Электронный каталог

86
Ш 19
Шамахай, С.
    Шыңғысхан: тәңірлік сенім мен толеранттылық [Текст] / С. Шамахай, Ғ. Есім // Вестник КазНУ им. аль-Фараби = Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi. - Алматы, 2018. - №3(65). - Б. 53-67
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
Шыңғысхан -- тәңірлік -- шаманизм -- «Мәңгі Аспан» -- дін -- толеранттылық -- тарихи шығармасы -- Жамиғат ат тауарихы -- Түрік шежіресі -- Моңғолдың құпия шежіресі -- философия -- герменевтика
Аннотация: Мақалада көшпенділердің сонау шумерлер заманынан бері сабақтасып келе жатқан мыңдаған жылдар тарихы бар Тәңірлік дінінің ХІІІ ғасырдағы ахуалы мен Шыңғысхан ықпалымен Мәңгі Аспан (Тәңірі) ретінде даму ерекшелігі, оның жасаған діни-философиялық тұжырымы, дінге деген толерантты қатынасы жайлы талданады. Шыңғыс хан заманында моңғолдардың тәңірлік нанымына өзгерістер енгізілді. Мәселен, тәңірлік дінінде жұмақ пен тозақ ұғымдары болмады. Алайда олардың сауап жинауға талпынысы тек Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген Әулие Чан Чунның үгіттеуімен құдайлық іліммен байланысты туындады. Бұл кезеңде моңғолдардың діни көзқарасы өзінің биік шыңына жетіп, мәңгі аспанның монотеистік сенімін құрды. Шыңғыс хан тәңірлікті негізге ала отырып, Мәңгі Аспан (Тәңір) идеясын теория дәрежесінде қорытып, қолдана білді. Ол Көкте – Мәңгі Аспан (Тәңірі), Жерде – Қаған қағидасын қалыптастырды. Қағида бойынша Аспан (Тәңір) әлемдегі шексіз ерік, биліктің жалғыз Құдайы. Ол өзінің шапағатымен Қағанды қолдайды. Қаған тәңір атынан билік етіп, аспан жарлығын жер бетіне жүзеге асыруға міндетті. Қаған өз парасатының, харизмасының көмегімен аспан қалауына, шапағатына бөлене алады. Жоғарыда бір аспан тәңірі болса, жерде бір ғана қаған болуға тиіс. Яғни, моңғол ханы «Күн шығыстан күн батысқа дейінгі аспан астындағы барша елді басқаруға тиіс» – еді. Сонымен қатар, Шыңғысхан діни толеранттылықты ұстанды. Ол либералды заң нормаларын қалыптастырды. «Барлық діндер бірдей құрметке лайық, бірақ олардың бірде-бірі үстемдік ете алмайды» деген талап болды. Бұл талап Шыңғыс хан дүниеден өткен соң да, ұрпақтан-ұрпаққа сабақтасып, жалғасын тапты. Шыңғыс ханның кіші ұлы Толуйдың жұбайы ақын, мемлекеттің ірі саясаткері Сорқақтани бегім, Мөңке хан бұл ережені өз өмірінің қағидасы етеді. Мақалада Шыңғыс ханның тұжырымдары мен қағидаларын дәлелдеу үшін дереккөздер ретінде «Моңғолдың құпия шежіресі» атты тарихи шығармасы, Рашид ад диннің «Жамиғат ат тауарихы», Әбілғазы ханның «Түрік шежіресі», Шығыс және Батыс елдерінен Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген, оның көзі тірісінде кездесіп, жүздескен және кейінгі тақ мұрагерлерімен тікелей қарым-қатынаста болған әулие, ойшыл, қайраткер, саяхатшылардың (даостық монах Чан Чун, Елуй Чуцай, Пэн Дай мен Сюй Тин, монах Джовани дель Плано Карпини, елші Гильом де Рубрук, венециялық көпес Марко Поло) жол жазбалары алынды. Мақаланың мақсаты тәңірлік діннің Шыңғыс хан заманындағы дамуы мен өзгерісі, Шыңғыс ханның діни ұстанымы, сабақтастығы туралы деректер бойынша компаративистикалық, мәдени-философиялық талдау жасау. Талдау барысында Мәңгі Аспан (Тәңір) сеніміне қатысты тың ойлар мен пікірлер ұсынылды. Тақырыпты талдау барысында гуманитарлық және философиялық білімдерде кеңінен қолданылатын, тарихилық пен логикалықтың өзара байланысы, тарихи-компаративистикалық, абстрактылықтан нақтылыққа өту, жалпыдан жекеге өту, герменевтика іспетті тәсілдердің бірлігі қамтылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Есім, Ғ.

88
К 12
Көкенова, В. А
    Бірінші курс студенттерінің бейімделуі бойынша топтық психологиялық жаттығулар [Текст] / В.А Көкенова // Жантану мәселелері. - 2021. - №2. - Б. 32-38
ББК 88

Рубрики: Психология

Кл.слова (ненормированные):
бейімделу,әңгіме,психогимнастика,жаттығулар,өзіндік талдам,самоанализ,топтық жаттығулар
Аннотация: Мақалада бейімделу-бұл оқу үрдісін ұйымдастыру мен студенттің оған деген қарым-қатынасының өзгерісі.Бірінші курс студентінің студенттік өмірге тез бейімделу үрдісі олардың өмір сүру үрдісінде жаңа кезең болып саналатындығы айтылған
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ

74.2
К 14
Казетова, А. Х.
    Бастауыш сынып оқушыларының жалпыадамзаттық құндылықтарын қалыптастыру [Текст] / А. Х. Казетова, А. М. Хамидуллина // «Қазақстандық мектепке мамандар даярлау: жаңа мазмұн және тәжірибемен байланыс» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары . - Орал, 2019. - 5-6 наурыз. - Б. 277-279
ББК 74.2

