База данных: Статьи ППС
Страница 8, Результатов: 78
Отмеченные записи: 0
71.
Подробнее
63
С 76
Стамшалов, Е. И.
Европадағы Түркістандық эмиграция өкілдері және ХХ ғ. 20-30 жылдарындағы қазақ босқындарының тағдыры [Текст] / Е. И. Стамшалов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 149-166.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Түркістандық босқындар -- дайындау науқандары -- қазақ босқындары -- халық көтерілістері -- түйешілер керуені -- уәкілетті өкілдер -- реэмигранттар -- саяси эмиграция өкілдері -- қоныс аударушылар -- көмек қоры
Аннотация: Ресейдегі билік большевиктердің қолына көшкеннен кейінгі Европаға кеткен түрік саяси эмиграциясының алғашқы толқыны сапында идеялық тұғырнамаларына орай кеңестік билікті қабыл етпеген саяси қайраткерлер, интеллигенция өкілдері болды. М. Шоқай сияқты қайраткер тұлғалар өз тарихи отанында болып жатқан әлеуметтік-экономикалық және саяси өзгерістерді жіті қадағалап отырды. Шаруашылықты кеңестік үлгіде қайта жаңғыртудың солақай тәсілдері салдарынан орын алған аштық, босқыншылық көріністері Европадағы саяси эмиграция өкілдерін әрекетке бастады. Қазақстанның оңтүстік және батыс өңірлерінен іргелес Өзбекстан, Қарақалпақстан, Түркіменстан, Тәжікстан арқылы алыс шетелдер Иран мен Ауғанстанға ағылған босқындар көші пайда болды. Аштық пен жазалау шараларынан жан сақтауды мұрат еткен қазақ босқындарының шекаралық әскери күштер тарапынан қуғын-сүргінге ұшырады. Архив құжаттары мен естелік деректері босқыншылықтың ауыр зардабынан құтылу мақсатында қоныс аударушылар түрліше айла-тәсілдермен бой тасалап, кеңестік өкімет құрығынан құтылып кетуге жанталаса ұмтылысын сипаттайды
Держатели документа:
ЗКУ
С 76
Стамшалов, Е. И.
Европадағы Түркістандық эмиграция өкілдері және ХХ ғ. 20-30 жылдарындағы қазақ босқындарының тағдыры [Текст] / Е. И. Стамшалов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 149-166.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Түркістандық босқындар -- дайындау науқандары -- қазақ босқындары -- халық көтерілістері -- түйешілер керуені -- уәкілетті өкілдер -- реэмигранттар -- саяси эмиграция өкілдері -- қоныс аударушылар -- көмек қоры
Аннотация: Ресейдегі билік большевиктердің қолына көшкеннен кейінгі Европаға кеткен түрік саяси эмиграциясының алғашқы толқыны сапында идеялық тұғырнамаларына орай кеңестік билікті қабыл етпеген саяси қайраткерлер, интеллигенция өкілдері болды. М. Шоқай сияқты қайраткер тұлғалар өз тарихи отанында болып жатқан әлеуметтік-экономикалық және саяси өзгерістерді жіті қадағалап отырды. Шаруашылықты кеңестік үлгіде қайта жаңғыртудың солақай тәсілдері салдарынан орын алған аштық, босқыншылық көріністері Европадағы саяси эмиграция өкілдерін әрекетке бастады. Қазақстанның оңтүстік және батыс өңірлерінен іргелес Өзбекстан, Қарақалпақстан, Түркіменстан, Тәжікстан арқылы алыс шетелдер Иран мен Ауғанстанға ағылған босқындар көші пайда болды. Аштық пен жазалау шараларынан жан сақтауды мұрат еткен қазақ босқындарының шекаралық әскери күштер тарапынан қуғын-сүргінге ұшырады. Архив құжаттары мен естелік деректері босқыншылықтың ауыр зардабынан құтылу мақсатында қоныс аударушылар түрліше айла-тәсілдермен бой тасалап, кеңестік өкімет құрығынан құтылып кетуге жанталаса ұмтылысын сипаттайды
Держатели документа:
ЗКУ
72.
