Электронный каталог

83.7
Қ 97
Қыдыршаев, А. С.
    ШЕШЕН СӨЙЛЕУ МӘДЕНИЕТІНЕ, ТІЛ ӘДЕБІНЕ ҚАТЫСТЫ АФОРИЗМДЕР ЖҮЙЕСІ [Текст] / А. С. Қыдыршаев, Д. А. Шакуова , Қабдол А.А. // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 Қазан 2016. - Орал = Материалы международной научно-практической конференции "Наука и образования в глобальном мире", посвященной 85-летию Западно-Казахстанского государственного университета им. М. Утемисова (19-20 октября) Ч.2. - Б. 181-190
ББК 83.7

Рубрики: Ораторское искусство

Кл.слова (ненормированные):
шешендік сөйлеу -- тіл әдебі -- афоризмдер -- жүйе -- қысқа сөздің ғаламат үлгісі -- сөйлеу мәдениеті
Аннотация: Шешендікке баулыр афоризмдер – қысқа сөздің ғаламат үлгісі, тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні. Біздіңше, әрбір тұлға атаулы өзіндік сөйлеу мәдениетін қалыптастыруда шешендік туралы мол қағидалы түйінді афоризмдерді әркез ескерсе артық емес. Зерттеу барысында шешендік афоризмдердің бірнеше жіктелім үлгісі әзірленді. Осы реттегі шешендік туралы афоризмдер жіктелімінің бір үлгісін төмендегіше ұсынамыз: 1. Шешендік – ақылмен билеу өнері; 2. Шешен сол – сөйлер сөзден қамалмаса; 3. Шаршы топта сөз бастау қиын; 4. Сөз сөйлеуге даярлық – демосфендік қасиет; 5. Шешеннің тілі – шебердің бізі; 6. Кідіріс (пауза); 7. Әр сөздің айтылуына қарай мың мағынасы бар; 8. От сықылды жылы болсын жүзіңіз бен сөзіңіз; 9. Ұстамды әрі орынды сөйлеу ділмарлықтан көп артық; 10. Ең қысқа сөз – мағыналы көзқарас; 11.Үндемегеннің өзі де жауап; 12. Сөзге сақ болу шешендіктен де биік; 13. Ірі сөзге – ізетті жауап; 14. Көңіл – қазы, көз – таразы; 15. Келбетіне қарап тұлғаны тану; 16. Ымға түсінбеген, дымға түсінбейді;17. Комплимент; 18. Өзін-өзі ұстай білу мәдениеті; 19. Дауыс; 20. Тыңдай білу – ұлылық; 21.Юморы жоқтың қалтасында жұдырық болар (Күлкі, әзіл-қалжың); 22. Көпсөзділік –мағынасыздықтың белгісі; 23. Сөйлесу – бірлескен күш-жігермен салынатын ғимарат; 24. Шешендіктегі импровизация; 25. Естіге айтқан тура сөз, Шыңға тіккен тумен тең (Аудитория таразы); 26. Шешендік сөздегі мақал-мәтел қолданысы; 27. Шешендіктегі дәлелді сөйлеу; 28. Жүйелі сөз – киелі; 29. Шешендіктегі түсініктілік; 30. Шешендіктегі тапқырлық, т.б. Ал бұлардың әрқайсысына мысалдар ұсынудың өзі – бөлек ізденіс. Ендігі кезекте тұлғаның шешен сөйлеу мәдениетіне қатысты афоризмдердің бірер топтасын ұсынуды жөн көрдік.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Шакуова, Д.А.
Қабдол, А.А.

74.58
М 91
Мусагалиева, Г. Б.
    Үлкеннің жолы – ұлылық, ұрпағы жүрер ұғынып! [Текст] / Г. Б. Мусагалиева // Ұрпаққа - білім, ұлтқа - қызмет. - 2022. - Б. 151-152.
ББК 74.58

Рубрики: Высшее образование

Кл.слова (ненормированные):
Мерғали Серғазыұлы Хусаинов -- Ұстаз -- Батыс Қазақстан облысы -- А.С.Пушкин атындағы Орал педагогикалық институты -- оқытушы -- аға оқытушы -- ардагер ұстаз
Аннотация: Ұстаз мəртебесін бəрінен биік қоятын, өзінен кейінгі ізіне ергендерге ізеттігін аямайтын, ізінен ерген ұрпағына ұлылығын ұялатып, бір қауымға бас-көз бола білген ардагер ұстазы- мыз, аға оқытушы, Ы.Алтынсарин төсбелгісінің иегері, Орал қаласының құрметті азаматы - Мерғали Серғазыұлы Хусаинов
Держатели документа:
ЗКУ

83.7
Б 20
Балтабаева, Ж.
    Болашақ филолог маманның сөйлеу мәдениетін қалыптастырудағы ұлттық корпустың рөлі [Текст] / Ж. Балтабаева // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.2. - 17 қараша. - Б. 32-36.
ББК 83.7

Рубрики: Ораторское искусство

Кл.слова (ненормированные):
Сөйлеу мәдениеті -- Болашақ филолог -- риторика -- Сөз мәдениеті -- А.Қыдыршаев -- шешендіктану -- шешендік сөздер -- бейнелі сөздер
Аннотация: Сөйлеу мәдениетінде ойдың жүйелілігі, дәлдігі, сөздің тазалығы, анықтығы, көңіл күйге әсер ететін көркемдігі маңызды рөл атқарады. Мәдениетті сөйлеу білімгерлердің сөйлеу дағдыларын жетілдіру, әдеби тіл нормаларын дұрыс меңгерулерімен тығыз байланысты. Белгілі тілші ғалым М.Балақаев: «Сөз мәдениеті дегеніміз тілдік тәсілдердің ширау, жетілу дәрежесі. Сонымен қатар ол тіл жұмсаудағы ізеттілік, сауаттылық қана емес, тілдік тәсілдерді, фонетикалық, орфографиялық, орфоэпиялық, морфологиялық, синтаксистік, стильдік құбылыстарды ұқыпты, дұрыс қолдану дағдысы»[1,115-,7]- десе, академик Р.Сыздық: «Сөз мәдениеті дегеніміз – сөздерді дұрыс, орнымен қолдану (лексикалық), дұрыс құрастыру (синтаксистік), дұрыс қиюластыру (морфологиялық), дұрыс дыбыстау (орфоэпиялық(, сауатты жазу (орфографиялық), тілді әсерлі етіп жұмсау (лингвостилистикалық) нормаларын ұстану, орнықтыру, жетілдіру...айтпақ ойды тыңдаушыға жүрекке жылы тиетін, «айналасы теп-тегіс жұмыр келген», «әсерлі етіп жеткізу жайын да қатар қамтуы тиіс»[2,3-б.]- деген тұжырым жасаған
Держатели документа:
ЗКУ