База данных: Статьи ППС
Страница 2, Результатов: 20
Отмеченные записи: 0
11.
Подробнее
30.69
К 60
Қолданылған тағамдық май қалдықтарын олеохимиялық шикізат ретінде қолдану жолымен қоршаған ортаға антропогендік әсерін шектеу [Текст] / Г. С. Жумагулова, Б. Н. Корганбаев, Е. Н. Кочеров [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 462-483.
ББК 30.69
Рубрики: Отходы и их использование
Кл.слова (ненормированные):
тағамдық май қалдықтары -- қоршаған орта -- улы ластағыш заттар -- ағынды сулар -- олеохимиялық шикізат
Аннотация: Қолданылған тағамдық май қалдықтарын құнды өнімдер алудағы екіншілей шикізат ретінде қажетке жаратудың қиындықтары мен болашақ мүмкіндіктерін айқындау үшін, қайта өңдеуде қолданылатын үрдістерді терең зерттеу қажеттілігі туындайды және өзекті мәселе болып табылады. Мақалада қолданылған тағамдық май қалдықтарының қоршаған орта компоненттеріне кері әсері, су бұру кәріз жүйелерінің кептеліп, ағынды сулардың уытты заттармен ластану сипаттамасы келтірілген. Қолданылған тағамдық май қалдықтарының тұрмыстық химиялық заттарды синтездеуде, санитарлық гигиеналық тазалық өнімдерін алуда қайталама шикізат ретінде қолданылу мүмкіндігі сипатталған. Қолданылған тағамдық май қылдықтарының олеохимиялық шикізат ретінде қолданылу әлеуетін бағалау нәтижелері келтірілген. Тағамдық май қалдықтарынан санитарлық гигиеналық сабын алу үрдісін кинетикалық зерттеу нәтижелері ұсынылған. Бейтараптандыру, сабындану және күрделі май қышқылдарының сабындану реакциялары сипатталған. Бейтараптандыру және сабындану реакцияларының, күрделі май қышқылдарының сабындану реакциясының жылдамдық кинетикасы есептелген. Температураға тәуелді реакция жылдамдығының константасы Аррениус теңдеуімен сипатталды. Белсендіру энергиясының және экспоненциалды көбейткіш факторының мәндері анықталды. Кинетикалық модельдердің сәйкестігі мен дұрыстығы есептік және тәжірибелік мәліметтерді салыстыру жолымен тексерілді: орташа қателік мәні салыстырмалы түрде 5-10% аралығында болды. Ұсынылған зерттеу нәтижелері орасан көлемде түзілетін тағамдық май қалдықтарын екіншілей шикізат ретінде қолданып, санитарлық гигиеналық сабын алу өндірісінде практикалық қолданбалы келешегі бар.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагулова, Г.С.
Корганбаев, Б.Н.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.
К 60
Қолданылған тағамдық май қалдықтарын олеохимиялық шикізат ретінде қолдану жолымен қоршаған ортаға антропогендік әсерін шектеу [Текст] / Г. С. Жумагулова, Б. Н. Корганбаев, Е. Н. Кочеров [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 462-483.
Рубрики: Отходы и их использование
Кл.слова (ненормированные):
тағамдық май қалдықтары -- қоршаған орта -- улы ластағыш заттар -- ағынды сулар -- олеохимиялық шикізат
Аннотация: Қолданылған тағамдық май қалдықтарын құнды өнімдер алудағы екіншілей шикізат ретінде қажетке жаратудың қиындықтары мен болашақ мүмкіндіктерін айқындау үшін, қайта өңдеуде қолданылатын үрдістерді терең зерттеу қажеттілігі туындайды және өзекті мәселе болып табылады. Мақалада қолданылған тағамдық май қалдықтарының қоршаған орта компоненттеріне кері әсері, су бұру кәріз жүйелерінің кептеліп, ағынды сулардың уытты заттармен ластану сипаттамасы келтірілген. Қолданылған тағамдық май қалдықтарының тұрмыстық химиялық заттарды синтездеуде, санитарлық гигиеналық тазалық өнімдерін алуда қайталама шикізат ретінде қолданылу мүмкіндігі сипатталған. Қолданылған тағамдық май қылдықтарының олеохимиялық шикізат ретінде қолданылу әлеуетін бағалау нәтижелері келтірілген. Тағамдық май қалдықтарынан санитарлық гигиеналық сабын алу үрдісін кинетикалық зерттеу нәтижелері ұсынылған. Бейтараптандыру, сабындану және күрделі май қышқылдарының сабындану реакциялары сипатталған. Бейтараптандыру және сабындану реакцияларының, күрделі май қышқылдарының сабындану реакциясының жылдамдық кинетикасы есептелген. Температураға тәуелді реакция жылдамдығының константасы Аррениус теңдеуімен сипатталды. Белсендіру энергиясының және экспоненциалды көбейткіш факторының мәндері анықталды. Кинетикалық модельдердің сәйкестігі мен дұрыстығы есептік және тәжірибелік мәліметтерді салыстыру жолымен тексерілді: орташа қателік мәні салыстырмалы түрде 5-10% аралығында болды. Ұсынылған зерттеу нәтижелері орасан көлемде түзілетін тағамдық май қалдықтарын екіншілей шикізат ретінде қолданып, санитарлық гигиеналық сабын алу өндірісінде практикалық қолданбалы келешегі бар.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагулова, Г.С.
