База данных: Статьи ППС
Страница 132, Результатов: 1361
Сортировка недоступна
Кол-во результатов более 1000
Отмеченные записи: 0
1311.
Подробнее
28.04
Н 24
Намазова, А. Т.
Заманауи білім беру технологияларының синергиясы және генетиканы оқытудағы инновациялық тәсілдер [Текст] / А. Т. Намазова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 238-240.
ББК 28.04
Рубрики: Генетика
Кл.слова (ненормированные):
генетика -- тұқым қуалаушылық -- өзгергіштігі -- генетикалық сауаттылық -- молекулалық биология -- жоғары білім -- инновациялық оқыту -- кәсіби құзыреттілік -- геномдық зерттеулер -- ғылыми-зерттеу дағдылары
Аннотация: Мақалада заманауи білім беру жағдайында генетика пәнін оқытудың инновациялық тәсілдері қарастырылған. Генетиканың күрделі молекулалық және геномдық құрылымын меңгертуде интерактивті технологиялардың рөлі негізделеді. Автор «генетикалық сауаттылық» ұғымына кеңейтілген анықтама бере отырып, оның тек академиялық білім емес, сонымен қатар күнделікті өмірде саналы шешім қабылдауға (денсаулық, этика, экология) қажетті құзыреттілік екенін айқындайды. Жұмыс болашақ мамандардың сын тұрғысынан ойлау қабілетін дамытуға және ғылыми мәдениетті орнықтыруға бағытталған
Держатели документа:
ЗКУ
Н 24
Намазова, А. Т.
Заманауи білім беру технологияларының синергиясы және генетиканы оқытудағы инновациялық тәсілдер [Текст] / А. Т. Намазова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 238-240.
Рубрики: Генетика
Кл.слова (ненормированные):
генетика -- тұқым қуалаушылық -- өзгергіштігі -- генетикалық сауаттылық -- молекулалық биология -- жоғары білім -- инновациялық оқыту -- кәсіби құзыреттілік -- геномдық зерттеулер -- ғылыми-зерттеу дағдылары
Аннотация: Мақалада заманауи білім беру жағдайында генетика пәнін оқытудың инновациялық тәсілдері қарастырылған. Генетиканың күрделі молекулалық және геномдық құрылымын меңгертуде интерактивті технологиялардың рөлі негізделеді. Автор «генетикалық сауаттылық» ұғымына кеңейтілген анықтама бере отырып, оның тек академиялық білім емес, сонымен қатар күнделікті өмірде саналы шешім қабылдауға (денсаулық, этика, экология) қажетті құзыреттілік екенін айқындайды. Жұмыс болашақ мамандардың сын тұрғысынан ойлау қабілетін дамытуға және ғылыми мәдениетті орнықтыруға бағытталған
Держатели документа:
ЗКУ
1312.
Подробнее
26.82
К 93
Курпатов, А. М.
Приграничное расселение (обзор публикаций) [Текст] / А. М. Курпатов, С. И. Яковлева // Вестник ЗКУ. - 2025. - №4. - С. 330-350.
ББК 26.82
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
граница -- приграничные районы -- пограничные зоны -- приграничное расселение -- приграничные города -- приграничные сельские поселения
Аннотация: Представлен обзор литературы по вопросам развития расселения (населенных пунктов, ареалов и агломераций, полос и осей). Редкий сюжет междисциплинарных исследований. Выполнена тематическая систематизация преимущественно русскоязычных публикаций, основные темы представляют собой модель актуальных тем исследования. Цель исследования – доказать междисциплинарный характер исследований приграничного расселения с активным участием социально-экономической географии.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Яковлева, С.И.
К 93
Курпатов, А. М.
Приграничное расселение (обзор публикаций) [Текст] / А. М. Курпатов, С. И. Яковлева // Вестник ЗКУ. - 2025. - №4. - С. 330-350.
Рубрики: Физическая география
Кл.слова (ненормированные):
граница -- приграничные районы -- пограничные зоны -- приграничное расселение -- приграничные города -- приграничные сельские поселения
Аннотация: Представлен обзор литературы по вопросам развития расселения (населенных пунктов, ареалов и агломераций, полос и осей). Редкий сюжет междисциплинарных исследований. Выполнена тематическая систематизация преимущественно русскоязычных публикаций, основные темы представляют собой модель актуальных тем исследования. Цель исследования – доказать междисциплинарный характер исследований приграничного расселения с активным участием социально-экономической географии.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Яковлева, С.И.
