Электронный каталог

42.112
Э 40

    Эколого-экономическая оценка прямого посева озимой пшеницы в Южном Казахстане [Текст] / С. Д. Туребаева, Д. А. Сыдык, Б. А. Мурзабаев [и др.] // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 570-585
ББК 42.112

Рубрики: Зерновые культуры

Кл.слова (ненормированные):
озимая пшеница -- прямой посев -- богарное земледелие -- Южный Казахстан -- засушливые условия -- азотные удобрения -- фосфорные удобрения -- минеральное питание -- микроудобрения -- стимуляторы роста -- почвенная влага -- плодородие почвы -- урожайность -- продуктивность -- вегетационный период
Аннотация: В засушливых условиях богарные системы прямого посева могут снижать урожайность из-за дефицита влаги и питания. В 2024-2025 гг. в Южном Казахстане оценены 8 вариантов внесения азотных и фосфорных удобрений при прямом посеве озимой пшеницы. Почва эффективно удерживает влагу, обеспечивая развитие растений в критические фазы. Фосфор ускорял созревание зерна, а фосфор + азот продлевали вегетацию. Без удобрений снижается продуктивность и эффективность использования ресурсов, тогда как стимуляторы роста + микроудобрения повышают рациональность использования плодородия. Оптимизация питания растений с учётом их особенностей повышает устойчивость производства озимой пшеницы в засушливых условиях Южного Казахстана
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Туребаева, С.Д.
Сыдык, Д.А.
Мурзабаев, Б.А.
Абсатова, Б.А.
Махатов, Ж.Б.
Жаппарова, А.А.
Жумагалиев, И.К.

28.080(5Қаз)
Б 34

    Баялдыр қалдық қоймасына жиналған, түсті металл кендерін байытуынан қалған техногендік қалдықтардың қоршаған ортаға əсерінің тəуекелдерін басқаруды модельдеу [Текст] / А. Е. Донаев, А. С. Колесников, Г. С. Кенжибаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 586-596
ББК 28.080(5Қаз)

Рубрики: Қазақстанның жалпы экологиясы

Кл.слова (ненормированные):
Баялдыр қалдық қоймасы -- Кентау -- Түркістан облысы -- байыту қалдықтары -- түсті металдар -- өндірістік қалдықтар -- қоршаған ортаның ластануы -- экологиялық тәуекел -- тәуекелдерді басқару -- оқиғалар ағашы -- экологиялық модельдеу -- мырыш -- қорғасын -- кремний диоксиді -- шаңдану -- шаңды басу -- гидросуару -- пульсациялық желдету -- қалдықтарды қайта өңдеу -- құрылыс материалдары -- қоршаған ортаны қорғау
Аннотация: Мақалада Баялдыр қалдық қоймасында (Кентау қ. жəне Баялдыр кентіне жақын, Түркістан облысы, Қазақстан) жиналған түсті металдар кендерін байыту қалдықтарының өңірдің қоршаған ортасына əсері кезіндегі тəуекелдерді басқаруды жүйелі талдау жəне модельдеу нəтижелері келтірілген. Қалдықтардың химиялық жəне фазалық құрамы (мырыш мөлшері ~3.77%, қорғасын ~4.47%, кремний диоксиді 54.06%) туралы мəліметтер негізінде «оқиғалар ағашының» абстактілі моделі құрылып, қоршаған орта компоненттерінің тозу қаупіне сапалық жəне сандық талдау жүргізілді. Бастапқы оқиғалардың минималды өткізу жəне кесу комбинациясы анықталды, негізгі оқиғаның ықтималдығын екі жолмен сандық бағалау жүргізілді (кезең-кезеңмен есептеу жəне минималды өткізу комбинация əдісі). Қоршаған ортаның кешенді ластану ықтималдығы 78.15% құрайтыны анықталып, қоршаған ортаға қатысты қауіптің критикалық деңгейін көрсетті. Шаң басудың аралас əдісі (пульсациялық желдетумен ұсақ дисперсті гидро суару) жəне түсті металдарды ілеспе алу арқылы құрылыс материалдарын өндіруде байыту қалдықтарын кешенді қайта өңдеу технологиясын қамтитын тəуекелдерді азайту бойынша ұсыныстар əзірленді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Донаев, А.Е.
Колесников, А.С.
Кенжибаева, Г.С.
Мамитова, А.Д.
Куракбаева, С.Д.
Колесников, О.Г.
Гаппаров, Ж.У.
Колесникова, В.А.
Жумагалиев, И.К.