Корганбаев, Б.Н.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.
12.
Подробнее
20.1
К 88
Кубашева, Р. Н.
Өнеркәсіптік ағынды су тұнбасының физика-химиялық қасиеттері [Текст] / Р. Н. Кубашева, Л. Маратова, З. Х. Кунашева // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 104-107.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
физика-химиялық қасиеттер -- су тұнбасы -- өнеркәсіптік ағынды сулардың шөгінділері -- Өнеркәсіп -- экологиялық аспектілер -- Табиғи -- Топырақ -- ылғалдылықты -- өсімдіктер
Аннотация: Ағынды сулардың шөгінді тұнбаларын қайта өңдеу жолдары арқылы екіншілік шикізат ретінде қолдану химия саласы үшін өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Өнеркәсіп пен ауылшаруашылық өндірісінің, сонымен қатар, қалалардың қарқынды дамуы көптеген қалдықтарды тудырады, бұл қоршаған ортаның жергілікті немесе ауқымды ластануына және адам денсаулығының нашарлауына әкеледі. Ағынды суларды тазарту процесінде тазарту қондырғыларында шөгінді тұнбалар пайда болады, ол негізінен табиғи жағдайда сусызданудан басқа ешқандай өңдеуге ұшырамайды. Шөгінді тұнбалар оларды жинақтауға арналған алаңдарда жинақталады. Бұл үдеріс өте ұзақ болып табылады және кең аудандарды қажет етеді. Ағынды сулардың тұнбалары жиналатын жерлердің қоршаған ортаға әсері көбінесе белгіленген ШРК-дан асады. Яғни, шөгінді тұнбалардың мұндай жинақталуы атмосфераға зиянды заттардың шығарылуына, топырақтың, сондай-ақ жер үсті және жер асты суларының, өсімдік жамылғысының тұнба құрамындағы улы қосылыстарымен ластануына ықпал етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Маратова, Л.
Кунашева, З.Х.
К 88
Кубашева, Р. Н.
Өнеркәсіптік ағынды су тұнбасының физика-химиялық қасиеттері [Текст] / Р. Н. Кубашева, Л. Маратова, З. Х. Кунашева // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 104-107.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
физика-химиялық қасиеттер -- су тұнбасы -- өнеркәсіптік ағынды сулардың шөгінділері -- Өнеркәсіп -- экологиялық аспектілер -- Табиғи -- Топырақ -- ылғалдылықты -- өсімдіктер
Аннотация: Ағынды сулардың шөгінді тұнбаларын қайта өңдеу жолдары арқылы екіншілік шикізат ретінде қолдану химия саласы үшін өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Өнеркәсіп пен ауылшаруашылық өндірісінің, сонымен қатар, қалалардың қарқынды дамуы көптеген қалдықтарды тудырады, бұл қоршаған ортаның жергілікті немесе ауқымды ластануына және адам денсаулығының нашарлауына әкеледі. Ағынды суларды тазарту процесінде тазарту қондырғыларында шөгінді тұнбалар пайда болады, ол негізінен табиғи жағдайда сусызданудан басқа ешқандай өңдеуге ұшырамайды. Шөгінді тұнбалар оларды жинақтауға арналған алаңдарда жинақталады. Бұл үдеріс өте ұзақ болып табылады және кең аудандарды қажет етеді. Ағынды сулардың тұнбалары жиналатын жерлердің қоршаған ортаға әсері көбінесе белгіленген ШРК-дан асады. Яғни, шөгінді тұнбалардың мұндай жинақталуы атмосфераға зиянды заттардың шығарылуына, топырақтың, сондай-ақ жер үсті және жер асты суларының, өсімдік жамылғысының тұнба құрамындағы улы қосылыстарымен ластануына ықпал етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Маратова, Л.
