База данных: Статьи ППС
Страница 12, Результатов: 119
Отмеченные записи: 0
111.
Подробнее
74
У 84
Утегалиева, Г. Б.
Географиядан цифрлық педагогика:жаңа мүмкіндіктер мен әдіс тәсілдері [Текст] / Г. Б. Утегалиева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 171-173.
ББК 74
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
география -- цифрлық педагогика -- географиялық ақпараттық жүйелер (ГАЖ) -- виртуалды турлар -- мобильді қосымшалар -- онлайн-білім беру -- экологиялық білім -- интерактивті оқыту -- картография -- цифрлық құралдар
Аннотация: Бұл мақалада географияны оқытудағы цифрлық педагогиканың рөлі мен мүмкіндіктері қарастырылады. География сабақтарында цифрлық технологияларды қолдану оқушыларға кеңістікдік ойлауды дамытуға, географиялық деректермен жұмыс істеу дағдыларын жетілдіруге, географиялық ақпараттық жүйелер (ГАЖ), виртуалды турлар, мобильді қосымшалар және білім беру онлайн-платформалары сияқты цифрлық құралдардың көмегімен әлемді тануға мүмкіндік береді. Мақалада сондай-ақ экологиялық мәселелерді шешудің маңыздылығы, интерактивті оқыту әдістері мен жобалық оқыту жөнінде айтылады. Қазіргі білім беру үдерісінде білімдік-ақпараттық дағдылар алдыңғы орынға шығады. Осы себепті оқу үдерісінің тиімділігін арттыруға және әлеуметтік белсенді тұлға қалыптастыруға ықпал ететін ақпараттық технологияларға басымдық беру орынды деп есептеледі.
Держатели документа:
ЗКУ
У 84
Утегалиева, Г. Б.
Географиядан цифрлық педагогика:жаңа мүмкіндіктер мен әдіс тәсілдері [Текст] / Г. Б. Утегалиева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 171-173.
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
география -- цифрлық педагогика -- географиялық ақпараттық жүйелер (ГАЖ) -- виртуалды турлар -- мобильді қосымшалар -- онлайн-білім беру -- экологиялық білім -- интерактивті оқыту -- картография -- цифрлық құралдар
Аннотация: Бұл мақалада географияны оқытудағы цифрлық педагогиканың рөлі мен мүмкіндіктері қарастырылады. География сабақтарында цифрлық технологияларды қолдану оқушыларға кеңістікдік ойлауды дамытуға, географиялық деректермен жұмыс істеу дағдыларын жетілдіруге, географиялық ақпараттық жүйелер (ГАЖ), виртуалды турлар, мобильді қосымшалар және білім беру онлайн-платформалары сияқты цифрлық құралдардың көмегімен әлемді тануға мүмкіндік береді. Мақалада сондай-ақ экологиялық мәселелерді шешудің маңыздылығы, интерактивті оқыту әдістері мен жобалық оқыту жөнінде айтылады. Қазіргі білім беру үдерісінде білімдік-ақпараттық дағдылар алдыңғы орынға шығады. Осы себепті оқу үдерісінің тиімділігін арттыруға және әлеуметтік белсенді тұлға қалыптастыруға ықпал ететін ақпараттық технологияларға басымдық беру орынды деп есептеледі.
Держатели документа:
ЗКУ
112.
Подробнее
28.5
Д 20
Дарбаева, Т. Е.
Бетегелі-ақселеулі даладағы жуашықты қоңырбас (Poa Bulbosa l.) популяциясының экологиялық трансформациясы және жағдайы [Текст] / Т. Е. Дарбаева, Р. Ж. Кожагалиева, Ж. Н. Куспанова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 142-145.
ББК 28.5
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
қоңырбас қауымдастығы -- флора -- биоәртүрлілік -- экологиялық топтар -- мал азықтық өсімдіктер -- дәрілік өсімдіктер
Аннотация: Дала аймағына тән қоңырбас (Poa bulbosa L.) қауымдастығының флористикалық құрамы мен биоәртүрлілік құрылымы талданды. Зерттеу нәтижесінде қауымдастық құрамында 15 тұқымдасқа жататын 38 түр анықталды. Олардың ішінде Asteraceae, Poaceae және Lamiaceae тұқымдастары басым. Түрлердің көпшілігі ксерофит және мезоксерофит экологиялық топтарына жатады. Қауымдастық құрамындағы өсімдіктердің 50%-ы мал азықтық, 25%-ы дәрілік, 25%-ы техникалық және декоративтік маңызы бар түрлер. Бұл көрсеткіштер қоңырбас қауымдастығының экологиялық тұрақтылығы мен шаруашылық маңызын айқындайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кожагалиева, Р.Ж.