Подробнее
83
Ш 17
Шайекенов, Ж.Ж.
Майдангер жазушы, әскери тілші [Текст] / Ж.Ж. Шайекенов, А. Әлібеқызы // Өркен. - 2025. - 27 тамыз. - №7. - Б. 6-7.
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Əбу Сəрсенбаев -- Қазақстанның халық жазушысы -- ақын -- майдангер жазушы -- 120 жыл
Аннотация: Бұл айтулы ақиық ақын, əйгілі майдангер жазушы, қан майданда əскери тілші болған, Қазақстанның халық жазушысы Əбу Сəрсенбаевтың естелігінен алынған үзінді. Уақыт зымырап өтіп, қоғам жаңарып жатыр. Өмірімізде өркенді-өркенді өзгерістер болып жатыр. Сол қанқұйлы соғыстың аяқталғанына да биыл 80 жыл болды, ал жауынгер жазушы атамыздың туғанына да 120 жыл болмақ. Осы айтулы қос мерейлі тарихи күндер қарсаңында айшықты ақын, қарымды қаламгер жайында өскелең жас ұрпаққа тағлым ретінде жаңаша баяндап беруді жөн санадық
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әлібеқызы, А.
Ш 17
Шайекенов, Ж.Ж.
Майдангер жазушы, әскери тілші [Текст] / Ж.Ж. Шайекенов, А. Әлібеқызы // Өркен. - 2025. - 27 тамыз. - №7. - Б. 6-7.
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
Əбу Сəрсенбаев -- Қазақстанның халық жазушысы -- ақын -- майдангер жазушы -- 120 жыл
Аннотация: Бұл айтулы ақиық ақын, əйгілі майдангер жазушы, қан майданда əскери тілші болған, Қазақстанның халық жазушысы Əбу Сəрсенбаевтың естелігінен алынған үзінді. Уақыт зымырап өтіп, қоғам жаңарып жатыр. Өмірімізде өркенді-өркенді өзгерістер болып жатыр. Сол қанқұйлы соғыстың аяқталғанына да биыл 80 жыл болды, ал жауынгер жазушы атамыздың туғанына да 120 жыл болмақ. Осы айтулы қос мерейлі тарихи күндер қарсаңында айшықты ақын, қарымды қаламгер жайында өскелең жас ұрпаққа тағлым ретінде жаңаша баяндап беруді жөн санадық
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әлібеқызы, А.
73.
Подробнее
82
Ж 34
Жардемгалиева, С. Б.
Эпостық жырлар арқылы жеке тұлғаның ұлттық болмысын дамыту [Текст] / С. Б. Жардемгалиева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 118-121.
ББК 82
Рубрики: Фольклор
Кл.слова (ненормированные):
эпикалық шығармалар -- ұлттық құндылықтар -- Ұлы дала -- жаһандану дәуірі -- руханият -- Эпостық жырлар
Аннотация: Бұл мақалада Қазақ фольклорының бір бөлімі — түркілердің ортақ тарихы, олардың әлемдік өркениеттегі орны, сондай-ақ әскери және мәдени өмірі бейнеленген эпикалық шығармалар қарастырылады. Эпостардан алынған нақты үзінділер негізінде бұл аспектілердің маңыздылығы дәлелденді. Талдау Н. Ә.Назарбаевтың "Ұлы даланың жеті қыры" мақаласына сүйене отырып жүргізіледі, онда Ұлы даланың негізгі ерекшеліктері (атқа міну мәдениеті, металлургия, дала фольклоры) ашылады. Ұлттық рухани-мәдени мұраның тарихи маңыздылығы бағаланады, ата-бабалардың өмір салтын, тұрмысын, дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарын бейнелейтін эпостардан мысалдар келтірілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Ж 34
Жардемгалиева, С. Б.
Эпостық жырлар арқылы жеке тұлғаның ұлттық болмысын дамыту [Текст] / С. Б. Жардемгалиева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 118-121.
