База данных: Статьи ППС
Страница 4, Результатов: 44
Отмеченные записи: 0
31.
Подробнее
83
А 37
Айтбаева, А. Е.
Сырым батыр бастаған көтерілістің қазақ әдебиетіндегі көрінісі [Текст] / А. Е. Айтбаева // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.1. - 17 қараша. - Б. 95-98.
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Сырым батыр -- қазақ әдебиет -- Ұлттық әдебиет -- тaрихи -- хaлық aқындaр
Аннотация: ХVIII ғaсырдың aяғы мен XIX ғaсырдың бaсындa пaтшa үкiметiнiң қaзaқ жерiн отaрлaу сaясaты белең aлғaны белгiлi. Отaршыл империя қaзaқ жерлерiнде бекiнiстер сaлып, жергiлiктi хaлықты aтa мекен қоныстaрынaн ығыстырa бaстaды. Қaзaқтың шұрaйлы жерлерi Ресейден келген мұжықтaрғa берiлiп, өздерi құм мен шөлейтке, тaу мен тaстaқ жерлерге қaрaй ығыстырa бaстaды. Отaрлaу сaясaтының aшықтaн-aшық жүргенiн Қaзaқстaнның әрбiр өңiрiнен нaқты мысaлдaр келтiре отырып сөз етуге болaтын болсa, соның бiрi бaтыс өңiрдегi ел жaғдaйы. Мәселен, бaтысымыздaғы Орaл кaзaк әскерлерiне шұрaйлы жерлердi бөлiп беру хaлықтың жaппaй нaрaзылығын тудырды. Отaршылдыққa қaрсы aлғaшқы дa, мaңызды көтерiлiстердiң ұзaқ жылдaрғa созылғaны тaрихтaн белгiлi.
Держатели документа:
ЗКУ
А 37
Айтбаева, А. Е.
Сырым батыр бастаған көтерілістің қазақ әдебиетіндегі көрінісі [Текст] / А. Е. Айтбаева // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.1. - 17 қараша. - Б. 95-98.
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Сырым батыр -- қазақ әдебиет -- Ұлттық әдебиет -- тaрихи -- хaлық aқындaр
Аннотация: ХVIII ғaсырдың aяғы мен XIX ғaсырдың бaсындa пaтшa үкiметiнiң қaзaқ жерiн отaрлaу сaясaты белең aлғaны белгiлi. Отaршыл империя қaзaқ жерлерiнде бекiнiстер сaлып, жергiлiктi хaлықты aтa мекен қоныстaрынaн ығыстырa бaстaды. Қaзaқтың шұрaйлы жерлерi Ресейден келген мұжықтaрғa берiлiп, өздерi құм мен шөлейтке, тaу мен тaстaқ жерлерге қaрaй ығыстырa бaстaды. Отaрлaу сaясaтының aшықтaн-aшық жүргенiн Қaзaқстaнның әрбiр өңiрiнен нaқты мысaлдaр келтiре отырып сөз етуге болaтын болсa, соның бiрi бaтыс өңiрдегi ел жaғдaйы. Мәселен, бaтысымыздaғы Орaл кaзaк әскерлерiне шұрaйлы жерлердi бөлiп беру хaлықтың жaппaй нaрaзылығын тудырды. Отaршылдыққa қaрсы aлғaшқы дa, мaңызды көтерiлiстердiң ұзaқ жылдaрғa созылғaны тaрихтaн белгiлi.
Держатели документа:
ЗКУ
32.
Подробнее
81
К 19
Қанатова, Ш. Қ.
Ойыл бойы жер-су атауларының этимологиясы [Текст] / Ш. Қ. Қанатова // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.1. - 17 қараша. - Б. 129-132.
ББК 81
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
топонимика -- географиялық атаулары -- орман-тоғайына -- өзен-көліне -- тау-тасына -- этимология -- Ойыл атауы -- Қиыл -- Лау -- Қарасу -- Жекенді -- Самай -- Шәңке -- Байбике -- Жабасақ -- Барқын құмы
Аннотация: Адамдар көне замандардан бастап өздері өмір кешіп жатқан жердің тау-тасына, өзен-көліне, орман-тоғайына, түз-даласына, ой-қырына ат қойып, айдар таға бастады. Жер-су аттарын тіл білімінде гректің ( tonos-жер, opyma- есім, атауы) сөзінен пайда болған топонимика саласы қарастырады.Және «топонимика» термині белгілі бір территорияның географиялық атауларының жиынтығы деген мағынаға да ие.
