Электронный каталог

28.6
Б 72
Бохорова, С. Н.
    Методика проведения зоологических экскурсий по изучению водного биотопа во время летней полевой практики по дисциплине "Зоология безпозвоночных" [Электронный ресурс] / С. Н. Бохорова, А. С. Бисенгазиева, А. Г. Жораева // Вестник ЗКГУ = БҚМУ Хабаршысы . - 2013. - №2. - С. 145-148
ББК 28.6

Кл.слова (ненормированные):
зоологическая -- экскурсия -- водный -- биотоп -- беспозвоночные -- животные -- простейшие -- гидробионты
Аннотация: В статье рассмотрена методика изучения беспозвоночных животных во время проведения зоологической экскурсинаводный биотоп. Описана биология и экология наиболее распространенных видов безпозвоночных животных.
Доп.точки доступа:
Бисенгазиева, А.С.
Жораева, А.Г.

28.0 (5Қаз)
М 90
Мукашева, Н. С.
    "STEM" технологиясын қолдану: теориядан практикаға [Текст] / Н. С. Мукашева // Соқпақ - Тропинка. - 2026. - №3.- мамыр. - Б. 15-19
ББК 28.0 (5Қаз)

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
STEM білім беру -- биология -- инновациялық әдістер -- жобалық оқыту -- интеграция -- зерттеушілік дағдылар -- кросс дисциплинарлық тәсіл
Аннотация: Мақалада экология үйірмесі сабақтарында STEM білім беру технологияларын қолданудыі инновациялық тәсілдері қарастырылады.
Держатели документа:
БҚУ

28.0 (5Қаз)
А 28
Адайәлі, М. Ғ.
    "Қызыл кітап" және сирек кездесетін жануарлар [Текст] / М. Ғ. Адайәлі, А. Ж. Салыхова // Соқпақ - Тропинка. - 2026. - №37.- мамыр. - Б. 37-41
ББК 28.0 (5Қаз)

Рубрики: Биология

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан Республикасы -- Қызыл кітап -- Ұлттық саябақтар -- қорықтар -- экологиялық заңдар -- браконьерлік күрес -- климатының өзгеруі -- экожүйенің бұзылуы -- табиғи ресурстар
Аннотация: Аталған авторлық жұмыс оқу бағдарламасына негізделе, үлгілік бағдарламамен сабақтастықты ескере отырып құрастырылған. Білім-тәрбие беру кезеңінде саналы, дұрыс, коммуникативті оқу дағдыларын жетілдіру, логикалық кабылауды дамыту, функционалдық сауаттылықтарын арттыру, пәнге деген кызығушылықты, зерттеушілік кабілетті дамытып қалыптастыруға бағытталган авторлық жұмыс білім беру стандартының пәндік тақырыптарының мазмұнын, оқу сағаттарын курс бөлімдері арасында бөлуді, сонымен қатар пәнаралық, байланыстарды ескере отырып, пәндер мен пән бөлімдерін зерделеудің ұсынылатын тәртібіне негізделе отырып құрастырылған.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Салыхова, А.Ж.

28.89
К 29
Каткова, О.
    Возвращение к истокам [Текст] / О. Каткова // Приуралье. - 2026. - 19 июня. - №50. - С. 6.
ББК 28.89

Рубрики: Краеведение

Кл.слова (ненормированные):
Купец -- Александр Тимофеевич Карев -- меценат -- Дом Каревых -- Уральск -- символ города -- ныне филармония и библиотека -- Александр Владимирович Карев -- праправнук купца -- Народный музей «Старый Уральскъ» -- Геннадий Мухин -- Краевед -- Зоя Тельнова -- Генеалогия -- архивные исследования -- История Уральска -- Приуралье
Аннотация: В народном музее "Старый Уральскъ" состоялась встреча с праправнуком известного уральского купца и мецената Александра Тимофеевича Карева - Александром Каревым, проживающим в Подмосковье. Вместе с супругой Еленой он впервые посетил город, с которым связана история его семьи
Держатели документа:
ЗКУ

28.691.8
П 53

    Польские ученые-акарологи проводят исследования в ЗКУ имени М. Утемисова [Текст] // Өркен. - 2026. - 31 тамыз. - №7. - С. 2.
ББК 28.691.8