Рубрики: Фольклор
Кл.слова (ненормированные):
эпикалық шығармалар -- ұлттық құндылықтар -- Ұлы дала -- жаһандану дәуірі -- руханият -- Эпостық жырлар
Аннотация: Бұл мақалада Қазақ фольклорының бір бөлімі — түркілердің ортақ тарихы, олардың әлемдік өркениеттегі орны, сондай-ақ әскери және мәдени өмірі бейнеленген эпикалық шығармалар қарастырылады. Эпостардан алынған нақты үзінділер негізінде бұл аспектілердің маңыздылығы дәлелденді. Талдау Н. Ә.Назарбаевтың "Ұлы даланың жеті қыры" мақаласына сүйене отырып жүргізіледі, онда Ұлы даланың негізгі ерекшеліктері (атқа міну мәдениеті, металлургия, дала фольклоры) ашылады. Ұлттық рухани-мәдени мұраның тарихи маңыздылығы бағаланады, ата-бабалардың өмір салтын, тұрмысын, дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарын бейнелейтін эпостардан мысалдар келтірілген.
Держатели документа:
ЗКУ
74.
Подробнее
63
Р 95
Рысбеков, Т.
Оралдағы 1991 жылғы Қыркүйек оқиғасы жөнінде не білеміз? [Текст] / Т. Рысбеков // Орал өңірі. - 2025. - №76. - 18 қыркүйек. - Б. 10,11.
ББК 63
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
қазақстан -- м. есеналиев және азаттықтар -- "азат " азаматтық қозғалыс -- бастамашысы -- республика партиясы -- казактар -- патша билігі -- сібір -- орта азия -- кавказ -- аттанайық, жайыққа -- орталық штаб -- орал сәулебаев -- аттан штабы -- аманбай асылбеков -- "семей- невада" қозғалысы -- бақытжан әділов -- оқиға қарсаңында -- әскери зауыттар -- "қазақгаз" концерні -- қарашығанақ шикізаты -- ливия -- тәжірибелі ұйымдастырушы -- есет әзербаев -- н. есқалиев -- "зенит" -- "металлист" зауыты -- 15 қыркүек
Аннотация: Мақалада Оралдағы 1991 жылғы Қыркүйек оқиғасы жөнінде толығымен жазылған.
Держатели документа:
БҚУ
Р 95
Рысбеков, Т.
Оралдағы 1991 жылғы Қыркүйек оқиғасы жөнінде не білеміз? [Текст] / Т. Рысбеков // Орал өңірі. - 2025. - №76. - 18 қыркүйек. - Б. 10,11.
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
қазақстан -- м. есеналиев және азаттықтар -- "азат " азаматтық қозғалыс -- бастамашысы -- республика партиясы -- казактар -- патша билігі -- сібір -- орта азия -- кавказ -- аттанайық, жайыққа -- орталық штаб -- орал сәулебаев -- аттан штабы -- аманбай асылбеков -- "семей- невада" қозғалысы -- бақытжан әділов -- оқиға қарсаңында -- әскери зауыттар -- "қазақгаз" концерні -- қарашығанақ шикізаты -- ливия -- тәжірибелі ұйымдастырушы -- есет әзербаев -- н. есқалиев -- "зенит" -- "металлист" зауыты -- 15 қыркүек
Аннотация: Мақалада Оралдағы 1991 жылғы Қыркүйек оқиғасы жөнінде толығымен жазылған.
Держатели документа:
БҚУ
75.
Подробнее
63
К 11
Күзембаев, М. Қ.