Держатели документа:
ЗКУ
К 19
Қанатова, Ш. Қ.
Ойыл бойы жер-су атауларының этимологиясы [Текст] / Ш. Қ. Қанатова // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.1. - 17 қараша. - Б. 129-132.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
топонимика -- географиялық атаулары -- орман-тоғайына -- өзен-көліне -- тау-тасына -- этимология -- Ойыл атауы -- Қиыл -- Лау -- Қарасу -- Жекенді -- Самай -- Шәңке -- Байбике -- Жабасақ -- Барқын құмы
Аннотация: Адамдар көне замандардан бастап өздері өмір кешіп жатқан жердің тау-тасына, өзен-көліне, орман-тоғайына, түз-даласына, ой-қырына ат қойып, айдар таға бастады. Жер-су аттарын тіл білімінде гректің ( tonos-жер, opyma- есім, атауы) сөзінен пайда болған топонимика саласы қарастырады.Және «топонимика» термині белгілі бір территорияның географиялық атауларының жиынтығы деген мағынаға да ие.
Держатели документа:
ЗКУ
33.
Подробнее
26.82
К 88
Қуандыққызы, А.
Батыс Қазақстан облысындағы құм айдаһаршасы туралы жазылған әдебиеттерге шолу [Текст] / А. Қуандыққызы // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 29-32.
ББК 26.82
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
биологиялық алуантүрлілігі -- экожүйесі -- Құм айдаһаршасы -- Батыс Қазақстан облысы -- Биоәртүрлілікті сақтау -- Генетикалық зерттеулер
Аннотация: Құм айдаһаршасы (лат. «Eryx miliaris») - Орта Азияда, Кавказда, Иранда, Түрікменстанда, Қазақстанда және басқа да бірқатар аймақтарда кездесетін жылан тұқымдасының кішкентай түрі. Құм айдаһаршасы құрғақ, құмды немесе тасты жерлерді, сондай-ақ дала мен шөлейтті аумақты жақсы көреді. Бұл түр Қазақстанның биологиялық алуантүрлілігі мен экожүйесінің бір бөлігі болып табылады. Соңғы жылдары Қазақстанның жекелеген экожүйелері мен жануарлар дүниесін зерттеушілер осы түрге ерекше көңіл бөліп, бірнеше ғылыми еңбектер жазған
Держатели документа:
ЗКУ
К 88
Қуандыққызы, А.
Батыс Қазақстан облысындағы құм айдаһаршасы туралы жазылған әдебиеттерге шолу [Текст] / А. Қуандыққызы // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 29-32.
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
биологиялық алуантүрлілігі -- экожүйесі -- Құм айдаһаршасы -- Батыс Қазақстан облысы -- Биоәртүрлілікті сақтау -- Генетикалық зерттеулер
Аннотация: Құм айдаһаршасы (лат. «Eryx miliaris») - Орта Азияда, Кавказда, Иранда, Түрікменстанда, Қазақстанда және басқа да бірқатар аймақтарда кездесетін жылан тұқымдасының кішкентай түрі. Құм айдаһаршасы құрғақ, құмды немесе тасты жерлерді, сондай-ақ дала мен шөлейтті аумақты жақсы көреді. Бұл түр Қазақстанның биологиялық алуантүрлілігі мен экожүйесінің бір бөлігі болып табылады. Соңғы жылдары Қазақстанның жекелеген экожүйелері мен жануарлар дүниесін зерттеушілер осы түрге ерекше көңіл бөліп, бірнеше ғылыми еңбектер жазған
Держатели документа:
ЗКУ
34.
Подробнее
28
К 15
Кайсагалиева, Г. С.
