Электронный каталог

84
А 90

    Асан Албанның поэтикалық мұрасы [Текст] / З. Н. Сейітжанов [и др.] // Вестник Казахского национального университета имени Аль-Фараби=Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi хабаршы. - Алматы, 2018. - №4. - Б. 223-230. - (Серия филологическая=Филология сериясы)
ББК 84

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
мұра -- ел -- жер -- отарлық -- қазақ -- халық -- өлең -- жыр -- ақын -- өлең кітабы -- Асан Албан -- әдеби тарих -- қазақ халқы -- Көркемдік жүйесі -- Асан Барманбекұлы -- Ақыр заман -- поэзия
Аннотация: Мақалада Асан мұрасы жайында сөз қозғалады. Әдебиет тарихында Албан Асан деген атпен белгілі болған ақын ХІХ ғасырдың ІІ жартысы мен ХХ ғасырдың алғашқы жартысында өмір сүрген. Ақынның бізге жеткен мұрасы көп емес. Сонымен бірге ұзақ уақыт бойы ақын мұрасы қара тізімге ілініп жұрт назарына ұсынылмай келді. Тек тәуелсіздік алғаннан кейін ғана әдебиет тарихына енгізіліп өлең кітабы жарық көрді. Ақынның ең алғашқы жинағы І. Жансүгіровтің құрастыруымен өткен ғасырдың бас кезінде жарық көрген. Ақын шығармаларының басым көпшілігі отарлыққа қарсылық және кеңестік жүйенің енгізген кейбір заң жүйелерін сынайды.Бұл мақалада ақынның ел мен жерге деген бір шоғыр өлеңдері талданған. Онда туған жерге деген сүйіспеншілік, халықтың тұрмыс тіршілігі, ел болашағы кеңінен жырланған. Айталық, тоталитарлық жүйе дінді апиын ретінде түсіндірді. Сондай­ақ елдің береке­бірлігінің бұзылып арызқойлардың мансапқа таласулары шенеуніктердің шен­шекпенге ұмтылуы сыналады. Қазақ жеріне келіп жатқан қара шекпенділердің басқаша айтқанда шұрайлы жерінен айырылған қазақ халқының тағдыр­тәлегі жырланған.Мақала авторлары ақын өлеңдеріндегі осы мәселелерді қалай жырлағанын, қандай дәрежеде тақырыпты ашқанын, өмір шындығы мен көркемдік шындықтың арақатынасын жан­жақты терең талдаған. Албан Асан мұрасының көпшілігі отарлыққа қарсылық негізде жазылған туындылар болып есептеледі. Осы мәселелер көрсетілген мақалада жан­жақты қарастырылады. Ақын өлеңдерінің тақырыптық­идеялық мазмұны ашылады. Көркемдік жүйесі сөз етіледі.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сейітжанов , З.Н.
Мекебаева , Л.А.
Оспанова , А.А.
Рамазанова , Ш.А.

80
С 20
Каримсакова, Б.А.
    Б.Момышұлы – көркемдікті көздеген кемеңгер [Текст] / А. Саркенқызы // БҚМУ Хабаршысы. - 2019. - №3. - Б. 269-276
ББК 80

Рубрики: Филологические науки

Кл.слова (ненормированные):
тіл -- антоним -- қарама-қарсылық -- контекстік антонимдер -- қанатты сөздер -- шеберлік -- тілдік қолданыстар -- ғалымдар -- зерттеу -- пайымдау
Аннотация: Мақалада Б.Момышұлының қанатты сөздері қарастырылады. Халқымыздың бай, әрі көркем тілін, рухани қазынасын Бауыржан Момышұлы көркемдікпен қолданғаны сөз болады. Өмір тәжірибесінен туындаған ой толғамдарын Б.Момышұлы салыстыру арқылы ұсынып, көркем сөздермен жеткізе білгендігі сараланады. Ғылыми пікірлерге сүйене отырып, қарама-қарсылықтың ерекшелігі айқындалады.
Держатели документа:
БҚМУ

74.200
У 75
Үсенқызы, Ж
    Оқушылардың рухани адамгершілік дамуына өзін-өзі тану сабағының ықпалы [Текст] / Ж Үсенқызы // Өзін-өзі тану/Самопознание. - 2021. - №1. - Б. 4-5
ББК 74.200

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
дискуссиялық сұхбат,адамзаттық құндылықтар,адамгершілік ұстанымдар
Аннотация: Мақалада оқушының бойында жалпы адамгершілік қағидаларын сақтауға тырысуын қалаптастыру,адамдыққа,ізгілікке жат нәрселерге белсенді рухани қарсылық көрсету қасиетіне тәрбиелеу бағытында сөз болады
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ

