База данных: Статьи ППС
Страница 149, Результатов: 1517
Сортировка недоступна
Кол-во результатов более 1000
Отмеченные записи: 0
1481.
Подробнее
63
С 95
Сырымқызы, А.
Кеңес өкіметі жылдарындағы Батыс Қазақтандық жастардың белсенді қызметтері [Текст] / А. Сырымқызы // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 162-167.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан -- жастар -- комсомол -- Кеңес өкіметі -- қоғамдық қызмет -- саяси ұйымдар -- партиялық басқару -- ХХ ғасыр -- Тайпақ ауданы -- жастар саясаты
Аннотация: Мақала Кеңес өкіметі жылдарындағы Батыс Қазақстандық жастардың қоғамдық және саяси қызметін қарастырады. ХХ ғасырдың басында қазақ жастарының ұйымдары жойылып, комсомолға біріктірілген, бұл кезең жастарды әлеуметтік және қоғамдық құрылысқа тартуда қайшылықтар мен қиындықтарды тудырды. Зерттеу комсомол мүшелерінің аудандық ұйымдардағы құрылымы мен қызметін, олардың өндірістегі қатысуын, сондай-ақ жастар саясатын жүргізудегі партиялық және мемлекеттік басқару рөлін талдайды. Мақалада 1970-ші жылдары Тайпақ ауданындағы комсомол ұйымдарының саны, мүшелер саны және сапалық құрамы көрсетіліп, жастармен жұмыс жүргізудегі КПСС шешімдері мен қаулыларының маңыздылығы атап өтіледі. Зерттеу қазіргі жастар саясатын тарихи контексте түсіну үшін маңызды болып табылады.
Держатели документа:
ЗКУ
С 95
Сырымқызы, А.
Кеңес өкіметі жылдарындағы Батыс Қазақтандық жастардың белсенді қызметтері [Текст] / А. Сырымқызы // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 162-167.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Батыс Қазақстан -- жастар -- комсомол -- Кеңес өкіметі -- қоғамдық қызмет -- саяси ұйымдар -- партиялық басқару -- ХХ ғасыр -- Тайпақ ауданы -- жастар саясаты
Аннотация: Мақала Кеңес өкіметі жылдарындағы Батыс Қазақстандық жастардың қоғамдық және саяси қызметін қарастырады. ХХ ғасырдың басында қазақ жастарының ұйымдары жойылып, комсомолға біріктірілген, бұл кезең жастарды әлеуметтік және қоғамдық құрылысқа тартуда қайшылықтар мен қиындықтарды тудырды. Зерттеу комсомол мүшелерінің аудандық ұйымдардағы құрылымы мен қызметін, олардың өндірістегі қатысуын, сондай-ақ жастар саясатын жүргізудегі партиялық және мемлекеттік басқару рөлін талдайды. Мақалада 1970-ші жылдары Тайпақ ауданындағы комсомол ұйымдарының саны, мүшелер саны және сапалық құрамы көрсетіліп, жастармен жұмыс жүргізудегі КПСС шешімдері мен қаулыларының маңыздылығы атап өтіледі. Зерттеу қазіргі жастар саясатын тарихи контексте түсіну үшін маңызды болып табылады.
Держатели документа:
ЗКУ
1482.
Подробнее
63
О-71
Орынбай, Е. М.
Алаш зиялыларының елді рухани дамытудағы көзқарасы және дін мәселесі [Текст] / Е. М. Орынбай // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 167-172.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
қазақ зиялылары -- XX ғасыр -- ислам діні -- отарлық саясат -- медресе -- ағартушылық -- ұлттық прогресс -- рухани мұра -- саяси-идеялық ахуал -- құқықтық реформалар
Аннотация: Мақала XX ғасырдың басындағы қазақ қоғамының саяси-идеялық ахуалы мен рухани дамуына ислам діні мен отарлық саясаттың әсерін зерттейді. Авторлар қазақ зиялыларының қоғамдағы патриоттық міндеттерін, оның ішінде ислам дінін жаңа үлгідегі медреселер арқылы насихаттау, шенеуніктермен байланыстағы молдалардан арылту және халықты әлеуметтік-саяси өмірге белсенді тарту әрекеттерін қарастырады. Мақалада қазақ зиялыларының еуропалық біліммен сусындап, дінді ағартушылық, құқықтық және саяси реформалармен ұштастыру арқылы ұлттық прогреске жету жолындағы үлесі көрсетіледі. Зерттеу тарихи контексте ұлттық рухани мұраны ұрпаққа жеткізу және XIX–XX ғасыр тоғысында тұлғалардың қоғамдағы рөлін түсіну үшін маңызды.