1313.
Подробнее
28.1
T66
Tleuberdina, P.
Biodiversity of vertebrates and the development steppe spaces in the neopleistocene of Kazakhstan (Center Of Eurasia) [Текст] / P. Tleuberdina // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 351-357.
ББК 28.1
Рубрики: Палеонтология
Кл.слова (ненормированные):
Неоплейстоцен -- биоразнообразие -- палинофлора -- климатические условия -- степные пространства
Аннотация: В соответствии с целями данного исследования был рассмотрен процесс влияния изменений общих климатических условий на освоение степных пространств и на состав биоразнообразия ископаемых позвоночных в разные периоды эпохи неоплейстоцена на территории Казахстана. Для реконструкции палеосреды и климатических условий метод анализа данных о спорах и пыльце из разных фаций отложений позволил нам проследить, как менялась ландшафтно-климатическая ситуация в процессе формирования неоплейстоценовых отложений. На протяжении всего периода наблюдались колебания климата, выражавшиеся в наступлении ледниковых периодов в горах, а также в смягчении и частичном увлажнении климата. На равнинах увлажнение климата и похолодание в периоды оледенения гор были более выраженными. Этот процесс трансформации топографических и погодных условий также способствовал формированию экологических ниш, которые не только использовались для поддержания биоразнообразия животных, но и демонстрировали снижение видового разнообразия животных в течение каждого периода эпохи неоплейстоцена. В конце плейстоцена большинство мамонтовых животных вымерло (исключение составляли сайгаки, лоси, волки, лисы, бурые медведи и грызуны), которые сформировали позвоночных современной фауны.
Держатели документа:
ЗКУ
T66
Tleuberdina, P.
Biodiversity of vertebrates and the development steppe spaces in the neopleistocene of Kazakhstan (Center Of Eurasia) [Текст] / P. Tleuberdina // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 351-357.
Рубрики: Палеонтология
Кл.слова (ненормированные):
Неоплейстоцен -- биоразнообразие -- палинофлора -- климатические условия -- степные пространства
Аннотация: В соответствии с целями данного исследования был рассмотрен процесс влияния изменений общих климатических условий на освоение степных пространств и на состав биоразнообразия ископаемых позвоночных в разные периоды эпохи неоплейстоцена на территории Казахстана. Для реконструкции палеосреды и климатических условий метод анализа данных о спорах и пыльце из разных фаций отложений позволил нам проследить, как менялась ландшафтно-климатическая ситуация в процессе формирования неоплейстоценовых отложений. На протяжении всего периода наблюдались колебания климата, выражавшиеся в наступлении ледниковых периодов в горах, а также в смягчении и частичном увлажнении климата. На равнинах увлажнение климата и похолодание в периоды оледенения гор были более выраженными. Этот процесс трансформации топографических и погодных условий также способствовал формированию экологических ниш, которые не только использовались для поддержания биоразнообразия животных, но и демонстрировали снижение видового разнообразия животных в течение каждого периода эпохи неоплейстоцена. В конце плейстоцена большинство мамонтовых животных вымерло (исключение составляли сайгаки, лоси, волки, лисы, бурые медведи и грызуны), которые сформировали позвоночных современной фауны.
Держатели документа:
ЗКУ
1314.
Подробнее
20.1
B60
Biodiversity of the Altai region in the context of sustainable tourism development: experience of transboundary cooperation [Текст] / S. Zhumakan, Fang Han, A. Baizakova [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 406-419.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Алтайский край -- биоразнообразие -- устойчивое развитие -- туризм -- экотуризм -- трансграничное сотрудничество -- природное наследие -- охрана окружающей среды -- международное партнерство -- глобальное потепление -- экосистема
Аннотация: В статье анализируется современное состояние биоразнообразия Алтайского региона, а также роль туризма и основные направления исследований в его сохранении. Особое внимание уделяется воздействию экотуризма, природно-познавательного туризма и других форм туристской деятельности на природные экосистемы. В ходе исследования рассматривается эффективный опыт трансграничного сотрудничества со стороны Республики Казахстан, Российской Федерации, Китая и Монголии, подчеркивается значение инициатив по охране международных туристских дестинаций и реализации совместных программ. Авторы обосновывают, что внедрение принципов устойчивого туризма позволяет не только сохранять природные ресурсы, но и обеспечивать социально-экономическое развитие местных сообществ. Кроме того, применение комплексных подходов к управлению, проведение научного мониторинга и укрепление международного партнерства определяются как ключевые условия долгосрочного сохранения биоразнообразия Алтайского региона. Результаты исследования имеют практическое значение для управления трансграничными природными территориями и разработки стратегий устойчивого туризма.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Zhumakan, S.