Куспанова, Ж.Н.
Д 20
Дарбаева, Т. Е.
Бетегелі-ақселеулі даладағы жуашықты қоңырбас (Poa Bulbosa l.) популяциясының экологиялық трансформациясы және жағдайы [Текст] / Т. Е. Дарбаева, Р. Ж. Кожагалиева, Ж. Н. Куспанова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 142-145.
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
қоңырбас қауымдастығы -- флора -- биоәртүрлілік -- экологиялық топтар -- мал азықтық өсімдіктер -- дәрілік өсімдіктер
Аннотация: Дала аймағына тән қоңырбас (Poa bulbosa L.) қауымдастығының флористикалық құрамы мен биоәртүрлілік құрылымы талданды. Зерттеу нәтижесінде қауымдастық құрамында 15 тұқымдасқа жататын 38 түр анықталды. Олардың ішінде Asteraceae, Poaceae және Lamiaceae тұқымдастары басым. Түрлердің көпшілігі ксерофит және мезоксерофит экологиялық топтарына жатады. Қауымдастық құрамындағы өсімдіктердің 50%-ы мал азықтық, 25%-ы дәрілік, 25%-ы техникалық және декоративтік маңызы бар түрлер. Бұл көрсеткіштер қоңырбас қауымдастығының экологиялық тұрақтылығы мен шаруашылық маңызын айқындайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Кожагалиева, Р.Ж.
Куспанова, Ж.Н.
113.
Подробнее
32.813
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
Биология сабағында жасанды технологияларды қолданудың тиімділігі [Текст] / Г. А. Бимагамбетова, Б. К. Байжанова, Т. А. Ережепова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 193-196.
ББК 32.813
Рубрики: Искусственный интеллект
Кл.слова (ненормированные):
технологиялық жаңғыру -- үшінші жаңғыру -- жасанды интеллект -- блокчейн -- ақылды технологиялар -- инновациялық индустрия -- экономикалық өсім -- цифрлық Қазақстан -- мемлекеттік бағдарлама -- жаһандық бәсекелестік
Аннотация: Мақалада XXI ғасырдағы технологиялық прогресс және Қазақстанның үшінші жаңғыру кезеңіне өту стратегиясы қарастырылады. Мемлекет басшысының Жолдауындағы басымдықтарға сүйене отырып, автор экономикалық өсімді жеделдетудегі технологиялық жаңғыртудың маңызын талдайды. Жасанды интеллект, блокчейн және «ақылды» технологиялар сияқты инновациялық бағыттардың ел индустриясын дамытудағы рөлі айқындалады. Әлемдік озық тәжірибе мен отандық тәжірибе арасындағы байланыс сараланып, жаңа технологияларды күнделікті тұрмыс пен өндіріске енгізудің кешенді міндеттері сипатталған
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Байжанова, Б.К.
Ережепова, Т.А.
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
Биология сабағында жасанды технологияларды қолданудың тиімділігі [Текст] / Г. А. Бимагамбетова, Б. К. Байжанова, Т. А. Ережепова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 193-196.
Рубрики: Искусственный интеллект
Кл.слова (ненормированные):
технологиялық жаңғыру -- үшінші жаңғыру -- жасанды интеллект -- блокчейн -- ақылды технологиялар -- инновациялық индустрия -- экономикалық өсім -- цифрлық Қазақстан -- мемлекеттік бағдарлама -- жаһандық бәсекелестік
Аннотация: Мақалада XXI ғасырдағы технологиялық прогресс және Қазақстанның үшінші жаңғыру кезеңіне өту стратегиясы қарастырылады. Мемлекет басшысының Жолдауындағы басымдықтарға сүйене отырып, автор экономикалық өсімді жеделдетудегі технологиялық жаңғыртудың маңызын талдайды. Жасанды интеллект, блокчейн және «ақылды» технологиялар сияқты инновациялық бағыттардың ел индустриясын дамытудағы рөлі айқындалады. Әлемдік озық тәжірибе мен отандық тәжірибе арасындағы байланыс сараланып, жаңа технологияларды күнделікті тұрмыс пен өндіріске енгізудің кешенді міндеттері сипатталған
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Байжанова, Б.К.
