Электронный каталог

83
Т 19
Тарази, Ә.
    Нұрғиса Біртуар өнер тұлғасы өмірінің белгісіз беттері [Текст] / Тарази // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 1 сәуір. - № 60. - Б. 6
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Нұрғиса -- мақала -- жазушылар -- ақын күмбезі -- жыр алыбы -- 154 жылдық -- жұмбақ үн
Аннотация: Бұл әңгімені жазуға талай рет оқталдым. Отырып та көрдім, ақ қағаз бен қара қаламды әурелеп те көрдім. Бірақ ештеңе өнбеді. Таңғалдым. Неліктен? Нұрғиса ағамен он сегіз жыл бойы араласқан едім. Күндіз-түні десе де болғандай. Мен білмейтін сыры қалмаған сияқты еді. Менсіз дастарқан басына отырмайтын. Шақырып алатын немесе өзі келетін.
Держатели документа:
БҚУ

63
Қ 18
Қамбар , Г.Ү.
    Ортағасырлық Тараздың архитектуралық ескерткіштері: олардың зерттелу тарихы мен мəдениеттегі орны [Текст] / Г.Ү. Қамбар // ULY DALA MURASY. - 2025. - №1. - Б. 64-70
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Тараз -- монш -- мəдениет -- архитектура -- қыш құбырлар
Аннотация: Тараз ертеден келе жатқан отырықшы мəдениеттің ірі орындарының бірі. Оның тіршілігі Ұлы Жібек жолымен байланысты болып, орта ғасырда ірі мəдени орталыққа айналған. Жəне Қарахан династиясы дəуірінде кемеліне келген. Қарахан дəуірінен қалған қала орындары, ғасыр ескерткіштеріне жататын архитектуралық ескерткіштер мен қоғамдық орындар соның айқын дəлелі. Бүгінгі таңға дейін археологиялық қазба жұмыстары барысында екі ортағасырлық монша табылды. Олардың құрылысы XI–XII ғасырлармен мерзімделеді. Моншалар тек гигиеналық қызмет атқарумен ғана шектелмей, қоғамдық өмірдің маңызды орталығы болған.
Держатели документа:
БҚУ

74
З-94
Зулпыхар, Ж.Е.
    Интеллектуалды оқыту жүйесін жобалау принциптері: педагогикалық перспектива [Текст] / Ж.Е. Зулпыхар, А.Н. Есіркеп, М. А. Галимжанова, С.А. Нургалиева // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 31-41
ББК 74

Рубрики: Білм беру

Кл.слова (ненормированные):
интеллектуалды оқыту жүйесі -- архитектуралық моделі -- жобалау -- педагогикалық принциптер -- жасанды интеллект
Аннотация: Мақалада педагогикалық тұрғыдан тиімді интеллектуалды оқыту жүй-елерін жобалауға қажетті принциптер мен архитектуралық негіздерге талдау жасалынған. Зерттеудің өзектілігі дәстүрлі оқыту әдістерінен цифрлық және ин-теллектуалды оқыту платформаларына құру қажеттілігімен негізделеді және пе-дагогикалық принциптерді біріктірудің маңыздылығын атап көрсетеді. Зерттеу мақсаты – интеллектуалды оқыту жүйесін жобалауда педагогикалық негізделген архитектуралық модельді әзірлеу және оның негізгі құрамдас бөліктерін сипаттау. Әрбір қабат жүйенің әрі технологиялық, әрі педагогикалық тұрғыдан дұрыс бо-луын қамтамасыз ету үшін жасалған. Зерттеу жұмысы конструктивистік, бихевио-ристік және когнитивистік теорияларға сүйене отырып, құрылымдық талдау және коммуникациялық әдістер арқылы жүзеге асырылды. Информатика мұғалімдерін даярлау және олардың біліктілігін арттыру саласы интеллектуалды жүйелердің барлық мүмкіндіктерін көрсетуге қолайлы орта ретінде таңдалды. Зерттеу нәти-жесінде пайдаланушы интерфейсі қабаты, қолданбалы қабат, интеллектуалды қа-бат, деректер қабаты, интеграциялық қабат және инфрақұрылымдық қабаттардан тұратын интеллектуалды оқыту жүйесінің архитектуралық моделі ұсынылды.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Есіркеп, А.Н.
Галимжанова, М. А.
Нургалиева, С.А.