Han, Fang
Baizakova, A.
Sekenuly, A.
Mazbayev, O.
B60
Biodiversity of the Altai region in the context of sustainable tourism development: experience of transboundary cooperation [Текст] / S. Zhumakan, Fang Han, A. Baizakova [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 406-419.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Алтайский край -- биоразнообразие -- устойчивое развитие -- туризм -- экотуризм -- трансграничное сотрудничество -- природное наследие -- охрана окружающей среды -- международное партнерство -- глобальное потепление -- экосистема
Аннотация: В статье анализируется современное состояние биоразнообразия Алтайского региона, а также роль туризма и основные направления исследований в его сохранении. Особое внимание уделяется воздействию экотуризма, природно-познавательного туризма и других форм туристской деятельности на природные экосистемы. В ходе исследования рассматривается эффективный опыт трансграничного сотрудничества со стороны Республики Казахстан, Российской Федерации, Китая и Монголии, подчеркивается значение инициатив по охране международных туристских дестинаций и реализации совместных программ. Авторы обосновывают, что внедрение принципов устойчивого туризма позволяет не только сохранять природные ресурсы, но и обеспечивать социально-экономическое развитие местных сообществ. Кроме того, применение комплексных подходов к управлению, проведение научного мониторинга и укрепление международного партнерства определяются как ключевые условия долгосрочного сохранения биоразнообразия Алтайского региона. Результаты исследования имеют практическое значение для управления трансграничными природными территориями и разработки стратегий устойчивого туризма.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Zhumakan, S.
Han, Fang
Baizakova, A.
Sekenuly, A.
Mazbayev, O.
1315.
Подробнее
28.693.36
M76
Mizsei, E.
Snake diversity and survey bias in Western Kazakhstan revealed by observed and modelled species richness [Текст] / E. Mizsei // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 420-430.
ББК 28.693.36
Рубрики: Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
степные экосистемы -- регионы с дефицитом данных -- пробелы в пространственной выборке -- экологическая пригодность -- сообщества рептилий -- моделирование распространения -- картирование биоразнообразия -- определение приоритетов сохранения
Аннотация: Понимание закономерностей биоразнообразия в малоизученных регионах имеет важное значение для эффективного планирования природоохранной деятельности. Западный Казахстан, несмотря на обширные степные и полупустынные районы обитания, остается недостаточно документированным с точки зрения разнообразия рептилий. В этом исследовании мы собрали все доступные данные о встречаемости змей, полученные из полевых исследований и онлайн-хранилищ биоразнообразия, чтобы провести первую комплексную оценку видового богатства и систематической выборки по всему региону. Мы зарегистрировали 16 видов змей из 1143 наблюдений, но пространственное распределение записей было крайне неравномерным: более 80% ячеек сетки не были обнаружены. В результате наблюдаемое разнообразие было ограничено небольшим числом хорошо обследованных мест, что создало фрагментарную картину регионального разнообразия. Чтобы дополнить эти закономерности, мы составили пространственно-точные прогнозы видового богатства, используя комплексные модели распределения видов для наиболее представленных таксонов. Прогнозируемое богатство выявило широкие области экологической пригодности, особенно в северных частях региона, выходящие далеко за пределы известных мест регистрации. Наблюдаемое и прогнозируемое богатство умеренно коррелировали, однако оба они были в значительной степени связаны с затратами на отбор проб, что указывает на постоянную погрешность данных. Выявляя экологически подходящие, но плохо обследованные районы, наши результаты определяют четкие приоритеты для будущих полевых работ и выявляют существенные пробелы в знаниях о герпетофауне Западного Казахстана
Держатели документа:
ЗКУ
M76
Mizsei, E.
Snake diversity and survey bias in Western Kazakhstan revealed by observed and modelled species richness [Текст] / E. Mizsei // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 420-430.