63.3(5Қаз)
С 16
Салқынбек, Д.
    Қазақ үкіметінің төрағасы Ораз Исаев [Текст] / Д. Салқынбек, Г. Шуланбекова // Қазақ тарихы. - 2021. - №6. - б. 16-23
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
қуғын-сүргін -- саяси қателік -- бұрмалау -- орталықтың қолшоқпары -- мансапқорлық -- ұлт мүддесіне қарсылық -- тарихи әділеттілік
Аннотация: Мақалада Кеңестік билік орнағаннан кейінгі билік саласының бір саласы, Қазақ үкіметін басқарған Ораз Исаевтың қызметіне талдау жасалған. Қазақ өлкелік партия комитетінің бірінші хатшысы Ф. Голощекиннің кезінде онымен бірге республикадағы әлеуметтік-экономикалық және саяси істерге басшылық жасаған О. Исаевтың тарапынан жіберілген саяси қателіктер талдана отырып, оның өткен ғасырдың отызыншы жылдарында елімізге орын алған зұлмат аштық пен саяси қуғын-сүргінге де жауапты екені кеңінен ашып баяндалады.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
Доп.точки доступа:
Шуланбекова, Г.

66
С 37
Сімәділ, Қ.
    Халық - елдің бір аты [Текст] / Қ. Сімәділ, Ә. Сарқыт // ANA TILI. - 2022. - №1.-6-12қаңтар. - Б. 1-3
ББК 66

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
призидент кеңесі -- үкімет кеңесі -- қасым-жомарт тоқаев -- өңірдегі толқу -- газ бағасы -- елдегі әлеуметтік-экономикалық жағдай -- төтенше жағдай -- мұнай өнімдері -- азық-түлік тауарлары -- денсаулық сақтау мәселесі
Аннотация: Мақалада газ бағасының шектен тыс өсуіне қатысты Жаңаөзеннен басталған қарсылықтың өңір-өңірдегі толқуға ұласуы туралы айтылады.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Сарқыт , Ә.

74
М 33
Матаева, С.
    Ассоциативті ойлай білудің артықшылығы [Текст] / С. Матаева, А. Купешова // Қазақстан мектебі. - 2022. - №2. - Б. 3-7
ББК 74

Рубрики: педагогика

Кл.слова (ненормированные):
ассоциативті ойлау -- ағылшын философы -- джон локк -- зигмунд фрейд -- себеп салдар -- уақыт пен кеңістіктегі жақындық -- шектестік -- ұғымдардың ұқсастығы -- қарама қарсылық -- жалпылау -- бағынышты байланыс -- қосымша
Аннотация: Мақалада ассоциативті ойлау туралы баяндалады.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Купешова, А.

4
Т 40
Тилеубаева, Ж. С.
    Күздік бидай сорттарының татқа (Puccinia Striiformis F.Sp. Tritici) толеранттылығын зерттеу [Текст] / Ж. С. Тилеубаева, Н. А. Сапарбаева, М. О. Айтжанова // Новости науки Казахстана. - 2021. - №3. - Б. 186-193
ББК 4

Рубрики: Сельское и лесное хозяйство

Кл.слова (ненормированные):
бидай -- сары тат -- эпифитотия -- өнімділік
Аннотация: Мақалада инфекциялық жағдайда және аурудан фунгицидпен қорғалған бидай сорттарын салыстыру арқылы төзімділігін бағалауға зерттеу жүргізілді. Нәтижесінде қоздырғыштарға төзімді сорттар анықталды. Зерттел- ген сорттар арасынан Бермет, Богарная 56, Қарасай, Түркменбашы, Янбош, Compair және Fox сорттары сары татқа толеранттылығымен ерекшеленді. Толеранттылық дегеніміз, өсімдіктердің ауру қоздырғыштармен залалданғанымен қалыпты өнім беруге қабілеттілігі. Сондай-ақ, залалданған вегетативті мүшелерінің тез қалпына келуімен де сипатталады. Астық дақылдары ауруларымен күресудің басты жолы – иммунитет селекциясы. Сондықтан селекцияда тек қарсылық көздерін іздеп қана қоймай, сонымен қатар негізгі биотикалық факторларға төзімділігі жоғары үлгілерді қолданған жөн. Әсіресе сорт үлгілерінің ауру қоздырғыштарға төзімділігінің (толеранттылығы) болғаны дұрыс. Сондықтан селекцияда негізгі биотикалық факторларға төзімділік көздерін іздестірумен қатар көнбіс сорт үлгілерін пайдалануда тиімді. Тат саңырауқұлақтары бидайды өніп-шығу кезеңінен балауызданып-пісіп жетілу кезеңіне дейінгі барлық вегетативті кезендерде залалдайды. Ауру салдарынан өсімдіктердің ассимиляциялық қызметі, ондағы физиологиялық үдерістері бұзылады, астық дақылдарының суыққа төзімділігі азаяды, дән сапасы кемиді, егін түсімі көрсеткіштері төмендейді. Патоген қолайлы ауа-райы жағдайында өнімді, дән сапасын төмендетеді, 100%-ға дейін егін түсімін кемітеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сапарбаева, Н.А.
Айтжанова, М.О.