Бударино ауылы маңайының өсімдіктер құрамына флористикалық талдау [Текст] / Г. С. Кайсагалиева, Б. Б. Сарсенова, С. М. Хайрушева // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 37-41.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
биология -- флористикалық талдау -- Бударино ауылы -- өсімдіктер -- Батыс Қазақстан облысы -- су -- Климат -- лимандар -- Мезоксерофит -- Мезофиттер -- Экологиялық топтары
Аннотация: Зерттеу нысаны – Батыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданының Бударино ауыл маңайына жақын орналасқан жайылымдық жерлер (шалғындық және далалық өсімдік қауымдастықтары). Зерттеу аймағы Каспий маңы ойпатында орналасқан, екі геоморфологиялық ауданға бөлінеді: аздап толқынды су айрық жазық және Жайық өзенінің аңғары. Аздап толқынды су айрық жазық жергілікті тектоникалық қозғалыстар әсерінен көтерілген саздақты төрттік дәуірде теңіз шөгінділерінен құралған, аздап оңтүстікке қарай еңістеу болып келеді. Жер бедері тегіс, микрорельефі жақсы дамыған. Жайық өзенінің аңғарына қарай біркелкі еңістеу болып келеді. Ұзын, кей жерлері өте терең болатын сайлармен тілімделген. Төселме жыныстары болып Хвалын теңізінің сазды және құмдақты шөгінділері саналады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сарсенова, Б.Б.
Хайрушева, С.М.
К 15
Кайсагалиева, Г. С.
Бударино ауылы маңайының өсімдіктер құрамына флористикалық талдау [Текст] / Г. С. Кайсагалиева, Б. Б. Сарсенова, С. М. Хайрушева // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 37-41.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
биология -- флористикалық талдау -- Бударино ауылы -- өсімдіктер -- Батыс Қазақстан облысы -- су -- Климат -- лимандар -- Мезоксерофит -- Мезофиттер -- Экологиялық топтары
Аннотация: Зерттеу нысаны – Батыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданының Бударино ауыл маңайына жақын орналасқан жайылымдық жерлер (шалғындық және далалық өсімдік қауымдастықтары). Зерттеу аймағы Каспий маңы ойпатында орналасқан, екі геоморфологиялық ауданға бөлінеді: аздап толқынды су айрық жазық және Жайық өзенінің аңғары. Аздап толқынды су айрық жазық жергілікті тектоникалық қозғалыстар әсерінен көтерілген саздақты төрттік дәуірде теңіз шөгінділерінен құралған, аздап оңтүстікке қарай еңістеу болып келеді. Жер бедері тегіс, микрорельефі жақсы дамыған. Жайық өзенінің аңғарына қарай біркелкі еңістеу болып келеді. Ұзын, кей жерлері өте терең болатын сайлармен тілімделген. Төселме жыныстары болып Хвалын теңізінің сазды және құмдақты шөгінділері саналады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сарсенова, Б.Б.
Хайрушева, С.М.
35.
Подробнее
28
И 15
Ибраһим, Г. М.
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің агробиостанциясының маңындағы құм карьерлерінің құрылымдық элементтерінің демутациясы [Текст] / Г. М. Ибраһим // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 122-125.
ББК 28
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- агробиостанция -- құм карьерлері -- демутациясы -- Меловые горки -- Бәйтерек ауданы -- өсімдік -- Ландшафт -- геоморфологиялық құрылымы
Аннотация: Қазіргі уақытта құм карьерлерінен әртүрлі пайдалы қазбаларды – көмірді, әктасты, сазды, құмды ашық әдіспен өндіру кең таралған. Бұл далалық бетегелі-ақселеулі шөптің деградациясына әкеледі. Өсімдік жамылғысының өзгеруі оның толық жойылуына дейін әсер етеді. Карьерлерді игеру кезінде пионерлік қауымдастықтан бастап климакстық өсімдік жамылғысын қалпына келтірудің әртүрлі кезеңдері байқалады. Сондықтан құм карьерлерінде өсімдіктердің өсуін зерттеу өзекті мәселе болып табылады. Құм карьерін зерттеу базасы: М.Өтемісов атындағы БҚУ-нің Агробиостанциясы [GPS-51.11858, 51.32370], Бәйтерек ауданы, Меловые горки ауылы
Держатели документа:
ЗКУ
И 15
Ибраһим, Г. М.