85.313(5Кир)
K70
Kolbaeva, M. K.
    Zataevich Alexander Viktorovich and kyrgyz folk oral art and music [Текст] / M. K. Kolbaeva // Bulletin WKU. - 2026. - №2. - Р. 597-601
ББК 85.313(5Кир)

Рубрики: Музыкальная культура Кыргызстана

Кл.слова (ненормированные):
Александр Викторович Затаевич -- кыргызская народная музыка -- кыргызское устное народное творчество -- музыкальный фольклор -- этномузыковедение -- народные песни -- инструментальные наигрыши -- эпос «Манас» -- традиционная музыкальная культура -- культурное наследие
Аннотация: В статье обсуждается вклад музыканта и этнографа Александра Затаевича в кыргызское музыковедение. Его работы, такие как» 1000 песен киргизского народа «(1925),» 250 киргизских произведений и кюев " (1934), включают киргизские инструментальные мелодии и песни. А. Затаевич был одним из первых, кто записал киргизские инструментальные мелодии и песни и опубликовал их вместе с нотами в вышеупомянутых произведениях. Анализируя собранные ученым материалы, их ценность прежде всего в том, что они содержат мелодии эпоса «Манас», «Семетей», небольшие эпосы и народные стихи, такие как «Кожожаш», «Мендерман», "Гульгааки", инструментальные мелодии Карамольдо, Мураталы, легендарного Музуке, Кетбука, Арстанбек, Токтогул, Бугачи, аспаптық и отметим, что он записывает и переносит в наше время других поэтов-импровизаторов, а также мелодии выдающихся киргизских музыкантов того времени
Держатели документа:
ЗКУ

74.268.5
P96

    Psychological and pedagogical aspects of the integration of fine arts into the training program for social educators [Текст] / Y. N. Ohanova, E. A. Imanbakiev, J. A. Shazhabaeva, K. S. Ibraeva // Bulletin WKU. - 2026. - №2. - Р. 602-612
ББК 74.268.5

Рубрики: Методика преподавания искусства

Кл.слова (ненормированные):
художественное образование -- обучение искусству -- методика преподавания искусства -- нравственное воспитание -- доступность образования -- инклюзивное образование -- цифровые технологии -- мультикультурализм -- креативность -- художественные ценности -- устойчивое образование -- оценивание -- творческий процесс -- преподаватель искусства -- фасилитатор -- образовательные стратегии
Аннотация: Художественное образование играет решающую роль в формировании характера и навыков учащихся. В данном исследовании определены и проанализированы девять ключевых проблем художественного образования: мораль, доступность, технологическое развитие, мультикультурализм, креативность, художественные ценности, устойчивость, оценка и роль учителей. Каждая проблема анализируется вместе с соответствующими стратегиями решения проблем, включая интеграцию моральных ценностей в учебную программу по искусству, инклюзивные программы для устранения пробелов в доступе и использование технологий в обучении искусству. Кроме того, в статье подчеркивается важность мультикультурной учебной программы, целостного подхода к преподаванию искусства и оценки, основанной на творческом процессе. Описана роль учителей как фасилитаторов и наставников для поддержки инклюзивного и творческого обучения искусству. Методы, использованные в этом исследовании, включают обзор литературы и контент-анализ различных соответствующих источников. Результаты показывают, что при внедрении соответствующих стратегий художественное образование может стать более актуальным и устойчивым, обеспечивая значимый образовательный опыт для всех учащихся. Ожидается, что эта статья поможет преподавателям искусства разработать более эффективные подходы к обеспечению устойчивого и значимого опыта художественного образования.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ohanova, Y.N.
Imanbakiev, E.A.
Shazhabaeva, J.A.
Ibraeva, K.S.