Кунашева, З.Х.
13.
Подробнее
20.1
Т 12
Тағамдық май қалдықтары қоспасының реологиялық қасиеттерін зерттеу жолымен қоршаған ортаға антропогендік әсерін төмендету [Текст] / Г. С. Жумагулова, Б. Н. Корганбаев, Е. Н. Кочеров [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 444-463.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
тағамдық май қалдықтары -- қажетке жарату -- сабынды-сілтілі ерітінді -- реологиялық қасиеттер -- тұтқырлық
Аннотация: Дайындау үрдісі мен сақтау шарттарына тәуелді қолданылған тағамдық май қалдықтары бос май қышқылдарының, ылғалдың, минералдардың, ішінара ацилглициридтердің, сонымен қатар көмірсутектердің, альдегидтердің, кетондардың, пероксидтердің, олигомерлердің, құрамында фосфор, күкірт және азот мазмұндайтын және т.б. қосылыстардан тұрады. Мұнан бөлек, қолданылған тағамдық майлардың негізгі бөлігі (95% дейін) тазартылған триацилглицердтерге сәйкес келгенімен, ондағы қоспалар май қалдықтарын азық-түлік немесе жемдік мақсаттарда қолдануға жарамсыз етіп қоймай, сонымен қатар кейінгі түрлендірулер үшін де күрделі мәселелі шикізатқа айналдырады. Осы аталған себептерге орай, қолданылған тағамдық май қалдықтарын ары қарай түрлендіруден бұрын оларды алдын ала өңдеуді талап етпейтін қажетке жарату әдісін жасау өзекті мәселе болып табылады. Қолданылған тағамдық май қалдықтарының тұрмыстық химиялық заттарды, санитарлық гигиеналық тазалық өнімдерін алуда қайталама шикізат ретінде қолданылу бойынша зерттеу нәтижелері ұсынылған. Сабынның шоғырына тәуелсіз 60-90°С температуралар аралығында псевдопластиналық қасиетті Ньютондық емес сұйықтықтар болып табылатын натрийлі сабын ерітіндісінің тұтқырлық модельі өңделді. Модельдік өңдеулер мицеллалардың геометриялық пішіні және өлшемімен, мицеллалардағы молекулалардың орналасу формаларымен және осы формалардың гексабұрышты және ламеллярлы құрылымдардың кристалдық торларында орналасуымен анықталатын сабынның фазалық құрамы мен құрылымын қарастыруға негізделген. Тұтқырлықты сипаттау үшін эмперикалық формулалар құрастырылды. Формулалардың дұрыстығы есептік және тәжірибелік мәліметтерді салыстыру жолымен тексерілді: орташа қате мәні салыстырмалы түрде 10%. Ұсынылған зерттеу нәтижелері тағамдық май қалдықтарын екіншілей шикізат ретінде қолданып, санитарлық гигиеналық сабын алу үрдісін жетілдіруде қолданбалы
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагулова, Г.С.
Корганбаев, Б.Н.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.
Т 12
Тағамдық май қалдықтары қоспасының реологиялық қасиеттерін зерттеу жолымен қоршаған ортаға антропогендік әсерін төмендету [Текст] / Г. С. Жумагулова, Б. Н. Корганбаев, Е. Н. Кочеров [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 444-463.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
тағамдық май қалдықтары -- қажетке жарату -- сабынды-сілтілі ерітінді -- реологиялық қасиеттер -- тұтқырлық
Аннотация: Дайындау үрдісі мен сақтау шарттарына тәуелді қолданылған тағамдық май қалдықтары бос май қышқылдарының, ылғалдың, минералдардың, ішінара ацилглициридтердің, сонымен қатар көмірсутектердің, альдегидтердің, кетондардың, пероксидтердің, олигомерлердің, құрамында фосфор, күкірт және азот мазмұндайтын және т.б. қосылыстардан тұрады. Мұнан бөлек, қолданылған тағамдық майлардың негізгі бөлігі (95% дейін) тазартылған триацилглицердтерге сәйкес келгенімен, ондағы қоспалар май қалдықтарын азық-түлік немесе жемдік мақсаттарда қолдануға жарамсыз етіп қоймай, сонымен қатар кейінгі түрлендірулер үшін де күрделі мәселелі шикізатқа айналдырады. Осы аталған себептерге орай, қолданылған тағамдық май қалдықтарын ары қарай түрлендіруден бұрын оларды алдын ала өңдеуді талап етпейтін қажетке жарату әдісін жасау өзекті мәселе болып табылады. Қолданылған тағамдық май қалдықтарының тұрмыстық химиялық заттарды, санитарлық гигиеналық тазалық өнімдерін алуда қайталама шикізат ретінде қолданылу бойынша зерттеу нәтижелері ұсынылған. Сабынның шоғырына тәуелсіз 60-90°С температуралар аралығында псевдопластиналық қасиетті Ньютондық емес сұйықтықтар болып табылатын натрийлі сабын ерітіндісінің тұтқырлық модельі өңделді. Модельдік өңдеулер мицеллалардың геометриялық пішіні және өлшемімен, мицеллалардағы молекулалардың орналасу формаларымен және осы формалардың гексабұрышты және ламеллярлы құрылымдардың кристалдық торларында орналасуымен анықталатын сабынның фазалық құрамы мен құрылымын қарастыруға негізделген. Тұтқырлықты сипаттау үшін эмперикалық формулалар құрастырылды. Формулалардың дұрыстығы есептік және тәжірибелік мәліметтерді салыстыру жолымен тексерілді: орташа қате мәні салыстырмалы түрде 10%. Ұсынылған зерттеу нәтижелері тағамдық май қалдықтарын екіншілей шикізат ретінде қолданып, санитарлық гигиеналық сабын алу үрдісін жетілдіруде қолданбалы
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагулова, Г.С.