Ережепова, Т.А.
114.
Подробнее
74.262.21
Б 28
Батыр, П. Ғ.
Бір есеп – бірнеше шешім: оқушы ойлауын дамытудың әдістемелік негізі [Текст] / П. Ғ. Батыр // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 137-138
ББК 74.262.21
Рубрики: Методика преподавания математики
Кл.слова (ненормированные):
Математикалық есеп -- Вариативтілік -- Ойлау икемділігі -- Логикалық талдау -- Сыни ойлау -- Дәлелдеу мәдениеті -- Әдістемелік тәсіл -- Оқушының шығармашылық әлеуеті
Аннотация: Мақалада математика сабағында оқушылардың логикалық және шығармашылық ойлауын дамытудың тиімді құралы ретінде «бір есеп – бірнеше шешім» қағидасының әдістемелік негіздері қарастырылған. Автор дәстүрлі алгоритмдік оқытудан бас тартып, есептің соңғы жауабына емес, оны шешу жолдарының әртүрлілігі мен тиімділігін талдауға басымдық берудің маңызын негіздейді. Жұмыста бұл тәсілдің оқушының ойлау икемділігін арттырудағы, дәлелдеу мәдениетін қалыптастырудағы және математикаға деген танымдық қызығушылығын оятудағы рөлі айқындалған. Сонымен қатар, сабақ барысында әртүрлі әдістерді салыстыру, топтық талқылау және рефлексия жүргізу бойынша нақты педагогикалық ұсыныстар берілген.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 28
Батыр, П. Ғ.
Бір есеп – бірнеше шешім: оқушы ойлауын дамытудың әдістемелік негізі [Текст] / П. Ғ. Батыр // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 137-138
Рубрики: Методика преподавания математики
Кл.слова (ненормированные):
Математикалық есеп -- Вариативтілік -- Ойлау икемділігі -- Логикалық талдау -- Сыни ойлау -- Дәлелдеу мәдениеті -- Әдістемелік тәсіл -- Оқушының шығармашылық әлеуеті
Аннотация: Мақалада математика сабағында оқушылардың логикалық және шығармашылық ойлауын дамытудың тиімді құралы ретінде «бір есеп – бірнеше шешім» қағидасының әдістемелік негіздері қарастырылған. Автор дәстүрлі алгоритмдік оқытудан бас тартып, есептің соңғы жауабына емес, оны шешу жолдарының әртүрлілігі мен тиімділігін талдауға басымдық берудің маңызын негіздейді. Жұмыста бұл тәсілдің оқушының ойлау икемділігін арттырудағы, дәлелдеу мәдениетін қалыптастырудағы және математикаға деген танымдық қызығушылығын оятудағы рөлі айқындалған. Сонымен қатар, сабақ барысында әртүрлі әдістерді салыстыру, топтық талқылау және рефлексия жүргізу бойынша нақты педагогикалық ұсыныстар берілген.
Держатели документа:
ЗКУ
115.
Подробнее
74.262.21
Л 50
Лесова, Ш. Р.
Деңгейлік тапсырмалар жүйесінің құрылымы [Текст] / Ш. Р. Лесова // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 237-239.
ББК 74.262.21
Рубрики: Методика преподавания математики
Кл.слова (ненормированные):
Деңгейлік тапсырмалар -- Саралап оқыту -- Блум таксономиясы -- Жақын даму аймағы -- Ж. Қараев технологиясы -- Функционалдық сауаттылық -- Репродуктивті деңгей -- Шығармашылық деңгей -- Математикалық білім сапасы
Аннотация: Мақалада математика сабақтарында деңгейлік тапсырмаларды қолданудың әдістемелік негіздері мен оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудағы рөлі зерделенген. Автор Л.С. Выготскийдің «жақын даму аймағы» теориясы мен Б. Блумның таксономиясына сүйене отырып, оқушының ойлау қабілетін репродуктивті деңгейден шығармашылық деңгейге сатылап көтеру үдерісін талдайды. Жұмыста қазақстандық ғалым Ж. Қараевтың деңгейлеп саралап оқыту технологиясының ерекшеліктері мен оның математикалық білім сапасын арттырудағы тиімділігіне басымдық берілген. Зерттеу нәтижелері жеке тұлғаға бағытталған оқыту арқылы оқушылардың психологиялық жайлылығын қамтамасыз ету және дарынды балалардың әлеуетін ашу жолдарын айқындайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Л 50
Лесова, Ш. Р.
