Электронный каталог

83
А 45

    Алаш руханиятының алдаспаны [Текст] // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 11 қаңтар. - №6. - Б. 1, 9.
ББК 83

Рубрики: әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Мұхтар Мұқанұлы Мағауин -- Қазақстанның халық жазушысы -- Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты -- Алаш руханиятының алдаспаны -- роман
Аннотация: Мұхит асып, суық хабар жетті... Алаш руханиятының алдаспаны, Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Мұхтар Мұқанұлы Мағауин 85 жасқа қараған шағында бақиға озыпты. Бұл қаралы хабар халқымыздың қабырғасын қайыстырып жіберді. Ұлы Абай топырағында туып-өскен жазушы жас күнінен-ақ тарихтың тар жол, тайғақ кешуінде есесі кетіп, еңсесі езілген ұлтының ұпайын түгендеуді өзінің өмірлік мұратына айналдырды. Ауылдағы кеудесі кең сарайдай көнекөз қариялардың, әсіресе туған атасы Мағауия ақсақалдың аузынан естіген ескінің есті сөздері өрелі өреннің ой-өрісін кеңейтіп, бала күнінен көрген-білген кеңес өкіметінің тұсындағы түрлі келеңсіздіктер намысын қайрағаны сөзсіз.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Ө-82
Өтениязов , С.
    Кекілбаев зерттеулеріндегі билер институтының ақиқаты [Текст] / С. Өтениязов // Qazaq adebieti . - 2024. - №38.- 27 қыркүйек. - Б. 1,6
ББК 83(5каз)

Рубрики: әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Әбіш Кекілбаев -- Уәлиханов -- Зиманов -- Төле би -- Әйтеке би -- Патша өкіметі -- Сырымбет батыр
Аннотация: Әбіш Кекілбаевтың қазақ тарихына қатысты зерт­теулерінде ерекше орын алатын тарихи тұлғаның бірі – Әйтеке би. Жалпы қазақ еліндегі билер институтының тарихын соңғы екі ғасырда көптеген ғалымдар зерт­теді. Солардың ішіндегі ең ірілерін айтсақ, ХІХ ғасырда Ш. Уәлиханов, ХХ ғасырда С. Зиманов болатын. Ал жазушы Әбіш Кекілбаев қазақ билеріне қатысты барлық деректі жан-жақты зерт­тегенін қазір біз мақтанышпен айтамыз. Төле биге қатысты көптеген шындықты ашқан оның осы көлемді зерт­теуі «Егемен Қазақстан» газетінің 1991 жылғы 23-қазандағы санында «Әйтеке би» деген тақырыппен жарық көрді.
Держатели документа:
БҚУ

83
И 50
Имаханбет, Р.
    Қастерлі құндылық [Текст] / Р. Имаханбет // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 1 ақпан. - №21. - Б. 6.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
«Қазақ» газеті -- Ахмет Байтұрсынұлы -- «Газета – халықтың көзі, құлағы һәм тілі»
Аннотация: ХХ ғасыр басында патшалық өкіметтің еркіндік пен теңдікке қиғаш әрекеттері және қазақ ұлтының атауын ресми қасақана бұрмалауы ел зиялыларының жалпыхалықтық ұлт баспасөзіне «Қазақ» ныспысын беруіне әсер етті. Бұл туралы Ахмет Байтұрсынұлы: «Аталы жұртымыздың, ауданды ұлтымыздың аруақты аты деп, газетамыздың есімін «Қазақ» қойдық» дегені мәлім. Ұлт ұстазы газеттің қоғам өмірінде атқарар айрықша қызметі мен мәніне тоқталып: «Газета – халықтың көзі, құлағы һәм тілі» деп ғасырлар сынына төтеп беретін даналық қалдырды.
Держатели документа:
БҚУ

63
Х 24
Хасан, С.
    Жеке пароход иеленген қазақ [Текст] / С. Хасан // Егемен Қазақстан. - 2026. - №10.- 16 қаңтар. - Б. 12.
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
ашылмаған аралдар -- уфа -- татар - башқұрт -- ауқатты -- байлығымен аты шыққан -- исмайылбек ахметкерейұлы -- қазақ меценаты -- жәңгір ханның немересі -- жеке пароход -- ханұрпағының кәсібі мен қызметі -- қаннан дарыған қайырымдылық
Аннотация: Уфаға барған іссапарымызда татар - башқұрт ауқаттылары арасынан байлығымен аты шыққан Исмайылбек Ахметкерейұлы есімді қазақ меценатының есімін кезіктірдік. Кеңес өкіметі құрылғанға дейін қазақтың небір байлары ғұмыр кешкені белгілі. Олардың бірі мал, енді бірі егін шаруашылығымен айналысты. Сауда - саттықты кәсіп етіп, ірі жер иеленуші ретінде аты шыққандары да кездесті. Сондай ауқатты қазақтың бірі Елабұға уезінің ( қазіргі Татарстан) ірі жер иеленушісі Исмайылбек Ахметкерейұлы еді. Ол сауда - саттықпен , жүк тасымалымен де шұғылданды. Исмайылбектің Пермь мен Уфа қалалары аралығында жүк таситын "Дина" деген жеке пароходы да болған екен.
Держатели документа:
БҚУ

Қамзабекұлы, Д.
    Ақаң және ұлт қаламгерлері [Текст] / Д. Қамзабекұлы // Егемен Қазақстан. - 2025. - №171.- 5 қыркүйек. - Б. 12.
ББК Тарих

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
руханият -- 5 қыркүйек -- бүгін - ахмет байтұрсынұлының туған күні -- ағартушы -- күрескер -- жаңа үкімет ұраны -- алаш зиялылыры -- патша өкіметі -- большевизм -- еңбекшіл қазақ
Аннотация: Болшевиктік өкіметпен мәмілеге келу туралы алғашқы ойын Ахмет Байтұрсынұлы 1919 жылы 3 тамызда Мәскеуде шығатын " Жизнь национальностей " газетінде жариялапты. Тығырықтан жол іздеген ой, ұсыныс қашанда оңай емес. " Төңкеріс және қазақтар", (Революция и киргизы ) атты мақаласында қайраикер Алаш пен большевизм арасындағы күрделі түйінді тарқатпақ болады. "Ақылға салайықшы, кімнікі дұрыс, кімнікі бұрыс?" деген ізгі пікірін ортаға салады. " Большевиктер қазақ қайраткерлерінің қызметін заңсыз деп тауып, әрқайсысының басын алғанға 25 мың рубльге дейін ақша тағайындады. Алаш Орда Орталық өкіметпен тікелей байланысқа шығып, келіссіз жүргізбек болды. ... Жобаға жауап болмады. Ол жоба кеңес өкіметі жариялаған " Ресей халықтарының құқы" Декларациясының шеңберінде жасаған еді. ...Біз әрі қарай не істеріміздіі білмедік", дейді Ақаң.
Держатели документа:
БҚУ

63
К 59
Қойгелді, М.
    Тұрар мен Жүсіп-қос халықтың ортақ тұлғалары [Текст] / М. Қойгелді // Egemen Qazaqstan. - 2026. - №67. - Б. 8.-10 сәуір.
ББК 63

Рубрики: Тарих.

Кл.слова (ненормированные):
Тұрар -- Жүсіп -- халық -- тұлға -- кеңес -- өкімет -- қазақ -- қырғыз
Аннотация: Мақала Тұрар мен Жүсіп-қос халықтың ортақ тұлғалары туралы.
Держатели документа:
БҚУ.