Рубрики: Членистоногие

Кл.слова (ненормированные):
акарология -- почвенные клещи -- научные исследования -- Западно-Казахстанский университет имени М. Утемисова -- международное научное сотрудничество -- польские ученые -- Славомир Качмарек -- Томас Марквардт -- Университет Казимира Великого -- научная экспедиция -- полевые исследования -- биоразнообразие -- природные ландшафты -- река Жайык -- заказник «Дубрава» -- флористические исследования
Держатели документа:
ЗКУ

28.4(5Каз)
A36
Alikul, A. B.
    Molecular genetic analysis of the bacterium Enterobacter kobei [Текст] / A. B. Alikul // Bulletin WKU. - 2026. - №2. - Р. 388-393
ББК 28.4(5Каз)

Рубрики: Микробиология Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
микроорганизм -- Enterobacteriaceae -- Enterobacter kobei -- поверхностные воды -- грамотрицательные бактерии -- молекулярно-генетический анализ -- молекулярная идентификация -- бактерии -- микроорганизмы -- водные экосистемы -- природный водоём -- экстракция ДНК -- агарозный электрофорез -- бактериальный штамм
Аннотация: В данной работе представлен молекулярно-генетический анализ штамма бактерии Enterobacter kobei, выделенного из природного водоёма Карасу (Западно-Казахстанская область). Цель исследования заключалась в идентификации выделенного микроорганизма с использованием современных молекулярных методов, включая культивирование, экстракцию ДНК, ПЦР-амплификацию гена 16S рРНК и секвенирование на платформе Oxford Nanopore MinION. Образцы воды были посеяны на питательную среду Луриа–Бертани, после чего выделенные колонии характеризовались типичными морфологическими признаками представителей рода Enterobacter. Геномная ДНК была выделена с использованием набора Monarch Spin gDNA Extraction Kit и оценена методом агарозного электрофореза и флуориметрии на приборе Qubit Flex. Для молекулярной идентификации был амплифицирован фрагмент гена 16S рРНК с универсальными праймерами 27-F и 1492-R, после чего проведено секвенирование полученного продукта. Результаты секвенирования показали, что исследуемый штамм с высокой вероятностью относится к виду Enterobacter kobei, что подтверждается сравнительным анализом с референсной последовательностью в базе данных NCBI (идентичность 99,8%). Полученные данные подтверждают эффективность использования молекулярно-генетических методов для точной идентификации бактерий, выделенных из природных источников, и подчеркивают их значение для микробиологического мониторинга водных экосистем.
Держатели документа:
ЗКУ

28.4(5Қаз)
М 11

    Мұратсай су қоймасы суындағы антибиотиктерге төзімді бактериялардың таралуын талдау [Текст] / С. С. Бакиев, М. Г. Какишев, Ə. А. Қабдрахимов [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 394-408
ББК 28.4(5Қаз)