Корганбаев, Б.Н.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.
14.
Подробнее
20.1
К 38
Киізбай, А. К.
Шымкент қаласының қоршаған орта компоненттеріне өндірістік аймақтардан ластау шығындыларының әсерін бағалау [Текст] / А. К. Киізбай, Ш. К. Шапалов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 488-494.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
қоршаған орта -- экологиялық жағдай -- индустриялық аймақ -- техногендік әсер -- шаң -- парниктік газдар -- ластану көздері -- ластаушы заттар -- жел бағыты -- атмосфераға шығарындылар
Аннотация: Бұл мақалада өнеркәсіптік аймақтардан қоршаған ортаны ластау мәселесі қарастырылады. Өнеркәсіптік шығарындылардың теріс әсері туралы жалпы ақпарат берілген. Автор парниктік газдар мен атмосфераны ластаушы заттардың шығарылуына назар аударады. Өнеркәсіптік аймақтардағы өндірістік қызмет нәтижесінде қаланың қоршаған ортаға күйе, азот оксидтері, күкірт диоксиді, көміртегі тотығы, металдар және олардың қосылыстары сияқты заттар шығарылады. Судың ластануы және қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) шығарындылары да орын алады. Өнеркәсіптік шығарындылардың негізгі құрамдас бөлігі бейорганикалық шаң болып табылады. Парниктік газдар мен ластаушы заттар шығарындыларының көлемі туралы ақпарат берілген. Қолданыстағы өнеркәсіптік өндірістің әсерін бағалауды талдау нәтижелері бойынша қоршаған ортаға зиянды әсерді азайту шаралары ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шапалов, Ш.К.
К 38
Киізбай, А. К.
Шымкент қаласының қоршаған орта компоненттеріне өндірістік аймақтардан ластау шығындыларының әсерін бағалау [Текст] / А. К. Киізбай, Ш. К. Шапалов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 488-494.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
қоршаған орта -- экологиялық жағдай -- индустриялық аймақ -- техногендік әсер -- шаң -- парниктік газдар -- ластану көздері -- ластаушы заттар -- жел бағыты -- атмосфераға шығарындылар
Аннотация: Бұл мақалада өнеркәсіптік аймақтардан қоршаған ортаны ластау мәселесі қарастырылады. Өнеркәсіптік шығарындылардың теріс әсері туралы жалпы ақпарат берілген. Автор парниктік газдар мен атмосфераны ластаушы заттардың шығарылуына назар аударады. Өнеркәсіптік аймақтардағы өндірістік қызмет нәтижесінде қаланың қоршаған ортаға күйе, азот оксидтері, күкірт диоксиді, көміртегі тотығы, металдар және олардың қосылыстары сияқты заттар шығарылады. Судың ластануы және қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) шығарындылары да орын алады. Өнеркәсіптік шығарындылардың негізгі құрамдас бөлігі бейорганикалық шаң болып табылады. Парниктік газдар мен ластаушы заттар шығарындыларының көлемі туралы ақпарат берілген. Қолданыстағы өнеркәсіптік өндірістің әсерін бағалауды талдау нәтижелері бойынша қоршаған ортаға зиянды әсерді азайту шаралары ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шапалов, Ш.К.