Рубрики: Герпетология
Кл.слова (ненормированные):
степные экосистемы -- регионы с дефицитом данных -- пробелы в пространственной выборке -- экологическая пригодность -- сообщества рептилий -- моделирование распространения -- картирование биоразнообразия -- определение приоритетов сохранения
Аннотация: Понимание закономерностей биоразнообразия в малоизученных регионах имеет важное значение для эффективного планирования природоохранной деятельности. Западный Казахстан, несмотря на обширные степные и полупустынные районы обитания, остается недостаточно документированным с точки зрения разнообразия рептилий. В этом исследовании мы собрали все доступные данные о встречаемости змей, полученные из полевых исследований и онлайн-хранилищ биоразнообразия, чтобы провести первую комплексную оценку видового богатства и систематической выборки по всему региону. Мы зарегистрировали 16 видов змей из 1143 наблюдений, но пространственное распределение записей было крайне неравномерным: более 80% ячеек сетки не были обнаружены. В результате наблюдаемое разнообразие было ограничено небольшим числом хорошо обследованных мест, что создало фрагментарную картину регионального разнообразия. Чтобы дополнить эти закономерности, мы составили пространственно-точные прогнозы видового богатства, используя комплексные модели распределения видов для наиболее представленных таксонов. Прогнозируемое богатство выявило широкие области экологической пригодности, особенно в северных частях региона, выходящие далеко за пределы известных мест регистрации. Наблюдаемое и прогнозируемое богатство умеренно коррелировали, однако оба они были в значительной степени связаны с затратами на отбор проб, что указывает на постоянную погрешность данных. Выявляя экологически подходящие, но плохо обследованные районы, наши результаты определяют четкие приоритеты для будущих полевых работ и выявляют существенные пробелы в знаниях о герпетофауне Западного Казахстана
Держатели документа:
ЗКУ
1316.
Подробнее
26.23
Z99
Іnfluеnсе оf fоg оn thе lеvеl оf аtmоsphеrіс pоllutіоn іn Еаst Kаzаkhstаn fоr thе pеrіоd 2014-2024 [Текст] / А. Аldаbеrgеnоvа, B. Kаpsаlyаmоv, N. Khаrlаmоvа [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 431-439.
ББК 26.23
Рубрики: Метеорология и климатология
Кл.слова (ненормированные):
туман -- городской туман -- Усть-Каменогорск -- атмосфера -- загрязнение -- синоптическая ситуация -- окружающая среда -- испарение воды -- водоем -- Иртыш -- токсичный воздух
Аннотация: В статье представлен пространственно-временной анализ повторяемости туманов по данным из Казахстана, в Восточно-Казахстанской области за период 2014-2024 гг. Также рассматривается влияние туманов на загрязнение воздуха в городах региона. Туманы в Восточном Казахстане наблюдаются в течение всего года. В холодное время года отмечается большое количество туманных дней. В Усть-Каменогорске туманы наблюдаются в X, XI и ІІ месяцах из двенадцати. Синоптические условия во время тумана включают в себя поле с низким градиентом, теплый сектор и центр высокого давления. Определенный процент (80%) приходится на синоптический период, в течение которого наблюдаются туманы. Во время туманов очень часто происходит загрязнение воздуха. Уровень загрязнения атмосферы снижается по направлению к юго-западной периферии антициклона. В случае тумана предельно допустимая концентрация часто определяется в первую очередь в соответствии с ПДК. Например, количество H2S (сероводорода) составляет почти половину всех примесей.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аldаbеrgеnоvа, А.
Kаpsаlyаmоv, B.
Khаrlаmоvа, N.
Іdrіshеvа, Zh.
Sеіkhаn, A.
Z99
Іnfluеnсе оf fоg оn thе lеvеl оf аtmоsphеrіс pоllutіоn іn Еаst Kаzаkhstаn fоr thе pеrіоd 2014-2024 [Текст] / А. Аldаbеrgеnоvа, B. Kаpsаlyаmоv, N. Khаrlаmоvа [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 431-439.