Держатели документа:
ЗКУ
О-71
Орынбай, Е. М.
Алаш зиялыларының елді рухани дамытудағы көзқарасы және дін мәселесі [Текст] / Е. М. Орынбай // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 167-172.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
қазақ зиялылары -- XX ғасыр -- ислам діні -- отарлық саясат -- медресе -- ағартушылық -- ұлттық прогресс -- рухани мұра -- саяси-идеялық ахуал -- құқықтық реформалар
Аннотация: Мақала XX ғасырдың басындағы қазақ қоғамының саяси-идеялық ахуалы мен рухани дамуына ислам діні мен отарлық саясаттың әсерін зерттейді. Авторлар қазақ зиялыларының қоғамдағы патриоттық міндеттерін, оның ішінде ислам дінін жаңа үлгідегі медреселер арқылы насихаттау, шенеуніктермен байланыстағы молдалардан арылту және халықты әлеуметтік-саяси өмірге белсенді тарту әрекеттерін қарастырады. Мақалада қазақ зиялыларының еуропалық біліммен сусындап, дінді ағартушылық, құқықтық және саяси реформалармен ұштастыру арқылы ұлттық прогреске жету жолындағы үлесі көрсетіледі. Зерттеу тарихи контексте ұлттық рухани мұраны ұрпаққа жеткізу және XIX–XX ғасыр тоғысында тұлғалардың қоғамдағы рөлін түсіну үшін маңызды.
Держатели документа:
ЗКУ
1483.
Подробнее
63
У 34
Узбекова, М. Н.
Қазақстан Республикасы тарихы кафедрасының құрылуы мен даму тарихының бастау кезеңі [Текст] / М. Н. Узбекова // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 172-174.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан -- жаппай сауат ашу -- ХХ ғасыр -- білім беру -- Қазақ ұлттық мәдениет институты -- Орал педагогикалық институты -- тарих факультеті -- жоғары білім -- ғылыми-зерттеу -- мәдениет
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың 20–30 жылдарындағы Қазақстандағы білім беру мен жаппай сауат ашу қозғалысын зерттейді. Сол кезеңде бастауыш және орта арнаулы білім беру мекемелері ашылып, жоғары білімді мамандарға сұраныс артты. 1932 жылы құрылып, тарих, археология, әдебиет, фольклор, тіл білімі, бейнелеу және музыкалық-хореографиялық өнер салаларын зерттеуге бағытталған «Қазақ ұлттық мәдениет институты» ғылыми-зерттеу және білім беру саласындағы маңызды құрылымға айналды. Сонымен қатар, 1932 жылы Орал педагогикалық институтын ашу және оның құрамында тарих факультетін ұйымдастыру шешімі қабылданды. Бұл факультет Қазақ мемлекеттік университетінен кейінгі еліміздегі екінші тарих факультеті болып, Қазақстандағы тарихи білім дамуына елеулі үлес қосты.
Держатели документа:
ЗКУ
У 34
Узбекова, М. Н.
Қазақстан Республикасы тарихы кафедрасының құрылуы мен даму тарихының бастау кезеңі [Текст] / М. Н. Узбекова // Академик Евней Бөкетовтің 100 жылдығына және 12 сәуір Қазақстанда Ғылым қызметкерлер күніне арналған 82-ші Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2025. - 7-11 сәуір. - Б. 172-174.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан -- жаппай сауат ашу -- ХХ ғасыр -- білім беру -- Қазақ ұлттық мәдениет институты -- Орал педагогикалық институты -- тарих факультеті -- жоғары білім -- ғылыми-зерттеу -- мәдениет
Аннотация: Мақала ХХ ғасырдың 20–30 жылдарындағы Қазақстандағы білім беру мен жаппай сауат ашу қозғалысын зерттейді. Сол кезеңде бастауыш және орта арнаулы білім беру мекемелері ашылып, жоғары білімді мамандарға сұраныс артты. 1932 жылы құрылып, тарих, археология, әдебиет, фольклор, тіл білімі, бейнелеу және музыкалық-хореографиялық өнер салаларын зерттеуге бағытталған «Қазақ ұлттық мәдениет институты» ғылыми-зерттеу және білім беру саласындағы маңызды құрылымға айналды. Сонымен қатар, 1932 жылы Орал педагогикалық институтын ашу және оның құрамында тарих факультетін ұйымдастыру шешімі қабылданды. Бұл факультет Қазақ мемлекеттік университетінен кейінгі еліміздегі екінші тарих факультеті болып, Қазақстандағы тарихи білім дамуына елеулі үлес қосты.
