База данных: Статьи ППС
Страница 17, Результатов: 170
Отмеченные записи: 0
161.
Подробнее
81.2
С 40
Сисенбаева, А. К.
Көне түркі жазба ескерткіштеріндегі ономастика: талдау және ерекшеліктері [Текст] / А. К. Сисенбаева // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.2. - 17 қараша. - Б. 249-254.
ББК 81.2
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
ономастика -- антропонимдер -- синхрония -- диахрония -- этимологиялық талдау -- қазіргі лингвистика -- лексикография -- топонимика
Аннотация: Түркия, Орталық Азия, Сібір және басқа да аумақтарды қоса алғанда, кең аймақта таралған түркі тілдеріндегі ономастиканы зерттеу ерекше қызығушылық тудыруда. Бұл зерттеу Еуразияның мәдени және лингвистикалық ландшафтының маңызды бөлігі болып табылатын түркі тілдеріндегі ономастиканы талдауға арналған. Түркі тілдерінің ономастикасы осы ұлттар тобының этникалық және мәдени тарихының байлығын көрсетеді.Бұл мақалада түркі тілдеріндегі атаулар жүйесініңқұрылымы зерттелді. Әр түрлі түркі диалектілеріндегі ономастиканың ерекшеліктері талдана отырып, оларды әртүрлі аспектілердеқарастырылды.Түркі тілдеріндегі ономастикалық жүйелердің қалыптасуына тарихи, мәдени және әлеуметтік факторлардың әсері талданды.Ономастиканың практикалық аспектілерін қарастыру, мысалы, қазіргі лингвистикалық ортаға атауларды бейімдеу, сондай-ақ ономастиканы лексикографияда, топонимикада және тарих пен мәдениетте зерттелді. Осы мақсаттарға жету үшін ономастика, компаративті лингвистика, тарихи лингвистика және этнолингвистиканы талдау әдістері қолданылды
Держатели документа:
ЗКУ
С 40
Сисенбаева, А. К.
Көне түркі жазба ескерткіштеріндегі ономастика: талдау және ерекшеліктері [Текст] / А. К. Сисенбаева // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.2. - 17 қараша. - Б. 249-254.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
ономастика -- антропонимдер -- синхрония -- диахрония -- этимологиялық талдау -- қазіргі лингвистика -- лексикография -- топонимика
Аннотация: Түркия, Орталық Азия, Сібір және басқа да аумақтарды қоса алғанда, кең аймақта таралған түркі тілдеріндегі ономастиканы зерттеу ерекше қызығушылық тудыруда. Бұл зерттеу Еуразияның мәдени және лингвистикалық ландшафтының маңызды бөлігі болып табылатын түркі тілдеріндегі ономастиканы талдауға арналған. Түркі тілдерінің ономастикасы осы ұлттар тобының этникалық және мәдени тарихының байлығын көрсетеді.Бұл мақалада түркі тілдеріндегі атаулар жүйесініңқұрылымы зерттелді. Әр түрлі түркі диалектілеріндегі ономастиканың ерекшеліктері талдана отырып, оларды әртүрлі аспектілердеқарастырылды.Түркі тілдеріндегі ономастикалық жүйелердің қалыптасуына тарихи, мәдени және әлеуметтік факторлардың әсері талданды.Ономастиканың практикалық аспектілерін қарастыру, мысалы, қазіргі лингвистикалық ортаға атауларды бейімдеу, сондай-ақ ономастиканы лексикографияда, топонимикада және тарих пен мәдениетте зерттелді. Осы мақсаттарға жету үшін ономастика, компаративті лингвистика, тарихи лингвистика және этнолингвистиканы талдау әдістері қолданылды
Держатели документа:
ЗКУ
162.
Подробнее
81
Н 28
Нариман, М. Б.
Қазақ және ағылшын тілдеріндегі келер шақ: коммуникативтік- прагматикалық талдау [Текст] / М. Б. Нариман, Ш. Мажитаева // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.1. - 17 қараша. - Б. 121-125.