15.
Подробнее
20.1
М 11
Мұхтар, Т. Ж.
Фосфор қосылыстары негізіндегі бейорганикалық ингибиторлардың экологиялық қауіпсіздігі және болаттың коррозиясына қарсы тиімділігі [Текст] / Т. Ж. Мұхтар, Г. Ж. Сдикова, Н. С. Далабаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 468-475.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
коррозия -- болат -- бейорганикалық ингибитор -- натрий ортофосфаты -- қорғаныс қабықша -- коррозия жылдамдығы -- экологиялық қауіпсіздік -- агрессивті орта
Аннотация: Мақалада болаттың коррозияға ұшырауын бәсеңдету үшін фосфор қосылыстары негізіндегі бейорганикалық ингибиторлардың тиімділігі мен экологиялық қауіпсіздігі зерттеледі. Натрий ортофосфаты (Na₃PO₄) және оның туындылары коррозияны тежейтін қорғаныс қабықшаларын түзе отырып, болаттың бетін агрессивті ортадан оқшаулайды. Зерттеу барысында гравиметриялық әдіс арқылы коррозия жылдамдығы анықталып, әртүрлі концентрациядағы ингибитор ерітінділерінің әсері салыстырылды. Сонымен қатар, қолданылған фосфатты ингибиторлардың қоршаған ортаға әсері талданып, улы қалдықтардың түзілмейтіні, яғни олардың экологиялық қауіпсіздігі дәлелденді. Нәтижелер фосфор негізіндегі бейорганикалық ингибиторларды металл құрылымдарын қорғауда тиімді әрі экологиялық балама ретінде пайдалануға болатынын көрсетті. Бұл зерттеу экологияға зияны аз технологияларды дамытуға үлес қосады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сдикова, Г.Ж.
Далабаева, Н.С.
М 11
Мұхтар, Т. Ж.
Фосфор қосылыстары негізіндегі бейорганикалық ингибиторлардың экологиялық қауіпсіздігі және болаттың коррозиясына қарсы тиімділігі [Текст] / Т. Ж. Мұхтар, Г. Ж. Сдикова, Н. С. Далабаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 468-475.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
коррозия -- болат -- бейорганикалық ингибитор -- натрий ортофосфаты -- қорғаныс қабықша -- коррозия жылдамдығы -- экологиялық қауіпсіздік -- агрессивті орта
Аннотация: Мақалада болаттың коррозияға ұшырауын бәсеңдету үшін фосфор қосылыстары негізіндегі бейорганикалық ингибиторлардың тиімділігі мен экологиялық қауіпсіздігі зерттеледі. Натрий ортофосфаты (Na₃PO₄) және оның туындылары коррозияны тежейтін қорғаныс қабықшаларын түзе отырып, болаттың бетін агрессивті ортадан оқшаулайды. Зерттеу барысында гравиметриялық әдіс арқылы коррозия жылдамдығы анықталып, әртүрлі концентрациядағы ингибитор ерітінділерінің әсері салыстырылды. Сонымен қатар, қолданылған фосфатты ингибиторлардың қоршаған ортаға әсері талданып, улы қалдықтардың түзілмейтіні, яғни олардың экологиялық қауіпсіздігі дәлелденді. Нәтижелер фосфор негізіндегі бейорганикалық ингибиторларды металл құрылымдарын қорғауда тиімді әрі экологиялық балама ретінде пайдалануға болатынын көрсетті. Бұл зерттеу экологияға зияны аз технологияларды дамытуға үлес қосады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сдикова, Г.Ж.
Далабаева, Н.С.
16.
Подробнее
28
С 20
Сарсенова, А. Н.
Коловертное ауылы маңындағы Fomes Fomentarius (l.) Fr. түрінің таралуы [Текст] / А. Н. Сарсенова, А. Б. Муратова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 38-42.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Саңырауқұлақтар -- өсімдіктер -- гетеротрофты организмдер -- патшалық -- эукариотты -- спора -- хлорофилсіз -- биогеохимиялық айналым -- топырақ түзілуі -- жаһандық биоәртүрлілік
Аннотация: Саңырауқұлақтар - морфологиялық, физиологиялық және экологиялық сипаттамалары бойынша өсімдіктер мен жануарлар дүниесінен оқшауланып, жеке патшалық ретінде жіктелген, эукариотты, спора түзетін, хлорофилсіз гетеротрофты организмдер. Қазіргі уақытта шамамен 120 000 түрі сипатталғанымен, микофлораның нақты түрлік құрамын 0,7–1,5 миллион шамасында деп болжауға негіз бар, бұл олардың жаһандық биоәртүрліліктегі орнын айғақтайды. Саңырауқұлақтар фотосинтезге қабілетсіз, осмотрофты қоректенетін организмдер ретінде органикалық қалдықтардың биодеструкциясында, биогеохимиялық айналымда, топырақ түзілуінде және симбиотикалық жүйелердің тұрақтылығын қамтамасыз етуде ерекше рөл атқарады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Муратова, А.Б.