Держатели документа:
ЗКУ
1484.
Подробнее
63
Б 82
Боранбаева, Б.
Әкеміз - мәңгілік мақтанышымыз [Текст] / Б. Боранбаева // Орал өңірі. - 2025. - №74.-11 қыркүйек. - Б. 14,15.
ББК 63
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
батыс қазақстан -- қой шаруашылығы -- сансызбай қадешұлы боранбаев -- орда ауданы -- талап ауылы -- көсем колхозы -- "дала академигі" -- чапаев (қазіргі ақжайық) ауданы -- зерек -- әдеби кітаптар -- газет - журнал -- әкенің қабағы -- абырой биігі -- 84 жастағы ана -- ірімшік -- құрт -- "қадеш" шаруа қожалығы -- ақберен -- "қой шаруашылығы - 2025" -- халықаралық форум -- алғыс хат
Аннотация: Мақалада Бақтылы Боранбаева Батыс Қазақстан облысында қой шаруашылығының дамуына еңбек сіңірген, III және II дәрежелі "Еңбек даңқы" орденінің, "Ерен еңбегі үшін" медалінің иегері, Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанған әкесі Сансызбай Қадешұлы Боранбаев туралы жазған.
Держатели документа:
БҚУ
Б 82
Боранбаева, Б.
Әкеміз - мәңгілік мақтанышымыз [Текст] / Б. Боранбаева // Орал өңірі. - 2025. - №74.-11 қыркүйек. - Б. 14,15.
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
батыс қазақстан -- қой шаруашылығы -- сансызбай қадешұлы боранбаев -- орда ауданы -- талап ауылы -- көсем колхозы -- "дала академигі" -- чапаев (қазіргі ақжайық) ауданы -- зерек -- әдеби кітаптар -- газет - журнал -- әкенің қабағы -- абырой биігі -- 84 жастағы ана -- ірімшік -- құрт -- "қадеш" шаруа қожалығы -- ақберен -- "қой шаруашылығы - 2025" -- халықаралық форум -- алғыс хат
Аннотация: Мақалада Бақтылы Боранбаева Батыс Қазақстан облысында қой шаруашылығының дамуына еңбек сіңірген, III және II дәрежелі "Еңбек даңқы" орденінің, "Ерен еңбегі үшін" медалінің иегері, Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанған әкесі Сансызбай Қадешұлы Боранбаев туралы жазған.
Держатели документа:
БҚУ
1485.
Подробнее
63.3(0)4
М 92
Мухамадеев, А. Р.
Нравы и мировоззрение печенегов (IX – XIII вв.) [Текст] / А. Р. Мухамадеев // Вестник ЗКУ. - 2025. - №4. - С. 183-195.
ББК 63.3(0)4
Рубрики: Средние века (V в. — 1640 г.)
Кл.слова (ненормированные):
Печенеги -- источники -- религия -- шаманизм -- обычаи -- верования -- воинственность -- договоры -- Византия -- Киевская Русь -- Венгрия
Аннотация: Тюркоязычные племена печенегов, появившиеся на восточноевропейских просторах в IX веке, оставили неизгладимый след в истории этого обширного региона. В целом, источников для полного научного изучения истории печенегов не так много, сведения о них оставлены представителями других народов и государств, контактировавших с ними, в том числе, о событиях рассматриваемого периода (Византия, Киевская Русь, Венгрия и пр.) и касаются в основном военно-политической сферы. Источниковая база о других областях жизнедеятельности печенежского сообщества еще более скудна. Это относится и к информации о нравах, мировоззрении и религии печенегов. В настоящей статье на основании источников и научной литературы автором рассмотрены зафиксированные случаи взаимоотношений, связанные с нравственно-поведенческими и религиозными нормами как внутри печенежского сообщества, так и во взаимоотношениях с другими народами. При боевых действиях печенегам был присущ суровый нрав, обусловленный кочевым образом жизни, жестокость и воинственность. Относительно верований и мировоззрения имеется довольно противоречивая информация (сжигание или закапывание покойников, отношение к смерти и загробной жизни и пр.). Относительно религии, считается, что печенеги придерживались шаманизма, хотя исследователи не уверены, какой конкретно религии придерживались кочевнические номады в VIII — IX веках. Отмечается свобода в половых отношениях. Несмотря на торжественность при заключении договоров, современники обвиняют печенегов в частом их неисполнении.
