Электронный каталог

63.5
А 86
Артықбаев, Ж
    Қазақстан өзбектерінің тарихы [Текст] / Ж Артықбаев // Дәстүр. - 2018. - №1. - Б. 28-40
ББК 63.5

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
дәстүр -- этнография -- Қазақстан тарихы -- өзбек -- ассамблея -- қазақ хандығы -- салт -ғұрып -- Ұлы жібек жолы -- ежелгі түрік қағанаты -- сауда саттық
Аннотация: Сыр бойы өңірін ежелден бастап қазіргі уақытқа дейін мекендеп келе жатқан ертеде сарт, қазіргі күні өзбек атанып отырған этникалық қауымның тарихы жайында айтылған.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

71
О-71
Орынбаева, Ш
    Қазақ халқындағы әйел құқығы мәселесі Томирис [Текст] / Ш Орынбаева // Мәдениет. - 2018. - №6. - Б. 44-45
ББК 71

Рубрики: Мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
қазақ тарихы -- Томирис -- қазақ -- түрік тайпасы -- сақтар -- тарих -- әйел патшасы -- сақ ханшайымы -- мәдениет -- аңыз -- әйел құқығы
Аннотация: Томирис -Орта Азия мен Қазақстан түркілерінің арғы тегі болып саналатын сақтардың аты аңызға айналған патшайымы. Халқымыз қашанда қыз баланы, әйел жыныстыны ерекше қадірлеген, мақалада Томирис патшайымы туралы деректер берілген.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

63.3
Б 11
Аяған
    "Күңгірт заманнан" жеткен ұлы жазбаша ескерткіш [Текст] / Аяған // Мәдениет. - 2019. - №4. - Б. 7-10
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
шыңғыс хан -- ұлы жорықтар -- жаңа мемлекеттің құрылуы -- білгір шежірешілер -- түрік,парсы, қытай,,араб тіліндегі әдебиетті пайдаланып отырған
Аннотация: Мақалада Дешті Қыпшақ жерінде құрылған Алтын Орда мемлекетінің тарихы отандық тарих үшін де маңызы зор екендігі бүкіл түркітілдес ұлыстар дамудың ерекше кезеңін бастан өткізгендігі айтылады.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

85.31
Б 42
Бейсенбай, Б.
    Ұлы ғұлама,данышпан бабамыз Әбу Насыр әль-Фараби тағылымы хәм рухани жаңғыру [Текст] / Б. Бейсенбай, Ш Біләл // Педагогика және Психология. - 2020 маусым. - №2. - Б. 203-211
ББК 85.31

Рубрики: Өнер

Кл.слова (ненормированные):
рухани жаңғыру,толық адам,данышпан,асқар ұлы,таным сапасы,Отырар кітапханасы,түрік нәсілі,кади,мирас,ғибрат-нама,трактат
Аннотация: Әл-Фараби бабамыздың музыкаға қатысы,оның еңбектері терең пайымдалып,оның бұл салада бірінші ұстаз екендігі көрген-білген ғұлама ғалымдар еңбегі арқылы нақты көрсетілді.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ
Доп.точки доступа:
Біләл, Ш

Қасымбекова, Д. А.
    Химияны оқытудағы ақпараттық-коммуникативті технологиялар / Д. А. Қасымбекова, К. Түрік // Вестник Академии педагогических наук Казахстана. - 2019. - №4. - Б. 60-66
ББК 74.262.4

Рубрики: Методика преподавания химии

Кл.слова (ненормированные):
ақпараттық-коммуникативтік технология -- компьютерлік бағдарлама -- мультимедиа -- модельдеу -- бейорганикалқ химия -- hyperchem -- білім беру жүйесі
Аннотация: Мақалада білім беру жүйесінде химияны оқытудағы ақпараттық-коммуникативтік технологиялар және олардың ерекшелігі мен мүмкіншіліктері қарастырылған. Білім беруді ақпараттандыру үрдісі мектеп қызметінің барлық саласын қамтиды. Мектепте ақпараттық-коммуникативтік технологияларды қолдану оқушылардың білім беру үрдісіндегі кәсіби іскерліктерін айтарлықтай өзгертуге мүмкіндік береді. Педагогикалық қызметте ақпараттық-коммуникативтік технологияларды қолдану деңгейгі педагогтың ақпараттық құзыреттілігін дамытудың маңызды көрсеткіштерінің бірі болып табылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Түрік, К.