Деңгейлік тапсырмалар жүйесінің құрылымы [Текст] / Ш. Р. Лесова // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 237-239.
Рубрики: Методика преподавания математики
Кл.слова (ненормированные):
Деңгейлік тапсырмалар -- Саралап оқыту -- Блум таксономиясы -- Жақын даму аймағы -- Ж. Қараев технологиясы -- Функционалдық сауаттылық -- Репродуктивті деңгей -- Шығармашылық деңгей -- Математикалық білім сапасы
Аннотация: Мақалада математика сабақтарында деңгейлік тапсырмаларды қолданудың әдістемелік негіздері мен оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудағы рөлі зерделенген. Автор Л.С. Выготскийдің «жақын даму аймағы» теориясы мен Б. Блумның таксономиясына сүйене отырып, оқушының ойлау қабілетін репродуктивті деңгейден шығармашылық деңгейге сатылап көтеру үдерісін талдайды. Жұмыста қазақстандық ғалым Ж. Қараевтың деңгейлеп саралап оқыту технологиясының ерекшеліктері мен оның математикалық білім сапасын арттырудағы тиімділігіне басымдық берілген. Зерттеу нәтижелері жеке тұлғаға бағытталған оқыту арқылы оқушылардың психологиялық жайлылығын қамтамасыз ету және дарынды балалардың әлеуетін ашу жолдарын айқындайды.
Держатели документа:
ЗКУ
116.
Подробнее
Қуаныш, Қ. Г.
Болашақ маманның тұлғалық дамуына құзыреттілік ұғымының әсері [Текст] / Қ. Г. Қуаныш, У. А. Жангазиева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 21-29.
ББК 74
Рубрики: Образование
Кл.слова (ненормированные):
Тұлға -- студент -- білім беру -- жоғары білім -- құзыреттілік -- кәсіби құзыреттілік -- тұлғалық даму -- жоғары оқу орны -- кәсіби даму
Аннотация: Отандық білім беру жүйесін реформалаудың басым бағыты - бәсекеге қабілетті, өз бетінше шешім қабылдай алатын жоғары білікті мамандарды даярлау болып табылады. Қазіргі динамикалық қоғамда студенттердің тек теориялық базаны меңгеруі жеткіліксіз; олардан әлеуметтік қатынастардың жаңа жүйесіне тез бейімделу және өмірлік табысқа жету жолындағы икемділік талап етіледі. Осыған байланысты, соңғы жылдары жоғары мектепте білім алушылардың біліктілігін бағалауда құзыреттілік ұғымы орталық орынға ие болды. Мақалада заманауи жоғары мектеп жағдайында болашақ мамандардың тұлғалық және кәсіби өсуіне құзыреттілік тәсілдің тигізетін ықпалы қарастырылады. Автор білім беру нәтижелерін бағалаудағы жаңа парадигмаларды саралай отырып, студенттердің кәсіби ұтқырлығын дамытудағы жеке және әлеуметтік дағдылардың маңызын негіздейді. Зерттеу барысында құзыреттілік ұғымы пәнаралық тұрғыдан зерделеніп, оның маман иесінің ішкі әлеуетін іске асырудағы рөлі айқындалған. Жұмыстың негізгі түйіні ретінде құзыреттілік - бұл тек академиялық білім жиынтығы емес, тұлғаның өзгермелі ортада табысты қызмет етуіне мүмкіндік беретін кешенді қабілеті екендігі дәлелденеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жангазиева, У.А.
Қуаныш, Қ. Г.
Болашақ маманның тұлғалық дамуына құзыреттілік ұғымының әсері [Текст] / Қ. Г. Қуаныш, У. А. Жангазиева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 21-29.