63
К 55
Қойгелдиев , М.
    Қиянатқа қарсылық [Текст] / М. Қойгелдиев // Ana tili. - 2022. - №40.- 6-12 қазан. - Б. 1,8
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Франциясыз Еуропа жоқ -- Ұлы Мұстафа Шоқай -- Ахмет Байтұрсынұлы -- Конференция -- Қазақстанның Франциядағы елшісі Арыстанқұлова -- Әлихан Бөкейхан
Аннотация: «Франциясыз Еуропа жоқ!» деген сөз бар. Бұл қанатты сөзде шындықтың табы жатыр. Париж ұлы әлемдік революциялық өзгерістер, идеялар бесігі. Ұлы ойшылдар мен өнер иелерінің қаласы. Ұлы Мұстафа Шоқай өзінің екінші отаны ретінде мойындаған ел. Әлем елдері мәдениетін біріктіру, өзара байланыстыру ісінде ерекше қызмет атқарып келе жатқан ЮНЕСКО-ның Парижде орын тебуі де әрине, бұл қаланың ерекше орнына байланысты екені анық. Бұл халықаралық ұйым өзінің көпқырлы қызметін әлемдік мәдениетіне өшпес терең із қалдырған тарихи тұлғалардың өмір жолы мен ұстанымын кең насихаттау ісін ұштастырып келеді. Ағымдағы жылы ­ЮНЕСКО тарапынан бұл ілтипат қазақ елінің ұлы ағартушы ғалымы және мемлекет қайраткері Ахмет Байтұрсынұлына көрсетілді. 4 қазан күні ЮНЕСКО-ның Париждегі штаб–пәтерінде «Ахмет Байтұрсынұлы және ренессанстық өркениет» аталатын халықаралық конференцияның өткізілуі соның айғағы болды. Конференцияда Қазақстанның Франциядағы елшісі Г.Л.Арыстанқұлова ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың құттықтау сөзін оқыды. ЮНЕСКО-ның Бас директорының орынбасары Син Цюй мырза қазақ мәдениетінің ұлы өкілі А.Байтұрсынұлы туралы баяндама жасады. Конференция жұмысына елімізден және басқа мемлекеттерден арнайы келген ғалымдар А.Байтұрсынұлының қызметі мен бай шығармашылық мұрасын түрлі қырларынан талдауға алған баяндамаларын жасады. Біз газетімізде осы мәртебелі конференцияда «А.Байтұрсынұлы. Қиянатқа қарсылық» атты тақырыпта сөйлеген ғалым М.Қойгелдінің баяндамасының мәтінін жариялап отырмыз.
Держатели документа:
БҚУ

83
Ж 89
Жүнісбеков , Б.
    Абай арманының жалғасы Ақылбай мен Мағауия жырының аңысын аңдасақ... [Текст] / Б. Жүнісбеков // Ana tili. - 2022. - №50-51.-15-28 желтоқсан. - Б. 12
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абай арманының жалғасы -- Ақылбай мен Мағауия -- Суретті сөздің смалы -- Ақын ұрпақтары -- Білмекке құмар, үйренуге тоймаған -- Дағыстан
Аннотация: Абайдың ақын ұлдарының мұрасы төл әдебиетіміздің төрінде тұратын дүниелер. Олар – ұлы ақын әрі қайраткер-ұстаз сөзінің сәулесі. Халқымыздың адамға құрметінің, өмірге сүйіспеншілігінің, егемен ел болуға деген арман-мақсаты мен мұң-зарының көрінісі. Ұлы ақынның жанын күйдірген отарлық езгі мен надандық зардабына қарсылықтың куәгері. Бодандық бұғауы мен қараңғылық қыспағындағы «сырты дүрдей, іші у мен өртке толы» ақын-әкенің булыққан қайғы-шерінің перзент санасындағы сілкінісі. Ақылбай мен Мағауия мұрасы, жыры, сондай-ақ Абайды терең танып, «бас ақын», «алтын хәкім» деп ардақ тұтқан алаш арыс-тары арманының айғағы. Мәңгілік Абай мектебінің терең сыры мен аманат-хатының жарқын парағы.
Держатели документа:
БҚУ

74
К 18
Камалқызы, Ж.
    Халық университеті [Текст] / Ж. Камалқызы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 1 желтоқсан. - №241-242. - Б. 9.
ББК 74

Рубрики: Білім

Кл.слова (ненормированные):
су асты -- тіршілік иелері -- қазақ тарихы -- үлкен мұхиттар -- елдер тарихы -- кеңес одағы -- Қаныш Сәтбаев -- Ұлт тәуелсіздігі -- «Білім» қоғамы
Аннотация: Үлкен мұхиттар тереңінде түрлі құбылыс жүріп жататын көрінеді. Соның бірі – мұхит үстіндегі сыртқы күштердің әсерінен болатын қатты ағынға бағынбай, өз мақсатына жету үшін су асты тіршілік иелерінің ағынға қарсы жүзетін жанкешті әрекеті. Дәл осындай жанкешті қарсылық бодандыққа түскен елдер тарихында кездеседі. Тумысынан еркін өскен кең даланың арда азаматтары бодандық бұғауына көнбеген. Оған қазақ тарихындағы түрлі азаттық күрес куә. Біз ол соғыстарды әлі түгендеп болған жоқпыз.
Держатели документа:
БҚУ