82
С 20
Сарбасов, Б. С.
    Көне түрік ескерткіштеріндегі фольклорлық мифтер [Текст] / Б. С. Сарбасов, Б. Д. Жұмақаева // әл-Фараби атындығы Қазақ ұлттық университеті хабаршы = Вестник КазНУ им. аль-Фараби. - Алматы, 2017. - №2. - Б. 98-101
ББК 82

Рубрики: Фольклор

Кл.слова (ненормированные):
тұрақты поэтикалық образдар -- космостық бейнелер -- әдеби көркемдік әдістер -- ежелгі наным-сенімдер -- космогониялық мифтер
Аннотация: Түркі ескерткіштеріндегі фольклорлық мифтер әдебиет саласының өзекті мәселелерінің біріне жатады. Себебі, бүгінгі таңда әлі толық зерттеле қойған жоқ. Бұрынғы ата-бабаларымыздың тұрмыс-тіршілігіне тірек болып, әдеби көркемдік әдістерін сақтаған. Айналадағы табиғат құбылыстар: күн, ай, жер, жұлдыз, тау, т.б. құбылыстарды киелі санаған. Космостық бейнелер бір кездері ертедегі адамдардың мифтік түсінігінен, келе-келе ауыз әдебиетінің тұрақты поэтикалық образдарына айналған. Бұл ғылыми мақалада негізінен түркі ескерткіштеріндегі фольклорлық мифтердің зерттелуіне талдау жасалып, олардың қаншалықты маңызды екені анықталады. Алдағы уақытта әлі де ашылмаған құнды дүниелер күтілуде
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Жұмақаева, Б.Д.

86
Ш 19
Шамахай, С.
    Шыңғысхан: тәңірлік сенім мен толеранттылық [Текст] / С. Шамахай, Ғ. Есім // Вестник КазНУ им. аль-Фараби = Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi. - Алматы, 2018. - №3(65). - Б. 53-67
ББК 86