Рубрики: Образование
Кл.слова (ненормированные):
Тұлға -- студент -- білім беру -- жоғары білім -- құзыреттілік -- кәсіби құзыреттілік -- тұлғалық даму -- жоғары оқу орны -- кәсіби даму
Аннотация: Отандық білім беру жүйесін реформалаудың басым бағыты - бәсекеге қабілетті, өз бетінше шешім қабылдай алатын жоғары білікті мамандарды даярлау болып табылады. Қазіргі динамикалық қоғамда студенттердің тек теориялық базаны меңгеруі жеткіліксіз; олардан әлеуметтік қатынастардың жаңа жүйесіне тез бейімделу және өмірлік табысқа жету жолындағы икемділік талап етіледі. Осыған байланысты, соңғы жылдары жоғары мектепте білім алушылардың біліктілігін бағалауда құзыреттілік ұғымы орталық орынға ие болды. Мақалада заманауи жоғары мектеп жағдайында болашақ мамандардың тұлғалық және кәсіби өсуіне құзыреттілік тәсілдің тигізетін ықпалы қарастырылады. Автор білім беру нәтижелерін бағалаудағы жаңа парадигмаларды саралай отырып, студенттердің кәсіби ұтқырлығын дамытудағы жеке және әлеуметтік дағдылардың маңызын негіздейді. Зерттеу барысында құзыреттілік ұғымы пәнаралық тұрғыдан зерделеніп, оның маман иесінің ішкі әлеуетін іске асырудағы рөлі айқындалған. Жұмыстың негізгі түйіні ретінде құзыреттілік - бұл тек академиялық білім жиынтығы емес, тұлғаның өзгермелі ортада табысты қызмет етуіне мүмкіндік беретін кешенді қабілеті екендігі дәлелденеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Жангазиева, У.А.
117.
Подробнее
83
Н 11
Нұрманова, М. С.
Түркі әдебиетіндегі сатираның жанрлық дербестігі мен эволюциясы [Текст] / М. С. Нұрманова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 63-68.
ББК 83
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
сатира -- күлкі -- әзіл-оспақ -- әзіл феномені -- зерттеу материалдары -- Түркі әдебиеті
Аннотация: Бұл мақала түрік фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеулерінің, әсіресе сатираға қатысты зерттеулердің саны мен сапасын бағалауға бағытталған. Біздің зерттеуіміз жан-жақты әзіл библиографиясын қамтамасыз етуді талап етпейді. Ол тиісті зерттеулер мен жарияланымдарды бағалауға негізделген. Бұл зерттеуде күлкінің табиғаты мен оның күлкі мен әзілден тыс атқаратын қызметтері қысқаша қарастырылып, соның ішінде түркі әлеміне назар аудара отырып, әзілге қатысты ғылыми зерттеулер мен жарияланымдар жүйелі түрде қарастырылады. Бұл зерттеудің негізгі мақсаттарының бірі – түркі тілдес халықтардың фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеуінде қолданылған нақты тақырыптар мен тәсілдерге тоқталу. Бұл зерттеудің материалды көлемі негізінен әртүрлі институттарда жүргізілген докторантура мен аспирантурадан, ғылыми жиналыстардың жарияланымдарынан және ғылыми негізделген басылымдарға, кітаптарға және мерзімдік мақалаларға басымдық беріледі. Белгілі бір тақырыптарға арналған зерттеулерді библиографиялық және библиографиялық сындар арқылы талдау қазіргі жағдайды түсінуге көмектеседі және болашақ зерттеулерге бағыт береді. Алынған зерттеу материалдары екі түрлі тәсіл арқылы талданған. Библиографиялық зерттеулердің мазмұны мен әдістемесі туралы ақпарат берілсе, басқа зерттеулер олардың библиографиялық дәйексөздері арқылы біздің зерттеуімізге негізінен енгізілді
Держатели документа:
ЗКУ
Н 11
Нұрманова, М. С.
Түркі әдебиетіндегі сатираның жанрлық дербестігі мен эволюциясы [Текст] / М. С. Нұрманова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 63-68.