Рубрики: Метеорология и климатология
Кл.слова (ненормированные):
туман -- городской туман -- Усть-Каменогорск -- атмосфера -- загрязнение -- синоптическая ситуация -- окружающая среда -- испарение воды -- водоем -- Иртыш -- токсичный воздух
Аннотация: В статье представлен пространственно-временной анализ повторяемости туманов по данным из Казахстана, в Восточно-Казахстанской области за период 2014-2024 гг. Также рассматривается влияние туманов на загрязнение воздуха в городах региона. Туманы в Восточном Казахстане наблюдаются в течение всего года. В холодное время года отмечается большое количество туманных дней. В Усть-Каменогорске туманы наблюдаются в X, XI и ІІ месяцах из двенадцати. Синоптические условия во время тумана включают в себя поле с низким градиентом, теплый сектор и центр высокого давления. Определенный процент (80%) приходится на синоптический период, в течение которого наблюдаются туманы. Во время туманов очень часто происходит загрязнение воздуха. Уровень загрязнения атмосферы снижается по направлению к юго-западной периферии антициклона. В случае тумана предельно допустимая концентрация часто определяется в первую очередь в соответствии с ПДК. Например, количество H2S (сероводорода) составляет почти половину всех примесей.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Аldаbеrgеnоvа, А.
Kаpsаlyаmоv, B.
Khаrlаmоvа, N.
Іdrіshеvа, Zh.
Sеіkhаn, A.
1317.
Подробнее
26.35
К 21
Қаратомар жəне жоғарғы тобыл су қоймаларындағы 2017- 2024 жылдар аралығындағы оттегі режимінің денгейін мониторингілеу [Текст] / А. Ысқақ, К. А. Казбекова, А. М. Нурсеитова, С. А. Дарибаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 467-481.
ББК 26.35
Рубрики: Гидрология
Кл.слова (ненормированные):
Қаратомар су қоймасы -- Жоғарғы Тобыл су қоймасы -- санитарлық-экологиялық жағдайы -- су сапасы -- оттегі режимі -- еріген оттегі -- ОБТ -- су pН -- экологиялық мониторинг -- су сапасының класстары
Аннотация: Мақалада Қазақстан Республикасының Қостанай облысының аумағында орналасқан Қаратомар жəне Жоғарғы Тобыл су қоймаларының санитарлық-экологиялық жағдайын зерттеу нəтижелері келтірілген. Су организмдерінің тіршілік əрекетіне жəне өзін-өзі тазарту процестеріне əсер ететін су сапасының негізгі көрсеткіштерінің бірі ретінде оттегі режимін талдауға баса назар аударылады. Зерттеу 2017-2024 жылдар аралығындағы судың температурасы, сутегі көрсеткіші, еріген оттегінің мөлшері жəне оттегінің биохимиялық тұтынуы туралы деректерді зерттеді. Сынамаларды іріктеу жəне зертханалық талдау қолданыстағы нормативтік əдістемелерді сақтай отырып жүргізілді. Нəтижелер екі су қоймасының суы су объектілерін жіктеудің бірыңғай жүйесі бойынша сапаның I–III кластарына сəйкес келетінін көрсетті, ең үлкен өзгергіштік оттегінің биохимиялық тұтынуымен көрінеді. Зерттеу параметрлердің маусымдық жəне жылдық ауытқуларын анықтады жəне аймақтың су экожүйелерінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін тұрақты бақылаудың өзектілігін растады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ысқақ, А.
Казбекова, К.А.
Нурсеитова, А.М.
Дарибаева, С.А.
К 21
Қаратомар жəне жоғарғы тобыл су қоймаларындағы 2017- 2024 жылдар аралығындағы оттегі режимінің денгейін мониторингілеу [Текст] / А. Ысқақ, К. А. Казбекова, А. М. Нурсеитова, С. А. Дарибаева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 467-481.
Рубрики: Гидрология
Кл.слова (ненормированные):
Қаратомар су қоймасы -- Жоғарғы Тобыл су қоймасы -- санитарлық-экологиялық жағдайы -- су сапасы -- оттегі режимі -- еріген оттегі -- ОБТ -- су pН -- экологиялық мониторинг -- су сапасының класстары
Аннотация: Мақалада Қазақстан Республикасының Қостанай облысының аумағында орналасқан Қаратомар жəне Жоғарғы Тобыл су қоймаларының санитарлық-экологиялық жағдайын зерттеу нəтижелері келтірілген. Су организмдерінің тіршілік əрекетіне жəне өзін-өзі тазарту процестеріне əсер ететін су сапасының негізгі көрсеткіштерінің бірі ретінде оттегі режимін талдауға баса назар аударылады. Зерттеу 2017-2024 жылдар аралығындағы судың температурасы, сутегі көрсеткіші, еріген оттегінің мөлшері жəне оттегінің биохимиялық тұтынуы туралы деректерді зерттеді. Сынамаларды іріктеу жəне зертханалық талдау қолданыстағы нормативтік əдістемелерді сақтай отырып жүргізілді. Нəтижелер екі су қоймасының суы су объектілерін жіктеудің бірыңғай жүйесі бойынша сапаның I–III кластарына сəйкес келетінін көрсетті, ең үлкен өзгергіштік оттегінің биохимиялық тұтынуымен көрінеді. Зерттеу параметрлердің маусымдық жəне жылдық ауытқуларын анықтады жəне аймақтың су экожүйелерінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін тұрақты бақылаудың өзектілігін растады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ысқақ, А.
