Электронный каталог

63.3(5Каз)
Ш 98

    Шығыс Қазақстандағы шашыранды алтын кен орындарының ашылу тарихы [Текст] / Қ. Ш. Аубакирова, Н. Е. Сайлаубаева, Д. Ж. Жайлыбай [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 275-288.
ББК 63.3(5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Шығыс Қазақстан -- шашыранды алтын кен орындары -- алтын өндіру тарихы -- геологиялық барлау -- Алтай өңірі -- XIX–XX ғасыр -- тау-кен өндірісі
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысында Шығыс Қазақстан өлкесіндегі шашыранды алтын кен орындарын ашылу тарихы патша үкіметінің алтын өндірісіне қатысты саясатымен байланысты екендігі көрсетіледі. Өлкедегі алтын кен орындарын іздеуге, барлауға жəне өндіру жұмыстарын жүргізуге үкіметтен рұқсат алған тұлғалар мен алтын іздеуші партияларға қатысты деректер келтіріледі. Мұрағат деректеріне сүйене отырып еліміздің шығысында ашылған шашыранды алтын кен орындарының географиялық жағынан орналасуы, алтынды жүйелерге бөлінуі қарастырылады. Сонымен қатар, кен орындардағы жуылған құм мен алынған алтын мөлшеріне қатысты статистикалық деректер де сараланады. Алтын кен орындарынның техникалық жағынан жабдықталуы сипатталады. Зерттеу жұмысының барысында қысқа мерзімде бұл өлкеде шашыранды алтын кен орындарының көп мөлшерде ашылғандығы жəне олардың үш ірі алтын жүйелерге бөлінгендігі, кен орындарындағы алтынның сипаты бірдей болғанымен, алтын қорының шоғырлануы жəне сынамасы жағынан əр түрлі болғандығы көрсетіледі. Сонымен қатар, кен орындарын ірі елді-мекендермен байланыстыратын қалыптасқан жолдардың болуы, кен орындарына жүк тасымалдаудың арзандығы сияқты факторлар да бұл өлкедегі кен орындарының жұмысына ықпалын тигізгендігі қарастырылады. Кейбір аудандарда алтын кен орындарының нашар жұмыс істеуі табиғи-климаттық жағдайлардың қаталдығымен жəне алтынды жауып жатқан беткі жыныстық қабаттың қалың болуы сияқты факторлармен байланысты болғандығы айқындалады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аубакирова, Қ.Ш.
Сайлаубаева, Н.Е.
Жайлыбай, Д.Ж.
Адельчанов, Қ.С.
Жармұхаметов, Д.А.
Байгапанова, А.Б.

63.3(5Каз)
Х 17

    Халықтардың Қазақстанға депортациялау мəселесінің тарихнамасы [Текст] / М. А. Ибрагимов, С. С. Исмаилов, А. А. Айтмухамбетов, Т. Т. Жандаулетов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 289-303.
ББК 63.3(5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Халық -- депортация -- қуғын-сүргін -- Орталық Қазақстан -- география -- бейімделу -- құқық -- кавказ -- неміс халқы -- мұрағат -- еңбек
Аннотация: Көрсетілген мақалада XX ғасырдың 30-50-жылдарындағы Кеңестік биліктің жаппай халықтарды Қазақстанға депортациялау мəселесінің тарихнамасы қарастырылған. Мақаланы жазу кезінде үлкен қызығушылық танытып, отандық жəне шетелдік ғалымдар мен зерттеушілердің ғылыми еңбектері қолданылып талдау жасалды. Зерттеу барысында қуғынға ұшыраған халықтардың географиялық орналасуы, əлеуметтік-құқықтық жағдайы, олардың жергілікті жерге бейімделуі талданып, тақырыптың негізгі өзектілігіне негізделді. Сондай-ақ тарихи деректерді сипаттау жəне талдау мақсатында материалдарды кезеңдерге бөлу тəсілдері қолданылды. Зерттеу жұмысының мақсаты – депортация тақырыбындағы материалдармен танысып, арнайы жер аударылған халықтардың тағдыры, бейімделуін, қолданылған материалдарға талдау жасау. Арнайы қоныстанушылар бұл – Кеңес Одағының түкпір-түкпірінен күштеп көшірілген əртүрлі ұлт өкілдері болатын. Қазақстан аумағына қоныс аударғандардың саны туралы деректердің жүйесіздігі, халықты есепке алу əдістерінің жетілмегендігі немесе мүлде болмауы – Қазақстан аумағына нақты қанша адам келгенін анықтауға мүмкіндік бермейді. Жаппай депортациялар өңірдің демографиялық жағдайын өзгертіп қана қоймай, экономикалық, əлеуметтік жəне мəдени өмірдің барлық дерлік саласына əсер етті. Қазақстан жері еріксіз түрде əртүрлі халықтар үшін түрмеге айналды. Мақалада бұл зерттеуге терең талдау жасалды. Бұл еңбек отандық тарих мəселелеріне қызығушылық танытатын кең ауқымды зерттеушілерге бағыт береді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ибрагимов, М.А.
Исмаилов, С.С.
Айтмухамбетов, А.А.
Жандаулетов, Т.Т.