Держатели документа:
ЗКУ
М 92
Мухамадеев, А. Р.
Нравы и мировоззрение печенегов (IX – XIII вв.) [Текст] / А. Р. Мухамадеев // Вестник ЗКУ. - 2025. - №4. - С. 183-195.
Рубрики: Средние века (V в. — 1640 г.)
Кл.слова (ненормированные):
Печенеги -- источники -- религия -- шаманизм -- обычаи -- верования -- воинственность -- договоры -- Византия -- Киевская Русь -- Венгрия
Аннотация: Тюркоязычные племена печенегов, появившиеся на восточноевропейских просторах в IX веке, оставили неизгладимый след в истории этого обширного региона. В целом, источников для полного научного изучения истории печенегов не так много, сведения о них оставлены представителями других народов и государств, контактировавших с ними, в том числе, о событиях рассматриваемого периода (Византия, Киевская Русь, Венгрия и пр.) и касаются в основном военно-политической сферы. Источниковая база о других областях жизнедеятельности печенежского сообщества еще более скудна. Это относится и к информации о нравах, мировоззрении и религии печенегов. В настоящей статье на основании источников и научной литературы автором рассмотрены зафиксированные случаи взаимоотношений, связанные с нравственно-поведенческими и религиозными нормами как внутри печенежского сообщества, так и во взаимоотношениях с другими народами. При боевых действиях печенегам был присущ суровый нрав, обусловленный кочевым образом жизни, жестокость и воинственность. Относительно верований и мировоззрения имеется довольно противоречивая информация (сжигание или закапывание покойников, отношение к смерти и загробной жизни и пр.). Относительно религии, считается, что печенеги придерживались шаманизма, хотя исследователи не уверены, какой конкретно религии придерживались кочевнические номады в VIII — IX веках. Отмечается свобода в половых отношениях. Несмотря на торжественность при заключении договоров, современники обвиняют печенегов в частом их неисполнении.
Держатели документа:
ЗКУ
1486.
Подробнее
63.4
У 86
Утубаев, Ж. Р.
Солтүстік-Шығыс Арал маңы қола дəуірі ескерткіштері: кезеңделуі жəне жаңа зерттеулер [Текст] / Ж. Р. Утубаев, Ы. С. Құрманиязов, С. Ж. Рахимжанова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 206-217.
ББК 63.4
Рубрики: Археология
Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- археология -- деректер -- Арал -- қола дəуірі -- мəдениеттер -- ескерткіштер
Аннотация: Мақалада Арал маңы қола дəуірі мен ерте темір дəуірі ескерткіштерінің қысқаша зерттелу тарихы қарастырылған. 2024 жылдың далалық маусымында жаңадан ашылған ескерткіштер төңірегіндегі зерттеулер, соңғы уақыттағы Солтүстік Арал маңы жəне Арал маңы Қарақұмындағы ашылып жатқан ашық аспан астындағы, апаттық қола дəуірі мен ерте темір дəуірі қоныстары мен қорымдары алғашқы нəтижелері мерзімделу мəселесі қарастырылып отыр. Жаңадан ашылған нысандар Қызылорда облысы Арал жəне Қазалы аудандары аумағында орналасқан, қазіргі таңда ежелгі адамдардың Арал маңы аймағында қалдырған ескерткіштерін тұрақты зерттеу нəтижесінде жеткілікті дерекнамалық база жасақталып отыр. қола дəуірі мен ерте темір дəуірінің ондаған қоныстары ашылып, зерттелуде, сондай-ақ, осы кезеңінде аймақта болған негізгі тарихи- мəдени процестерді түсіндіруге мүмкіндік беретін археологиялық материалдарға талдау жасалды. Соған қарамастан, біз назар аударып отырған хронологиялық кезеңдегі өмір сүрген тайпалардың тіршілік ету жүйесі мен экономикалық жəне əлеуметтік-рухани қызметінің қалыптасу ерекшеліктеріне байланысты бірқатар мəселелердің басы ашық күйінде қалып отыр. Аймақтың тарихи дамуы Арал маңының аталған кезеңдерде кезеңіндегі экологиялық үдерістердің өзгеру динамикасымен тығыз байланысты болып отыр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Құрманиязов, Ы.С.