С 20
Сарсенова, А. Н.
Коловертное ауылы маңындағы Fomes Fomentarius (l.) Fr. түрінің таралуы [Текст] / А. Н. Сарсенова, А. Б. Муратова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 38-42.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
Саңырауқұлақтар -- өсімдіктер -- гетеротрофты организмдер -- патшалық -- эукариотты -- спора -- хлорофилсіз -- биогеохимиялық айналым -- топырақ түзілуі -- жаһандық биоәртүрлілік
Аннотация: Саңырауқұлақтар - морфологиялық, физиологиялық және экологиялық сипаттамалары бойынша өсімдіктер мен жануарлар дүниесінен оқшауланып, жеке патшалық ретінде жіктелген, эукариотты, спора түзетін, хлорофилсіз гетеротрофты организмдер. Қазіргі уақытта шамамен 120 000 түрі сипатталғанымен, микофлораның нақты түрлік құрамын 0,7–1,5 миллион шамасында деп болжауға негіз бар, бұл олардың жаһандық биоәртүрліліктегі орнын айғақтайды. Саңырауқұлақтар фотосинтезге қабілетсіз, осмотрофты қоректенетін организмдер ретінде органикалық қалдықтардың биодеструкциясында, биогеохимиялық айналымда, топырақ түзілуінде және симбиотикалық жүйелердің тұрақтылығын қамтамасыз етуде ерекше рөл атқарады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Муратова, А.Б.
17.
Подробнее
28.6
Б 65
Бисенгазиева, А. С.
Орал қаласы маңының топырақ омыртқасыздары және олардың биоэкологиялық ерекшеліктерін зерттеу әдістері [Текст] / А. С. Бисенгазиева, Ә. Б. Мендикулова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 92-96.
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Орал қаласы -- топырақ омыртқасыздары -- биоэкологиялық ерекшеліктер -- зерттеу әдістері -- табиғи ресурс -- биологиялық тепе-теңдік -- В.В. Докучаев -- Ч. Дарвин -- қара шірік -- өсімдік гумусы -- органикалық қалдықтар -- топырақ құнарлылығы
Аннотация: Мәтінде топырақтың ерекше табиғи ресурс ретіндегі рөлі және онда мекендейтін омыртқасыздарды зерттеудің маңыздылығы қарастырылған. Топырақ омыртқасыздарының экожүйедегі тепе-теңдікті сақтау мен қоршаған ортадағы өзгерістерді болжаудағы маңызы атап көрсетілген. Сондай-ақ, топырақтану және зоология ғылымының негізін салушылар В.В. Докучаев пен Ч. Дарвиннің топырақ құнарлылығы мен омыртқасыздардың (әсіресе шұбалшаңдардың) органикалық заттарды ыдыратудағы рөлі туралы іргелі еңбектеріне шолу жасалған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мендикулова, И.А.
Б 65
Бисенгазиева, А. С.
Орал қаласы маңының топырақ омыртқасыздары және олардың биоэкологиялық ерекшеліктерін зерттеу әдістері [Текст] / А. С. Бисенгазиева, Ә. Б. Мендикулова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 92-96.
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Орал қаласы -- топырақ омыртқасыздары -- биоэкологиялық ерекшеліктер -- зерттеу әдістері -- табиғи ресурс -- биологиялық тепе-теңдік -- В.В. Докучаев -- Ч. Дарвин -- қара шірік -- өсімдік гумусы -- органикалық қалдықтар -- топырақ құнарлылығы
Аннотация: Мәтінде топырақтың ерекше табиғи ресурс ретіндегі рөлі және онда мекендейтін омыртқасыздарды зерттеудің маңыздылығы қарастырылған. Топырақ омыртқасыздарының экожүйедегі тепе-теңдікті сақтау мен қоршаған ортадағы өзгерістерді болжаудағы маңызы атап көрсетілген. Сондай-ақ, топырақтану және зоология ғылымының негізін салушылар В.В. Докучаев пен Ч. Дарвиннің топырақ құнарлылығы мен омыртқасыздардың (әсіресе шұбалшаңдардың) органикалық заттарды ыдыратудағы рөлі туралы іргелі еңбектеріне шолу жасалған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мендикулова, И.А.
