Электронный каталог

74.5
Н 91
Нұрбақыт, К. Н.
    Бастауыш сыныптағы психикалық дамуы тежелген балалардың фразеологизмді түсніу ерекшеліктері [Текст] / К. Н. Нұрбақыт // Дефектология . - 2026. - №3. - Б. . 26-30
ББК 74.5

Рубрики: Коррекционная педагогика

Кл.слова (ненормированные):
психикалық дамуы тежелген балалар -- фразеологизмдер -- бейнелі мағына -- ауыспалы мағына -- тілдік түсіну -- танымдық даму -- коррекциялық жұмыс -- тілдік қор -- контекст арқылы түсіну
Аннотация: Бұл мақалада бастауыш сыныптағы психикалық дамуы тежелген (ПДТ) балалардың фразеологизмдерді түсіну ерекшеліктері, олардың тілдік және танымдық дағдыларына әсері, сондай-ақ фразеологиялық тәсілдер қарастырылады. Фразеологизмдер - ұлттық тілдің бейнелі, тұрақты мағыналық құрылымдары болғандықтан, оларды меңгеру ПДТ балалар үшін күрделі тілдік-танымдық міндет болып табылады. Зерттеу барысында балалардың фразеологизмдерді тура мағынасында қабылдайтыны, ауыспалы мағынаны түсіндіруде қиналатыны, бейнелі сөз тіркестерін контекст арқылы ашуда қосымша көмек қажет ететіні анықталды. Авторлар ПДТ бар оқушылардың сөздік қорының жеткіліксіздігі, анализ-синтез бен абстрактілі ойлаудың бая қалыптасуы - фразеологиялық бірліктерді игеру процесіне тікелей әсер ететінін көрсетеді. Мақалада фразеологизмдерді түсіндіруде көрнекілік, жағдаяттық ойындар, қысқа мәтіндермен жұмыс және суретті ассоциациялар қолданудың тиімділігі дәлелденеді. Зерттеу нәтижелері ПДТ балалардың тілдік түсінігін дамытуда фразеологиялық жұмыс түрлерін жүйелі қолданудың маңызын айқындайды.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Кияхметова , С.Ш.
Садыкова , Н.Т.

74.5
Л 11
Құрбанова , А. Е.
    Сөйлеу тілі жалпы дамымаған (ІІ! деңгей) мектеп жасына дейінгі балалардың вербальді қарым-қатынас дағдыларын дамытудағы ойынның ролі [Текст] / А. Е. Құрбанова // Дефектология . - 2025. - №4,5,6. - Б. . 20-26
ББК 74.5

Рубрики: Коррекционная педагогика

Кл.слова (ненормированные):
сөйлеу тілі жалпы дамымауы -- вербалды қарым-қатынас -- ойын технологиялары -- сөйлеу бұзылыстары -- мектеп жасына дейінгі балалар -- сюжеттік-рөлдік ойындар жинағы
Аннотация: Бұл мақалада сөйлеу тілі жалпы дамымаған (СТЖД) ІІІ деңгейіндегі мектеп жасына дейінгі балалардың вербалды қарым-қатынас дағдыларын дамытуда ойынның маңызы қарастырылады. Мектеп жасына дейінгі шақ - баланың тілдік, когнитивтік және эмоционалдық дамуы үшін шешуші кезең болып табылады. Алайда, сөйлеу тілі бұзылыстары бар балалардың қарым-қатынасқа түсуі, өз ойын жеткізуі мен айналасындағыларды түсінуі біршама қиындықтарға толы. Мұндай жағдайда ойын - тек жетекші әрекет қана емес, сонымен қатар тілдік даму құралы, сөйлеу белсенділігін арттыратын тиімді педагогикалық әдіс болып саналады. Мақалада ойын түрлерінің сөйлеу тілі жалпы дамымаған балаларға әсері, олардың сөздік қорын байытудағы, байланыстырып сөйлеуін қалыптастырудағы және коммуникативтік дағдыларын жетілдірудегі рөлі теориялық тұрғыдан сипатталады. Сонымен қатар, логопедиялық ойындардың ерекшеліктері мен оларды ұйымдастыру жолдары талданады. Балалардың қарым-қатынас дағдыларын жетілдіруде ойын элементтерін қолданудың психологиялық және педагогикалық негіздері айқындалып, ғылыми әдебиеттерге шолу жасалады. Авторлар ойын арқылы балалардың сөздік қорын белсендіру, грамматикалық құрылымдарды меңгерту, диалог пен монологтық сөйлеуді дамыту жолдарын аша отырып, СТЖД (ІІІ деңгей) балалардың сөйлеу тілін жетілдіруде кешенді жұмыс жүргізудің қажеттілігін алға тартады. Мақалада балалардың ойыны арқылы вербалды қарым-қатынасты қалыптастырудың әдіс-тәсілдері ұсынылып, олардың әлеуметтік ортаға бейімделуіне ықпалы көрсетіледі.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Сабденова , Б.А.