Казбекова, К.А.
Нурсеитова, А.М.
Дарибаева, С.А.
1318.
Подробнее
28.691.8
К 12
Қабдрахимов, Ə. А.
Батыс Қазақстан облысындағы адамғада улығы қауіпті өрмекшілердің биоэкологиялық ерекшеліктері [Текст] / Ə. А. Қабдрахимов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 509-518.
ББК 28.691.8
Рубрики: Членистоногие
Кл.слова (ненормированные):
Eresus kollari -- Allohogna singoriensis -- Latrodectus tredecimguttatus -- улы өрмекшілер -- Батыс Қазақстан облысы
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған улы өрмекшілердің үш түрі – Eresus kollari F.W. Rossi, 1846 (Eresidae), Allohogna singoriensis (Laxmann, 1770) (Lycosidae) жəне Latrodectus tredecimguttatus (P. Rossi, 1790) (Theridiidae) түрлерінің морфологиялық ерекшеліктері, экологиялық жағдайлары мен адамға тигізетін ықтимал қауіптілігі қарастырылған. E. kollari түрі – сирек кездесетін, негізінен ін ішінде тіршілік ететін, адамға агрессивтілігі төмен өрмекші. Оның шағуы жеңіл жергілікті реакциялармен сипатталады жəне адам өміріне айтарлықтай қауіп төндірмейді. А. singoriensis – өңірдің ең ірі өкілі, тарантулдар қатарына жатады. Бұл түр де адамға сирек қауіп төндіреді, уы ауырсыну мен ісік тудырғанымен, əдетте уланудың ауыр белгілерін бермейді. Ең қауіпті түр – L. tredecimguttatus (қарақұрт), оның уы нейротоксикалық əсер етіп, ауыр улануға жəне кей жағдайларда өлімге əкелуі мүмкін. Соңғы жылдары бұл түрдің Батыс Қазақстан облысында санының артуы мен ареалының кеңеюі, сонымен қатар елді мекендерге енуі байқалуда.
Держатели документа:
ЗКУ
К 12
Қабдрахимов, Ə. А.
Батыс Қазақстан облысындағы адамғада улығы қауіпті өрмекшілердің биоэкологиялық ерекшеліктері [Текст] / Ə. А. Қабдрахимов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 509-518.
Рубрики: Членистоногие
Кл.слова (ненормированные):
Eresus kollari -- Allohogna singoriensis -- Latrodectus tredecimguttatus -- улы өрмекшілер -- Батыс Қазақстан облысы
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан облысы аумағында таралған улы өрмекшілердің үш түрі – Eresus kollari F.W. Rossi, 1846 (Eresidae), Allohogna singoriensis (Laxmann, 1770) (Lycosidae) жəне Latrodectus tredecimguttatus (P. Rossi, 1790) (Theridiidae) түрлерінің морфологиялық ерекшеліктері, экологиялық жағдайлары мен адамға тигізетін ықтимал қауіптілігі қарастырылған. E. kollari түрі – сирек кездесетін, негізінен ін ішінде тіршілік ететін, адамға агрессивтілігі төмен өрмекші. Оның шағуы жеңіл жергілікті реакциялармен сипатталады жəне адам өміріне айтарлықтай қауіп төндірмейді. А. singoriensis – өңірдің ең ірі өкілі, тарантулдар қатарына жатады. Бұл түр де адамға сирек қауіп төндіреді, уы ауырсыну мен ісік тудырғанымен, əдетте уланудың ауыр белгілерін бермейді. Ең қауіпті түр – L. tredecimguttatus (қарақұрт), оның уы нейротоксикалық əсер етіп, ауыр улануға жəне кей жағдайларда өлімге əкелуі мүмкін. Соңғы жылдары бұл түрдің Батыс Қазақстан облысында санының артуы мен ареалының кеңеюі, сонымен қатар елді мекендерге енуі байқалуда.
