Электронный каталог

40(5каз)
С 41
Ситпаева, Г.Т.
    Солтүстік Қазақстан жағдайында интродукциялауға ағаш өсімдіктерінің бастапқы тізімдерін жасау [Текст] / Г.Т. Ситпаева // ҚР ҰҒА Хабаршысы. - 2019. - №6. - Б. . 103-110
ББК 40(5каз)

Рубрики: Естественнонаучные и технические основы сельского хозяйства

Кл.слова (ненормированные):
ағаш өсімдіктері -- ботаникалық бақ -- экожүйелер -- жасыл технологиялар -- генетикалық қор -- Солтүстік Қазақстан -- флора аймағы -- интродукция -- интродуценттер -- ағаш өсімдіктері
Аннотация: Қазіргі уақытқа дейін Солтүстік Қазақстанда және жалпы Республиканың дала экожүйелерінде жерсіндіру мен жасыл құрылыстың теориялық және қолданбалы мәселелерін құратын ғылымизерттеу мекемелері, бірінші кезекте өңірдің өсімдік әлемінің алуан түрлілігін сақтау және тұрақты пайдалану жөніндегі мақсатты мекемелер өңірде болған жоқ.Осы міндеттерді шешу үшін Нұр-Сұлтан қаласында мемлекеттік ботаникалық бақ құрылды. Ботаникалық бақтың қалыптасу кезеңінде интродукциялық сынақтар үшін ағаш өсімдіктерінің бастапқы тізімін әзірлеу бірінші кезектегі міндет болып табылады, бұл қауымдастықтардың әртүрлі типтері мен географиялық өңірлерден тұратын дендрологиялық экспозициялардың жоспарын жасауға, сондай-ақ біздің Республикамыздың астанасы мен жалпы өңірді көгалдандыру үшін ағаш өсімдіктерінің ассортиментін ұсынуға мүмкіндік береді. Ағаш өсімдіктерінің перспективті тізімін әзірлеу үшін жүйелі-ареалогиялық тәсілмен интерполяциялық болжау қолданылды. Интродукциялық жұмыстар дәстүрлі әдістемелер бойынша орындалды. Зерттеу нәтижесінде интродукциялық сынақтарға арналған Қазақстанның Қызыл кітабына енген ағаш өсімдіктерінің 19 түрі, оның ішінде Шығыс Қазақстаннан алынған 10 түрі және республиканың оңтүстікшығысынан алынған 4 түрінен тұратын перспективалы тізімі әзірленді. Жүргізілген талдау жұмыстары, ботаникалық бақтың ашық топырағында тіршілікке қабілетті болатын Қазақстанның бореалдық (Солтүстік) қоғамдастығы – қайың, көктерек, қарағай шоқ ормандары, дала өсімдіктері, ішінара-Қазақстандық Алтайдың орман экожүйелері болатынын тұжырымдауға мүмкіндік береді. Осыған сәйкес, Қазақстанның табиғи өсімдіктері Нұр-Сұлтан ботаникалық бағында мынадай экспозициялармен ұсынылуы мүмкін: "Батыс Қазақстанның қайыңы бар еменді тоғай", "Қазақстандық Алтайдың ағаш өсімдіктері", "Қазақстанныңшоқормандары". Елордада ағаш өсімдіктерінің суыққа төзімділігін интродукциялық болжауға жүйелік-ареалогиялық тәсіл негізінде интродукциялық сынау үшін интродукциялық перспективаның үш тобына бөлінген 25 туысынан тұратын Еуразия ағаш өсімдіктерінің 345 түрі ұсынылды: А – түрлердің табиғи таралу аймағының НұрСұлтан қаласының жағдайларына сәйкестігі; Б – түрлердің интродукциялық таралу аймағының Нұр-Сұлтан қаласының жағдайларына сәйкестігі; В – түрлердің таралуы бойынша Нұр-Сұлтан қаласының жағдайларына сәйкестігі. Осы топтардың әрқайсысының өсімдіктерін жерсіндіру, өсімдіктердің репродукциялық материалдарын жұмылдырудың арнайы тәсілдерді талап етеді. Нұр-Сұлтан қаласында құрылатын ботаникалық бақты құру кезінде оны орналастыру аймағының "артықшылықтары" және "кемшіліктері" ескерілуі тиіс, қолдан жасалған ерекше қорғалатын табиғи аумақты білдіретін болады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Чекалин , С.В.
Масалова, В.А.
Фризен , Н.
Мухтубаева , С.К.
Ишаева, А.Н.

