Электронный каталог

79.1
А 95
Ахметжан, Қ.
    Қазақстан Республикасы мемлекеттік орталық музейі қорындағы қазақтар қолданған Самхал мылтық жөнінде [Текст] / Қ. Ахметжан // Қазақ тарихы. - 2019. - №2(169). - Б. 49-51
ББК 79.1

Рубрики: Музейных фондов

Кл.слова (ненормированные):
мылтық -- қазақ этносы -- фольклор -- қазақ халқы -- ру-тайпалар -- өзбек хандығы -- ноғай ордасы -- Ер Тарғын -- Ер Қосай -- Хафиз Таныш -- Баба сұлтан -- қазақ өлкесі -- қазақ жауынгерлері -- орыс дереккөздері -- отты мылтықтар -- қазақ мылтықтары
Аннотация: Самхалды көбіне қамал қорғанысында, кейде далалық айқаста да бірдей пайдаланды. Қазақтардың самхал мылтықты қолданғаны туралы XIX ғасырда Ш.Уәлиханов та жазады: кейбір сұлтандарда ортаазиялық шамхалдар, 700 қадамға ататын ұзын ауыр мылтықтар болды. Қазақ ауыз әдебиетінде бұл мылтық атауының самғал/шамғал/шамбал деген нұсқаларын кездестіреміз
Держатели документа:
БҚМУ

63.4
Ш 95
Шулембаева, Р.
    Центр "шелкового" транзита [Текст] / Р. Шулембаева // Казахстанская правда . - 2019. - 16 августа. - №157. - С. 16
ББК 63.4

Рубрики: Археология

Кл.слова (ненормированные):
археологические материалы -- отрар -- экспонаты -- фараб -- тарбанд -- средневековые города -- музей-заповедник -- археология -- археологические раскопки
Аннотация: Редкие археологические материалы, свидетельствующие о многовековой истории городище Отрар, представила выставка "Қамалы бекем, халқы қайсар-Отарар", посвященная 800-летию долгой обороны жителей этого древнего города от нашествия войск Чингисхана
Держатели документа:
ЗКГУ

63.4
П 18
Парманқұл, С.
    Отырардың қайсар қамалдары [Текст] / С. Парманқұл // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2019. - 16 тамыз . - №157. - Б. 9
ББК 63.4

Рубрики: Археология

Кл.слова (ненормированные):
археология -- отрар -- ұлы жибек жолы -- фараб -- ескерткіштер -- тарих -- археологиялық эскпедиция -- археологиялық ескерткіштер
Аннотация: Жақында Алматыдағы Орталық мемлекеттік музейінде "Рухани жаңғыру" бағдарламасы аясында Отырар қорғанысының 800 жылдығына орай "Қамалы бекем, халқы қайсар - Отырар" тақырыбында "Отырар мемлекеттік археологиялық қорық-музейі" қорының материалдары негізінде ұйымдастырылған көрмесі ашылды.
Держатели документа:
БҚМУ

83
С 28
Сейсенұлы, Д.
    Алаш меценаты [Текст] / Д. Сейсенұлы // Qazaq adebieti. - 2020. - №4. - 24 қаңтар. - Б. 1, 6-7
ББК 83

Рубрики: Литератроведение

Кл.слова (ненормированные):
алаш меценаты -- абай жылы -- 175 жыл -- абац құнанбайұлы -- алаш арыстары -- мұхамедхан -- Сейітқұлов
Аннотация: Биылғы жылы -Абай жылы. Соған орай абайтанудың алдыңғы легінде болған, ғылымда қорғап, қорғауды емес, шабуылдап қамал алуды алдына өмірлік мақсат етіп, қоя білген қайсар қазақ, қайтпас қазақ - Қайымның әкесі Мұхамедхан туралы сөз қозғағанды жөн көріп отырмыз
Держатели документа:
БҚМУ

87
О-53
Олжабай , С.
    Құнанбай ұрпағы көрген қысастықтар [Текст] / С. Олжабай // Жалын . - 2020. - №2. - Б. 37-49
ББК 87