Рубрики: Литературоведение
Кл.слова (ненормированные):
сатира -- күлкі -- әзіл-оспақ -- әзіл феномені -- зерттеу материалдары -- Түркі әдебиеті
Аннотация: Бұл мақала түрік фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеулерінің, әсіресе сатираға қатысты зерттеулердің саны мен сапасын бағалауға бағытталған. Біздің зерттеуіміз жан-жақты әзіл библиографиясын қамтамасыз етуді талап етпейді. Ол тиісті зерттеулер мен жарияланымдарды бағалауға негізделген. Бұл зерттеуде күлкінің табиғаты мен оның күлкі мен әзілден тыс атқаратын қызметтері қысқаша қарастырылып, соның ішінде түркі әлеміне назар аудара отырып, әзілге қатысты ғылыми зерттеулер мен жарияланымдар жүйелі түрде қарастырылады. Бұл зерттеудің негізгі мақсаттарының бірі – түркі тілдес халықтардың фольклорындағы әзіл-оспақ зерттеуінде қолданылған нақты тақырыптар мен тәсілдерге тоқталу. Бұл зерттеудің материалды көлемі негізінен әртүрлі институттарда жүргізілген докторантура мен аспирантурадан, ғылыми жиналыстардың жарияланымдарынан және ғылыми негізделген басылымдарға, кітаптарға және мерзімдік мақалаларға басымдық беріледі. Белгілі бір тақырыптарға арналған зерттеулерді библиографиялық және библиографиялық сындар арқылы талдау қазіргі жағдайды түсінуге көмектеседі және болашақ зерттеулерге бағыт береді. Алынған зерттеу материалдары екі түрлі тәсіл арқылы талданған. Библиографиялық зерттеулердің мазмұны мен әдістемесі туралы ақпарат берілсе, басқа зерттеулер олардың библиографиялық дәйексөздері арқылы біздің зерттеуімізге негізінен енгізілді
Держатели документа:
ЗКУ
118.
Подробнее
63
У 84
Утемис, Н. У.
ХХ ғасырдың I жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы: тарихи сабақтастықтар мен өзгерістер [Текст] / Н. У. Утемис, Б. С. Боранбаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 184-193
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Қаратөбе өңірі -- байларды тәркілеу -- ұжымдастыру -- кеңестік аграрлық саясат -- дәстүрлі мал шаруашылығы -- ашаршылық -- әлеуметтік құрылым -- демографиялық апат -- аймақтық тарих -- қуғын-сүргін
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-саяси және экономикалық даму ерекшеліктері аймақтық деректер негізінде талданады. Зерттеу барысында 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс, 1917-1920 жылдардағы қоғамдық-саяси өзгерістер, кеңестік биліктің орнығуы және 1928 жылғы әкімшілік реформалар кезеңіндегі қоғамдық үдерістер қарастырылды. Соналы болысындағы көтеріліс жергілікті халықтың отарлық саясатқа қарсылығының көрінісі ретінде бағаланып, оның өңірдің саяси белсенділігінің артуына тигізген ықпалы айқындалды. 1928 жылғы әкімшілік-аумақтық негізде қайта құру нәтижесінде Қаратөбе ауданы құрылып, кеңестік басқару жүйесіне енгізілді. Архив құжаттары мен статистикалық деректер негізінде ауданның демографиялық ахуалы, шаруашылық құрылымы, сауда айналымы мен әлеуметтік инфрақұрылымы сараланды. Мал шаруашылығының басымдығы, егіншіліктің нашар дамуы және кооперативтік жүйенің енгізілуі экономикалық трансформацияның негізгі бағыттарын көрсетті. 1928 жылғы байларды тәркілеу науқаны мен күштеп ұжымдастыру дәстүрлі шаруашылық жүйесін күйретіп, әлеуметтік жіктелуді күшейтті және ашаршылықтың алғышарттарын қалыптастырды. Сонымен қатар саяси қуғын-сүргін мен соғыс жылдарындағы демографиялық ахуал өңірдің дамуына ұзақ мерзімді зардап әкелді. Қаратөбе ауданы мысалында кеңестік аграрлық реформалардыңаймақтық деңгейдегі салдары ғылыми тұрғыда тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Боранбаева, Б.С.
У 84
Утемис, Н. У.