81
Р 93
Рысқұлов, М.A.
    Фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан оқыту – оқушылардың шешен сөйлеу қабілетін дамытудың негізі [Текст] / М.A. Рысқұлов // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 128-138
ББК 81

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
фразеологизм -- когнитивті -- шешен сөйлеу -- дағды -- дүниетаным -- ұлт-тық код -- аялық білім
Аннотация: Бүгінгі таңда «Қазақ тілі» сабақтарында оқушылардың сөйлеу дағдыла-рын жетілдіруге ерекше мән беріліп отыр. Соған сәйкес оқытудың әдіс-тәсілдері жетілдіріліп, білім сапасын жақсартудың жолдары іздестірілуде. Осыған байланы-сты мақалада 10-11-сынып оқушыларына фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамыту мәселесі сөз болады. Мақала-да тұрақты тіркестердің лексикалық бірліктерден – жеке сөз бен еркін сөз тірке-стерінен айырмашылығы көрсетіліп, фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан оқыту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамытуда не нәрсеге аса мән беру керек екені нақты көрсетілді, автор тарапынан коммуникативтік дағдылары мен сөйлеу мәнерін жетілдіруге қатысты ұсыныстар берілді. Бұл орайда фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілеттерін дамытуда оқушылардың психологиялық ерекшеліктері, аялық білімі, коммуникативті сөй-леу дағдылары, сөйлеу мәнерін меңгеруі ескерілуі керек екені айтылады. Фра-зеологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін дамытуда теория мен практика сабақтастықта сөз болып, фразеологизмдерді когнитивті тұрғыдан зерттеп жүрген ғалымдардың еңбектерімен қатар тұрақты тіркестерді когнитивті тұрғыдан меңгертуге қатысты әдістемелік еңбектер де тал-данады. Фразеологизмдерді меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілеттерін дамы-ту кезең-кезеңмен жұмыс жүргізілуі керек екені ескертіліп, дайындық кезеңінде оқушылардың фразеологизмдерді, шешен сөйлеу дағдыларын меңгеру деңгейі анықталатыны, теориялық материалмен таныстырылатыны, негізгі кезеңде түр-лі жаттығулар арқылы фразеологизмдердің өзіндік ерекшелігі, құрылымы мен мәніне қатысты теориялық ақпарат бекітіліп, фразеологизмдердің қолданылуын сөйлеу жағдаятымен, уәждеме теориясымен байланыстыра отырып, шешен сөй-леу дағдыларын меңгертілетіні айтылып, нақты ұсыныстар беріледі. Фразеоло-гизмдерді меңгерту арқылы оқушылардың шешен сөйлеу дағдыларын кезең-ке-зеңмен қалыптастыру студенттердің коммуникативті дағдыларын жетілдіруге, шешен сөйлеу қабілетін шыңдауға жол ашады. 10-11-сынып оқушыларына фразе-ологизмдерді когнитивті тұрғыдан меңгерту арқылы шешен сөйлеу қабілетін да-мыту білім алушылардың ұлттық дүниетанымды түсінуіне, аялық білімін кеңейтіп, лингвистикалық және мәдени танымдарын кеңейтуге мүмкіндік береді. Бұл ойын еркін жеткізе алатын, сөздік қоры бай, шешен сөйлейтін, ұлттық кодты, фразеоло-гизмдердің астарын түсіне білетін тілдік тұлға болып қалыптасуына ықпал етеді.
Держатели документа:
БҚУ

74
С 95
Сырымбетова, Л.С.
    Сыныптан тыс жұмыс жағдайында оқушылардың икемді дағдыларын дамыту [Текст] / Л.С. Сырымбетова, А.К. Шаймерденова, С.К. Абильдина, С. Мехмет Акиф // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 169-179
ББК 74

