Электронный каталог

20.1
М 11

    Мұнай тұтқырлығын төмендетуге қабілетті микроорганизмдер ассоциацияларының мақсатты белсенділігін зерттеу [Текст] / А. А. Ибатова, Қ. Бахытұлы, Д. Оңдасынова, Н. Төлеген // БҚУ хабаршысы. - 2022. - №2. - Б. 186-192
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
микроорганизмдер -- пласттардан мұнайды жоғарылатудың микробиологиялық әдісі -- мұнай өндірудің ұлғаюы -- микроорганизмдер ассоциациялары -- мұнай-пласт сулары -- эмульсия түзу белсенділігі -- қышқыл түзілу -- тұтқырлық -- биологиялық беттік-белсенді зат -- биоэмульгатор
Аннотация: Мақалада өңделген пласттардан мұнай шығаруды жоғарылатудың микробиологиялық әдісін құрастыру үшін объект-кандидаттар ретінде мақсатты метаболиттерді бөлуге қабілетті микроорганизмдердің зерттеу нәтижелері келтірілген. Зерттеу жұмысының мақсаты өңделген мұнай пласт суларынан бөлініп алынған мұнай сұйылту және мұнай ығыстыру, мұнай тұтқырлығын төмендетуге қабілетті микроорганизмдер қауымдастықтарының мақсатты белсенділігін анықтау. Мұнай пласт суларының микроорганизмдері үлкен биотехнологиялық потенциалға ие. Сондай-ақ олар мұнай сұйылту және мұнай ығыстыру метаболиттерін (органикалық қышқылдар, биосурфактанттар, еріткіштер, газдар) өндіреді. Жүргізілген зерттеу нәтижелері бойынша меласса қосылған минималды ортада зерттелген 25 қауымастық микроорганизмдерінен белсенді қышқылтүзуші 3 ассоциация Bacillus sp. және Pseudomonas aeruginosa (D7X + D8; D8 + Cl1;D1Х + D7 +D7X + D8 + Cl1.) анықталынды, солай дақылданған ортаның рН көрсеткіші (бастапқы 7,0 бір.) максималды төмен түсу көрсеткіші 4,1- 4,2 бір. аралығында байқалды. Максимальды мұнайэмульгирлеу индексі 60,6-61 % аралығында 4 қауымдастық – D1Х + D7; D7 + D7X; D1Х + D7 +D7X; D1Х + D7 +D7X + D8 + Cl1 дақылдарында көрсетілген. Микроорганизм қауымдастықтары мұнай тұтқырлығын төмендетуге қабілетті екі және бес монодақылдан құралған екі микроорганизмдер ассоциациясы іріктелініп алынды: Bacillus sp. D7X + Bacillus sp. D8; Bacillus sp. D1Х + P. aeruginosa D7 + Bacillus sp D7X + Bacillus sp D8 + Bacillus sp. Cl1 және оларды одан әрі мұнай шығаруды жоғарылатудың микробиологиялық әдістерін құрастыру үшін перспективті микроорганизмдері ретінде зерттеуді қажет етеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ибатова, А.А.
Бахытұлы, Қ.
Оңдасынова, Д.
Төлеген, Н.

24
У 93

    Үш валентті металлдардың кейбір көп негізді карбон қышқылдар жүйесінде негізделген комплексті қосылыстардың болаттың жемірілу жылдамдығына әсері [Текст] / Н. В. Акатьев, С. С. Сагиндикова, И. А. Хамидолла, Э. С. Амангельдиева // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 94-97.
ББК 24

Рубрики: Химия

Кл.слова (ненормированные):
Үш валентті металлдар -- карбон қышқылдар -- константа -- коррозия -- Кондуктометрлік әдіс -- Малон қышқылы -- Потенциометриялық титрлеу
Аннотация: Тұрақтылық константасы дегеніміз ерітіндіде күрделі қосылыс түзуге арналған тепе-теңдік константасын білдіреді. Бұл өтпелі металл иондарының кешендерінің тұрақтылығын өлшеу әдісі. Барлық басқа тепе-теңдік константалары сияқты, тұрақтылық константалары да температураға тәуелді. Тұрақтылықтың анықтамасын «ауыспалы металл иондары лигандты алмастыру реакцияларына ұшыраған кезде пайда болатын және су лигандаларымен қоршалған өтпелі метал ионының арасындағы тепе-теңдік үшін тұрақты» деп беруге болады. Сондықтанда тұрақтылық константасы мәнінің коррозия процесін сипаттауды үлкен рөл атқарады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Акатьев, Н.В.
Сагиндикова, С.С.
Хамидолла, И.А.
Амангельдиева, Э.С.