Держатели документа:
ЗКУ
1319.
Подробнее
20.1
О-58
Өндіріс нысандарының Түркістан қаласының ауа сапасына əсерін бағалау [Текст] / Н. Ə. Əбдімүтəліп, Ə. З. Құралбай, Г. Б. Тойчибекова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 519-532.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан қаласы -- ауа сапасы -- өндіріс нысандары -- ластану -- мониторинг -- шығарындылар -- экологиялық қауіпсіздік
Аннотация: Мақалада Түркістан қаласындағы өндіріс нысандарының атмосфералық ауа сапасына тигізетін əсері жан-жақты зерттелінген. Қалада соңғы жылдары индустриялық дамудың қарқынды жүруі қоршаған ортаға, əсіресе ауа сапасына белгілі бір дəрежеде əсер еткені байқалды. Зерттеу барысында өндірістік кəсіпорындардан бөлінетін ластаушы заттар (шаң-тозаң, азот диоксиді, күкірт диоксиді, көміртек оксиді, ұшпа органикалық қосылыстар жəне т.б.) деңгейі өлшеніп, қолданыстағы экологиялық нормалармен салыстырылды. Сонымен қатар, қала аумағындағы атмосфералық ауаның санитарлық-гигиеналық жағдайы сарапталып, тұрғындардың денсаулығына əсер ету ықтималдығы бағаланды. Мақала нəтижелері өндірістік нысандарды экологиялық тұрғыдан реттеу, ауа сапасын бақылау жəне табиғатты қорғау шараларын жетілдіру бойынша нақты ұсыныстар əзірлеуге мүмкіндік берді. Бұл зерттеу Түркістан қаласының орнықты дамуына ықпал ететін маңызды ғылыми-тəжірибелік еңбек болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Əбдімүтəліп, Н.Ə.
Құралбай, Ə.З.
Тойчибекова, Г.Б.
Турметова, Г.Ж.
Койшиева, Г.Ж.
О-58
Өндіріс нысандарының Түркістан қаласының ауа сапасына əсерін бағалау [Текст] / Н. Ə. Əбдімүтəліп, Ə. З. Құралбай, Г. Б. Тойчибекова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 519-532.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан қаласы -- ауа сапасы -- өндіріс нысандары -- ластану -- мониторинг -- шығарындылар -- экологиялық қауіпсіздік
Аннотация: Мақалада Түркістан қаласындағы өндіріс нысандарының атмосфералық ауа сапасына тигізетін əсері жан-жақты зерттелінген. Қалада соңғы жылдары индустриялық дамудың қарқынды жүруі қоршаған ортаға, əсіресе ауа сапасына белгілі бір дəрежеде əсер еткені байқалды. Зерттеу барысында өндірістік кəсіпорындардан бөлінетін ластаушы заттар (шаң-тозаң, азот диоксиді, күкірт диоксиді, көміртек оксиді, ұшпа органикалық қосылыстар жəне т.б.) деңгейі өлшеніп, қолданыстағы экологиялық нормалармен салыстырылды. Сонымен қатар, қала аумағындағы атмосфералық ауаның санитарлық-гигиеналық жағдайы сарапталып, тұрғындардың денсаулығына əсер ету ықтималдығы бағаланды. Мақала нəтижелері өндірістік нысандарды экологиялық тұрғыдан реттеу, ауа сапасын бақылау жəне табиғатты қорғау шараларын жетілдіру бойынша нақты ұсыныстар əзірлеуге мүмкіндік берді. Бұл зерттеу Түркістан қаласының орнықты дамуына ықпал ететін маңызды ғылыми-тəжірибелік еңбек болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Əбдімүтəліп, Н.Ə.
Құралбай, Ə.З.
Тойчибекова, Г.Б.
Турметова, Г.Ж.
Койшиева, Г.Ж.
1320.
Подробнее
26.35
Т 11
Түркістан облысының аумағындағы гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті суларының сапасына экологиялық мониторинг жəне болжау [Текст] / З. А. Бұқарбай, Г. У. Бектуреева, А. Н. Тілеуберді, Р. Ж. Кожагалиева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 533-541.