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің агробиостанциясының маңындағы құм карьерлерінің құрылымдық элементтерінің демутациясы [Текст] / Г. М. Ибраһим // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 122-125.
Рубрики: Биология
Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- агробиостанция -- құм карьерлері -- демутациясы -- Меловые горки -- Бәйтерек ауданы -- өсімдік -- Ландшафт -- геоморфологиялық құрылымы
Аннотация: Қазіргі уақытта құм карьерлерінен әртүрлі пайдалы қазбаларды – көмірді, әктасты, сазды, құмды ашық әдіспен өндіру кең таралған. Бұл далалық бетегелі-ақселеулі шөптің деградациясына әкеледі. Өсімдік жамылғысының өзгеруі оның толық жойылуына дейін әсер етеді. Карьерлерді игеру кезінде пионерлік қауымдастықтан бастап климакстық өсімдік жамылғысын қалпына келтірудің әртүрлі кезеңдері байқалады. Сондықтан құм карьерлерінде өсімдіктердің өсуін зерттеу өзекті мәселе болып табылады. Құм карьерін зерттеу базасы: М.Өтемісов атындағы БҚУ-нің Агробиостанциясы [GPS-51.11858, 51.32370], Бәйтерек ауданы, Меловые горки ауылы
Держатели документа:
ЗКУ
36.
Подробнее
28.693.34
К 48
Кленина, А. А.
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің герпетологиялық коллекциясындағы улы жыландар [Текст] / А. А. Кленина, Г. А. Кусаинова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 130-134.
ББК 28.693.34
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- герпетологиялық коллекциясы -- улы жыландар -- Қараған бозша жылан -- Қосмекенділер -- жорғалаушылар -- жануарлары
Аннотация: Батыс Қазақстанға 4 облыс кіреді: Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау және Батыс Қазақстан. әдеби дереккөздерді талдау негізінде фауна жылан 12 түрден тұрады [1-3]: құм айдаһаршасы Eryx miliaris (Pallas, 1773); кәдімгі сары жылы Coronella austriaca Laurenti, 1768; өрнекті қарашұбар жылан Elaphe dione (Pallas, 1773); кәдімгі сарыбас жылан Natrix natrix (Linnaeus, 1758); су жылан Natrix tessellata( Laurenti, 1768); паллас қарашұбар жыланы Elaphe sauromates (Pallas, 1814); каспий қарашұбар жыланы Dolichophis caspius (Gmelin, 1789); көлденең жолақты қарашұбар жылан Platyceps karelini (Brandt, 1838); теңіз қарашұбар жылан Spalerosophis diadema (Schlegel, 1837); оқ жылан Psammophis lineolatus (Brandt, 1838); қараған бозша жылан Gloydius caraganus (Eichwald, 1831); шығыс дала сүре жылан Vipera renardi (Christoph, 1861). Жоғарыда аталған жыландардың ішінде үш түрі улы - оқ жылан Psammophis lineolatus, шығыс дала сүре жылан Vipera renardi және қарағанды бозша жылан Gloydius caraganus. Оқ жылан Psammophis lineolatus шағуы адамдарға қауіп төндірмейді, өйткені оның жоғарғы жақ сүйегінің артқы жағында улы өткізгіш борозды тістер бар. Жебе-жылан адамды осы тістермен тістей алады, егер саусақ оның аузына терең енсе ғана. Ал жылан мен тұмсықтың шағуы адамдардың ғана емес, үй жануарларының да денсаулығы мен өміріне қауіп төндіреді. Батыс Қазақстанның басқа жыландарынан айырмашылығы, қалқанша бездері мен жыландарының жоғарғы жақ сүйектерінде екі үлкен улы түтікшелі тістер бар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кусаинова, Г.А.
К 48
Кленина, А. А.
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің герпетологиялық коллекциясындағы улы жыландар [Текст] / А. А. Кленина, Г. А. Кусаинова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 130-134.