46.82
Е 50
Елеугалиева , Н.Ж.
    Құрама белсендіргіштің шөжектер мен тауықтардың зат алмасу процесінің бұзылуына профилактикалық әсері [Текст] / Н.Ж. Елеугалиева , А. Сабыров // Вестник ЗКГУ=БҚМУ хабаршысы. - 2019. - №1. - Б. 395-405
ББК 46.82

Рубрики: Куроводство

Кл.слова (ненормированные):
құс -- шөжек -- белсендіргіш -- аурулар -- профилактика -- рацион -- азықтандыру -- қоспалар -- дәрумендер -- амин қышқылдары -- өміршеңдік -- ет ұлпасы -- химиялық құрам
Аннотация: «Белсендіргіш» препаратын 1 кг негізгі рационға қосу дозасы анықталды, ол 3,0-9,0 г. Нәтижесінде құс ағзасында ақуыздардың және көмірсулардың жетіспеушілігінен туындайтын түрлі құстардың аурулары тежелді. Зерттеу барысында препараттың әсерінен ағзалардың иммунологиялық реактивтілік белсенділіктері көтерілді, атап айтқанда бактерицидтік (10,0-11,2%), фагоцитарлық (14,2-19,64%), лизоцимдік (2,33%) көтерілді, құстардың өміршеңдігі жоғарлады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сабыров , А.

30.69
К 60

    Қолданылған тағамдық май қалдықтарын олеохимиялық шикізат ретінде қолдану жолымен қоршаған ортаға антропогендік әсерін шектеу [Текст] / Г. С. Жумагулова, Б. Н. Корганбаев, Е. Н. Кочеров [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 462-483.
ББК 30.69

Рубрики: Отходы и их использование

Кл.слова (ненормированные):
тағамдық май қалдықтары -- қоршаған орта -- улы ластағыш заттар -- ағынды сулар -- олеохимиялық шикізат
Аннотация: Қолданылған тағамдық май қалдықтарын құнды өнімдер алудағы екіншілей шикізат ретінде қажетке жаратудың қиындықтары мен болашақ мүмкіндіктерін айқындау үшін, қайта өңдеуде қолданылатын үрдістерді терең зерттеу қажеттілігі туындайды және өзекті мәселе болып табылады. Мақалада қолданылған тағамдық май қалдықтарының қоршаған орта компоненттеріне кері әсері, су бұру кәріз жүйелерінің кептеліп, ағынды сулардың уытты заттармен ластану сипаттамасы келтірілген. Қолданылған тағамдық май қалдықтарының тұрмыстық химиялық заттарды синтездеуде, санитарлық гигиеналық тазалық өнімдерін алуда қайталама шикізат ретінде қолданылу мүмкіндігі сипатталған. Қолданылған тағамдық май қылдықтарының олеохимиялық шикізат ретінде қолданылу әлеуетін бағалау нәтижелері келтірілген. Тағамдық май қалдықтарынан санитарлық гигиеналық сабын алу үрдісін кинетикалық зерттеу нәтижелері ұсынылған. Бейтараптандыру, сабындану және күрделі май қышқылдарының сабындану реакциялары сипатталған. Бейтараптандыру және сабындану реакцияларының, күрделі май қышқылдарының сабындану реакциясының жылдамдық кинетикасы есептелген. Температураға тәуелді реакция жылдамдығының константасы Аррениус теңдеуімен сипатталды. Белсендіру энергиясының және экспоненциалды көбейткіш факторының мәндері анықталды. Кинетикалық модельдердің сәйкестігі мен дұрыстығы есептік және тәжірибелік мәліметтерді салыстыру жолымен тексерілді: орташа қателік мәні салыстырмалы түрде 5-10% аралығында болды. Ұсынылған зерттеу нәтижелері орасан көлемде түзілетін тағамдық май қалдықтарын екіншілей шикізат ретінде қолданып, санитарлық гигиеналық сабын алу өндірісінде практикалық қолданбалы келешегі бар.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагулова, Г.С.
Корганбаев, Б.Н.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.