ББК 81
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
грамматика -- Қазақ және ағылшын тілдері -- зерттеу лингвистика -- семантика -- прагматика -- Көркем әдебиет -- Present Simple -- Future Tense -- грамматикалық категориялар -- Қазіргі қазақ тілі -- Етістік
Аннотация: Тілдердегі грамматикалық құрылымдар мен шақ формаларын зерттеу лингвистикалық зерттеулердің іргелі құрамдас бөлігі болып табылады. Өйткені олар іс-әрекеттің шақ, аспекті және модальділігі туралы ақпаратты жеткізуде шешуші рөл атқарады. Шақ формаларын зерттеудің маңызды аспектілерінің бірі олардың коммуникативті және прагматикалық қызметін талдау болып табылады. Бұл зерттеу осы шақ формасының қолданылу ерекшеліктерін және оның осы тілдерде сөйлеушілердің коммуникативтік стратегияларына әсерін анықтау үшін қазақ және ағылшын тілдеріндегі келер шаққа назар аударады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мажитаева, Ш.
Н 28
Нариман, М. Б.
Қазақ және ағылшын тілдеріндегі келер шақ: коммуникативтік- прагматикалық талдау [Текст] / М. Б. Нариман, Ш. Мажитаева // А.С. Қыдыршаевтың 60 жас мерейтойына арналған «Қазіргі қоғамдағы және білім беру саласындағы шешендіктанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2023. - Т.1. - 17 қараша. - Б. 121-125.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
грамматика -- Қазақ және ағылшын тілдері -- зерттеу лингвистика -- семантика -- прагматика -- Көркем әдебиет -- Present Simple -- Future Tense -- грамматикалық категориялар -- Қазіргі қазақ тілі -- Етістік
Аннотация: Тілдердегі грамматикалық құрылымдар мен шақ формаларын зерттеу лингвистикалық зерттеулердің іргелі құрамдас бөлігі болып табылады. Өйткені олар іс-әрекеттің шақ, аспекті және модальділігі туралы ақпаратты жеткізуде шешуші рөл атқарады. Шақ формаларын зерттеудің маңызды аспектілерінің бірі олардың коммуникативті және прагматикалық қызметін талдау болып табылады. Бұл зерттеу осы шақ формасының қолданылу ерекшеліктерін және оның осы тілдерде сөйлеушілердің коммуникативтік стратегияларына әсерін анықтау үшін қазақ және ағылшын тілдеріндегі келер шаққа назар аударады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мажитаева, Ш.
163.
Подробнее
74
Х 15
Хайрашева, А.
Еліміздің еркіндігі - Тәуелсіздік [Текст] / А. Хайрашева // Өркен. - 2024. - 25 желтоқсан. - №11. - Б. 4.
ББК 74
Рубрики: білім
Кл.слова (ненормированные):
БҚУ -- Тәуелсіздік күні -- филология факультеті -- Шетел тілдері мен әдебиеті -- Сыныптан тыс іс-шара -- Ұлтшылдық -- Тәуелсіздік -- Әнұран -- Желтоқсан көтерілісі -- Актерлік шеберлік
Аннотация: 20 2 4 ж ы л д ы ң 9 - ш ы ж е л т о қ с а н ы н д а университетіміздің «Жастар лайф» алаңында филология факультеті шетел тілдері мен əдебиеті мұғалімдерін дайындау білім беру бағдарламасының оқытушысы, магистр Навекова Дамира Бахтығалиқызы жəне 2 курс (ИЯ-29) топ студенттерінің ұйымдастыруымен 16 желтоқсан – Тəуелсіздік күніне орай «Еліміздің еркіндігі – Тəуелсіздік» атты сыныптан тыс іс-шара өтті. Мақсаты – студенттерді адамгершілікке, Отанын сүюге, сыйластыққа, ұлтшылдыққа тəрбиелеу.
Держатели документа:
БҚУ
Х 15
Хайрашева, А.
Еліміздің еркіндігі - Тәуелсіздік [Текст] / А. Хайрашева // Өркен. - 2024. - 25 желтоқсан. - №11. - Б. 4.