85.313(5Каз)
М 91
Мусагулова, Г. Ж.
    Современное состояние эстрады Казахстана: к вопросу отражения национальной специфики [Текст] / Г. Ж. Мусагулова, Е. Х. Дюсебаев, Е. Р. Ишмухамедов // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 613-621
ББК 85.313(5Каз)

Рубрики: Музыкальная культура Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
культурная политика -- код нации -- модернизация общества -- духовные ценности -- эстрадная музыка -- традиционное и современное искусство -- социальная среда -- возрождение -- менталитет
Аннотация: В этой статье авторы предлагают трактовать разнообразие истории развития музыкального искусства как целостной системы этнонациональных измерений, а более глубокое проникновение в музыкальную культуру казахского этноса является основной идеей. Сохранение культурного наследия народа должно решаться способом инклюзивного подхода. В статье особо упоминается профессионализм исполнителя и способность слушателя к восприятию. Вместе с тем, здесь раскрыты особенности представленного направления в тесной связи с непреходящими ценнностями общества, заключающимися в социально-психологической функциональности, в творческих процессах и музыкальной описательности
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Дюсебаев, Е.Х.
Ишмухамедов, Е.Р.

85.313(2Тат)
М 92
Мухамбетжанова, А. А.
    Татар халықтарының музыкалық фольклоры мен ғұрыптарын зерттеу мəселелері [Текст] / А. А. Мухамбетжанова // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 622-640
ББК 85.313(2Тат)

Рубрики: Татар халқының музыкалық мәдениеті

Кл.слова (ненормированные):
татар музыкалық фольклоры -- татар халқы -- этномузыкатану -- этнография -- дәстүрлі музыка -- музыкалық мәдениет -- түркі халықтары -- қазақ музыкалық мұрасы -- ноғай музыкалық мұрасы -- тұрмыс-салт жырлары -- бесік жыры -- балалар әндері -- ғұрыптық музыка -- Астрахань татарлары -- ноғай-қыпшақ мәдениеті -- музыкалық дәстүр -- импровизация
Аннотация: Бұл мақалада татар халқының музыкалық фольклоры мен салт-дəстүрлері этномузыкалық жəне этнографиялық тұрғыдан қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – татар музыкалық мəдениетінің жанрлық ерекшеліктерін анықтап, оның түркі халықтарының, əсіресе қазақ жəне ноғай халықтарының дəстүрлі музыкалық мұрасымен байланысын салыстырмалы əдіс арқылы талдау. Зерттеу барысында тарихи-этнографиялық деректер, музыкалық-фольклорлық материалдар жəне экспедициялық жазбалар пайдаланылды. Мақалада татарлардың тұрмыс-салт жырлары, жоқтау дəстүрлері, бесік жырлары, балалар əндері, тақмақтар, сондай-ақ үйлену жəне жерлеу рəсімдеріндегі музыкалық үлгілер талданады. Сонымен қатар Астрахань татарларының музыкалық фольклоры, олардың диалектілік ерекшеліктері мен ноғай-қыпшақ мəдени кеңістігімен байланысы қарастырылады. Зерттеу барысында татар əуендерінің поэтикалық-музыкалық құрылымы, ладтық жəне ырғақтық ерекшеліктері, орындаушылық дəстүрлері мен импровизациялық сипаты сипатталады. Еңбекте татар хореографиялық фольклоры да қарастырылып, «Кияусы», «Акчатыр» сияқты ғұрыптық билердің мазмұны, құрылымы жəне əлеуметтік-мəдени қызметі талданады. Сонымен қатар мерекелік дəстүрлер, ұлттық тағамдар, шай ішу мəдениеті, үйлену рəсімдері жəне диаспора жағдайында сақталған этномəдени тəжірибелер сипатталады. Зерттеу нəтижесінде татар музыкалық фольклорының көне қабаттары салт-дəстүрлік рəсімдерде сақталғаны жəне оның түркі халықтарының ортақ мəдени негізімен тығыз байланыста дамығаны анықталды. Сондай-ақ қазіргі жаһандану жағдайында татар музыкалық жəне хореографиялық мұрасын сақтау, жүйелеу жəне ғылыми тұрғыдан зерттеу этномузыкатану ғылымының маңызды бағыттарының бірі екендігі көрсетілді. Сонымен, татар этностарының музыкалық фольклоры халықтың тарихи жолын, дəстүрін, дүниетанымын көрсететін маңызды мəдени мұра болып табылады. Оны зерттеу ұлттық бірегейлік пен мəдениетаралық байланыстардың қалыптасу ерекшеліктерін анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге, бұл дəстүрлерді сақтау жүйелі зерттеуді, мəдени бастамаларды қолдауды, білімді жаңа ұрпаққа жеткізуді қажет етеді.
Держатели документа:
ЗКУ