Рубрики: Білім беру

Кл.слова (ненормированные):
икемді дағды -- ынтымақтастық, -- қарым-қатынас -- шығармашылық, сыни ойлау
Аннотация: Қазіргі заманғы әлемде табысты бейімделу мен даму үшін неғұрлым әмбебап және талап етілетін болып табылатын икемді дағдыларды қалыптастыру дәстүрлі және инновациялық технологиялар жүйесін, білім алушылармен жұмыс істеу әдістері мен нысандарын қолдана отырып, сабақтан тыс жұмыста да жүр-гізіледі. Осы мақсатқа жету үшін педагогикалық құралдарды таңдау бірінші ке-зекте білім алушылардың жас ерекшеліктеріне байланысты. Білім алушылардың «икемді» дағдыларын дамыту үшін оңтайлы технологиялар мен жұмыс түрлерін анықтай отырып, біз сабақтан тыс жұмыстардың мақсаттары мен ерекшеліктерін, сондай-ақ оның түрлерін қарастырдық. Ойын технологиясы жаңа дағдыларды игеруге ықпал ететін оқытудың тиімді әдісі ретінде қарастырылады. Осыған бай-ланысты квиз-ойындардың танымал педагогикалық феноменіне талдау жүргізілді. Ол білім алушылардың «икемді» дағдыларын тиімді дамытады. Бұған эмоциялық тарту, стандартты емес жағдай, оқу процесінде алынған білімді қолдану мүмкіндігі, сондай-ақ командалық жұмыс, коммуникация, сыни ойлау және стандартты емес ойлау дағдыларын жетілдіру ықпал етеді. Сондықтан да осы маңызды дағдыларды қалыптастыру құралы ретінде квиз ойындары таңдалды. Осылайша, зерттеу бары-сында біз білім алушылардың «квиз» форматындағы зияткерлік ойындарға қаты-суы мен оларда ынтымақтастық, қарым-қатынас, шығармашылық және сыни ойлау сияқты құзыреттіліктердің жоғары деңгейде қалыптасуының өзара байланысын анықтадық.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Шаймерденова, А.К.
Абильдина, С.К.
Мехмет Акиф , С.

74
Ш 25
Шарипходжаева, Ж.Б.
    Бастауыш сынып оқушыларының қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырудағы әлеуметтік интеллектінің рөлі: жүйелі шолу [Текст] / Ж.Б. Шарипходжаева, А.С. Амирова, Р.М. Каримова, Н.С. Кожахметов // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 180-189
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
әлеуметтік интеллект -- қарым-қатынас мәдениеті -- бастауыш сынып -- оқушылары -- жүйелі шолу -- әлеуметтік-эмоционалды оқыту
Аннотация: Зерттеу бастауыш сынып оқушыларында қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырудағы әлеуметтік интеллектінің рөліне арналған ғылыми жарияла-нымдарға жүйелі шолу болып табылады. 2014-2024 жылдар аралығында Scopus дерекқорынан таңдалған 49 мақаланы талдау осы салада қолданылатын негіз-гі бағыттар мен эмпирикалық тәсілдерді анықтауға мүмкіндік берді. Нәтижелер эмоционалды және коммуникативті құзыреттіліктердің дамуы тұлғааралық қа-тынастарды жақсартуға, жанжал деңгейін төмендетуге және мектептің жағымды климатын қалыптастыруға ықпал ететіндігін көрсетті. Білім беру процесіне бірік-тірілген әлеуметтік-эмоционалды оқыту бағдарламалары ең тиімді деп танылды. Шолу сонымен қатар қолданыстағы зерттеулердің әдіснамалық ерекшеліктері мен шектеулерін қарастырады, одан әрі мәдениетаралық және пәнаралық іздені-стердің қажеттілігін көрсетеді
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Амирова, А.С.
Каримова, Р.М.
Кожахметов, Н.С.

