Электронный каталог

32.813
Ж 78

    Жоғары оқу орындарындағы қазақ тілі мен әдебиеті студенттерінің жасанды интеллект құралдарын қолдану арқылы сандық сауаттылығын қалыптастыру [Текст] / Д. О. Айтенова, Т. Қ. Омар, А. С. Умирзакова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 39-45.
ББК 32.813

Рубрики: Искусственный интеллект

Кл.слова (ненормированные):
цифрлық сауаттылық -- жасанды интеллектті пайдалану -- студенттер -- жасанды интеллект негізіндегі оқыту -- ЖИ
Аннотация: Бұл зерттеу жасанды интеллект (ЖИ) қолдану және оның оқу процесіне әсері тұрғысынан қазақ тілі мен әдебиеті білімі (ЖӘББ) студенттерінің цифрлық сауаттылық деңгейін бағалауға бағытталған. 33 ЖОО студентіне таратылған сауалнамалар арқылы бұл зерттеу студенттердің көпшілігі оқуда ЖИ негізіндегі қолданбаларды қолданғанын және олардың дәріс материалын түсінуде пайдалы екенін анықтады. Дегенмен, ЖИ-ді қолдану бойынша арнайы дайындық және оқытушылардың осы технологияны оқытуға интеграциялауға қатысуы тұрғысынан әлі де олқылықтар бар. Нәтижелер сонымен қатар студенттердің жалпы алғанда цифрлық сауаттылықты тіл үйренуде маңызды деп санайтынын, бірақ ЖИ көмегімен цифрлық платформалар арқылы берілген материалды түсінудегі қиындықтарды жеңуде әлі де қиындықтар бар екенін көрсетеді. Бұл зерттеу тіл үйренуде ЖИ-ді қолдануда үлкен әлеует болғанымен, студенттердің цифрлық сауаттылығын арттыру және тиісті оқытуды қамтамасыз ету үшін қарқынды күш-жігер жұмсау қажет деген қорытындыға келеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Айтенова, Д.О.
Омар, Т.Қ.
Умирзакова, А.С.
Рыскелдиева, Г. Д.
Жапишева, Ғ.Қ.

63
О-57
Омирханов, М. Е.
    Мұстақым Малдыбаевтың ағартушылық қызметі [Текст] / М. Е. Омирханов, Б. Ж. Атантаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 97-108.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мұстақым Малдыбаев -- ағарту қызметі -- Ұлттық білім -- ұлт мұраты -- мәдениет -- қоғамдық даму -- Алаш -- тарих
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың басындағы қазақ ұлттық интеллигенциясының аз зерттелген өкілдерінің бірі – Мұстақым Малдыбаевтың (1887–1937) педагогикалық және қоғамдық-саяси мұрасын зерттеуге арналған. «Алаш» қозғалысының танымал қайраткерлерімен салыстырғанда, оның есімі жиынтық еңбектерде сирек аталады, сондықтан оның қызметін зерделеу ұлттық жаңғыру үдерістерін түсіну үшін ерекше маңызды. Жұмыста Малдыбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері талданады: ұлттық мектептің қалыптасуына қатысуы, Мамания мектебі мен Семей мұғалімдер семинарындағы педагогикалық тәжірибесі, қазақ балаларына арналған алғашқы оқу құралдарын құрастыруы, сондай-ақ қоғамдық және мәдени ұйымдардағы белсенді еңбегі. Арнайы назар оның ұлттық жазудың дамуына, оқу орындарын ұйымдастыруға және мәдени бастамаларды насихаттауға қосқан үлесіне аударылады. Сонымен қатар, мақалада оның «Алаш» қозғалысындағы ағартушылық және саяси қызметі қарастырылады: съездерге қатысуы, земство мен ұлттық комитеттер құруы, Алаш-Орда қарулы күштерін ұйымдастыруы. Архивтік құжаттарды, мемуарлық деректерді, публицистиканы және жаңа историографияны талдау негізінде Малдыбаевтың қазақ қоғамын жаңғырту үдерісіндегі шығыс білім дәстүрлері мен еуропалық педагогикалық тәсілдерді ұштастырған ірі тұлға болғаны айқындалады. Алынған нәтижелер оның есімін ұлттық ағартушылық пен мәдени жаңғыру тарихының ажырамас бөлігі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Атантаева, Б.Ж.

