Электронный каталог

63(5каз)
Б 35
Бейсенбай, Б.
    Адам атадан қазаққа дейін [Текст] / Б. Бейсенбай // Жалын. - 2026. - №4. - Б. 41-55
ББК 63(5каз)

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Адам ата мен Хауа -- академик Деревянко -- Қойшығара Салғараұлы -- Шумерлердің жазбалары -- Қыпшақтар -- Отырар
Аннотация: Адам баласының бастау тарихы Адам ата мен Хауа анадан басталады. Мұсылман білгірлерінің баяндауынша: «Алла тағала Адам атаны топырақтан жаратып, Хауа ананы Адам атаның қабырғасынан жаратты. Олар жұмақта өмір сүрді. «Алма» деген жемісті үзіп жеген Адам ата мен Хауа ана жұмақтан қуылып, жерге тасталды»-деп басталатын ол тарих.
Держатели документа:
БҚУ

63 (5каз)
А 50
Әлиман, Ж.
    Жошының жорығы мен жосығы [Текст] / Ж. Әлиман // Egemen Qazaqstan. - 2026. - 24 сәуір. - №77. - Б. 13
ББК 63 (5каз)

Кл.слова (ненормированные):
шежі­ре -- хатқа түсірген Әнес Сарай Жүз­жани атты ежелгі тарихшы -- Қазақ хандығының ежелгі атасы Жошы ұлысы -- Ұлы «Ақсақ құлан – Жошы хан» күйі -- Ұлытау жері -- Жошы хан кесенесі
Аннотация: Осыдан шамамен 800 жыл бұрын Жошы хан айтты деген сөз бар. Оған дейін орман елдерін бағындырып, қаншама халықты қантөгіссіз тізе бүктірген Шыңғыс қағанның тұңғыш ұлы сол кездегі Қыпшақ даласы, қазіргі Қазақ даласына біткен Ұлытауды көргенде: «Төрткүл әлемді шарласаң да мұндай жанға жайлы жер, таза ауа, дәмді су, кең шалқар соныны іздесең таппассың», деп тұрып қалған екен.
Держатели документа:
БҚУ

74
К 11
Қыпшақбай, С.
    Болмысы бөлек бойжеткен [Текст] / С. Қыпшақбай // Оral oniri. - 2020. - №18. - 6 наурыз. - Б. 12
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
болмысы бөлек бойжеткен -- Айнаш Өтебәлиева -- жас ұлан ұйымының көшбасшысы -- жас отан -- БҚО филалына қызметке алынды
Аннотация: Ол - Ж.Досмұхамедов атындағы жоғары педагогикалық колледждің 2-курс студенті. Ағылшын тілі пәнінің мұғалімі мамандығына оқуда. Кейіпкеріміздің бір ерекшелігі, оқумен қатар қоғамдық -саяси жұмыстардың да бел ортасында жүр. Сондай-ақ уақыыт тауып репетиторлық қызметпен де айналысады.
Держатели документа:
БҚМУ

83
А 11
Ақболатов, А. А.
    Қазіргі қазақ прозасындағы фольклорлық мотивтердің функциялық мәні [Текст] / А. А. Ақболатов // Қазіргі ономастикалық ахуал: тілдіқ ,тарихы әлеуметтік және географиялық факторлар Республикалық ғылыми -тәжірибелік конференция материалдар. - 2011. - 20 сәуір. - Б. 111-115
ББК 83

Рубрики: әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Қазақ проза -- Фольклор -- Қыпшақ аруы -- Қозы көрпеш
Аннотация: Қазіргі қазақ прозасындағы фольклорлық мотивтердің функциялық мәні.

83
С 12
Сабыр, М. Б.
    Махамбет поэзиясы тілінің орта түркі әдеби тілімен сабақтастығы [Электронный ресурс] / М. Сабыр // "ІІІ Махамбет оқулары" Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - 2010. - 16 маусым. - Б. 28-33
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
махамбет -- поэзия -- тіл -- түркі әдеби тіл -- сабақтастық -- өлен -- ақын -- ескерткіш -- ғасыр -- сабыр
Аннотация: Дауылпаз ақын Махамбет Өтемісұлы поэзиясы тілі ортағасырлық қыпшақ-оғыз тілінде жазылған жазба мұрағаттармен тығыз сабақтас.
Держатели документа:
БҚМУ

63 (5Қаз)
С 95
Сыздықов, С.
    Мәңгі ел туын тіккен Алтын Орда [Текст] / С. Сыздықов // Egemen Qzaqstan. - 2026. - №127.- 10 шілде. - 9.
ББК 63 (5Қаз)

Рубрики: Тарих

   История

Кл.слова (ненормированные):
алтын орда -- мемлекет басшысы -- қасым-жомарт тоқаев -- халықаралық симпозиум -- біз – мәңгілік ел -- шыңғыс хан -- дешті қыпшақ -- мәңгі ел идеясы -- еуразия кеңістігі
Аннотация: Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Алтын Орда – дала өркениетінің үлгісі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиумда: «Біз – «Мәңгілік ел» идеясын ту еткен Алтын Орданың тікелей мұрагеріміз», деп атап көрсетті. Бұл тұжырым – қазақ мемлекеттілігінің тарихи тамыры тереңде жатқанын, Ұлы дала өркениетінің үзілмес жалғастығын айғақтайтын маңызды пайым.
Держатели документа:
БҚУ

