қолдану, бағалау индикаторларын нақтылау жəне мұғалімдердің біліктілігін арттыру бойынша практикалық ұсыныстар берілді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Қалменов, А.А.

74.262.22
А 91
Асылбек, А. А.
    Физикадағы зерттеулер, даму және инновациялар [Текст] / А. А. Асылбек, Л. А. Батыргалиева, Ж. Бекболатқызы // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 117-119.
ББК 74.262.22

Рубрики: Методика преподавания физики

Кл.слова (ненормированные):
Физика ғылымы -- ғылыми-зерттеу мәдениеті -- инновациялық технологиялар -- эксперименттік әдіс -- компьютерлік модельдеу -- ғылыми-техникалық прогресс -- сыни ойлау -- таным әдістері -- эмпирикалық зерттеулер -- Ғылым мен өндіріс интеграциясы
Аннотация: Мақалада физика ғылымының қазіргі қоғамдағы рөлі, оның технологиялық прогрестің қозғаушы күші ретіндегі маңызы мен білім беру жүйесіндегі жаңа парадигмалары қарастырылады. Автор іргелі зерттеулердің өндіріспен интеграциялану ерекшеліктерін талдап, білім алушылардың ғылыми-зерттеу мәдениетін қалыптастыру мәселесін көтереді. Жұмыста физикалық танымның негізгі әдістері ретінде ғылыми бақылау, эксперимент және теориялық талдаумен қатар, заманауи компьютерлік модельдеу мен симуляцияның тиімділігіне баға берілген. Зерттеу нәтижелері білім беру үдерісіне инновациялық технологияларды енгізу және студенттердің сыни ойлау қабілетін дамыту бойынша әдістемелік ұсыныстарды қамтиды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Батыргалиева, Л.А.
Бекболатқызы, Ж.

81
Ж 20

    Жазылымға негізделген зерттеушілік оқыту: филология студенттері тәжірибесі [Текст] / П. А. Байтімбетова, Р. С. Рахметова, Ж. М. Жампейісова, Л. А. Нысанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 75-80.
ББК 81

Рубрики: Филология

Кл.слова (ненормированные):
жазылым -- филология студенттері -- ғылыми стиль -- ресми құжаттар стилі -- жартылай ғылыми стиль -- іскерлік қарым-қатынас стилі
Аннотация: Жүйелі түрде ғылыми жұмыс жазу дағдысы теориялық біліммен қатар, тәжірибелік білімді ауадай қажет етеді. Академиялық жазу қазақ тілінің дербес саласына айналды. Бұл мақалада біз эмпирикалық зерттеулер жүргізу арқылы отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріне сүйенеміз. Нәтижесінде осы саланың дамуы мен қалыптасуының тарихын ашамыз. Мақаланың мақсаты - филолог студенттердің жазылым арқылы ғылыми танымын дамыту болып саналады. Мақаланың теориялық маңыздылығы жазудың даму негіздері мен теориясының қалыптасуына, сондай-ақ қазақ ғылымындағы академиялық жазудың қалыптасу тарихына, зерттеуіне мұрындық болады. Сонымен қатар, жазылымды қалыптастырудың алғышарттарын көрсету мақсатында тіл терминологиясы зерттеледі. Мақаланың тәжірибелік маңызы орасан зор. Сәйкесінше, мақалада зерттелген зерттеу нәтижелері университеттердегі үш деңгейлі білім беру жүйесінде (бакалавр, магистр және докторантура), студенттерге жаңа интеграцияланған ортада жазбаша қарым-қатынасқа түсуді үйретуде пайдалануға болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Байтімбетова, П.А.
Рахметова, Р.С.
Жампейісова, Ж.М.
Нысанова, Л.А.