74
Ч-89
Чулембаева , А. Б
    Нашар еститін 8-9 жастағы оқушыларда қазақ тіліне тән дыбыстарды қалыптастыруда инновациялық технологияларды қолдану ерекшеліктер [Текст] / А.Б Чулембаева , Л.А Бутабаева, А. А. Махметова // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 205-217
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
нашар еститін оқушылар -- компьютерлік технологиялар -- қазақ тіліне тән дыбыстар -- мультимедиялық құралдар -- сурдопедагог
Аннотация: Бұл зерттеу есту қабілеті зақымдалған 8-9 жастағы бастауыш сынып оқушыларының қазақ тіліне тән дыбыстарды қалыптастыруда инновациялық тех-нологияларды қолданудың тиімділігін анықтауға бағытталған. Зерттеу барысында инновация ұғымына, арнайы білім беру саласында қолданылатын цифрлық тех-нологиялар мен компьютерлік бағдарламалар талданды. Қазіргі таңда инклю-зивті білім беру жүйесі ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қоғамға бейімдеудің маңызды құралы ретінде қарастырылады. Осы негізде, негізгі мәсе-ле ретінде нашар еститін балалардың сөйлеу қабілетін дамытуда қазақ тіліне тән дыбыстарды дұрыс меңгерту мәселесі жан – жақты қарастырылды. Қазақ тіліне тән дыбыстарды меңгертудің заманауи әдістерін талдау жасап, инновациялық технологиялардың сөйлеуді дамытудағы рөлін анықтап, зерттеу есту қабілеті зақымдалған 8-9 жастағы бастауыш сынып оқушыларының сөйлеу қабілетін жақ-сартуға бағытталған тиімді жолдары көрсетілді. Эксперимент нәтижелері көрсет-кендей, инновациялық технологияларды қолдану оқушылардың сөйлеу дағдыла-рын жақсартуға оң әсер етеді. Бұл әдістің тиімділігі ғылыми тұрғыда дәлелденіп, алынған нәтижелер сараптамалық талдау арқылы негізделді. Бұл есту қабілеті зақымдалған оқушылардың естіп қабылдауын дамытуда және сөйлеу тілін қалып-тастыруда компьютерлік технологияларды қолданудың тиімділігін дәлелдейді. Мультимедиалық презентациялар мен электронды материалдардың қолданылуы, сондай-ақ жобалау әдісі сияқты жаңа тәсілдердің баланың білім алу үдерісіне оң әсерін тигізгені байқалды.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Бутабаева, Л.А
Махметова , А.А.

85
М 52
Мерекеқызы, Ж.
    Адам жанының зерттеушісі [Текст] / Ж. Мерекеқызы // Орал өңірі. - 2025. - 10 сәуір. - №30. - Б. 10.
ББК 85

Рубрики: Искусство

Кл.слова (ненормированные):
Хорлан Аспандиярқызы Шәмелова -- актриса -- мәдениет -- өнер -- Дәулеткерей атындағы Батыс Қазақстан өнер институты -- Әуесқой театр режиссері -- Режиссер -- драма -- мәдениет -- Сахна -- гастрольдер -- фестивальдер
Аннотация: Өмір – театр секілді. Әрқайсысымыз өзіміз таңдап алған рөлді қарым-қабілетіміз жеткенше сомдап жүрміз. Бірақ біз бір ғана рөлді сомдасақ, актерлік мамандық иелері бірнеше рөлді сомдайды. Бұл мамандық – сонысымен ерекше, сонысымен қызық. Біздің бүгінгі кейіпкеріміздің де сахнада ойнайтын рөлдері өмірдің өзі секілді, көпқырлы әрі терең. Осы сұхбатта біз мәдениет саласының үздігі, актриса Хорлан Аспандиярқызы Шәмелованың шығармашылық әлемін жақынырақ тануға ниеттендік...
Держатели документа:
ЗКУ

81
К 17
Калбергенова, Ш.Б.
    Бастауыш сынып білім алушыларының ағылшын тілін меңгеру барысында сөйлеу дағдыларына креативті тапсырмалардың әсер [Текст] / Ш.Б. Калбергенова, Л.А. Лебедева, Қ.О. Қазиев // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2024. - №4. - Б. 115-126
ББК 81