18.
Подробнее
26.222
Т 23
Тасболатова, М. А.
Қарасу,жанама және глубинное көлдерінің гидрохимиялық құрамын салыстырмалы талдау [Текст] / М. А. Тасболатова, Ж. Б. Оспанова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 125-128.
ББК 26.222
Рубрики: Гидрология суши
Кл.слова (ненормированные):
Қарасу көлі -- Жанама көлі -- Глубинное көлі -- Батыс Қазақстан -- гидрохимиялық құрам -- шөгінді тұнбалар -- ауыр металдар -- органикалық қалдықтар -- экологиялық жағдай -- су сапасы -- антропогендік әсер -- су ресурстары
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысындағы Қарасу, Жанама және Глубинное көлдерінің гидрохимиялық құрамына салыстырмалы талдау жасалған. Көлдердің ауыл шаруашылығы мен халықты сумен қамтамасыз етудегі маңызы қарастырылып, антропогендік факторлар мен өнеркәсіптік қалдықтардың су сапасына тигізетін әсері сипатталған. Әсіресе, су түбіндегі шөгінді тұнбалардың құрамындағы ауыр металдар мен органикалық заттардың экожүйеге тигізетін кері әсеріне және су айдындарының экологиялық балансын сақтау мәселелеріне ерекше назар аударылған
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Оспанова, Ж.Б.
Т 23
Тасболатова, М. А.
Қарасу,жанама және глубинное көлдерінің гидрохимиялық құрамын салыстырмалы талдау [Текст] / М. А. Тасболатова, Ж. Б. Оспанова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 125-128.
Рубрики: Гидрология суши
Кл.слова (ненормированные):
Қарасу көлі -- Жанама көлі -- Глубинное көлі -- Батыс Қазақстан -- гидрохимиялық құрам -- шөгінді тұнбалар -- ауыр металдар -- органикалық қалдықтар -- экологиялық жағдай -- су сапасы -- антропогендік әсер -- су ресурстары
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысындағы Қарасу, Жанама және Глубинное көлдерінің гидрохимиялық құрамына салыстырмалы талдау жасалған. Көлдердің ауыл шаруашылығы мен халықты сумен қамтамасыз етудегі маңызы қарастырылып, антропогендік факторлар мен өнеркәсіптік қалдықтардың су сапасына тигізетін әсері сипатталған. Әсіресе, су түбіндегі шөгінді тұнбалардың құрамындағы ауыр металдар мен органикалық заттардың экожүйеге тигізетін кері әсеріне және су айдындарының экологиялық балансын сақтау мәселелеріне ерекше назар аударылған
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Оспанова, Ж.Б.
19.
Подробнее
28.1
Б 49
Берлигужин, М. Т.
Батыс Қазақстан аумағынан табылған кеш плейстоцендік Coelodonta Antiquitatis (Blumenbach, 1799) морфологиясы мен экологиясы [Текст] / М. Т. Берлигужин, К. М. Ахмеденов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 567-585.
ББК 28.1
Рубрики: Палеонтология
Кл.слова (ненормированные):
кеш плейстоцен -- Жайықтың төменгі ағысы -- қазба қалдықтары -- Coelodonta antiquitatis Blum. -- 1799 -- далалық форма -- Батыс Қазақстан -- бассүйек -- иық сүйегі
Аннотация: Жүндес мүйізтұмсық (Coelodonta antiquitatis) Қазіргі Қазақстанның аумағын қоса алғанда, Еуразияның кеш плейстоцен кезеңінде кең таралған. Батыс Қазақстан облысы мен іргелес аймақтардан табылған бассүйектер, тістер жəне посткраниальды элементтер музей коллекцияларында болғанымен, көп жағдайда сипатталмаған күйінде қалып отыр. Оларды зерттеу плейстоцендік экожүйелерді қалпына келтіру жəне фауна динамикасына əсер ететін климаттың өзгеруін бағалау үшін маңызды. Жұмыстың мақсаты, Орал қаласының Табиғат жəне экология мұражайындағы палеонтологиялық коллекциялар арқылы таксономиялық байланысын, жыныстық диморфизмді, жас ерекшеліктерін жəне олардың тіршілік ету ортасын анықтау. Əдістеме морфометриялық талдауды, салыстырмалы краниологиялық зерттеуді жəне түр ішіндегі мүмкін əртүрлілікті бағалауды қамтиды. Нəтижелер зерттелген үлгілердің C. antiquitatis кеш плейстоцен жəне қоңыржай дала жағдайында өмір сүрген жыныстық жетілген аталықты көрсетеді. Бұл плейстоцендегі Жайықтың төменгі ағысында салыстырмалы түрде қыс жұмсақ жəне қар жамылғысы қалың жəне тығыз болмағандығын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахмеденов, К.М.