Рубрики: Қазақстан микробиологиясы

Кл.слова (ненормированные):
антибиотикке төзімділік -- су экожүйелері -- жерүсті сулары -- грамтеріс бактериялар -- Мұратсай су қоймасы -- микроорганизмдер -- микробиологиялық мониторинг -- антропогендік әсер -- бактериялық штаммдар -- ДНҚ экстракциясы
Аннотация: Су экожүйелеріндегі микроорганизмдердің антибиотиктерге төзімділігі қазіргі заманның ең өзекті экологиялық əрі медико-биологиялық мəселелерінің бірі болып табылады. Су ортасы антибиотиктерге төзімді бактериялардың жинақталуы мен таралуы үшін маңызды резервуар қызметін атқарады, бұл медицинада, мал шаруашылығында жəне ауыл шаруашылығында антибактериялық препараттардың қарқынды қолданылуымен байланысты. Аталған зерттеудің мақсаты Батыс Қазақстан облысындағы Мұратсай су қоймасы суында антибиотикке төзімді бактериялардың таралу деңгейін жəне олардың биологиялық қасиеттерін бағалау болды. Су сынамалары су айдынының беткі қабатынан жəне тереңдігінен, антропогендік əсері ең жоғары аймақтарда алынды. Бактериологиялық талдау микроорганизмдерді Луриа–Бертани қоректік ортасында өсіруді, морфологиялық жəне физиологиялық-биохимиялық қасиеттерін зерттеуді, сондай-ақ бөлінген штаммдардың антибиотиктерге сезімталдығын дискті-диффузиялық əдіспен анықтауды қамтыды. Молекулалық-генетикалық зерттеулерге жарамдылығын растау мақсатында тотальды ДНҚ экстракциясы жүргізіліп, гель-электрофорез əдісімен визуализацияланды. Зерттеу нəтижесінде грамтеріс, қозғалғыш, оксидазаға оң, мезофильді типке жататын, β-лактамды антибиотиктердің бірқатарына төзімді жəне көп дəріге төзімділік белгілеріне ие бактериялар бөлініп алынды. Ең тиімді препараттар ретінде хинолондар мен амфениколдар анықталса, пенициллиндер мен цефалоспориндер төмен белсенділік көрсетті. Алынған деректер су қоймасына антропогендік ықпалдың айтарлықтай екенін көрсетеді жəне жерүсті суларында антибиотикке төзімді бактерияларды тұрақты түрде бақылау жүргізудің қажеттілігін айқындайды
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бакиев, С.С.
Какишев, М.Г.
Қабдрахимов, Ə.А.
Арманов, Т.А.
Дущанова, Д.Н.
Таухаева, Д.С.

28.081(5Каз)
Г 93
Губашева, Б. Е.
    Экологический отпечаток паводка: трансформация экосистем [Текст] / Б. Е. Губашева, С. Сунгаткызы, А. Е. Утегенова // Вестник ЗКУ. - 2026. - №2. - С. 409-421
ББК 28.081(5Каз)

Рубрики: Экология Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
экология -- загрязнение -- атмосфера -- почва -- вода -- отложения -- воздействие -- весенний паводок -- паводок 2024 года -- экологические последствия -- экологический отпечаток -- экстремальные гидрологические события -- атмосферный воздух -- загрязнение почв -- поверхностные воды
Аннотация: Статья посвящена оценке экологического отпечатка весеннего паводка 2024 года и анализу трансформации экосистем Западно-Казахстанской области под воздействием экстремального гидрологического события. В работе рассматриваются изменения качества атмосферного воздуха, почв и поверхностных водных объектов, подвергшихся прямому и косвенному влиянию паводка. В качестве информационной базы использованы ежемесячные данные по загрязнению атмосферного воздуха в городах Уральск и Аксай, квартальные показатели загрязнения почв города Уральск, а также данные по состоянию донных отложений и мониторингу качества поверхностных вод рек Жайык, Чаган и Деркул за период 2023–2025 гг. Проведён сравнительный анализ экологических показателей в допаводковый, паводковый и постпаводковый периоды. Наиболее выраженные изменения выявлены в поверхностных водах, где зафиксирован переход к более высоким классам загрязнения и рост концентраций биогенных веществ в период паводка. Полученные результаты позволяют выявить характер пространственно-временных изменений компонентов природной среды и оценить масштаб экологических последствий паводка 2024 года. Исследование подчёркивает значимость комплексного анализа экологических эффектов паводков при оценке устойчивости региональных экосистем и планировании природоохранных мероприятий.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сунгаткызы, С.
Утегенова, А.Е.

28.080(5Каз)
C88

    Creation of sustainable sorption materials from secondary resources for the purification of polluted soils [Текст] / B. G. Gabitova, G. S. Shalabayeva, K. T. Sarbayeva [и др.] // Bulletin WKU. - 2026. - №2. - Р. 422-436
ББК 28.080(5Каз)