Рубрики: Пресмыкающиеся. Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- герпетологиялық коллекциясы -- улы жыландар -- Қараған бозша жылан -- Қосмекенділер -- жорғалаушылар -- жануарлары
Аннотация: Батыс Қазақстанға 4 облыс кіреді: Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау және Батыс Қазақстан. әдеби дереккөздерді талдау негізінде фауна жылан 12 түрден тұрады [1-3]: құм айдаһаршасы Eryx miliaris (Pallas, 1773); кәдімгі сары жылы Coronella austriaca Laurenti, 1768; өрнекті қарашұбар жылан Elaphe dione (Pallas, 1773); кәдімгі сарыбас жылан Natrix natrix (Linnaeus, 1758); су жылан Natrix tessellata( Laurenti, 1768); паллас қарашұбар жыланы Elaphe sauromates (Pallas, 1814); каспий қарашұбар жыланы Dolichophis caspius (Gmelin, 1789); көлденең жолақты қарашұбар жылан Platyceps karelini (Brandt, 1838); теңіз қарашұбар жылан Spalerosophis diadema (Schlegel, 1837); оқ жылан Psammophis lineolatus (Brandt, 1838); қараған бозша жылан Gloydius caraganus (Eichwald, 1831); шығыс дала сүре жылан Vipera renardi (Christoph, 1861). Жоғарыда аталған жыландардың ішінде үш түрі улы - оқ жылан Psammophis lineolatus, шығыс дала сүре жылан Vipera renardi және қарағанды бозша жылан Gloydius caraganus. Оқ жылан Psammophis lineolatus шағуы адамдарға қауіп төндірмейді, өйткені оның жоғарғы жақ сүйегінің артқы жағында улы өткізгіш борозды тістер бар. Жебе-жылан адамды осы тістермен тістей алады, егер саусақ оның аузына терең енсе ғана. Ал жылан мен тұмсықтың шағуы адамдардың ғана емес, үй жануарларының да денсаулығы мен өміріне қауіп төндіреді. Батыс Қазақстанның басқа жыландарынан айырмашылығы, қалқанша бездері мен жыландарының жоғарғы жақ сүйектерінде екі үлкен улы түтікшелі тістер бар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кусаинова, Г.А.
37.
Подробнее
63.4
С 60
Солтүстік арал маңындағы жалғыз-ағым тұрағының доңғал типтес керамикасы [Текст] / С. Рахимжанова, Ы. Құрманиязов, Ж. Аккошкарова, А. Ракутубе // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - Б. 150-162.
ББК 63.4
Рубрики: Археология
Кл.слова (ненормированные):
доңғал типтес керамика -- тұрақ -- керамика -- техникалық-технологиялық талдау -- ою-өрнектеу -- Арал маңы -- Археология
Аннотация: Мақалада Жалғыз-Ағым тұрағының доңғал типтес керамикасының техникалық-типологиялық талдауының нәтижелері берілген. Керамикалық кешен А.А. Бобринский мен оның ізбасарлары қалыптастырған ежелгі қыш өндірісін зерттеудің тарихи-мәдени тәсілі шеңберінде зерттелді. Зерттеу жұмысы Жалғыз-Ағым тұрағының доңғал типтес керамикасында мәдени дәстүрлерді анықтап, басқа ескерткіштердің материалдарымен салыстыруға бағытталды. Берілген тип керамикасын зерттеу сол уақытта өмір сүрген көзешілер жаппай орташа темірленген сәл құмды саз-балшық қолданғандарын көрсетті. Саздардың құмдану деңгейін, лайлы саздарды және табиғи минералды қоспалардың құрамын зерттеу бастапқы иілімді шикізат көзінің бес шартты «орнын» анықтауға мүмкіндік берді. Қыш ыдыстарының қалыптау қоспаларын зерттеу Жалғыз-Ағым тұрағында доңғал типтес керамиканың жасалуы «саз+шамот+органикалық ерітінді» (70%) тәсілі бойынша басым екендігін көрсетті, ал қалған тәсілдер бірең-сараң тіркелді. Алынған нәтижелер бойынша осы қоныста сол уақытта өмір сүрген тұрғындар едәуір біркелкі болды деп қорытындылауға мүмкіндік береді. Қыш ыдысының бетін өңдеу үшін жұмсақ затпен қолмен тегістеу қолданылып, беті ангобпен боялған (100%). Зерттеліп жатқан қыш ыдыстарының арасында көзе пішінді ыдыстар жаппай кездеседі (70%), белдеу (52,9%) және тегіс (41,2%) элемент басым өрнек болып табылады. Осылай, зерттелген материалдар доңғал типтес керамиканың Батыс Қазақстанда да таралғандығын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рахимжанова, С.