ББК 26.35
Рубрики: Гидрогеология
Кл.слова (ненормированные):
жерүсті сулары -- гидрохимиялық талдау -- экологиялық мониторинг -- су сапасы -- экологиялық болжау -- Түркістан облысы -- гидрохимиялық көрсеткіштер
Аннотация: Мақалада Түркістан облысының жер үсті суларының гидрохимиялық көрсеткіштері негізінде олардың экологиялық жағдайына жүргізілген мониторинг пен су сапасын болжау нəтижелері баяндалған. Зерттеу 2023–2024 жылдар аралығындағы бақылау деректеріне сүйеніп, аймақтың негізгі су нысандарын – Сырдария, Келес, Арыс, Бадам, Ақсу, Бөген өзендері мен Шардара су қоймасын қамтыған. Талдау нəтижелері өзен суларының гидрохимиялық құрамының кеңістіктік жəне уақыттық тұрғыда айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Көптеген су нысандарында аммоний иондары, сульфаттар, магний, қалқыма заттар жəне жалпы фосфор концентрацияларының рұқсат етілген нормативтерден тұрақты түрде асып кететіні анықталды. Ең жоғары экологиялық тəуекелдер Келес пен Арыс өзендеріне тəн, ал Сырдария, Бөген жəне Шардара су қоймасы соңғы кезеңде су сапасының жақсарғанын байқатты. Ақсу өзені зерттеу кезеңі бойы жоғары сапалы сулар санатына (I класс) жатқызылды. Алынған нəтижелер антропогендік жүктемені азайту, ағынды суларды тазарту жүйелерін жетілдіру жəне бақылау желісін кеңейту бойынша кешенді шаралардың қажеттілігін көрсетеді. Жер үсті сулары сапасының болжамы қосымша табиғатты қорғау іс-шаралары болмаған кезде проблемалы учаскелерде тұрақсыздықтың сақталуын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұқарбай, З.А.
Бектуреева, Г.У.
Тілеуберді, А.Н.
Кожагалиева, Р.Ж.
Т 11
Түркістан облысының аумағындағы гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті суларының сапасына экологиялық мониторинг жəне болжау [Текст] / З. А. Бұқарбай, Г. У. Бектуреева, А. Н. Тілеуберді, Р. Ж. Кожагалиева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 533-541.
Рубрики: Гидрогеология
Кл.слова (ненормированные):
жерүсті сулары -- гидрохимиялық талдау -- экологиялық мониторинг -- су сапасы -- экологиялық болжау -- Түркістан облысы -- гидрохимиялық көрсеткіштер
Аннотация: Мақалада Түркістан облысының жер үсті суларының гидрохимиялық көрсеткіштері негізінде олардың экологиялық жағдайына жүргізілген мониторинг пен су сапасын болжау нəтижелері баяндалған. Зерттеу 2023–2024 жылдар аралығындағы бақылау деректеріне сүйеніп, аймақтың негізгі су нысандарын – Сырдария, Келес, Арыс, Бадам, Ақсу, Бөген өзендері мен Шардара су қоймасын қамтыған. Талдау нəтижелері өзен суларының гидрохимиялық құрамының кеңістіктік жəне уақыттық тұрғыда айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Көптеген су нысандарында аммоний иондары, сульфаттар, магний, қалқыма заттар жəне жалпы фосфор концентрацияларының рұқсат етілген нормативтерден тұрақты түрде асып кететіні анықталды. Ең жоғары экологиялық тəуекелдер Келес пен Арыс өзендеріне тəн, ал Сырдария, Бөген жəне Шардара су қоймасы соңғы кезеңде су сапасының жақсарғанын байқатты. Ақсу өзені зерттеу кезеңі бойы жоғары сапалы сулар санатына (I класс) жатқызылды. Алынған нəтижелер антропогендік жүктемені азайту, ағынды суларды тазарту жүйелерін жетілдіру жəне бақылау желісін кеңейту бойынша кешенді шаралардың қажеттілігін көрсетеді. Жер үсті сулары сапасының болжамы қосымша табиғатты қорғау іс-шаралары болмаған кезде проблемалы учаскелерде тұрақсыздықтың сақталуын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұқарбай, З.А.
Бектуреева, Г.У.
Тілеуберді, А.Н.
Кожагалиева, Р.Ж.
Страница 132, Результатов: 1361