Рахимжанова, С.Ж.
У 86
Утубаев, Ж. Р.
Солтүстік-Шығыс Арал маңы қола дəуірі ескерткіштері: кезеңделуі жəне жаңа зерттеулер [Текст] / Ж. Р. Утубаев, Ы. С. Құрманиязов, С. Ж. Рахимжанова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 206-217.
Рубрики: Археология
Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- археология -- деректер -- Арал -- қола дəуірі -- мəдениеттер -- ескерткіштер
Аннотация: Мақалада Арал маңы қола дəуірі мен ерте темір дəуірі ескерткіштерінің қысқаша зерттелу тарихы қарастырылған. 2024 жылдың далалық маусымында жаңадан ашылған ескерткіштер төңірегіндегі зерттеулер, соңғы уақыттағы Солтүстік Арал маңы жəне Арал маңы Қарақұмындағы ашылып жатқан ашық аспан астындағы, апаттық қола дəуірі мен ерте темір дəуірі қоныстары мен қорымдары алғашқы нəтижелері мерзімделу мəселесі қарастырылып отыр. Жаңадан ашылған нысандар Қызылорда облысы Арал жəне Қазалы аудандары аумағында орналасқан, қазіргі таңда ежелгі адамдардың Арал маңы аймағында қалдырған ескерткіштерін тұрақты зерттеу нəтижесінде жеткілікті дерекнамалық база жасақталып отыр. қола дəуірі мен ерте темір дəуірінің ондаған қоныстары ашылып, зерттелуде, сондай-ақ, осы кезеңінде аймақта болған негізгі тарихи- мəдени процестерді түсіндіруге мүмкіндік беретін археологиялық материалдарға талдау жасалды. Соған қарамастан, біз назар аударып отырған хронологиялық кезеңдегі өмір сүрген тайпалардың тіршілік ету жүйесі мен экономикалық жəне əлеуметтік-рухани қызметінің қалыптасу ерекшеліктеріне байланысты бірқатар мəселелердің басы ашық күйінде қалып отыр. Аймақтың тарихи дамуы Арал маңының аталған кезеңдерде кезеңіндегі экологиялық үдерістердің өзгеру динамикасымен тығыз байланысты болып отыр.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Құрманиязов, Ы.С.
Рахимжанова, С.Ж.
1487.
Подробнее
63.3(5Каз)
C71
Colonization, toponymy and the transformation of historical memory: challenges to Kazakhstan's identity [Текст] / Zh. Aitenov, B. Baishov, Zh. Orazayeva [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 218-228.
ББК 63.3(5Каз)
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Колонизация -- топонимика -- историческая память -- идентичность -- Казахстан -- трансформация -- культурное наследие
Аннотация: Тема колонизации и её влияния на развитие национальной идентичности является важным аспектом в изучении истории Казахстана. В ходе колонизации территории Казахстана Российской империей и СССР были изменены не только политические и социальные структуры, но и элементы культурной памяти, включая топонимику. Топонимика, как отражение исторической и культурной идентичности, подверглась изменениям в период колониальной власти, что отразилось на восприятии исторического прошлого и национального самосознания. Процесс изменения топонимов, удаления исторических наименований и замены их на новые, связанные с советской властью, стал частью более широкого явления — трансформации исторической памяти. Этот процесс направлялся на создание единой советской идентичности, но также имел долговременные последствия для сохранения и трансформации казахской идентичности. На протяжении многих лет происходит возвращение исторических топонимов, восстановление утраченной памяти и поиск новых способов укрепления национального самосознания. Для исследования использованы методы историко-архивного анализа, топонимического исследования, а также сравнительно-исторический метод. Анализируются архивные материалы, документы, карты, а также проведён сравнительный анализ изменения топонимов в различные исторические эпохи. Также используется метод контент-анализа для изучения влияния колонизации на культурную память и идентичность. Статья исследует, как процессы колонизации и изменения топонимов повлияли на коллективную память казахского народа, а также анализирует вызовы, стоящие перед современной Казахстаном в контексте сохранения и развития своей национальной идентичности в условиях глобализации и исторической трансформации.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Aitenov, Zh.