Құрманиязов, Ы.
Аккошкарова, Ж.
Ракутубе, А.
С 60
Солтүстік арал маңындағы жалғыз-ағым тұрағының доңғал типтес керамикасы [Текст] / С. Рахимжанова, Ы. Құрманиязов, Ж. Аккошкарова, А. Ракутубе // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - Б. 150-162.
Рубрики: Археология
Кл.слова (ненормированные):
доңғал типтес керамика -- тұрақ -- керамика -- техникалық-технологиялық талдау -- ою-өрнектеу -- Арал маңы -- Археология
Аннотация: Мақалада Жалғыз-Ағым тұрағының доңғал типтес керамикасының техникалық-типологиялық талдауының нәтижелері берілген. Керамикалық кешен А.А. Бобринский мен оның ізбасарлары қалыптастырған ежелгі қыш өндірісін зерттеудің тарихи-мәдени тәсілі шеңберінде зерттелді. Зерттеу жұмысы Жалғыз-Ағым тұрағының доңғал типтес керамикасында мәдени дәстүрлерді анықтап, басқа ескерткіштердің материалдарымен салыстыруға бағытталды. Берілген тип керамикасын зерттеу сол уақытта өмір сүрген көзешілер жаппай орташа темірленген сәл құмды саз-балшық қолданғандарын көрсетті. Саздардың құмдану деңгейін, лайлы саздарды және табиғи минералды қоспалардың құрамын зерттеу бастапқы иілімді шикізат көзінің бес шартты «орнын» анықтауға мүмкіндік берді. Қыш ыдыстарының қалыптау қоспаларын зерттеу Жалғыз-Ағым тұрағында доңғал типтес керамиканың жасалуы «саз+шамот+органикалық ерітінді» (70%) тәсілі бойынша басым екендігін көрсетті, ал қалған тәсілдер бірең-сараң тіркелді. Алынған нәтижелер бойынша осы қоныста сол уақытта өмір сүрген тұрғындар едәуір біркелкі болды деп қорытындылауға мүмкіндік береді. Қыш ыдысының бетін өңдеу үшін жұмсақ затпен қолмен тегістеу қолданылып, беті ангобпен боялған (100%). Зерттеліп жатқан қыш ыдыстарының арасында көзе пішінді ыдыстар жаппай кездеседі (70%), белдеу (52,9%) және тегіс (41,2%) элемент басым өрнек болып табылады. Осылай, зерттелген материалдар доңғал типтес керамиканың Батыс Қазақстанда да таралғандығын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Рахимжанова, С.
Құрманиязов, Ы.
Аккошкарова, Ж.
Ракутубе, А.
38.
Подробнее
20.1
С 14
Садыканова, Г. Е.
Биологические показатели стерляди Acipenser Ruthenus (Linnaeus, 1758) на реке Иртыш [Текст] / Г. Е. Садыканова, К. Б. Алипина, С. Құмарбекұлы // Вестник ЗКУ. - 2025. - №2. - С. 432-443.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Река Иртыш -- Восточно-Казахстанская область -- область Абай -- Павлодарская область -- стерлядь -- популяция -- средние показатели -- биологические показатели -- экологическая важность
Аннотация: В статье исследуются ареал и биологические особенности стерляди (Acipenser ruthenus), обитающей в реке Иртыш на территории Павлодарской и Абайской областей. Представлены данные о длине, массе и возрастной структуре популяции, которые выявляют различия между регионами. Проведен анализ экологических условий, включая влияние гидроэлектростанций, загрязнения воды и изменения гидрологического режима на места обитания и нереста стерляди. Особое внимание уделено влиянию антропогенных факторов, таких как строительство плотин и браконьерство, на численность и распределение популяций. Результаты исследований демонстрируют, что в Павлодарской области стерлядь достигает максимальной длины, а в Абайской области — максимальной массы. Также выявлено, что темпы роста массы стерляди значительно превышают прирост длины на поздних этапах развития. Полученные данные позволяют прогнозировать изменения в численности популяций, а также разработать рекомендации по их восстановлению. Статья подчеркивает значимость сохранения редких видов рыб и предлагает меры по стабилизации их популяций, включая создание специализированных программ разведения, мониторинг мест нереста и контроль антропогенной нагрузки. Исследование важно для устойчивого управления водными биоресурсами Казахстана и обеспечения их сохранности для будущих поколений
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алипина, К.Б.