Рубрики: білім
Кл.слова (ненормированные):
БҚУ -- Тәуелсіздік күні -- филология факультеті -- Шетел тілдері мен әдебиеті -- Сыныптан тыс іс-шара -- Ұлтшылдық -- Тәуелсіздік -- Әнұран -- Желтоқсан көтерілісі -- Актерлік шеберлік
Аннотация: 20 2 4 ж ы л д ы ң 9 - ш ы ж е л т о қ с а н ы н д а университетіміздің «Жастар лайф» алаңында филология факультеті шетел тілдері мен əдебиеті мұғалімдерін дайындау білім беру бағдарламасының оқытушысы, магистр Навекова Дамира Бахтығалиқызы жəне 2 курс (ИЯ-29) топ студенттерінің ұйымдастыруымен 16 желтоқсан – Тəуелсіздік күніне орай «Еліміздің еркіндігі – Тəуелсіздік» атты сыныптан тыс іс-шара өтті. Мақсаты – студенттерді адамгершілікке, Отанын сүюге, сыйластыққа, ұлтшылдыққа тəрбиелеу.
Держатели документа:
БҚУ
164.
Подробнее
81.2-3
Б 20
Балаева, А. Б.
Ағартушы, педагог-ғалым Ш.Сарыбаевтың тілтанымдық мұрасы [Текст] / А. Б. Балаева // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - Б. 88-98.
ББК 81.2-3
Рубрики: Лингвистика
Кл.слова (ненормированные):
Шамғали Сарыбаев -- Қазақ лингвистикасы -- Лингвистикалық зерттеулер әдіснамасы -- Қазақ тілін стандарттау -- Қазақ фольклорлық ауызша әдебиетін сақтау -- Шамғали Сарыбаевтың академиялық еңбектері -- Қазақ тілі -- Тарихи лингвистика -- Тілдерді салыстырмалы талдау -- Түркі тілдері -- Қазақстанның мәдени мұрасы
Аннотация: Бұл мақала қазақ тіл білімінің көрнекті қайраткері Шамғали Сарыбаевтың тілдiк мұрасын кешенді зерттеу болып табылады. Зерттеу ғылыми әдебиеттегі олқылықтың орнын толтырып, Сарыбаевтың лингвистикалық үлесінің тереңдігі мен кеңдігіне тоқталып, оның еңбектерінің бірегейлігі мен маңыздылығын атап өтті. Бұл зерттеудің түпнұсқалығы Шамғали Сарыбаевтың қазақ тіл біліміне терең ықпалын түсінуге біртұтас көзқарас болып табылады. Оның ғылыми еңбектерін, оның шығармашылығының әдіснамалық үлесі мен мәдени әсерін мұқият талдау оның лингвистикалық мұрасының бұрын зерттелмеген қырларына жарық түсіреді. Мұқият құрылымдалған мақаланың басында Сарыбаевтың лингвистикаға қосқан үлесіне арналған зерттеулердің қазіргі жағдайына шолу беріледі және алдыңғы зерттеулердің шектеулі көлемі байқалады. Оның әдіснамасына жан-жақты талдау жасалады, тарихи лингвистикадағы рөлі атап көрсетіледі. Зерттеуде Сарыбаевтың қазақ тілін стандарттаудағы аспаптық рөлі ашылып, оның бір жазудан екінші жазуға көшуге қосқан үлесінің дәлелі келтіріледі. Бұдан басқа, алдыңғы зерттеулерде жиі назардан тыс қалатын, оның қазақ халық әдебиетінің ауызша сақталуына қосқан үлесі қарастырылады. Қорытындысында аталмыш зерттеу Шамғали Сарыбаевтың лингвистикалық мұрасының бірегейлігі мен маңыздылығын, сондай-ақ оның көп қырлы үлесін толық бағалау үшін одан әрі зерттеулердің қажеттілігін атап өту керек. Ол біздің қазақ тілі мен мәдениеті түсінігімізді тереңдетуге бағытталған зерттеулерді жалғастыруға шақырады және Сарыбаевты лингвистика мен мәдениетті сақтау саласында мәңгі белгі ретінде көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 20
Балаева, А. Б.
Ағартушы, педагог-ғалым Ш.Сарыбаевтың тілтанымдық мұрасы [Текст] / А. Б. Балаева // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №3. - Б. 88-98.