63
V99

    VІІ-Х ғасырлардағы еуразияның әскери атты әскері: дереккөздер, ұйым, қару-жарақ және тактика [Текст] / Н. Қ. Молдабекова, Г. К. Кадиркулова, У. К. Оржанова, С. М. Жолымбетов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 204-210
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
атқыштар -- катафрактар -- түріктер -- үзеңгі -- жалаңқат сауыт -- Хазар қағанаты -- Византия -- Араб халифаты
Аннотация: Мақала VІІ-Х ғасырлардағы Еуразияның әскери атты әскерлерінің дамуын жан-жақты талдауға арналған. Ерте орта ғасырлардағы жазбаша деректер (дала тайпалары, Византия, Араб, Батыс Еуропа және ескі орыс дереккөздері), сондай-ақ дала қағанаттарындағы, Византия империясындағы, Араб халифатындағы, франк мемлекетіндегі атты әскерлерді ұйымдастыру, қару-жарақ, қорғаныс құралдары, тактикасы мен стратегиялық әдістері. Киев Русі археологиялық және әскери-тарихи зертеулер негізінде қарастырылады. Жеңіл және ауыр атты әскердің рөлін өзгертуге, үзеңгілердің таралуына, жалаңқат және қабыршақты сауыттардың дамуына, VІІ-Х ғасырларда ерте феодалдық рыцарлықтың қалыптасуына ерекше назар аударылады. Сондай-ақ, жұмыста табиғи-географиялық жағдаулардың атты әскерді қолдану ерекшелігіне, отырықшы мемлекеттер үшін көшпелі әскери дәстүрдің мағыздылығына әсері, сондай-ақ әртүрлі мәдени –саяси орталықтар арасындағы қару-жарақ пен тактикалық модельдерді алу процестері талданады. Әскери иерархия, жауынгерлерді даярлау, атты әскерді материалдық қамтамасыз ету және оның мемлекеттік билік жүйесіндегі рөлі мәселелері қарастырылады. Кавалерия эволюциясы қоғамның әлеуметтік құрылымын өзгертуге, әскери дворяндарды нығайтуға және кейінгі ғасырлардағы ортағасырлық әскери өнердің келбетін анықтаған. Соғыс жүргізудің жаңа принциптері қалыптастыруға ықпал еткені бөлек атап өтілді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Молдабекова, Н.Қ.
Кадиркулова, Г.К.
Оржанова, У.К.
Жолымбетов, С.М.

75.81
К 57

    Қоғамдық Wi-Fi деректері негізінде туристік белсенділікті AI-бағдарламалы мониторингтеу [Текст] / Ж. А. Заминова, А. Е. Молдагалиева, А. С. Актымбаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 249-259.
ББК 75.81

Рубрики: Туризм

Кл.слова (ненормированные):
туристік ағым -- Wi-Fi сенсорлары -- жасанды интеллект -- smart tourism -- over-tourism -- кеңістіктік-уақыттық талдау -- мониторинг -- Media Access Control Address
Аннотация: Мақалада туристік ағымдарды талдаудың тиімді құралы ретінде қоғамдық Wi-Fi деректері мен жасанды интеллект (AI) алгоритмдерінің интеграциясына негізделген цифрлық мониторинг моделі ұсынылады. Дәстүрлі есепке алу әдістерінің шектеулерін еңсеру мақсатында, зерттеуде device-free tracking технологиясы, MAC-адрестерді SHA-256 хэштеу арқылы анонимдеу және DBSCAN, LSTM алгоритмдерін қолдану негізделген. Барселонаның smart-тәжірибесі мен wifimap.io ашық деректері базасында Алматы қаласының туристік кластерлеріне (Көктөбе, Панфилов, Шымбұлақ) кеңістіктік-уақыттық талдау жүргізілді. Нәтижесінде қала бойынша туристік жүктеме индексі (0,52) және келушілердің орташа қозғалыс маршруты (6,4 км) есептеліп шығарылды. Бұл тәсіл ресми статистикада көрінбейтін бейресми туристер мен жергілікті қауымдастықтың белсенділігін бағалауға мүмкіндік береді. Зерттеу қорытындылары Smart Tourism экожүйесін дамытуға, over-tourism қаупін болжауға және қала бюджетін деректерге (Big Data) сүйене отырып оңтайландыруға ғылыми-практикалық негіз болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Заминова, Ж.А.
Молдагалиева, А.Е.
Актымбаева, А.С.
Саткали, И.Қ.
Абдреева, Ш.Т.

26.82
Г 35

    Геодеректерді визуализациялау үшін веб қосымшаны әзірлеу [Текст] / Т. Қ. Тоқмамбетова, Д.Б. Қумар, О. П. Кузнецова, Н. З. Баширова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 300-308
ББК 26.82

Рубрики: Физическая география

Кл.слова (ненормированные):
веб-ГАЖ -- кеңістіктік деректер -- урбанизация -- ArcGIS Online -- ArcGIS Experience Builder -- интерактивті карталар -- бұлтты технологиялар -- кеңістіктік талдау -- деректерді визуализациялау -- геоақпараттық жүйе
Аннотация: Мақалада мысал ретінде Қазақстан аймақтарындағы урбанизация көрсеткіштерін пайдалана отырып, географиялық деректерді қарау және талдау үшін веб-қосымшаны әзірлеу қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі кеңістіктік деректер көлемінің ұлғаюымен және оларды интерактивті веб-құралдар көмегімен талдау мен интерпретациялау қажеттілігінен туындайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Тоқмамбетова, Т.Қ.
Қумар, Д.Б.
Кузнецова, О.П.
Баширова, Н.З.