Құмарбекұлы, С.
С 14
Садыканова, Г. Е.
Биологические показатели стерляди Acipenser Ruthenus (Linnaeus, 1758) на реке Иртыш [Текст] / Г. Е. Садыканова, К. Б. Алипина, С. Құмарбекұлы // Вестник ЗКУ. - 2025. - №2. - С. 432-443.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Река Иртыш -- Восточно-Казахстанская область -- область Абай -- Павлодарская область -- стерлядь -- популяция -- средние показатели -- биологические показатели -- экологическая важность
Аннотация: В статье исследуются ареал и биологические особенности стерляди (Acipenser ruthenus), обитающей в реке Иртыш на территории Павлодарской и Абайской областей. Представлены данные о длине, массе и возрастной структуре популяции, которые выявляют различия между регионами. Проведен анализ экологических условий, включая влияние гидроэлектростанций, загрязнения воды и изменения гидрологического режима на места обитания и нереста стерляди. Особое внимание уделено влиянию антропогенных факторов, таких как строительство плотин и браконьерство, на численность и распределение популяций. Результаты исследований демонстрируют, что в Павлодарской области стерлядь достигает максимальной длины, а в Абайской области — максимальной массы. Также выявлено, что темпы роста массы стерляди значительно превышают прирост длины на поздних этапах развития. Полученные данные позволяют прогнозировать изменения в численности популяций, а также разработать рекомендации по их восстановлению. Статья подчеркивает значимость сохранения редких видов рыб и предлагает меры по стабилизации их популяций, включая создание специализированных программ разведения, мониторинг мест нереста и контроль антропогенной нагрузки. Исследование важно для устойчивого управления водными биоресурсами Казахстана и обеспечения их сохранности для будущих поколений
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алипина, К.Б.
Құмарбекұлы, С.
39.
Подробнее
83
М 11
Мұқтар, Ә. Қ.
Хамза Есенжанов романдарындағы тарихи кейіпкерлер [Текст] / Ә. Қ. Мұқтар, А. Акжигитова // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 97-101.
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Хамза Есенжанов -- жазушы -- өлең -- әңгіме -- Ақ Жайық -- Көп жылдар өткен соң -- Ағайынды Жүнісовтер -- азамат соғысы -- ұжымдастыру -- Батыс Қазақстан -- әдебиет
Аннотация: Хамза Ихсанұлы Есенжанов 1908 жылы 25 желтоқсанда қазіргі Орал облысы, Чапаев ауданы, Шалқар көлінің жағасында орта шаруаның отбасында дүниеге келген. Ол өзінің жазушылық жолын 1930 жылдары өлеңдер мен әңгімелер жазудан бастады. Осы кезеңде Республикалық басылымдарда «Өлеңінің жағасында», «Қызыл құмақ», «Күшке күш» сияқты әңгімелері және «Жер шарында» атты сахналық шығармасы жарияланды. 1956 жылдан бастап Хамза Есенжанов шығармашылық жолында үлкен жетістіктерге жетіп, өнімді шығармашылық еңбегін бастады. Оның «Ақ Жайық» трилогиясында азамат соғысының Батыс Қазақстандағы ауыр шындығы суреттелсе, «Көп жылдар өткен соң» романында азамат соғысы аяқталған соң Орал өңірінің шаруашылығын қалпына келтіру кезеңі және бірінші бесжылдық жоспардың қабылдануы баяндалады. Ал «Ағайынды Жүнісовтер» романында азамат соғысы мен ұжымдастыру жылдарындағы Орал қаласы мен Батыс Қазақстан облысындағы өмір шындығы көрсетілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Акжигитова, А.