Рубрики: Лингвистика
Кл.слова (ненормированные):
Шамғали Сарыбаев -- Қазақ лингвистикасы -- Лингвистикалық зерттеулер әдіснамасы -- Қазақ тілін стандарттау -- Қазақ фольклорлық ауызша әдебиетін сақтау -- Шамғали Сарыбаевтың академиялық еңбектері -- Қазақ тілі -- Тарихи лингвистика -- Тілдерді салыстырмалы талдау -- Түркі тілдері -- Қазақстанның мәдени мұрасы
Аннотация: Бұл мақала қазақ тіл білімінің көрнекті қайраткері Шамғали Сарыбаевтың тілдiк мұрасын кешенді зерттеу болып табылады. Зерттеу ғылыми әдебиеттегі олқылықтың орнын толтырып, Сарыбаевтың лингвистикалық үлесінің тереңдігі мен кеңдігіне тоқталып, оның еңбектерінің бірегейлігі мен маңыздылығын атап өтті. Бұл зерттеудің түпнұсқалығы Шамғали Сарыбаевтың қазақ тіл біліміне терең ықпалын түсінуге біртұтас көзқарас болып табылады. Оның ғылыми еңбектерін, оның шығармашылығының әдіснамалық үлесі мен мәдени әсерін мұқият талдау оның лингвистикалық мұрасының бұрын зерттелмеген қырларына жарық түсіреді. Мұқият құрылымдалған мақаланың басында Сарыбаевтың лингвистикаға қосқан үлесіне арналған зерттеулердің қазіргі жағдайына шолу беріледі және алдыңғы зерттеулердің шектеулі көлемі байқалады. Оның әдіснамасына жан-жақты талдау жасалады, тарихи лингвистикадағы рөлі атап көрсетіледі. Зерттеуде Сарыбаевтың қазақ тілін стандарттаудағы аспаптық рөлі ашылып, оның бір жазудан екінші жазуға көшуге қосқан үлесінің дәлелі келтіріледі. Бұдан басқа, алдыңғы зерттеулерде жиі назардан тыс қалатын, оның қазақ халық әдебиетінің ауызша сақталуына қосқан үлесі қарастырылады. Қорытындысында аталмыш зерттеу Шамғали Сарыбаевтың лингвистикалық мұрасының бірегейлігі мен маңыздылығын, сондай-ақ оның көп қырлы үлесін толық бағалау үшін одан әрі зерттеулердің қажеттілігін атап өту керек. Ол біздің қазақ тілі мен мәдениеті түсінігімізді тереңдетуге бағытталған зерттеулерді жалғастыруға шақырады және Сарыбаевты лингвистика мен мәдениетті сақтау саласында мәңгі белгі ретінде көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
165.
Подробнее
63
Т 11
Тұяқбаев, М. Қ.
Түркістан өңірінің байырғы жер-су атаулары [Текст] / М. Қ. Тұяқбаев, Ә. Ж. Шоқпаров, Б. С. Сиздиков // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 294-311.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан -- Ұлы Жiбек жолы -- топонимика -- тарихи-мәдени мұра -- тарих -- туризм
Аннотация: Тарих қойнауында жатқан, отандық тарихымыздың құндылығы мен маңыздылығын одан әрі арттырған, өз заманында тек отандық тарихта ғана емес, күллі түркі халықтарының тарихында маңызды орынға ие, түркі дүниесінің рухани астанасы Түркістан өңірінің байырғы жер-су атауларын зерттеу, талдау және ғылыми айналымға енгізу қәзіргі таңдағы өзекті мәселелердің бірі болып табылуда. Бұл мақалада Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойған «Түркістан қаласының ерекше мәртебесі туралы» заңның маңыздылығы қарастырылады. Түркістан қаласы – қазақ мемлекеттігінің қалыптасуында және дамуы барысында маңызды рөл атқарған тарихи әрі рухани орталық. Оның ежелгі және ортағасырлық Қазақстан тарихындағы алар орны ерекше, себебі қала Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан, бұл қаланы экономикалық, саяси-әкімшілік және мәдени орталыққа айналдырды. Мақалада Түркістан өңіріндегі байырғы жер-су атауларының этнонимиялық ерекшеліктері мен олардың тарихи тамырлары зерттеледі. Өңірдегі жер-су атауларының көбін халық, ел, тайпа және ру атауларынан тұратынын атап көрсетілді. Зерттеу барысында сақ, үйсін, ғұн, түркі, оғыз және қыпшақ кезеңдерінен бастау алатын, араб, парсы, қазақ және өзбек тілдеріндегі атаулардың араласуы қарастырылады. Сонымен қатар мақалада Түркістан қаласының тарихи-мәдени мұраларын сақтау мен дамыту жолдары талқыланып, Қазақстанның стратегиялық даму бағыттарының бірі ретінде мәдени туризмді өркендету қажеттілігі атап өтіледі. Зерттеу нәтижелері тарихи-этнонимиялық және топонимикалық материалдардың өңірдің этникалық құрылымын және тарихи көші-қондар жолдарын түсінуге мүмкіндік беретінін көрсетеді. Мақала Түркістан өңірінің тарихи-мәдени мұрасын терең зерттеуде этнонимияның маңызды рөлін айқындайды. Түркістанның ерекше мәртебеге ие болуы – оның тарихи мұрасын сақтауға және оны әлемдік деңгейде танытуға үлкен мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шоқпаров, Ә.Ж.
