QR-код документа
Т 11
Түркістан облысының аумағындағы гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті суларының сапасына экологиялық мониторинг жəне болжау [Текст] / З. А. Бұқарбай, Г. У. Бектуреева, А. Н. Тілеуберді, Р. Ж. Кожагалиева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 533-541.
Рубрики: Гидрогеология
Кл.слова (ненормированные):
жерүсті сулары -- гидрохимиялық талдау -- экологиялық мониторинг -- су сапасы -- экологиялық болжау -- Түркістан облысы -- гидрохимиялық көрсеткіштер
Аннотация: Мақалада Түркістан облысының жер үсті суларының гидрохимиялық көрсеткіштері негізінде олардың экологиялық жағдайына жүргізілген мониторинг пен су сапасын болжау нəтижелері баяндалған. Зерттеу 2023–2024 жылдар аралығындағы бақылау деректеріне сүйеніп, аймақтың негізгі су нысандарын – Сырдария, Келес, Арыс, Бадам, Ақсу, Бөген өзендері мен Шардара су қоймасын қамтыған. Талдау нəтижелері өзен суларының гидрохимиялық құрамының кеңістіктік жəне уақыттық тұрғыда айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Көптеген су нысандарында аммоний иондары, сульфаттар, магний, қалқыма заттар жəне жалпы фосфор концентрацияларының рұқсат етілген нормативтерден тұрақты түрде асып кететіні анықталды. Ең жоғары экологиялық тəуекелдер Келес пен Арыс өзендеріне тəн, ал Сырдария, Бөген жəне Шардара су қоймасы соңғы кезеңде су сапасының жақсарғанын байқатты. Ақсу өзені зерттеу кезеңі бойы жоғары сапалы сулар санатына (I класс) жатқызылды. Алынған нəтижелер антропогендік жүктемені азайту, ағынды суларды тазарту жүйелерін жетілдіру жəне бақылау желісін кеңейту бойынша кешенді шаралардың қажеттілігін көрсетеді. Жер үсті сулары сапасының болжамы қосымша табиғатты қорғау іс-шаралары болмаған кезде проблемалы учаскелерде тұрақсыздықтың сақталуын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұқарбай, З.А.
Бектуреева, Г.У.
Тілеуберді, А.Н.
Кожагалиева, Р.Ж.
Похожие издания по классификации