Мәжиттің таңғажайып ерліктері [Текст] / М. Қ. Күзембаев // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 154-157.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Мәжит Жүнісов -- Ұлы Отан соғысы -- Қызыл Армия -- Батыс Қазақстан -- майдан -- ерлік -- автоматшылар ротасы -- әскери қызмет -- туған жерге адалдық
Аннотация: Мақала Мәжит Жүнісовтің өмірі мен Ұлы Отан соғысындағы ерлігін баяндайды. Мәжит малшы отбасының баласы ретінде бейнетке көнбіс, еңбекқор болып өсті, әкесінің кәсібін жалғастырып, ауданның алдыңғы қатарлы шопандарының біріне айналды. 1941 жылы Германияның Кеңес Одағына басып кіруімен шұғыл мобилизация жарияланып, Мәжит Қызыл Армия қатарына шақырылды. Ол Батыс Қазақстан облысы Жаңақала РВК-сынан 1938 жылы әскерге шақырылып, соғыс барысында Батыс, Воронеж, Оңтүстік-Батыс, Дала және 2-ші Украина майдандарында шайқастарға қатысып, Дала майданының 57-армиясына қарасты 303-атқыштар дивизиясының 845-атқыштар полкінің автоматшылар ротасының старшинасы лауазымына дейін көтерілді. Мақалада Мәжит Жүнісовтің қарапайым малшыдан ержүрек әскери қызметкерге айналу жолы, оның әскери ерліктері және туған жеріне адалдығы қарастырылады.
Держатели документа:
ЗКУ
К 11
Күзембаев, М. Қ.
Мәжиттің таңғажайып ерліктері [Текст] / М. Қ. Күзембаев // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 154-157.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Мәжит Жүнісов -- Ұлы Отан соғысы -- Қызыл Армия -- Батыс Қазақстан -- майдан -- ерлік -- автоматшылар ротасы -- әскери қызмет -- туған жерге адалдық
Аннотация: Мақала Мәжит Жүнісовтің өмірі мен Ұлы Отан соғысындағы ерлігін баяндайды. Мәжит малшы отбасының баласы ретінде бейнетке көнбіс, еңбекқор болып өсті, әкесінің кәсібін жалғастырып, ауданның алдыңғы қатарлы шопандарының біріне айналды. 1941 жылы Германияның Кеңес Одағына басып кіруімен шұғыл мобилизация жарияланып, Мәжит Қызыл Армия қатарына шақырылды. Ол Батыс Қазақстан облысы Жаңақала РВК-сынан 1938 жылы әскерге шақырылып, соғыс барысында Батыс, Воронеж, Оңтүстік-Батыс, Дала және 2-ші Украина майдандарында шайқастарға қатысып, Дала майданының 57-армиясына қарасты 303-атқыштар дивизиясының 845-атқыштар полкінің автоматшылар ротасының старшинасы лауазымына дейін көтерілді. Мақалада Мәжит Жүнісовтің қарапайым малшыдан ержүрек әскери қызметкерге айналу жолы, оның әскери ерліктері және туған жеріне адалдығы қарастырылады.
Держатели документа:
ЗКУ
76.
Подробнее
28.6
У 84
Утебалиева, Б. Е.
Батыс Қазақстан облысында мекендейтін қабыршақты (бауырыменжорғалаушылар) түрлердің алуан түрлілігін сақтау жөніндегі шаралар [Текст] / Б. Е. Утебалиева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 115-117.
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- бауырымен жорғалаушылар -- кесірткелер -- лацертидтер -- биоалуантүрлілік -- антропогендік факторлар -- көмірсутек шикізаты -- әскери полигондар -- трофикалық тізбек -- экологиялық-морфологиялық зерттеу -- табиғатты қорғау мәртебесі -- популяция
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысының құрғақ дала және шөлейт экожүйелеріндегі бауырымен жорғалаушылардың, оның ішінде кесірткелердің (7 түрі) алуан түрлілігі қарастырылған. Өңірдегі өнеркәсіптік игеру, көмірсутек шикізатын өндіру және әскери полигондардың экожүйеге тигізетін кері әсері талданған. Рептилиялардың трофикалық тізбектегі рөлі мен олардың популяциясын сақтаудың маңыздылығы негізделіп, лацертидтердің (нағыз кесірткелердің) экологиялық және табиғатты қорғау мәртебесіне баға берілген.
Держатели документа:
ЗКУ
У 84
Утебалиева, Б. Е.
Батыс Қазақстан облысында мекендейтін қабыршақты (бауырыменжорғалаушылар) түрлердің алуан түрлілігін сақтау жөніндегі шаралар [Текст] / Б. Е. Утебалиева // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 115-117.