Рубрики: Общеобразовательная школа. Педагогика школы

Кл.слова (ненормированные):
бастауыш сынып -- оқушылар -- жалпыадамзаттық құндылықтарын қалыптастыру -- өмір -- бейбітшілік -- еңбек -- денсаулық -- махаббат -- əсемдік -- Тұлға -- психологиялық әдебиетті -- Социум -- кіші мектеп
Аннотация: Еліміздің қарқынды дамуы білім беру жүйесіне тиісті талаптар қойып отыр. Қоғамда нақты құнды бағдарлары бар дербес және жауапты шешім қабылдауға қабілетті ұтқыр тұлғаға деген сұраныс күннен күнге артуда. Адамның заманауи жаңа түрін қалыптастыру қажеттілігі монологты, авторитарлық жүйеден оқыту мен тәрбиенің ізгіліктік негіздеріне көшудегі білім беру парадигмасының өзгерісінде көрінуде.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Хамидуллина, А.М.

65
М 90
Мұқағали, Б.
    Тұтынушылық несиенің әлеуметтік-экономикалық маңызы [Текст] / Б. Мұқағали // Ізденіс. - 2021. - №3. - Б. 39-42
ББК 65

Рубрики: Экономика

Кл.слова (ненормированные):
Несиелеу -- Тұтынушылық несие -- Несиелендіру бойынша пайыздық ставка өзгерісі -- Несие карталары -- Ипотекалық несиелер -- Автонесиелеу
Аннотация: Мақала барысында несиелік операцияларды табысты жүзеге асыру нәтижесінде банктердің негізгі кірістерін алуы,клиенттердің банкке деген сенімділігін арттыру мақсаттары көрсетілген
Держатели документа:
БҚУ

74
Б 42
Бектемірқызы, Ә.
    ҰБТ - 2022: 1 жылда 4 рет өтетін тестілеу [Текст] / Ә. Бектемірқызы // TURKISTAN. - 2022. - 9 маусым. - №22. - Б. 5
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
Мектеп -- Ұлт­тық бірыңғай тестілеу -- Қаңтар -- наурыз -- тамыз -- мамыр-шіл­де -- Тест тап­сыр­ма­лары­ның саны -- білім -- Қазақстан та­ри­хы -- математикалық сауатты­лық­тан -- оқу сауаттылығынан -- қазақ тілі
Аннотация: Мектеп бітіруші түлектердің өміріндегі маңызды сәттердің бірі – Ұлттық бірыңғай тестілеу. 11 жылдық білім мен біліктің нәтижесін көретін бұл күннің маңызы талапкерлер үшін әрқашан жоғары. Әр жыл сайын форматы мен ережесі жаңарып отыратын ҰБТ-ның биылғы жаңалығы мен өзгерісі жетерлік. Бұрынғы тестілеуден айырмашылығы да аз емес. Соларға шолу жасап өтсек.
Держатели документа:
ЗКУ

24
Т 18
Таңжарықов, П. А.
    Ұңғымалық ортаның коррозиялық белсенділігін бағалау [Текст] / П. А. Таңжарықов, Г. Б. Амангельдиева, А. Ж. Тлеуберген // Мұнай мен газ. - 2021. - №6. - б. 79-90
ББК 24

Рубрики: Химия ғылымдары

Кл.слова (ненормированные):
мұнай және газ -- коррозиядан қорғау -- қышқылды орта
Аннотация: Мақалада мұнай мен газ кен орындарын игеру кезеңінде өндірілетін шикізаттардың химиялық құрамының өзгерісі мен қондырғылардың коррозиялық бұзылуына әкелетін процестердің негізгі түрлері көрсетілген.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
Доп.точки доступа:
Амангельдиева, Г. Б.
Тлеуберген, А. Ж.

26.8
К 17
Калуова, В. А.
    Ахмет Байтұрсынұлының "Шаруалық өзгерісі" қолжазбасы жайында. [Текст] / В. А. Калуова // География және табиғат. - 2022. - №6. - Б. 43-46
ББК 26.8

Рубрики: География

Кл.слова (ненормированные):
Ахмет Байтұрсынұлы -- табиғат -- география терминдері -- экономикалық география
Аннотация: Мақала Ахмет Байтұрсынұлының географиялық танымы туралы. Географиялық терминдердің алғашқы легін қалыптастырушы А. Байтұрсынұлы.
Держатели документа:
БҚУ

24
Б 30
Бахтыбаева, Ш. Т.
    Гесс заңы және оның салдары. [Текст] / Ш. Т. Бахтыбаева // Химия мектепте. - 2023. - №2. - Б. 27-29
ББК 24

Рубрики: Химия

Кл.слова (ненормированные):
Гесс заңы -- физикалық мәні -- химиялық реакция -- Энтальпия
Аннотация: Гесс заңының физикалық мәнін түсіндіру және оның химиялық реакциясын энтальпия өзгерісін есептеу үшін қолдана алу.
Держатели документа:
БҚУ

83
Т 52
Төлепбайқызы, М.
    Қазақ халқының антропологиялық өзгерісі [Текст] / М. Төлепбайқызы // Ana tili. - 2025. - №34.-21 тамыз. - Б. 10.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану.

Кл.слова (ненормированные):
Қазақ -- халық -- антропологиялық өзгерісі -- ҚР -- еңбек -- әдебиет -- тіл білімі -- киіз үй
Аннотация: Мақала қазақ халқының антропологиялық өзгерісі туралы.
Держатели документа:
БҚУ.