Рубрики: Философия

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы-175 жыл -- Абайтану -- Абай мұрасы -- Шымкент қаласы -- Абай саябағы -- Халықаралық Абай клубы -- Нұрғали Әшімов -- Анарбек Орман -- Роллан Сейсенбаев -- мәңгілік мұра -- Тұрағұл -- М.Әуезоа -- Кәкітай Ысқақұлы -- Семей аспаны
Аннотация: 2007 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласындағы Абай саябағы ішінде «Халықаралық Абай клубының» облыстық филиалы ашалды. Филиал екі қабатты үйге орналасқан еді. Оның ашылу салтанатына сол кездегі облыс әкімі Нұрғали Әшімов пен Шымкент қаласының әкімі Анарбек Орман келді. Нұрғали Әшімов Абайдың бір өлеңін жатқа оқып, жиналғандарды риза етті. «Халықаралық Абай клубының» президенті, танымал жазушы Роллан Сейсенбаев сөйлеп, ақын мұралары мәңгілік екендігі туралы тұщымды ой-пікір айтты. Осы шаңырақта республикалық «Абай» ұлттық мәдени-әдеби апталығы дүниеге келді, ұлы ақынға арналған бөлме ашылды. Роллан Сейсенбаев ғимараттан сәл ілгері, күре жолдың бойына Тұрағұл Абайұлына арнап тұғыртас орнатты. Неге? Міне, бұл сол кезде айтылған әңгіме. Тұрағұл Абайдың Әйгерімнен туған баласы. 1876 жылы дүниеге келген ол жас кезінде ауыл молдасынан оқып, сауатын ашады. Кейін әкесіне еліктеп, өлең жаза бастаған. Аудармамен айналысқан. Кейіннен өздігінен ізденіп, орысша, арабша оқып, білімін жетілдіре түседі. 1904 жылы Кішік-Тобықты еліне болыс болып сайланады. Жастайынан әкесінің тәрбиесінде өскен ол Абай өлеңдерінің қай кезде, қандай жағдайда жазылғанын жақсы білген. 1909 жылы ағасы Кәкітай Ысқақұлымен бірге Абай өлеңдерін жинастырып, Санкт-Петербургте жеке кітап етіп бастырады. Ол сондай-ақ ақын шығармашылығының текстологиялық тұпнұсқасын қалпына келтіруге атсалысады. Мұхтар Әуезовтің өтініші бойынша «Әкем Абай туралы» деген естелік жазып береді. Мұның өзі ұлы жазушының ұлы еңбегінің жазылуына көмек болғаны анық. Семей аспанын сұр бұлт торлап тұрған еді. 1922 жылы осында Әлихан Бөкейхан мен Міржақып Дулатов тұтқынға алынады. Олармен аралас-құраластығы бар Тұрағұл да төрт ай түрме дәмін татады. Бірақ, бұл дауыл алдындағы өлі тыныштық еді. 1927 жылы ол қайта тұтқындалып, 1928 жылдың көктеміне дейін сонда жатады. Түрмеден босатқанмен, империя шеңгелі оны уысында ұстаған еді. Тұлпардың тұяғын Шымкентке жер аударады. Жер аударылған жанның жетіскен жері жоқ. Аш-жалаңаш жүреді. 1933 жылы Мұхтар Әуезовпен ретін тауып кездесіп, жұмыс тауып беруін өтінген екен. Ол Совнарком бастығы Ораз Исаевқа жолықтырған. Алайда, алай-дүлей заманның қитұрқылары қалтарыстарында Исаев оған көмек көрсете алмаған. Шымкентке қайтып келген Тұрағұл 1934 жылғы 6 наурыз күні 59 жасында жамбасы жерге тиеді. Оны сол кездегі Шымкент қаласындағы мұсылмандар зиратына жерлейді. Өкініштісі сол, бұл жерге кейіннен зауыт (қазіргі «Санто» дәрі-дәрмек шығару кәсіпорны) салынып кеткен. Осылайша Тұрағұлдың ұлы Ақыш пен қызы Мәкен аңырап қала берген. Сталиндік заманның зобалаңы мұны-мен де бітпейді. Тұрағұлдың Сақыпжамал деген әйелінен туған Жебрайыл (Жебеш) деген баласы әкесінің соңынан Шымкентке келеді. Ол Ташкентте оқитын еді. 1930 жылы ауыр науқастан қайтыс болады. Жебеш те сталиндік саяси науқанның құрбаны. Оны Тобықтының шолақ белсенділері Томск қаласында оқып жүрген жерінде үстінен арыз жазып, институттан шығартады. Н.Ежов, Ф.Голощекин тобының теп-кісі мұнымен де тоқтамаған. Абайдың немересі Құзайыр Мекайылұлы бай тұқымы ретінде жер аударылып, Фрунзе қаласына жіберіледі. Мұнда ол қара жұмысқа жегіледі. Осы қаладан соғысқа алынып, майданда қаза табады. Інісі Қалышер (екеуінің де шешесі Дәмежан) де ағасының кебін киген. Сірә, екеуі де Бішкектен әскерге алынса керек. Тұрағұлдың Зұбайыр деген 1907 жылы туған ұлы да «бай-феодалдың» баласы ретінде отбасымен жер аударылады. Әуелі Жамбыл облысының Мерке ауданында, сосын Шымкентте тұрады. Ташкентке бас сауғалап барады. 1933 жылы күзде Бішкекте қайтыс болады. Абайдың Ысқақ деген інісі болғаны белгілі. Сол Ысқақтың немересі Әрхам Кәкітайұлы да күншілдердің жаласымен қамалып, кейіннен Ташкент облысының «Қызыл партизан» колхозында жасы-рынып жүреді. Абайдың немересі Әубәкір Ақылбайұлы да өнерден құралақан болмапты. Ол да өлең жазған, ән шығарған. Майдақоңыр дауысты әнші де екен. Әубәкірді Абайдың інісі Оспан тәрбиелеген. Ұлы ақын осы немересін ерекше жақсы көрген деседі. Немересіне бағыт-бағдар, жөн-жосықты көп үйретіпті. Әйткенмен, Тұрағұл қамалған соң Әубәкірдің де басына қара бұлт төнеді. Оқырманға Шәкәрімнің тағдыры белгілі. Оны қайталап жатқымыз жоқ. Бірақ оның баласы Ғафурды түрмеде біреулер бауыздап өлтіргені жүрек шаншытады.
Держатели документа:
БҚУ