Б 49
Берлигужин, М. Т.
Батыс Қазақстан аумағынан табылған кеш плейстоцендік Coelodonta Antiquitatis (Blumenbach, 1799) морфологиясы мен экологиясы [Текст] / М. Т. Берлигужин, К. М. Ахмеденов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 567-585.
Рубрики: Палеонтология
Кл.слова (ненормированные):
кеш плейстоцен -- Жайықтың төменгі ағысы -- қазба қалдықтары -- Coelodonta antiquitatis Blum. -- 1799 -- далалық форма -- Батыс Қазақстан -- бассүйек -- иық сүйегі
Аннотация: Жүндес мүйізтұмсық (Coelodonta antiquitatis) Қазіргі Қазақстанның аумағын қоса алғанда, Еуразияның кеш плейстоцен кезеңінде кең таралған. Батыс Қазақстан облысы мен іргелес аймақтардан табылған бассүйектер, тістер жəне посткраниальды элементтер музей коллекцияларында болғанымен, көп жағдайда сипатталмаған күйінде қалып отыр. Оларды зерттеу плейстоцендік экожүйелерді қалпына келтіру жəне фауна динамикасына əсер ететін климаттың өзгеруін бағалау үшін маңызды. Жұмыстың мақсаты, Орал қаласының Табиғат жəне экология мұражайындағы палеонтологиялық коллекциялар арқылы таксономиялық байланысын, жыныстық диморфизмді, жас ерекшеліктерін жəне олардың тіршілік ету ортасын анықтау. Əдістеме морфометриялық талдауды, салыстырмалы краниологиялық зерттеуді жəне түр ішіндегі мүмкін əртүрлілікті бағалауды қамтиды. Нəтижелер зерттелген үлгілердің C. antiquitatis кеш плейстоцен жəне қоңыржай дала жағдайында өмір сүрген жыныстық жетілген аталықты көрсетеді. Бұл плейстоцендегі Жайықтың төменгі ағысында салыстырмалы түрде қыс жұмсақ жəне қар жамылғысы қалың жəне тығыз болмағандығын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ахмеденов, К.М.
20.
Подробнее
22.132
Б 18
Байширякова, А. Б.
Екі теорема - бір идея: эйлер және қытай қалдықтары [Текст] / А. Б. Байширякова, Г. А. Узакбаева // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 27-32.
ББК 22.132
Рубрики: Алгебраическая теория чисел
Кл.слова (ненормированные):
Модульдік арифметика -- Эйлер теоремасы -- Қытай қалдықтар теоремасы -- Қалдықтар класы -- К.Ф. Гаусс -- Криптография -- Алгоритмдер теориясы -- Салыстырулар жүйесі
Аннотация: Модульдік арифметика - сандар теориясының маңызды бөлімдерінің бірі. Ол бүтін сандарды белгілі бір санға бөлгендегі қалдықтары арқылы зерттеуге негізделеді. Бұл ұғым алғаш К.Ф. Гаусстың еңбектерінде жүйелі түрде қарастырылып, қазіргі таңда криптография, кодтау теориясы және алгоритмдер теориясында кеңінен қолданылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Узакбаева, Г.А.
Б 18
Байширякова, А. Б.
Екі теорема - бір идея: эйлер және қытай қалдықтары [Текст] / А. Б. Байширякова, Г. А. Узакбаева // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 27-32.
Рубрики: Алгебраическая теория чисел
Кл.слова (ненормированные):
Модульдік арифметика -- Эйлер теоремасы -- Қытай қалдықтар теоремасы -- Қалдықтар класы -- К.Ф. Гаусс -- Криптография -- Алгоритмдер теориясы -- Салыстырулар жүйесі
Аннотация: Модульдік арифметика - сандар теориясының маңызды бөлімдерінің бірі. Ол бүтін сандарды белгілі бір санға бөлгендегі қалдықтары арқылы зерттеуге негізделеді. Бұл ұғым алғаш К.Ф. Гаусстың еңбектерінде жүйелі түрде қарастырылып, қазіргі таңда криптография, кодтау теориясы және алгоритмдер теориясында кеңінен қолданылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Узакбаева, Г.А.
Страница 2, Результатов: 20