Baishov, B.
Orazayeva, Zh.
Alikulova, N.
Eskaliev, S.
C71
Colonization, toponymy and the transformation of historical memory: challenges to Kazakhstan's identity [Текст] / Zh. Aitenov, B. Baishov, Zh. Orazayeva [и др.] // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 218-228.
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Колонизация -- топонимика -- историческая память -- идентичность -- Казахстан -- трансформация -- культурное наследие
Аннотация: Тема колонизации и её влияния на развитие национальной идентичности является важным аспектом в изучении истории Казахстана. В ходе колонизации территории Казахстана Российской империей и СССР были изменены не только политические и социальные структуры, но и элементы культурной памяти, включая топонимику. Топонимика, как отражение исторической и культурной идентичности, подверглась изменениям в период колониальной власти, что отразилось на восприятии исторического прошлого и национального самосознания. Процесс изменения топонимов, удаления исторических наименований и замены их на новые, связанные с советской властью, стал частью более широкого явления — трансформации исторической памяти. Этот процесс направлялся на создание единой советской идентичности, но также имел долговременные последствия для сохранения и трансформации казахской идентичности. На протяжении многих лет происходит возвращение исторических топонимов, восстановление утраченной памяти и поиск новых способов укрепления национального самосознания. Для исследования использованы методы историко-архивного анализа, топонимического исследования, а также сравнительно-исторический метод. Анализируются архивные материалы, документы, карты, а также проведён сравнительный анализ изменения топонимов в различные исторические эпохи. Также используется метод контент-анализа для изучения влияния колонизации на культурную память и идентичность. Статья исследует, как процессы колонизации и изменения топонимов повлияли на коллективную память казахского народа, а также анализирует вызовы, стоящие перед современной Казахстаном в контексте сохранения и развития своей национальной идентичности в условиях глобализации и исторической трансформации.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Aitenov, Zh.
Baishov, B.
Orazayeva, Zh.
Alikulova, N.
Eskaliev, S.
1488.
Подробнее
63
L29
Lapin, N.
The medieval Kazakhstan history in works of A.Kh. Margulan (based on academician’s personal archive) [Текст] / N. Lapin, K. Akanov // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 235-246.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Маргулан -- личный фонд -- история Казахстана -- Казахское ханство -- внешняя политика -- этнополитическая история -- казахи -- историография -- Ногайская орда -- Российская империя
Аннотация: Вступительное слово. В статье проводится анализ документов из личного фонда академика А.Х.Маргулана, хранящегося в Национальном архиве Республики Казахстан (НА РК) по одному из важных направлений его многогранного научного наследия – истории средневекового Казахстана. Материальной базой исследования являлись фонды архивов, основным из которых являлся фонд 195 НА РК, где хранились дела, связанные с его научной деятельностью. В качестве методологического инструментария использовались принцип историзма и сравнительно-исторический метод. Цель и задачи исследования – осуществить анализ материалов личного фонда академика и выявить интересовавшие А.Х.Маргулана научные проблемы, отдельные из которых и в наше время не утратили свою актуальность. Провести анализ историографии работ по биографии А.Х.Маргулана, выявить этапы жизни ученого, связанные с изучением истории Золотой Орды и Казахского ханства. Результаты: анализируется ценность произведений народного фольклора как источника сведений о видных деятелях золотоордынской эпохи (Едиге, Токтамыш); изучены данные по средневековой архитектуре городов и надмогильных сооружений, рассмотрены сведения о библиотеке Ураз-Мухаммеда, исследованы материалы русских востоковедов по истории степных народов и государств. Заключение. Рукописи и документы, собранные в личном фонде А.Х.Маргулана, являются ценным источником по истории средневекового Казахстана, потенциал которого до конца не изучен в современной науке. Введение в научный оборот материалов фонда видного казахского ученого должно способствовать наиболее глубокому изучению истории Казахского ханства, его видных личностей, археологических и культурных памятников средневековой эпохи.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Akanov, K.