63.5
Б 18
Байжігіт, Ғ
    Пенде үшін өлім ақиқат болса, халық үшін тарих ақиқат... [Текст] / Ғ Байжігіт // Дәстүр. - 2015. - №3. - Б. 6-8
ББК 63.5

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
дәстүр -- этнография -- салт -- қазақ -- тарих -- саясат -- ақиқат
Аннотация: Мақалада 1928-1932 жылдардағы зобалаң саясат, репрессия салдарынан мыңдаған көзі ашық, зиялы қауымы жазықсыз атылып кеткендігі, мыңдаған адам қамалып, айдауға түсіп Сібірге жер аударылғаны туралы жазылған.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

83
К 33
Кеңшілікұлы, А.
    Ақын -сезім қамалының сахабасы. [Текст] / А. Кеңшілікұлы // Егемен Қазақстан . - 2021. - №222. -22 қараша. - Б. 10
ББК 83

Рубрики: Әдебиет

Кл.слова (ненормированные):
Мұқағали Мақатаев -- поэзия -- ақын
Аннотация: Мұқағали Мақатаев рухымен сырласу .
Держатели документа:
БҚУ

83
К 43
Кіршібай, А.
    "Қамалған қапастағы бозторғаймын" [Текст] / А. Кіршібай, Г. Ахметбек // Қазақ әдебиеті. - 2022. - №11-12.-18наурыз. - Б. 42-43
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
таңжарық жолдыұлы -- ақын -- қытайдағы қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі -- азапты күндер -- іле суреті -- шын тілек -- арманым -- көк семсерлі жырлар
Аннотация: Мақалада Қытайдағы қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдерінің бірі, ақын Таңжарық Жолдыұлының шығармалары берілген.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Ахметбек, Г.

63.4
Ж 43
Жетібаев, К. М.
    Сығанақ қалашығында жүргізілген археологиялық зерттеу жұмыстарының нәтижелері [Текст] / К. М. Жетібаев, Б. С. Сиздиков, Қ. С. Арынов, М. М. Бахтыбаев // Отан тарихы. - 2022. - №1. - б. 209-218
ББК 63.4

Рубрики: Археология

Кл.слова (ненормированные):
Сығанақ -- қақпа -- қамал -- Сырдария -- ортағасыр -- ортағасырлық қалалар
Аннотация: Мақалада Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетіне қарасты Археология ғылыми-зерттеу институтының ғылыми қызметкерлерінің ортағасырлық Сығанақ қалашығында жүргізген далалық зерттеу жұмыстары баяндалады.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
Доп.точки доступа:
Сиздиков, Б. С.
Арынов, Қ. С.
Бахтыбаев, М. М.

81
Ш 25
Шарапиева, Ә.
    Тұнығын лайламайық ана тілдің [Текст] / Ә. Шарапиева // Oral oniri. - 2022. - 30 маусым. - №76. - Б. 8
ББК 81

Рубрики: Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
Ана тілі -- сленг -- жаргон -- қазақ тілі -- аудармашы -- мемлекеттік тіл -- үздік мақала -- әлия серікқызы шарапиева -- светлана горькиевна аманова -- самал жамет -- приуралье
Аннотация: Ана тілі - ұлтымыздың, елдігіміздің қамалы. Тіл халықтың ажары, базары, бағы екені де даусыз. Сан ғасырларға тамыры бойлаған ұлттық мәдениетіміздің шырыны да, салт пен санамыздың сәні де, дәстүрімізбен ұлттық табиғатымыздың мәйегі де - тіл. Бірақ қазіргі таңда өзгелер емес, мына өзіміз ана тілдің көркемдігін қарабайырлатып, тұнығын лайлап жатқандаймыз. Оған себеп көп. Осындай келеңсіздіктер бір жағынан сленг, жаргон сөздері күнделіктіқолданыста жиі пайдаланудан туындап жатса, енді бір себебі - мамандардың өзге, көбінесе орыс тіліндегі тіркестерді сөзбе-сөз аударуынан
Держатели документа:
ЗКУ