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан облысы -- бауырымен жорғалаушылар -- кесірткелер -- лацертидтер -- биоалуантүрлілік -- антропогендік факторлар -- көмірсутек шикізаты -- әскери полигондар -- трофикалық тізбек -- экологиялық-морфологиялық зерттеу -- табиғатты қорғау мәртебесі -- популяция
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысының құрғақ дала және шөлейт экожүйелеріндегі бауырымен жорғалаушылардың, оның ішінде кесірткелердің (7 түрі) алуан түрлілігі қарастырылған. Өңірдегі өнеркәсіптік игеру, көмірсутек шикізатын өндіру және әскери полигондардың экожүйеге тигізетін кері әсері талданған. Рептилиялардың трофикалық тізбектегі рөлі мен олардың популяциясын сақтаудың маңыздылығы негізделіп, лацертидтердің (нағыз кесірткелердің) экологиялық және табиғатты қорғау мәртебесіне баға берілген.
Держатели документа:
ЗКУ
77.
Подробнее
74.58
Б 30
Бахтиярова, С. Ж.
Ардагерлер ізімен» – ерлікке тағзым [Текст] / С. Ж. Бахтиярова // Өркен. - 2025. - 28 қараша. - №10. - Б. 10.
ББК 74.58
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы БҚУ -- Педагогика факультеті -- бастапқы әскери дайындық -- Тәжік–Ауған соғысы -- ардагерлер -- патриоттық тәрбие -- әдістемелік айлық -- Орал -- әскери басқару органдары -- ұрпақтар сабақтастығы
Аннотация: М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің Педагогика факультеті, Бастапқы əскери дайындық жəне дене шынықтыру мұғалімдерін дайындау білім беру бағдарламасы бойынша əдістемелік айлық шеңберінде «Ардагерлер ізімен» атты патриоттық кездесу өтті. Кездесуге жергілікті əскери басқару органдарының өкілі мен Тəжік–Ауған соғысының ардагері шақырылып, студенттермен əсерлі сұхбат өрбіді.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 30
Бахтиярова, С. Ж.
Ардагерлер ізімен» – ерлікке тағзым [Текст] / С. Ж. Бахтиярова // Өркен. - 2025. - 28 қараша. - №10. - Б. 10.
Рубрики: Высшее образование
Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы БҚУ -- Педагогика факультеті -- бастапқы әскери дайындық -- Тәжік–Ауған соғысы -- ардагерлер -- патриоттық тәрбие -- әдістемелік айлық -- Орал -- әскери басқару органдары -- ұрпақтар сабақтастығы
Аннотация: М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің Педагогика факультеті, Бастапқы əскери дайындық жəне дене шынықтыру мұғалімдерін дайындау білім беру бағдарламасы бойынша əдістемелік айлық шеңберінде «Ардагерлер ізімен» атты патриоттық кездесу өтті. Кездесуге жергілікті əскери басқару органдарының өкілі мен Тəжік–Ауған соғысының ардагері шақырылып, студенттермен əсерлі сұхбат өрбіді.
Держатели документа:
ЗКУ
78.