Сиздиков, Б.С.
Т 11
Тұяқбаев, М. Қ.
Түркістан өңірінің байырғы жер-су атаулары [Текст] / М. Қ. Тұяқбаев, Ә. Ж. Шоқпаров, Б. С. Сиздиков // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №3. - Б. 294-311.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Түркістан -- Ұлы Жiбек жолы -- топонимика -- тарихи-мәдени мұра -- тарих -- туризм
Аннотация: Тарих қойнауында жатқан, отандық тарихымыздың құндылығы мен маңыздылығын одан әрі арттырған, өз заманында тек отандық тарихта ғана емес, күллі түркі халықтарының тарихында маңызды орынға ие, түркі дүниесінің рухани астанасы Түркістан өңірінің байырғы жер-су атауларын зерттеу, талдау және ғылыми айналымға енгізу қәзіргі таңдағы өзекті мәселелердің бірі болып табылуда. Бұл мақалада Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойған «Түркістан қаласының ерекше мәртебесі туралы» заңның маңыздылығы қарастырылады. Түркістан қаласы – қазақ мемлекеттігінің қалыптасуында және дамуы барысында маңызды рөл атқарған тарихи әрі рухани орталық. Оның ежелгі және ортағасырлық Қазақстан тарихындағы алар орны ерекше, себебі қала Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан, бұл қаланы экономикалық, саяси-әкімшілік және мәдени орталыққа айналдырды. Мақалада Түркістан өңіріндегі байырғы жер-су атауларының этнонимиялық ерекшеліктері мен олардың тарихи тамырлары зерттеледі. Өңірдегі жер-су атауларының көбін халық, ел, тайпа және ру атауларынан тұратынын атап көрсетілді. Зерттеу барысында сақ, үйсін, ғұн, түркі, оғыз және қыпшақ кезеңдерінен бастау алатын, араб, парсы, қазақ және өзбек тілдеріндегі атаулардың араласуы қарастырылады. Сонымен қатар мақалада Түркістан қаласының тарихи-мәдени мұраларын сақтау мен дамыту жолдары талқыланып, Қазақстанның стратегиялық даму бағыттарының бірі ретінде мәдени туризмді өркендету қажеттілігі атап өтіледі. Зерттеу нәтижелері тарихи-этнонимиялық және топонимикалық материалдардың өңірдің этникалық құрылымын және тарихи көші-қондар жолдарын түсінуге мүмкіндік беретінін көрсетеді. Мақала Түркістан өңірінің тарихи-мәдени мұрасын терең зерттеуде этнонимияның маңызды рөлін айқындайды. Түркістанның ерекше мәртебеге ие болуы – оның тарихи мұрасын сақтауға және оны әлемдік деңгейде танытуға үлкен мүмкіндік береді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шоқпаров, Ә.Ж.
Сиздиков, Б.С.
166.
Подробнее
81
Т 11
Тұрғаналиева, А. К.
Отарәлі Бүркітовтың түркітану саласына салған дара жолы [Текст] / А. К. Тұрғаналиева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 27-28.