Рубрики: Экология Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
сорбенты -- тяжелые металлы -- очистка почвы -- отработанные фильтры пртивогазов -- модификация поверхности -- сорбционная емкость -- экологическая безопасность -- загрязнение почв -- вторичные ресурсы -- утилизация отходов
Аннотация: Разработка эффективных сорбентов для очистки почв, загрязненных тяжелыми металлами, на основе вторичных ресурсов является актуальной задачей экологической безопасности Республики Казахстан. Особый интерес в этом направлении представляет использование отработанных фильтров противогазов, утилизация которых позволяет одновременно рашать проблемы накопления опасных отходов и ремедиации загрязненных территорий. В данной работе исследована возможность получения высокоэффективных сорбентов из отработанных фильтров противогазов для извлечения ионов Рb2+, Cd2+ и Cu2+ из загрязненных сред. Сорбенты были получены путем комбинированной термической и химической модификации исходного материала. Физико-химические свойства разработанных материалов изучены методами низкотемпературной адсорбции азота BET-анализи ИК-Фурье-спектроскопии. Установленоб что модификация приводит к значительному увеличению удельной поверхности сорбентов (с 200 до 610 м2/г), росту общего объема пор и формированию кислородсодержащих функциональных групп на поверхности. Экспериментальные исследования сорбции показали высокую эффективность разработанных материалов по отношению к ионам тяжелых металлов. Максимальная сорбционная емкость составила 89 мг/г для Рb2+, 52 мг/г для Cd2+ и 40 мг/г для Cu2+ при эффективности удаления до 92%. Кинетический анализ показал, что процесс сорбции быстро достигает равновесия в течение 12-24 ч и наилучшим образом описывается моделью псевдовторого порядка (R2 ="0,97-0",99), что свидетельствует о преобладании механизмов хемосорбции.полученные результаты подтверждают преспективность использования модифицированных отработанных фильтров противогазов для очистки почв и водных систем от тяжелых металлов
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Gabitova, B.G.
Shalabayeva, G.S.
Sarbayeva, K.T.
Abdimutalip, N.A.
Toychibekova, G.B.

28.080(5Қаз)
Б 54

    Беттік ағынды суларды тазалау көрсеткішіне поликомпонентті сүзгілеуіш жүктеменің гранулометриялық құрамының жəне гидравликалық сипаттамаларының ықпалы [Текст] / Б. Б. Алиева, Е. Н. Кочеров, Л. И. Раматуллаева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2026. - №2. - Б. 437-449
ББК 28.080(5Қаз)

Рубрики: Қазақстанның жалпы экологиясы

Кл.слова (ненормированные):
экологиялық көрсеткіштер -- қоршаған орта -- беттік ағынды сулар -- ластаушы заттар -- көп компонентті сүзгі -- сүзгілеуіш жүктеме -- сүзу жылдамдығы -- гранулометриялық құрам -- гидравликалық сипаттамалар -- тазалау тиімділігі -- көмір қалдығы
Аннотация: Зерттеу жұмыстарында табиғи сорбенттер көмір өндірісінің қалдықтары ішкі қазбалы жыныстардың, вермикулиттің, сонымен қатар құрылыс құмының жекелген гранулометриялық құрамын жəне олардың түрлі қатынасында дайындалған көп компонентті қоспаның гранулометриялық құрамы модельденді. Компоненттер қатынасы ІҚЖ1:В2:Қ7, ІҚЖ2:В2:Қ6, ІҚЖ2:В3:Қ5 түрінде қабылданып, гранулометриялық құрамдары зерттелді. Орнатылған гранулометриялық құрамдағы поликомпонентті қоспаның гидравликалық сипаттамалары зертханалық қондырғыда зерттелді. Гидравликалық сипаттамалары тиімді қоспа түрі ретінде ішкі қазбалы жыныстар – 20%, вермикулит 20%, құм – 60% көп компонентті қоспасы таңдалды. Бұл шарттағы ағынды суды сүзгілеу жылдамдығы 208-354 мм/сағ болатыны анықталды. Көмір өндірісінің ішкі қазбалы жыныстары, вермикулит жəне құрылыстық құм негізінде поликомпонентті сорбенттер кешені беттік ағынды сулардағы ластаушы заттарды тұрақты жəне экологиялық таза жолмен тазартуға мүмкіндік береді. Зерттеулер барысында алынған нəтижелер жəне олардың негізінде жасалған ғылыми тұжырымдамалар Түркістан облысы Кентау қаласының беттік ағынды суларын поликомпонентті табиғи сорбенттер кешенімен тазалау арқылы Қосқорған су қоймасының ластану қауіпін төмендетуге бағытталған келешекті зерттеу жұмыстарында қолданбалы болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Алиева, Б.Б.
Кочеров, Е.Н.
Раматуллаева, Л.И.
Колесников, А.С.
Мамитова, А.Д.
Кадирбекова, А.А.