Подробнее
63
V99
VІІ-Х ғасырлардағы еуразияның әскери атты әскері: дереккөздер, ұйым, қару-жарақ және тактика [Текст] / Н. Қ. Молдабекова, Г. К. Кадиркулова, У. К. Оржанова, С. М. Жолымбетов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 204-210
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
атқыштар -- катафрактар -- түріктер -- үзеңгі -- жалаңқат сауыт -- Хазар қағанаты -- Византия -- Араб халифаты
Аннотация: Мақала VІІ-Х ғасырлардағы Еуразияның әскери атты әскерлерінің дамуын жан-жақты талдауға арналған. Ерте орта ғасырлардағы жазбаша деректер (дала тайпалары, Византия, Араб, Батыс Еуропа және ескі орыс дереккөздері), сондай-ақ дала қағанаттарындағы, Византия империясындағы, Араб халифатындағы, франк мемлекетіндегі атты әскерлерді ұйымдастыру, қару-жарақ, қорғаныс құралдары, тактикасы мен стратегиялық әдістері. Киев Русі археологиялық және әскери-тарихи зертеулер негізінде қарастырылады. Жеңіл және ауыр атты әскердің рөлін өзгертуге, үзеңгілердің таралуына, жалаңқат және қабыршақты сауыттардың дамуына, VІІ-Х ғасырларда ерте феодалдық рыцарлықтың қалыптасуына ерекше назар аударылады. Сондай-ақ, жұмыста табиғи-географиялық жағдаулардың атты әскерді қолдану ерекшелігіне, отырықшы мемлекеттер үшін көшпелі әскери дәстүрдің мағыздылығына әсері, сондай-ақ әртүрлі мәдени –саяси орталықтар арасындағы қару-жарақ пен тактикалық модельдерді алу процестері талданады. Әскери иерархия, жауынгерлерді даярлау, атты әскерді материалдық қамтамасыз ету және оның мемлекеттік билік жүйесіндегі рөлі мәселелері қарастырылады. Кавалерия эволюциясы қоғамның әлеуметтік құрылымын өзгертуге, әскери дворяндарды нығайтуға және кейінгі ғасырлардағы ортағасырлық әскери өнердің келбетін анықтаған. Соғыс жүргізудің жаңа принциптері қалыптастыруға ықпал еткені бөлек атап өтілді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Молдабекова, Н.Қ.
Кадиркулова, Г.К.
Оржанова, У.К.
Жолымбетов, С.М.
V99
VІІ-Х ғасырлардағы еуразияның әскери атты әскері: дереккөздер, ұйым, қару-жарақ және тактика [Текст] / Н. Қ. Молдабекова, Г. К. Кадиркулова, У. К. Оржанова, С. М. Жолымбетов // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 204-210
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
атқыштар -- катафрактар -- түріктер -- үзеңгі -- жалаңқат сауыт -- Хазар қағанаты -- Византия -- Араб халифаты
Аннотация: Мақала VІІ-Х ғасырлардағы Еуразияның әскери атты әскерлерінің дамуын жан-жақты талдауға арналған. Ерте орта ғасырлардағы жазбаша деректер (дала тайпалары, Византия, Араб, Батыс Еуропа және ескі орыс дереккөздері), сондай-ақ дала қағанаттарындағы, Византия империясындағы, Араб халифатындағы, франк мемлекетіндегі атты әскерлерді ұйымдастыру, қару-жарақ, қорғаныс құралдары, тактикасы мен стратегиялық әдістері. Киев Русі археологиялық және әскери-тарихи зертеулер негізінде қарастырылады. Жеңіл және ауыр атты әскердің рөлін өзгертуге, үзеңгілердің таралуына, жалаңқат және қабыршақты сауыттардың дамуына, VІІ-Х ғасырларда ерте феодалдық рыцарлықтың қалыптасуына ерекше назар аударылады. Сондай-ақ, жұмыста табиғи-географиялық жағдаулардың атты әскерді қолдану ерекшелігіне, отырықшы мемлекеттер үшін көшпелі әскери дәстүрдің мағыздылығына әсері, сондай-ақ әртүрлі мәдени –саяси орталықтар арасындағы қару-жарақ пен тактикалық модельдерді алу процестері талданады. Әскери иерархия, жауынгерлерді даярлау, атты әскерді материалдық қамтамасыз ету және оның мемлекеттік билік жүйесіндегі рөлі мәселелері қарастырылады. Кавалерия эволюциясы қоғамның әлеуметтік құрылымын өзгертуге, әскери дворяндарды нығайтуға және кейінгі ғасырлардағы ортағасырлық әскери өнердің келбетін анықтаған. Соғыс жүргізудің жаңа принциптері қалыптастыруға ықпал еткені бөлек атап өтілді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Молдабекова, Н.Қ.
Кадиркулова, Г.К.
Оржанова, У.К.
Жолымбетов, С.М.
Страница 8, Результатов: 78