63.3(5Каз)
Ш 17
Шайхиев, Т. Т.
    «Үш жүз» ұлттық – саяси партиясының отандық тарихта зерттелу аспектілері [Текст] / Т. Т. Шайхиев // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 322-329.
ББК 63.3(5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан тарихы -- Үш жүз партиясы -- тарихнама -- ұлттық- саяси ұйымдар -- ХХ ғасыр басы -- кеңестік методология -- тəуелсіздік кезеңі -- жаңа ғылыми парадигмалар
Аннотация: Мақалада ХХ ғасырдың басындағы қазақ қоғамындағы саяси үдерістер аясында құрылған «Үш жүз» ұлттық-саяси партиясының отандық тарихнамада зерттелу мəселелері қарастырылады. Кеңестік кезеңдегі марксистік- лениндік методология негізінде жасалған тұжырымдар мен Тəуелсіз Қазақстан кезеңіндегі жаңа əдіснамалық ұстанымдар салыстырмалы түрде талданады. Зерттеу барысында «Үш жүз» партиясына қатысты кеңестік тарихнамада қалыптасқан таптық жəне идеологиялық бағалаулардың шарттылығы ашылып, қазіргі отандық тарих ғылымындағы ұлттық-саяси ұйымдарды ұлт-азаттық қозғалыс контексінде қарастыру үрдісі көрсетіледі. Автор соңғы жылдардағы зерттеулер негізінде «Үш жүз» партиясының идеологиялық-саяси бағдарын, əлеуметтік тірек базасын жəне Кеңес өкіметімен қарым-қатынасын қайта пайымдаудың ғылыми маңызын негіздейді.
Держатели документа:
ЗКУ

63.5(5Каз)
О-58
Онаева, Г. Т.
    Қой жүні: дəстүрлі білімдер мен дағдылардағы өзіндік ерекшелігі жəне пайдалы тұстары [Текст] / Г. Т. Онаева, Н. Н. Кадримбетова, Н. Н. Елкей // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 482-495.
ББК 63.5(5Каз)

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
ауыл шаруашылығы -- қой шаруашылығы -- шайыр -- шуаш -- киіз -- ланолин -- сабау -- төрт түлік -- тулақ -- кəсіп
Аннотация: Мақсаты – Қазақстан Республикасының материалдық емес мəдени мұраларының бір тармағы болып саналатын дəстүрлі кəсіптерге байланысты білімдер мен дағдылардың қатарындағы қой жүнінің ерекшеліктерін зерттеу жəне кейбір ұғымдарды нақтылау. Əдістері – аналитикалық жəне салыстырмалы-тарихи талдау əдістері қолданылып, қой жүніне қатысты деректер кешенді қарастырылды. Бұл тəсілдер зерттеу міндеттерін шешуде тиімді əрі ғылыми тұрғыдан негізделген. Нəтижелері – қой жүнінің өзіндік қасиеттері мен адам ағзасына пайдалы қырлары айқындалып, шайыры мен шуашының айырмашылығы талданып, «қой жүнінің шуашы» ұғымына нақтыланған анықтама берілді. Қорытынды – зерттеу нəтижелері қой жүніне қатысты материалдық емес мəдени мұраны сақтау мен дамытудың əлеуеті жоғары екенін көрсетті. Бұл бағытты ілгерілету үшін қолөнер, этно-дизайн, сəн индустриясы, туризм, ауыл шаруашылығы мен білім беру салаларымен өзара ықпалдастықта жүзеге асырылуы тиіс.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кадримбетова, Н.Н.
Елкей, Н.Н.

63.5(5Каз)
Т 11

    Түркия деректеріндегі қазақтың ат әбзелдерінің зерттелуі [Текст] // Өркен. - 2025. - 28 қараша. - №10. - Б. 2.
ББК 63.5(5Каз)

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан университеті -- Ахи Эвран университеті -- Осман Қабадайы -- ат әбзелдері -- этнография -- түркітану -- Қазақстан тарихы -- материалдық мәдениет -- шеберлік сағаты -- халықаралық ынтымақтастық
Аннотация: М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің ҚР тарихы кафедрасының ұйымдастыруымен профессор- оқытушылар құрамы мен студенттердің қатысуымен Түркия Республикасының Қыршехир қаласындағы Ахи Эвран университетінің «Түрік тілі» кафедрасының меңгерушісі, PhD, доцент Осман Қабадайының қатысуымен «Түркия деректеріндегі қазақтың ат əбзелдерінің зерттелуі» тақырыбында шеберлік сағаты өткізілді.
Держатели документа:
ЗКУ

63.3(5Каз)
Ж 24
Жалекенова, Г.
    Тәуелсіз Қазақстанның әлемдік аренадағы орны [Текст] / Г. Жалекенова // Өркен. - 2025. - 26 желтоқсан. - №11. - Б. 6.
ББК 63.3(5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
М. Өтемісов атындағы БҚУ -- Тәуелсіздік күні -- Қазақстан тарихы -- Есқайрат Хайдаров -- көпвекторлы саясат -- ядролық қарусыз әлем -- БҰҰ -- халықаралық бедел -- студенттік ғылыми конференция -- Орал
Аннотация: Тарих, экономика жəне құқық факультетінде Қазақстан Республикасы тарихы кафедрасының ұйымдастыруымен Қазақстан Республикасының Тəуелсіздік күніне орай «Қазақстан – əлем мойындаған ел» тақырыбында дөңгелек үстел өтті.
Держатели документа:
ЗКУ