5
Т 51
Токсан, Х.
    Щучье -Бурабай курортты аймағының емдеу жолдары. [Текст] / Х. Токсан, К. А. Тлеубергенова, Н. Н. Карменова // География және табиғат. - 2021. - №3. - Б. 3-8
ББК 5

Рубрики: Денсаулық сақтау

Кл.слова (ненормированные):
Бурабай -- табиғат -- шипажай -- балқарағай -- Фито-Бөшке -- шөптер -- қарағай -- қайың -- марал мүйізі -- панта -- қымыз -- дәрумен -- Щучинск-Бурабай -- "Оқжетпес" санаторий
Аннотация: Бурабай демалыс аймағында емделуден бөлек , бұл жердің ауа райына сай ,дала шөптері мен қылқан жапырақты орман жұпарымен суарылған саф ауасының өзі жанға шипа. Мұнда асқазан- ішек, тыныс алу органдарының , жүрек -қан тамырлары жүйесі мен аяқ -қол ауруларын емдейді.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Тлеубергенова, К.А.
Карменова, Н.Н.

83
А 95
Ахметбек, А.
    Таңғы сәуле [Текст] / А. Ахметбек // JULDYZ. - 2021. - №12.-қараша. - Б. 77-80
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
бір қадам -- өлеңін жерге ұқсату -- марқакөлден-маңғыстауға -- біздің жерде алтын бар -- саған жазған сол өлең -- түн ұйқымды түнеген -- туып өскен мекеннің -- қарағайты жеменей -- отқа айналды әлиханның мүрдесі
Аннотация: Мақалада Алмас Ахметбектің "Таңғы сәуле" атты өлеңдер жинағы оқырман назарына ұсынылады.
Держатели документа:
БҚУ

84
Т 12
Табеев, Қ.
    Құйынға түскен ғұмырлар [Текст] / Қ. Табеев // JULDYZ. - 2021. - №12.-қараша. - Б. 127-140
ББК 84

Рубрики: көркем әдебиет

Кл.слова (ненормированные):
қарағайдың қарсы бұтағы -- деректі хикаят -- үрей -- өмір үшін жанталас -- желтоқсан оқиғасы -- тайжұмаев жамбылбек -- көпесбаев ертай -- қайрат рысқұлбеков -- уақов әркен -- көшім досмахамбет -- ату жазасы -- мырзағұл әбдіқұлов
Аннотация: Мақалада Қайым-Мұнар Табеевтің "Құйынға түскен ғұмырлар" атты желтоқсан туралы әфсанасы берілген.
Держатели документа:
БҚУ

28
Б 19
Бақтыгереева , А.
    Табиғат бізге өкпелі [Текст] / А. Бақтыгереева // Орал өңірі. - 2022. - №109. - Б. 5
ББК 28

Рубрики: Экология

Аннотация: Сəкен жырлаған Көкшенің қарағай орманының арасында отырып, менің көзіме Қазақстанның сонау шетіндегі Ресейдің Астрахань облысымен шектескен баяғы Бөкей орданың Жəңгір хан отырғызған, қолдан еккен, 30 шақырымға созылған қарағайлы орманы елестейді. Ол да талайдың жырына арқау болған жасыл желек мекен еді. Құмды тоқтатқан Жəңгірдің билігі халыққа саялы орман сыйлаған еді. Ол жерде құмнан сүзіліп шыққан мөлдір бұлақтар, қолдан бөгеп жасалған, аққу жүзген көлдер болып еді. Бір жылда 10-15 сантиметр ғана өсетін сол қарағайды ата-бабаларымыз ұқыпты күтіммен өсіріп, саялы ескерткіш сияқты ұрпаққа қалдырған осы мекеннің қазіргі қарағай орманын көруге менің жүрегім дауаламайды. Бəрі қирап жатыр, жаралы сарбаздай құлап жатыр. Бұталары үзілген, шыршалары төгілген осы бір қарағай орманы менің көз алдымнан кетпейді.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

22.1
Ш 49
Шепетова, Н. А
    Ағаштарға қамқорлық [Текст] / Н.А Шепетова // Дефектология. - 2023. - №1. - Б. 17-20
ББК 22.1

Рубрики: Жаратылыстану ғылымдары

Кл.слова (ненормированные):
үйеңкі,қарағай,қайың,көктерек,шетен,емен,табиғат
Аннотация: М.Мақатаев ағамыз"Жапырақ жүрек жас қайың,жанымызды айыр бастайын"-деп жырлап өткендей,ағаштарда жаны бар тіршілік иесі.Осы ағаштарды,адамдар достық пен туысқандық сезім ретінде байланыстырған.Оқушыларға ағаштар туралы түсінік беру туралы айтылады
Держатели документа:
БҚУ