М 11
Мұқтар, Ә. Қ.
Хамза Есенжанов романдарындағы тарихи кейіпкерлер [Текст] / Ә. Қ. Мұқтар, А. Акжигитова // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 97-101.
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Хамза Есенжанов -- жазушы -- өлең -- әңгіме -- Ақ Жайық -- Көп жылдар өткен соң -- Ағайынды Жүнісовтер -- азамат соғысы -- ұжымдастыру -- Батыс Қазақстан -- әдебиет
Аннотация: Хамза Ихсанұлы Есенжанов 1908 жылы 25 желтоқсанда қазіргі Орал облысы, Чапаев ауданы, Шалқар көлінің жағасында орта шаруаның отбасында дүниеге келген. Ол өзінің жазушылық жолын 1930 жылдары өлеңдер мен әңгімелер жазудан бастады. Осы кезеңде Республикалық басылымдарда «Өлеңінің жағасында», «Қызыл құмақ», «Күшке күш» сияқты әңгімелері және «Жер шарында» атты сахналық шығармасы жарияланды. 1956 жылдан бастап Хамза Есенжанов шығармашылық жолында үлкен жетістіктерге жетіп, өнімді шығармашылық еңбегін бастады. Оның «Ақ Жайық» трилогиясында азамат соғысының Батыс Қазақстандағы ауыр шындығы суреттелсе, «Көп жылдар өткен соң» романында азамат соғысы аяқталған соң Орал өңірінің шаруашылығын қалпына келтіру кезеңі және бірінші бесжылдық жоспардың қабылдануы баяндалады. Ал «Ағайынды Жүнісовтер» романында азамат соғысы мен ұжымдастыру жылдарындағы Орал қаласы мен Батыс Қазақстан облысындағы өмір шындығы көрсетілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Акжигитова, А.
40.
Подробнее
35.41
С 21
Сатаева, С. С.
Шыны құрамындағы оксидтік компоненттердің оның физика-химиялық қасиеттеріне әсері [Текст] / С. С. Сатаева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 196-198.
ББК 35.41
Рубрики: Силикатные производства
Кл.слова (ненормированные):
шыны өндірісі -- аморфты фаза -- кварц құмы -- кремнезем -- силикатты шыны -- шикізат материалдары -- темір оксиді -- химиялық технология -- жоғары температуралық балқу -- оптикалық қасиеттер
Аннотация: Мақалада шыны өндірісінің физика-химиялық негіздері мен негізгі шикізаттық компоненттері қарастырылған. Шыны түзуші басты оксид ретіндегі кремнеземнің ($SiO_2$) рөліне, кварц құмының сапасына қойылатын талаптарға және темір, титан сияқты қоспалардың шынының оптикалық қасиеттеріне әсеріне талдау жасалған. Сонымен қатар, шыны өндірісіндегі негізгі және көмекші материалдардың жіктелуі беріліп, таза кварц шынысын алудың жоғары температуралық жағдайлары сипатталған
Держатели документа:
ЗКУ
С 21
Сатаева, С. С.
Шыны құрамындағы оксидтік компоненттердің оның физика-химиялық қасиеттеріне әсері [Текст] / С. С. Сатаева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 196-198.
Рубрики: Силикатные производства
Кл.слова (ненормированные):
шыны өндірісі -- аморфты фаза -- кварц құмы -- кремнезем -- силикатты шыны -- шикізат материалдары -- темір оксиді -- химиялық технология -- жоғары температуралық балқу -- оптикалық қасиеттер
Аннотация: Мақалада шыны өндірісінің физика-химиялық негіздері мен негізгі шикізаттық компоненттері қарастырылған. Шыны түзуші басты оксид ретіндегі кремнеземнің ($SiO_2$) рөліне, кварц құмының сапасына қойылатын талаптарға және темір, титан сияқты қоспалардың шынының оптикалық қасиеттеріне әсеріне талдау жасалған. Сонымен қатар, шыны өндірісіндегі негізгі және көмекші материалдардың жіктелуі беріліп, таза кварц шынысын алудың жоғары температуралық жағдайлары сипатталған
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 4, Результатов: 44