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
Шыңғысхан -- тәңірлік -- шаманизм -- «Мәңгі Аспан» -- дін -- толеранттылық -- тарихи шығармасы -- Жамиғат ат тауарихы -- Түрік шежіресі -- Моңғолдың құпия шежіресі -- философия -- герменевтика
Аннотация: Мақалада көшпенділердің сонау шумерлер заманынан бері сабақтасып келе жатқан мыңдаған жылдар тарихы бар Тәңірлік дінінің ХІІІ ғасырдағы ахуалы мен Шыңғысхан ықпалымен Мәңгі Аспан (Тәңірі) ретінде даму ерекшелігі, оның жасаған діни-философиялық тұжырымы, дінге деген толерантты қатынасы жайлы талданады. Шыңғыс хан заманында моңғолдардың тәңірлік нанымына өзгерістер енгізілді. Мәселен, тәңірлік дінінде жұмақ пен тозақ ұғымдары болмады. Алайда олардың сауап жинауға талпынысы тек Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген Әулие Чан Чунның үгіттеуімен құдайлық іліммен байланысты туындады. Бұл кезеңде моңғолдардың діни көзқарасы өзінің биік шыңына жетіп, мәңгі аспанның монотеистік сенімін құрды. Шыңғыс хан тәңірлікті негізге ала отырып, Мәңгі Аспан (Тәңір) идеясын теория дәрежесінде қорытып, қолдана білді. Ол Көкте – Мәңгі Аспан (Тәңірі), Жерде – Қаған қағидасын қалыптастырды. Қағида бойынша Аспан (Тәңір) әлемдегі шексіз ерік, биліктің жалғыз Құдайы. Ол өзінің шапағатымен Қағанды қолдайды. Қаған тәңір атынан билік етіп, аспан жарлығын жер бетіне жүзеге асыруға міндетті. Қаған өз парасатының, харизмасының көмегімен аспан қалауына, шапағатына бөлене алады. Жоғарыда бір аспан тәңірі болса, жерде бір ғана қаған болуға тиіс. Яғни, моңғол ханы «Күн шығыстан күн батысқа дейінгі аспан астындағы барша елді басқаруға тиіс» – еді. Сонымен қатар, Шыңғысхан діни толеранттылықты ұстанды. Ол либералды заң нормаларын қалыптастырды. «Барлық діндер бірдей құрметке лайық, бірақ олардың бірде-бірі үстемдік ете алмайды» деген талап болды. Бұл талап Шыңғыс хан дүниеден өткен соң да, ұрпақтан-ұрпаққа сабақтасып, жалғасын тапты. Шыңғыс ханның кіші ұлы Толуйдың жұбайы ақын, мемлекеттің ірі саясаткері Сорқақтани бегім, Мөңке хан бұл ережені өз өмірінің қағидасы етеді. Мақалада Шыңғыс ханның тұжырымдары мен қағидаларын дәлелдеу үшін дереккөздер ретінде «Моңғолдың құпия шежіресі» атты тарихи шығармасы, Рашид ад диннің «Жамиғат ат тауарихы», Әбілғазы ханның «Түрік шежіресі», Шығыс және Батыс елдерінен Шыңғыс ханның арнайы шақыртуымен келген, оның көзі тірісінде кездесіп, жүздескен және кейінгі тақ мұрагерлерімен тікелей қарым-қатынаста болған әулие, ойшыл, қайраткер, саяхатшылардың (даостық монах Чан Чун, Елуй Чуцай, Пэн Дай мен Сюй Тин, монах Джовани дель Плано Карпини, елші Гильом де Рубрук, венециялық көпес Марко Поло) жол жазбалары алынды. Мақаланың мақсаты тәңірлік діннің Шыңғыс хан заманындағы дамуы мен өзгерісі, Шыңғыс ханның діни ұстанымы, сабақтастығы туралы деректер бойынша компаративистикалық, мәдени-философиялық талдау жасау. Талдау барысында Мәңгі Аспан (Тәңір) сеніміне қатысты тың ойлар мен пікірлер ұсынылды. Тақырыпты талдау барысында гуманитарлық және философиялық білімдерде кеңінен қолданылатын, тарихилық пен логикалықтың өзара байланысы, тарихи-компаративистикалық, абстрактылықтан нақтылыққа өту, жалпыдан жекеге өту, герменевтика іспетті тәсілдердің бірлігі қамтылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Есім, Ғ.

60.56
А 90
Асаубек, С. С.
    Латын әліпбиіне көшу: қазақ тілінің түпнұсқалығының ерекшелігі [Текст] / С. С. Асаубек // Вестник Казахского национального университета имени Аль-Фараби=Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi. - Алматы, 2018. - №1(64). - Б. 88-94. - ( Серия физическая)
ББК 60.56