63
Н 90
Нұржеке-ұлы, Б.
    "Қарағай" - қазақтың сөзі, ал "катон" кімнің сөзі? [Текст] / Б. Нұржеке-ұлы // Qazaq adebieti. - 2023. - №31.- 4 тамыз. - Б. 11
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан облысы -- Катон Қарағай -- Қотан сөзі -- Ақтабан шұбырынды -- котон -- катон
Аннотация: Шығыс Қазақстан облысында «Катон Қарағай» деген аудан да, ауыл да бар. Қазақ әдебійетінің қара нарлары марқұм Қалыйхан Ысқақов ағамыз бен замандасымыз Оралхан Бөкейдің, Дидахмет Әшімханның, жазушы, қоғам қайраткері Әлібек Асқардың атамекені. Қалыйхан ағамыз: «Дұрысы Қатын Қарағай болыу керек», – депті. Алтайдың арғы бетінде «Қатын» атты өзеннің бар екені ырас. Оны орыстар «Катунь» деп атап жүр. Ол, шын мәнінде, Алтайдың атақты өзені. Өр жағы қыста қатып қалып, сол арада ешқандай сұуықта да қатпайтын екі көл пайда болып, жазда қайтадан өзенге айналып ағады. Оған құйатын бірнеше қолы бар, ең үлкені Шұу өзені. Алтайдың арғы бетінде «Катунь» аталған сол өзеннің қазақ жеріне келгенде аты «Катонь» бола кетіуі мүмкін бе? Меніңше, мүмкін емес. Ендеше «Катонның» түп атасы «Қатын» сөзі емес. Оның үстіне, дәл іргесінде Бұқтырма өзені бұрқылдап ағып жатқанда, айдаладағы Қатынның атын өз ауылына қандай қазақ қандай себеппен қойа қойсын-ау? Қыйсынға келмейді.
Держатели документа:
БҚУ

83
М 22
Мәмет, С.
    Зерендінің зерегі, құйылып тұрар өлеңі [Текст] / С. Мәмет, Г. Жолдығали, Т. Бисен // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 26 қыркүйек. - №183. - Б. 12.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Қорғанбек Аманжол -- Зейнолла Қабдолов -- поэзия -- Ле­ниншіл жастар -- шкентай жүрек­тердің үлкен ықыласы -- шығарма -- «Жалын» журналы
Аннотация: Қорғанбек Аманжол – алдымен ақын. Ол, көркем мінезді ұстазымыз Зейнолла Қабдолов айтпақшы, поэзия бақшасында сөз өнерін ардың ісі, «Өлең – өмір, өмір – өлең» деп білген жан. «Қос бөлмелі қор­жын там, қарағайдан қиылған, Төбесі бар жата­ған, Тағдырымдай бұйырған» деп өлеңінде өрнектегендей, сол қор­жын тамнан от алып, Отанына танылған Қорғанбек туын­дылары бүлкілсіз бүтін дүниелер десек, асырып айтқандық емес.
Держатели документа:
БҚУ

4
К 20
Қапанұлы, М.
    Айрықша қорғалатын өсімдіктер сиреп барады [Текст] / М. Қапанұлы // Егемен Қазақстан. - 2023. - 21 желтоқсан. - №244. - Б. 10.
ББК 4

Рубрики: Сельское и лесное хозяйство

Кл.слова (ненормированные):
Ертіс орманы -- Қызыл кітап -- өсімдік түрі -- орман -- Шөпті өсімдіктер мониторингінің -- Бүркіт -- балобан сұңқары -- безгелдек -- Өсімдіктер -- биология -- табиғи үдерістер
Аннотация: Еліміздің солтүстік-шығыс өңірінде жайқалған жалқарағай ормандарының ерекшелігі жайында бүгінде аз айтылып жүрген жоқ. Қарағай ормандарында «Қызыл кітапқа» енетін 7 өсімдік түрі, орман сусары және жергілікті құстардың 50 түрі бар. Өкінішке қарай, бұл иен байлық орман өртінің жиілеуімен сирей түскен.
Держатели документа:
ЗКУ

83.3
A10
Үсен, Т
    Аңыз Асқар Сүлейменов [Текст] / Т Үсен // Мәдениет. - 2023. - №12. - Б. 2-4
ББК 83.3

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
асқар сүлейменов -- тума шешен -- бесатар повесі -- шым-шытырық
Аннотация: Мақалада Асқар Сүлейменов...Қарағайға қарсы біткен бұтақтай өз заманының ақиқатын қалам ұшымен жеткізген Асқар есімі-жастардың сүйіктісіне айналған.Рухы кенен,жан күйі қазақтың қоңыр сазына суарылған ол,неше ұрпаққа тұлғалық болмыстың үлгісін,талант күшінің құдіретін танытып келетіндігі айтылған
Держатели документа:
БҚУ