85.313(2Тат)
М 92
Мухамбетжанова, А. А.
    Татар халықтарының музыкалық фольклоры мен ғұрыптарын зерттеу мəселелері [Текст] / А. А. Мухамбетжанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 622-640
ББК 85.313(2Тат)

Рубрики: Татар халқының музыкалық мәдениеті

Кл.слова (ненормированные):
татар музыкалық фольклоры -- татар халқы -- этномузыкатану -- этнография -- дәстүрлі музыка -- музыкалық мәдениет -- түркі халықтары -- қазақ музыкалық мұрасы -- ноғай музыкалық мұрасы -- тұрмыс-салт жырлары -- бесік жыры -- балалар әндері -- ғұрыптық музыка -- Астрахань татарлары -- ноғай-қыпшақ мәдениеті -- музыкалық дәстүр -- импровизация
Аннотация: Бұл мақалада татар халқының музыкалық фольклоры мен салт-дəстүрлері этномузыкалық жəне этнографиялық тұрғыдан қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – татар музыкалық мəдениетінің жанрлық ерекшеліктерін анықтап, оның түркі халықтарының, əсіресе қазақ жəне ноғай халықтарының дəстүрлі музыкалық мұрасымен байланысын салыстырмалы əдіс арқылы талдау. Зерттеу барысында тарихи-этнографиялық деректер, музыкалық-фольклорлық материалдар жəне экспедициялық жазбалар пайдаланылды. Мақалада татарлардың тұрмыс-салт жырлары, жоқтау дəстүрлері, бесік жырлары, балалар əндері, тақмақтар, сондай-ақ үйлену жəне жерлеу рəсімдеріндегі музыкалық үлгілер талданады. Сонымен қатар Астрахань татарларының музыкалық фольклоры, олардың диалектілік ерекшеліктері мен ноғай-қыпшақ мəдени кеңістігімен байланысы қарастырылады. Зерттеу барысында татар əуендерінің поэтикалық-музыкалық құрылымы, ладтық жəне ырғақтық ерекшеліктері, орындаушылық дəстүрлері мен импровизациялық сипаты сипатталады. Еңбекте татар хореографиялық фольклоры да қарастырылып, «Кияусы», «Акчатыр» сияқты ғұрыптық билердің мазмұны, құрылымы жəне əлеуметтік-мəдени қызметі талданады. Сонымен қатар мерекелік дəстүрлер, ұлттық тағамдар, шай ішу мəдениеті, үйлену рəсімдері жəне диаспора жағдайында сақталған этномəдени тəжірибелер сипатталады. Зерттеу нəтижесінде татар музыкалық фольклорының көне қабаттары салт-дəстүрлік рəсімдерде сақталғаны жəне оның түркі халықтарының ортақ мəдени негізімен тығыз байланыста дамығаны анықталды. Сондай-ақ қазіргі жаһандану жағдайында татар музыкалық жəне хореографиялық мұрасын сақтау, жүйелеу жəне ғылыми тұрғыдан зерттеу этномузыкатану ғылымының маңызды бағыттарының бірі екендігі көрсетілді. Сонымен, татар этностарының музыкалық фольклоры халықтың тарихи жолын, дəстүрін, дүниетанымын көрсететін маңызды мəдени мұра болып табылады. Оны зерттеу ұлттық бірегейлік пен мəдениетаралық байланыстардың қалыптасу ерекшеліктерін анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге, бұл дəстүрлерді сақтау жүйелі зерттеуді, мəдени бастамаларды қолдауды, білімді жаңа ұрпаққа жеткізуді қажет етеді.
Держатели документа:
ЗКУ

81 (5Қаз)
У 14
Уәлиұлы, Н.
    Ұлттық жазудың атасы [Текст] / Н. Уәлиұлы // EGEMEEN QAZAQSTAN. - 2026. - №168. - 5 қыркүйек. - Б. . 1-5
ББК 81 (5Қаз)

Рубрики: Лингвистика

   Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
ахмет байтұрсынұлы -- әліпби -- жазба тілі -- халықтық тіл -- графикалық жүйе -- мақал-мәтелдер -- тұрмыс-салт жырлары -- тұңғыш фонолог
Аннотация: ХХ ғасыр басында қазақ жазуына реформа жасаушылардың алдында негізінен мынадай басты міндеттерді шешу күн тәртібінде тұрды: қазақ жазу-сызуы қай әліпбиді қолдану керек? Графикалық жүйенің мазмұн межесі түркі жазба тіліне тән архаикалық элементтерді, қарлұқ, оғыз-қыпшақ (қыпшақ-оғыз), таза қыпшақтық, қазақтық белгілерден тұратын құры­лым­дық жүйені белгілеуі керек пе, әлде бірыңғай таза халықтық тілдің (сөйлеу тілін) жүйесін тірек етуге тиіс пе? Жазу жүйесі жалпы халық­тық тілдің құрылымын арқау етсе, қай әліпбиге (араб әліппесі, әлде орыс әліпбиіне) негізделуге тиіс? Тілдегі фонемалардың құрамы дұрыс анықтала ма?
Держатели документа:
БҚУ