82 (5Қаз)
Н 42
Негимов , С.
    Ғибратқа толы жазбалар [Текст] / С. Негимов // Egemen Qazaqstan . - 2026. - 24 тамыз. - №158. - Б. . 7.
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: фольклортану

   фольклористика

Кл.слова (ненормированные):
ғани ментайұлы қари -- елтанушы -- ой өрісінде -- қазақстаныммен мақтанамын
Аннотация: Ұлы даланың даналығымен, тарихи һәм әдеби білімімен мұздай қаруланған Ғани Қариннің «Ой өрісінде» (Алматы, «Қазына», 2025 жыл) атты кітабымен таныстық. Еңбек тағылымы кемел, кестелі ұлағатқа толы.
Держатели документа:
БҚУ

66 (5Қаз)
Л 11

    Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлаудың қорытындылары туралы хабар [Текст] // Egemen Qazaqstan. - 2026. - 26 тамыз. - №160. - Б. . 4.
ББК 66 (5Қаз)

Рубрики: Саясат

   Политика

Кл.слова (ненормированные):
құрылтай -- біртұтас жалпыұлттық сайлау -- 7 саяси партия -- дауыс беру
Аннотация: 2026 жылғы 25 тамызда біртұтас жалпыұлттық сайлау округінің аумағы бойынша пропорциялы өкілдік жүйесі негізінде сайланатын Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаттарын сайлау өтті.
Держатели документа:
БҚУ

82 (5Қаз)
Ж 11
Әлиман, Ж.
    Аққу кейіпті ақын [Текст] / Ж. Әлиман // Egemen Qazaqstan. - 2026. - 26 тамыз . - №160. - Б. . 9.
ББК 82 (5Қаз)

Рубрики: фольклор

   фольклористика

Кл.слова (ненормированные):
марфуға айтқожина -- ақын -- жазушы -- өлең -- шығармалар
Аннотация: Қазақ әдебиетіне із салған ақын-жазушы әйелдер аз емес. Солардың арасынан кімді атар едіңіз дегенде, бір-бір биікке айналған айтулы есімдер ішінен шоқтығы биігі – ақын Марфуға Айтқожина екеніне ешкімнің таласы жоқ. Кейінгі жарты ғасырдан астам уақыт төңірегінде қазақ халқымен бірге жасап келе жатқан өнер иесінің есімі ел құлағына сіңісті, сана-сезіміне орнықты демеске қоймайды.
Держатели документа:
БҚУ

Кенжеғалиева , Г.
    "Қасиетті де қасіретті Бөкей ордасы" [Текст] / Г. Кенжеғалиева // ORAL ONIRI . - 2026. - 11 қыркүйек. - №74. - Б. . 5.
ББК 76 (5Қаз)

Рубрики: средство массовый информации

   Бұқаралық ақпарат құралы

Кл.слова (ненормированные):
рысбеков тұяқбай зейітұлы -- ашылу салтанаты -- атамекен өнер ордасы -- қасиетті де қасіретті бөкей ордасы -- монография -- тарихшылар -- қайыржан меңдіғалиев -- кенесары нұршин
Аннотация: Сәрсенбі күні Оралдағы "Атамекен" өнер ордасында тарих ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының құрметті академигі Тұяқбай Зейітұлы Рысбековтің "Қасиетті де қасіретті Бөкей ордасы" атты монографиясының тұсаукесері өтті.
Держатели документа:
БҚУ