L29
Lapin, N.
The medieval Kazakhstan history in works of A.Kh. Margulan (based on academician’s personal archive) [Текст] / N. Lapin, K. Akanov // Bulletin WKU. - 2025. - №4. - Р. 235-246.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Маргулан -- личный фонд -- история Казахстана -- Казахское ханство -- внешняя политика -- этнополитическая история -- казахи -- историография -- Ногайская орда -- Российская империя
Аннотация: Вступительное слово. В статье проводится анализ документов из личного фонда академика А.Х.Маргулана, хранящегося в Национальном архиве Республики Казахстан (НА РК) по одному из важных направлений его многогранного научного наследия – истории средневекового Казахстана. Материальной базой исследования являлись фонды архивов, основным из которых являлся фонд 195 НА РК, где хранились дела, связанные с его научной деятельностью. В качестве методологического инструментария использовались принцип историзма и сравнительно-исторический метод. Цель и задачи исследования – осуществить анализ материалов личного фонда академика и выявить интересовавшие А.Х.Маргулана научные проблемы, отдельные из которых и в наше время не утратили свою актуальность. Провести анализ историографии работ по биографии А.Х.Маргулана, выявить этапы жизни ученого, связанные с изучением истории Золотой Орды и Казахского ханства. Результаты: анализируется ценность произведений народного фольклора как источника сведений о видных деятелях золотоордынской эпохи (Едиге, Токтамыш); изучены данные по средневековой архитектуре городов и надмогильных сооружений, рассмотрены сведения о библиотеке Ураз-Мухаммеда, исследованы материалы русских востоковедов по истории степных народов и государств. Заключение. Рукописи и документы, собранные в личном фонде А.Х.Маргулана, являются ценным источником по истории средневекового Казахстана, потенциал которого до конца не изучен в современной науке. Введение в научный оборот материалов фонда видного казахского ученого должно способствовать наиболее глубокому изучению истории Казахского ханства, его видных личностей, археологических и культурных памятников средневековой эпохи.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Akanov, K.
1489.
Подробнее
63.3(5Каз)
Т 18
Танатарова, Ж. Т.
Жизнь и деятельность выпускника казанского университета Уалитхана Танашева [Текст] / Ж. Т. Танатарова // Вестник ЗКУ. - 2025. - №4. - С. 247-259.
ББК 63.3(5Каз)
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Алашское движение -- Алашорда -- Букейевская орда -- казахская интеллигенция -- национальная государственность -- Казанский университет -- политические репрессии
Аннотация: В статье подробно рассматриваются жизненный путь и общественно-политическая деятельность видного деятеля Алашского движения, юриста и государственного служащего Уəлитхана Шарафетдиновича Танашева (1887–1968). Показано, что он родился в зажиточной семье Танашевых во Внутренней Букейевской орде, получил среднее образование в Астраханской мужской гимназии, обучался на медицинском и юридическом факультетах Казанского университета. Раскрывается его активность в среде мусульманской интеллигенции Казани, участие в работе «Восточного клуба», вклад в созыв и деятельность казахских и мусульманских съездов в Букейской орде, Оренбурге, Москве и Петрограде после Февральской революции 1917 года, а также в создание партии «Алаш» и работу правительства Алашорды. Описывается государственная служба Танашева в годы Советской власти по организации Казахской АССР, вопросам юстиции и земельного управления, его участие в борьбе с голодом 1921– 1922 годов. Кроме того, освещаются политические репрессии 1937–1939 годов, лагерные и ссыльные испытания, последующая реабилитация и последние годы жизни. На основе архивных материалов раскрывается историческая роль У.Танашева в укреплении казахской государственности и судьбе национальной интеллигенции
Держатели документа:
ЗКУ
Т 18
Танатарова, Ж. Т.
Жизнь и деятельность выпускника казанского университета Уалитхана Танашева [Текст] / Ж. Т. Танатарова // Вестник ЗКУ. - 2025. - №4. - С. 247-259.