ХХ ғасырдың I жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы: тарихи сабақтастықтар мен өзгерістер [Текст] / Н. У. Утемис, Б. С. Боранбаева // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 184-193
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Қаратөбе өңірі -- байларды тәркілеу -- ұжымдастыру -- кеңестік аграрлық саясат -- дәстүрлі мал шаруашылығы -- ашаршылық -- әлеуметтік құрылым -- демографиялық апат -- аймақтық тарих -- қуғын-сүргін
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы Қаратөбе өңірінің әлеуметтік-саяси және экономикалық даму ерекшеліктері аймақтық деректер негізінде талданады. Зерттеу барысында 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс, 1917-1920 жылдардағы қоғамдық-саяси өзгерістер, кеңестік биліктің орнығуы және 1928 жылғы әкімшілік реформалар кезеңіндегі қоғамдық үдерістер қарастырылды. Соналы болысындағы көтеріліс жергілікті халықтың отарлық саясатқа қарсылығының көрінісі ретінде бағаланып, оның өңірдің саяси белсенділігінің артуына тигізген ықпалы айқындалды. 1928 жылғы әкімшілік-аумақтық негізде қайта құру нәтижесінде Қаратөбе ауданы құрылып, кеңестік басқару жүйесіне енгізілді. Архив құжаттары мен статистикалық деректер негізінде ауданның демографиялық ахуалы, шаруашылық құрылымы, сауда айналымы мен әлеуметтік инфрақұрылымы сараланды. Мал шаруашылығының басымдығы, егіншіліктің нашар дамуы және кооперативтік жүйенің енгізілуі экономикалық трансформацияның негізгі бағыттарын көрсетті. 1928 жылғы байларды тәркілеу науқаны мен күштеп ұжымдастыру дәстүрлі шаруашылық жүйесін күйретіп, әлеуметтік жіктелуді күшейтті және ашаршылықтың алғышарттарын қалыптастырды. Сонымен қатар саяси қуғын-сүргін мен соғыс жылдарындағы демографиялық ахуал өңірдің дамуына ұзақ мерзімді зардап әкелді. Қаратөбе ауданы мысалында кеңестік аграрлық реформалардыңаймақтық деңгейдегі салдары ғылыми тұрғыда тұжырымдалды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Боранбаева, Б.С.
119.
Подробнее
20.1
У 34
Ұзақбаев, М. Т.
Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ
У 34
Ұзақбаев, М. Т.
Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған Jurinea kirghisorum Janisch. түзетін өсімдік қауымдастықтарының ерекшеліктері [Текст] / М. Т. Ұзақбаев // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №1. - Б. 348-356.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Jurinea kirghisorum Janisch -- Asteraceae -- қауымдастықтар -- көпжылдық өсімдік -- борлы эндемиктері -- флористикалық талдау -- географиялық талдау -- экологиялық талдау -- ксерофиттер -- Қазақстан флорасы
Аннотация: Бұл мақалада эндемик түр – Jurinea kirghisorum Janisch. (Батыс Қазақстан облысының «Жасыл кітабына» енгізілген) түзетін үш өсімдік қауымдастығы қарастырылады. Қауымдастықтарға флористикалық, биоморфологиялық, экологиялық және географиялық талдаулар жүргізіліп, өсімдіктердің шаруашылық топтары анықталған. Зерттеу нәтижесінде қауымдастықтар құрамында астық тұқымдастар, күрделігүлділер және алабұталар тұқымдастарының басым екендігі анықталды. Тіршілік формалары бойынша көпжылдық поликарпты өсімдіктер, ал экологиялық топтар ішінде ксерофиттер басым. Зерттелген қауымдастықтардың доминантты түрі Asteraceae тұқымдасына, Jurinea туысына жататын Jurinea kirghisorum болып табылады. Аталған түрдің кальцефильді ксерофит екендігі және бор жыныстары жер бетіне шығып жатқан ашық сазды-карбонатты беткейлерде өсетіні анықталды. Түрдің табиғи ортаның өзгерістеріне жоғары сезімталдығы, сондай-ақ антропогендік жүктеменің, әсіресе мал жаюдың әсерінен популяциялар санының азаю қаупі бар екендігі көрсетілді. Осыған байланысты доминантты түр популяцияларын тұрақты мониторингтеу, оның табиғи мекен ету ортасын сақтау қажеттілігі негізделіп, түр мен оған тән қауымдастықтарды қорғаудың маңыздылығы атап өтілді.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 12, Результатов: 119