20.1
Т 93
Тыныкулов, М. К.
    Шығыс свербиганы дәрілік өсімдік тектес шикізатты алуға өңдеу [Текст] / М. К. Тыныкулов, З. Р. Икрамкулова // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - Б. 258-264.
ББК 20.1

Рубрики: Человек и окружающая среда. Экология человека.

Кл.слова (ненормированные):
шығыс свербига -- bunias orientalis -- дәрілік шикізат -- микроэлемент -- флавоноид -- инвазиялық -- ақуыз -- химиялық құрамы -- медицина -- май қышқылдары
Аннотация: Бұл шолу мақаласында шығыс свербига өсімдігінің дәрілік шикізат ретінде қолданылу аспектілері мен маңызы келтірілген. Ғылыми мақалаларды іздеу үшін Pubmed, КиберЛенинка, eLIBRARY, Scopus дерекқорлары пайдаланылды. Мақалада шығыс свербиганың ерекшеліктері, қолданылу аясы және географиялық таралуы егжей-тегжейлі қарастырылады. Зерттеулер көрсеткендей, шығыс свербиганың құрамында микроэлементтер, флавоноидтар, таниндер және т.б. сияқты пайдалы заттар бар. Бұл заттар қабынуға қарсы, микробқа қарсы және антиоксиданттық әсерге ие, бұл шығыс свербиганы әртүрлі аурулармен күресуде тиімді құрал етеді. Мақаланың қорытындылары шығыс свербиганың дәрілік өсімдік тектес шикізат ретінде медицина мен фармацевтика үшін үлкен маңыздылығын көрсетеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Икрамкулова, З.Р.

20.1
Т 12

    Тағамдық май қалдықтары қоспасының реологиялық қасиеттерін зерттеу жолымен қоршаған ортаға антропогендік әсерін төмендету [Текст] / Г. С. Жумагулова, Б. Н. Корганбаев, Е. Н. Кочеров [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 444-463.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
тағамдық май қалдықтары -- қажетке жарату -- сабынды-сілтілі ерітінді -- реологиялық қасиеттер -- тұтқырлық
Аннотация: Дайындау үрдісі мен сақтау шарттарына тәуелді қолданылған тағамдық май қалдықтары бос май қышқылдарының, ылғалдың, минералдардың, ішінара ацилглициридтердің, сонымен қатар көмірсутектердің, альдегидтердің, кетондардың, пероксидтердің, олигомерлердің, құрамында фосфор, күкірт және азот мазмұндайтын және т.б. қосылыстардан тұрады. Мұнан бөлек, қолданылған тағамдық майлардың негізгі бөлігі (95% дейін) тазартылған триацилглицердтерге сәйкес келгенімен, ондағы қоспалар май қалдықтарын азық-түлік немесе жемдік мақсаттарда қолдануға жарамсыз етіп қоймай, сонымен қатар кейінгі түрлендірулер үшін де күрделі мәселелі шикізатқа айналдырады. Осы аталған себептерге орай, қолданылған тағамдық май қалдықтарын ары қарай түрлендіруден бұрын оларды алдын ала өңдеуді талап етпейтін қажетке жарату әдісін жасау өзекті мәселе болып табылады. Қолданылған тағамдық май қалдықтарының тұрмыстық химиялық заттарды, санитарлық гигиеналық тазалық өнімдерін алуда қайталама шикізат ретінде қолданылу бойынша зерттеу нәтижелері ұсынылған. Сабынның шоғырына тәуелсіз 60-90°С температуралар аралығында псевдопластиналық қасиетті Ньютондық емес сұйықтықтар болып табылатын натрийлі сабын ерітіндісінің тұтқырлық модельі өңделді. Модельдік өңдеулер мицеллалардың геометриялық пішіні және өлшемімен, мицеллалардағы молекулалардың орналасу формаларымен және осы формалардың гексабұрышты және ламеллярлы құрылымдардың кристалдық торларында орналасуымен анықталатын сабынның фазалық құрамы мен құрылымын қарастыруға негізделген. Тұтқырлықты сипаттау үшін эмперикалық формулалар құрастырылды. Формулалардың дұрыстығы есептік және тәжірибелік мәліметтерді салыстыру жолымен тексерілді: орташа қате мәні салыстырмалы түрде 10%. Ұсынылған зерттеу нәтижелері тағамдық май қалдықтарын екіншілей шикізат ретінде қолданып, санитарлық гигиеналық сабын алу үрдісін жетілдіруде қолданбалы
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жумагулова, Г.С.
Корганбаев, Б.Н.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.