Электронный каталог

63.3(5Қаз)
С 60

    Солтүстік Қазақстанның əскери жəне азаматтық отарлану тарихынан [Текст] / М. З. Утегенов, А. Т. Шукеева, Т. А. Уалиев, К. Б. Алибеков // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 200-210
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан тарихы

Кл.слова (ненормированные):
Солтүстік Қазақстан -- Ақмола облысы -- қонысаудару саясаты -- қонысаударушылар -- этникалық топтар -- отарлау саясаты -- көшпелі тұрғындар -- отырықшы тұрғындар -- қалалар -- ауылдар
Аннотация: Мақалада Солтүстік Қазақстан аумағындағы əскери жəне азаматтық отарлау үдерістерінің тарихи динамикасы мен олардың аймақтың этнодемографиялық құрылымына ықпалы кешенді түрде қарастырылады. Зерттеу Ресей империясының қазақ даласын игерудегі стратегиялық тəсілдерін талдауға негізделіп, отарлау саясатының екі негізгі бағытын – əскери-казактік экспансия мен шаруаларды қоныстандыру арқылы жүзеге асқан аграрлық отарлауды – өзара сабақтастықта зерделейді. Авторлар əскери бекіністердің, шептік жүйелердің жəне казак станицаларының құрылуы империялық биліктің əкімшілік-институционалдық орнығуының басты құралы болғанын көрсетеді. Ал XIX ғасырдың соңы – XX ғасырдың басындағы жаппай қоныс аудару саясаты Солтүстік Қазақстанның этникалық құрылымын түбегейлі өзгертіп, аймақты полиэтникалық кеңістікке айналдырды.??Зерттеуде 1897 жылғы Бүкілресейлік халық санағының материалдары, Ақмола облысының статистикалық шолулары, Ф. Щербина экспедициясының деректері мен архивтік құжаттар кеңінен пайдаланылып, халық санының динамикасы, этникалық құрамдағы өзгерістер жəне қоныс аудару ауқымы талданады. Сонымен қатар, жер қатынастарының қайта бөлінуі, қазақтардың дəстүрлі көшпелі шаруашылығының дағдарысы жəне əлеуметтік-экономикалық трансформациялар мəселелері қарастырылады. Зерттеу нəтижелері Солтүстік Қазақстандағы отарлау үдерістерінің аймақтың тарихи дамуына ұзақ мерзімді ықпал еткенін айқындайды.??
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Утегенов, М.З.
Шукеева, А.Т.
Уалиев, Т.А.
Алибеков, К.Б.

7 (5Қаз)
Ж 95
Жұмабай, Н.
    Қазақ сахнасының қайталанбас саңлағы [Текст] / Н. Жұмабай // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №167. - 4 қыркүйек . - Б. . 11.
ББК 7 (5Қаз)

Рубрики: Мәдениет. Ғылым. Білім

   Культура. Наука. Просвещение

Кл.слова (ненормированные):
жүсіпбек елебеков -- хабиба қарақбайқызы -- сахна қос саңлағы -- театр -- қасиетті қарқаралы -- болат атабаев -- өнербаян
Аннотация: Қазақ өнерінің маңдайына біткен қос саңлағы – Жүсіпбек Елебеков пен Хабиба Қарақбайқызының есімі бала күнімізден құлағымызға сіңіп өсті. Қасиетті Қарқаралының ұлылығын сөз еткенде де осы екі есімді ұмытпай айтып отырушы еді елдің естілері. Сондықтан болса керек, Алматы деп арман қуып, білім іздеп Арқадан алыс мекенге қоныс аударғанда һәм өзімізге таныс та бейтаныс шаһардың топырағына алғаш табан тигізгенде де «Қарқаралыдан Қалибек Қуанышбаев, Жүсіпбек пен Хабиба Елебековтердей ұлт өнерінің тарландары шыққан» деп марқая тіл қатушы едік туған жер туралы. Бұл кісілермен тілдесу тұрмақ, тіпті бір топырақта бірге туғанымызды айтып өзімізді таныстырудың өзі зор мәртебе болатын.
Держатели документа:
БҚУ