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
Алашское движение -- Алашорда -- Букейевская орда -- казахская интеллигенция -- национальная государственность -- Казанский университет -- политические репрессии
Аннотация: В статье подробно рассматриваются жизненный путь и общественно-политическая деятельность видного деятеля Алашского движения, юриста и государственного служащего Уəлитхана Шарафетдиновича Танашева (1887–1968). Показано, что он родился в зажиточной семье Танашевых во Внутренней Букейевской орде, получил среднее образование в Астраханской мужской гимназии, обучался на медицинском и юридическом факультетах Казанского университета. Раскрывается его активность в среде мусульманской интеллигенции Казани, участие в работе «Восточного клуба», вклад в созыв и деятельность казахских и мусульманских съездов в Букейской орде, Оренбурге, Москве и Петрограде после Февральской революции 1917 года, а также в создание партии «Алаш» и работу правительства Алашорды. Описывается государственная служба Танашева в годы Советской власти по организации Казахской АССР, вопросам юстиции и земельного управления, его участие в борьбе с голодом 1921– 1922 годов. Кроме того, освещаются политические репрессии 1937–1939 годов, лагерные и ссыльные испытания, последующая реабилитация и последние годы жизни. На основе архивных материалов раскрывается историческая роль У.Танашева в укреплении казахской государственности и судьбе национальной интеллигенции
Держатели документа:
ЗКУ
1490.
Подробнее
63.4
М 91
Мусаева, Р. С.
К изучению мировоззрения населения срубной культуры: сосуд со знаками из Западного Казахстана [Текст] / Р. С. Мусаева // Вестник ЗКУ. - 2025. - №4. - С. 260-273.
ББК 63.4
Рубрики: Археология
Кл.слова (ненормированные):
археология -- Чесноково-I -- эпоха бронзы -- срубная культура -- керамика -- сосуд -- знаки -- семантика
Аннотация: Актуальным направлением в исторической науке является изучение мировоззрения древнего человека, ключом к которому может быть анализ погребально-обрядовых действий, наскальных изображений, искусства, ритуалов, реконструируемых на основе этнографических наблюдений, и предметов, использованных населением в повседневной жизни. Одним из подобных источников является керамическая посуда, которая объединяет две сферы жизнедеятельности человека: утилитарную, связанную с хозяйственно- культурным типом, принятым в конкретном сообществе; и сакральную, отражавшую сложную систему взаимоотношений между культурами, культурными группами, человеком и его сообществом в целом. Символы и знаки, изображенные на её поверхности, как и на иных артефактах, открывают перед исследователями простор для изучения вопросов мировоззрения и мировосприятия носителей древних культурных традиций и религий. Таким источником является керамический сосуд, обнаруженный при исследовании поселения срубной культуры на территории Западного Казахстана. Материалы проведённых работ были опубликованы ранее, однако интересующий нас артефакт, как и изображения на нём, не были специально освящены в научной литературе и нуждаются в детальном рассмотрении
Держатели документа:
ЗКУ
М 91
Мусаева, Р. С.
К изучению мировоззрения населения срубной культуры: сосуд со знаками из Западного Казахстана [Текст] / Р. С. Мусаева // Вестник ЗКУ. - 2025. - №4. - С. 260-273.
Рубрики: Археология
Кл.слова (ненормированные):
археология -- Чесноково-I -- эпоха бронзы -- срубная культура -- керамика -- сосуд -- знаки -- семантика
Аннотация: Актуальным направлением в исторической науке является изучение мировоззрения древнего человека, ключом к которому может быть анализ погребально-обрядовых действий, наскальных изображений, искусства, ритуалов, реконструируемых на основе этнографических наблюдений, и предметов, использованных населением в повседневной жизни. Одним из подобных источников является керамическая посуда, которая объединяет две сферы жизнедеятельности человека: утилитарную, связанную с хозяйственно- культурным типом, принятым в конкретном сообществе; и сакральную, отражавшую сложную систему взаимоотношений между культурами, культурными группами, человеком и его сообществом в целом. Символы и знаки, изображенные на её поверхности, как и на иных артефактах, открывают перед исследователями простор для изучения вопросов мировоззрения и мировосприятия носителей древних культурных традиций и религий. Таким источником является керамический сосуд, обнаруженный при исследовании поселения срубной культуры на территории Западного Казахстана. Материалы проведённых работ были опубликованы ранее, однако интересующий нас артефакт, как и изображения на нём, не были специально освящены в научной литературе и нуждаются в детальном рассмотрении
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 149, Результатов: 1517