Рубрики: Тіл білімі

Кл.слова (ненормированные):
креативті тапсырмалар -- мотивация -- бастауыш сынып -- ағылшын тілін оқыту -- сенімділік -- тілдік дағдылар
Аннотация: Бұл зерттеудің мақсаты – креативті тапсырмалардың бастауыш сынып білім алушыларының ағылшын тілін оқуға деген қызығушылығы, сенімділігі, дағ-дылары және жалпы қатынасына әсерін анықтау. Зерттеу 11 сұрақтан тұратын сау-алнама әдісі арқылы жүргізілді, ол 4 бөлімге бөлінген: ағылшын тілін оқуға деген қатынасты бағалау, креативті тапсырмаларды бағалау, сенімділік пен сөйлеу дағ-дыларын бағалау және жалпы әсерлер. Сауалнама Лайкерт шкаласына негіздел-ген, бұл респонденттерге бес жауап нұсқасының бірін таңдауға мүмкіндік берді. Зерттеуге орташа жасы 9,4 жасты құрайтын, 83 бастауыш сынып оқушысы (45 ұл, 37 қыз) қатысты. Корреляциялық матрица талдауы бірнеше болжамдарды растады. Біріншіден, сабақтағы тапсырмаларға қызығушылық пен креативті тапсырмалар-ды орындау ұнамдылығы арасында әлсіз оң байланыс бар (r=0.25), бұл креативті тапсырмалар білім алушылардың оқу процесіне қатысуын арттыратынын көрсе-теді. Екіншіден, креативті тапсырмаларды тұрақты орындау білім алушылардың ағылшын тілінде сөйлеуге деген сенімділігін арттырады (r=0.20). Үшіншіден, кре-ативті тапсырмалар сөздік қорды есте сақтауды және сөйлем құру дағдыларын жақсартады, бұл тапсырмалардың есте сақтауға пайдалы екенін және сөйлем құру жеңілдігі арасындағы байланыстан байқалады (r=0.20). Сонымен қатар, ағылшын тіліне жағымды көзқарасы бар бастауыш сынып білім алушылары креативті тапсы-рмаларды жалғастыруға көбірек мотивация алады (r=0.15). Ағылшын тілін үйрену-дегі жетістіктер креативті тапсырмаларға қатысуға деген ниетпен оң байланысты (r=0.15). Зерттеу нәтижелері креативті тапсырмалардың бастауыш сынып білім алушыларының тілдік дағдыларының, мотивациясы мен сенімділігінің дамуына айтарлықтай ықпал ететінін көрсетті. Бұл қорытындылар ағылшын тілін оқытудың тиімділігін арттыру үшін креативті тапсырмаларды білім беру процесіне енгізудің маңыздылығын атап көрсетеді.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Лебедева, Л.А.
Қазиев, Қ.О.

74
А 90
Аспанова, Г.Р.
    Өзін-өзі бағалау мұғалімнің жеке брендінің негізгі компоненті ретінде [Текст] / Г.Р. Аспанова, Ш.С. Байжекина, Т.О. Каратаева // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2024. - №4. - Б. 225-234
ББК 74

Кл.слова (ненормированные):
өзін-өзі бағалау -- жеке бренд -- мұғалім -- жеке брендтің құрылымы -- негізгі компонент.
Аннотация: Қазіргі білім беру жүйесі мұғалімдерге жоғары талаптар қояды: бүгінгі таңда ол кәсіби құзыреттерді ғана игеріп қоймай, өз мамандығынан бөлек дағды-ларды да меңгеруі тиіс, олардың кәсіби қызметтегі маңыздылығын біздің зертте-уіміз көрсетіп отыр. Соңғы ғылыми зерттеулер қазіргі мұғалімнің кәсіби қызметін-дегі табыстылығына аса қатты ықпал ететін жеке брендінің керектігі туралы сөз қозғайды. Авторлар мұғалімнің жеке брендін қалыптастырудың ажырамас бөлігі өзін-өзі бағалау болып табылатынын атап өтеді. Мақаланың өзектілігі соңғы кез-дері зерттеу мәселесі шешімінің орталығы адам екендігіне негізделеді. Қазіргі таңда мұғалімнің кәсіби тиімділігіндегі өзін-өзі бағалауды зерттеуге арналған еңбектердің саны жеткіліксіздеу. Мақала аясында зерттеудің мақсаты мұғалімнің жеке брендіне өзін-өзі бағалаудың ықпалын анықтау болып табылады. Қойылған мақсатқа жету үшін ғылыми әдебиетке талдау жасау және мұғалімдерден сауал-нама алу әдістері таңдалды әрі қолданылды. Пікіртерімге әр түрлі пәндік салаға жататын 56 мұғалім қатысты. Пікіртерім мұғалімдердің өзін-өзі бағалау деңгейін, олардың жеке брендті қабылдауын және оны қалыптастыруға өзін-өзі бағалаудың ықпалын айқындауға бағытталған сұрақтардан құралды. Пікіртерім барысында жабық және ашық сауалдар қолданылды. Зерттеу барысында алынған нәтижелер негізінде мұғалімнің өзін-өзі бағалауы және оның жеке бренді арасындағы өзара байланыс анықталды. Авторлар өзін-өзі бағалау мұғалімнің жеке брендін қалып-тастырудың негізгі компоненті болады деген тұжырымға келеді. Зерттеу нәтиже-лерін ғылыми қызметкерлер, педагогикалық жоғары оқу орындарының студент-тері, практик мұғалімдер қолдана алады
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Байжекина, Ш.С.
Каратаева, Т.О.