Рубрики: Социология сфер общественной жизни

Кл.слова (ненормированные):
латын әліпбиі -- түпнұсқалығы -- тілдің идентификациясы -- тілдік код -- алфавит -- Қазақстан Республикасы -- Президенті -- Н.Ә. Назарбаев -- дискурс -- алфавит реформасы -- ұлттық құндылықтар
Аннотация: Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев Жолдауда латын әліпбиіне көшу туралы білім өзекті болды. Латын әліпбиіне көшудің академиялық дискурсы ұзақ уақыт бойы жалғасуда. Қазақстан қоғамының әртүрлі әлеуметтік топтары арасында қарама-қайшы әсер тудыратын, күрделі үрдіс болып табылады. Тәуелсіздік алғаннан кейін қазақстандық журналистер орыс алфавитінің негізінде қазақ әліпбиінен латын алфавитіне көшу бойынша жұмыстар жазды. Сол кезде кей ғалымдар көне түрік жазуын қолдаса, кейбіреулері Қытай, Моңғолия, Иран, Түркия, Ауғанстан мемлекеттерінде тұрып жатқан қандас бауырларымыздың араб жазуына негізделген қазақ жазуын қолданып жүргенін ескеріп, араб графикасына негізделген қазақ жазуын қолдаған болатын. Дегенмен де, сол кездің өзінде-ақ латын жазуына негізделген әліпбиді қолдағандар басымырақ болғаны жасырын емес. Қазақ тілін латын графикасына көшіру өркениетті елдердің қатарына кірудің жаңа векторы, қазақ тілінде дыбыстық жүйелерді анықтау және қазақ тілінің жазуынан артық сөздерді қысқарту. Латын әліпбиіне көшу қазақ халқының рухын дамытуға, оның өркендеуіне және болашақта біздің еліміздің жан-жақты дамуына ықпал етеді. Ең бастысы ұлттық жаңа әліпбиді оңтайлы енгізудің жолындағы Елбасымыздың сындарлы саясатының сәтті орындалуында. Төл тіліміздің мәртебесін көтеруге, тіл арқылы ұрпақтан ұрпаққа жетіп отыратын ұлттық құндылықтарымызды жаңғыртуға бағытталған әліпби реформасына деген халықтың оң көзқарасының қалыптасуында.
Держатели документа:
БҚМУ

83
А 90
Асқарова , Г. С.
    Замана жыршысы [Текст] / Г. С. Асқарова // БҚМУ Хабаршысы. - 2019. - №3. - Б. 247-252
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
түрікмен әдебиеті -- аударма -- жинақ -- заман шындығы -- философия -- дидактика -- лирика -- көркемдік шешім -- эллегия
Аннотация: Мақалада XVIII ғасырларда өмір сүрген түрікмен әдебиетінің классигі, данышпан ақын, қайраткер Мақтымқұлы Фрагидің шығармашылығы сөз етіледі. Мұнда алдымен өлеңдерінің басты тақырыптары жүйелі сараланып, ақын өмір сүрген заман шындығы, туған елдің азаттығы, достық, адамгершілік, бірлікке шақырған жалынды жырларының идеялық мұраты талдауға алынады. М.Фраги өлеңдерінің қазақ әдебиетінде аударылуы мен жариялануы да сөз етіледі. Мақтымқұлының әдебиет тарихындағы алар орны, шығармаларының басты идеясы мен ақындық ұстанымы жан-жақты зерделеніп, көркемдік шеберлігінің өзіндік ерешеліктері де әр қырынан ашып көрсетілді. Түрікмен әдебиетінің ХІХ ғасырдағы аты белгілі ақындарына Мақтымқұлы мұрасының белгілі дәрежеде ықпалы болғандығы да қарастырылады.
Держатели документа:
БҚМУ

63
Z99
Құрманалин, C. Б.
    Отаршылдық жағдайдағы қазақ-хиуа қатынастарының кейбір мәселелері (хіх ғ.) [Текст] / C. Б. Құрманалин // БҚМУ Хабаршысы. - 2019. - №3. - Б. 350-357
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Хиуа -- кіші жүз -- Ресей -- хандық -- отаршылдық -- батырлар -- азаттық -- көтеріліс
Аннотация: Мақала Қазақстанның отаршылдық жағдайындағы тарихына арналған. Автор қазақ елінің оңтүстіктегі көршісі ортаазиялық Хиуа хандығымен ХІХ ғасырдағы әртүрлі саяси, әскери қарым-қатынастарына тоқталады. «Қазақстанға ортаазиялық хандықтардың тек қана экспанциялық саясаты жүрді» делінген қағиданы біржақты тұжырымдау деп қабылдаған зерттеуші тарихи мәселені азаттық үшін күрестегі түрік халықтарының бірлігі контексінде қарастырады.
Держатели документа:
БҚМУ