ББК 81
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
Отарәлі Бүркітов -- түркітану -- түркі тілдері -- тарихи даму -- ұлттық бірегейлік -- түркі мәдени мұрасы
Аннотация: Отарәлі Бүркітов — түркітану саласының көрнекті ғалымы, қазақ халқының тарихы мен мәдениеті, түркі тілдері мен халықтарының тарихын зерттеудегі елеулі еңбектерімен танымал тұлға. Оның «Түркітануы» атты еңбегі түркі әлемінің мәдениеті мен тілдік қатынастарын, тарихи дамуын терең зерделеуге бағытталған. Ғабит Хасанов пен Берікбай Сағындықұлы сияқты ғалымдар да түркітану ғылымына зор үлес қосқан. Олар түркі халықтарының тарихи-саяси құрылымдарын, тілдер арасындағы байланыстарды және мәдени интеграцияны зерттеу арқылы түркі әлемінің ортақ тарихы мен мәдениетін толыққанды түсінуге мүмкіндік берді. Отарәлі Бүркітовтың және оның әріптестерінің зерттеулері түркітану ғылымының дамуына айтарлықтай әсер етті, бұл саладағы ғылыми тұжырымдар түркі халықтарының ұлттық бірегейлігін қалыптастыру мен мәдени мұрасын сақтау үшін маңызды негіз болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
Т 11
Тұрғаналиева, А. К.
Отарәлі Бүркітовтың түркітану саласына салған дара жолы [Текст] / А. К. Тұрғаналиева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 27-28.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
Отарәлі Бүркітов -- түркітану -- түркі тілдері -- тарихи даму -- ұлттық бірегейлік -- түркі мәдени мұрасы
Аннотация: Отарәлі Бүркітов — түркітану саласының көрнекті ғалымы, қазақ халқының тарихы мен мәдениеті, түркі тілдері мен халықтарының тарихын зерттеудегі елеулі еңбектерімен танымал тұлға. Оның «Түркітануы» атты еңбегі түркі әлемінің мәдениеті мен тілдік қатынастарын, тарихи дамуын терең зерделеуге бағытталған. Ғабит Хасанов пен Берікбай Сағындықұлы сияқты ғалымдар да түркітану ғылымына зор үлес қосқан. Олар түркі халықтарының тарихи-саяси құрылымдарын, тілдер арасындағы байланыстарды және мәдени интеграцияны зерттеу арқылы түркі әлемінің ортақ тарихы мен мәдениетін толыққанды түсінуге мүмкіндік берді. Отарәлі Бүркітовтың және оның әріптестерінің зерттеулері түркітану ғылымының дамуына айтарлықтай әсер етті, бұл саладағы ғылыми тұжырымдар түркі халықтарының ұлттық бірегейлігін қалыптастыру мен мәдени мұрасын сақтау үшін маңызды негіз болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
167.
Подробнее
81
А 18
Авакова, Р.
Түркі тілдеріндегі зооморфтық фраземалар семантикасы [Текст] / Р. Авакова // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 41-50.
ББК 81
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
Түркі тілдер -- зооморфтық фраземалар семантикасы -- жануарлар әлемі -- поэтика -- Фраземалар -- зоонимдер -- Қазақ мифологиясы
Аннотация: Адамзат өміріне жануарлар әлемі өте етене таныс, жақындығы өркениеттің тарихи дамуы үрдісімен байланысты. Ертедегі адамдардың табиғат алдындағы дәрменсіздігі мен оған деген теріс түсініктері жануарлар культінен туындаған. Жануарлар әлеміндегі культтік таным адамзат творчествосының ең көне көрінісі болып табылады. Тіл мен мәдениет байланысын зерттеген ғалым В.А. Маслованың пікіріне сүйенсек: “Культ животных – первая грань, которую древний человек проводит между собой и миром природы, признавая еще ее господство, но уже не отождествляя себя с ней” (Маслова, 2007). Қазіргі уақытта рухани мәдениетте жануарлар әлемінің танымдық сипаты еш төмендеген жоқ, сондықтан да анимализм тілдік және мәдени стреотиптер мен поэтикалық бейнелердің ұғымдық көрінісінің жалғасы болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
А 18
Авакова, Р.
Түркі тілдеріндегі зооморфтық фраземалар семантикасы [Текст] / Р. Авакова // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 41-50.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
Түркі тілдер -- зооморфтық фраземалар семантикасы -- жануарлар әлемі -- поэтика -- Фраземалар -- зоонимдер -- Қазақ мифологиясы
Аннотация: Адамзат өміріне жануарлар әлемі өте етене таныс, жақындығы өркениеттің тарихи дамуы үрдісімен байланысты. Ертедегі адамдардың табиғат алдындағы дәрменсіздігі мен оған деген теріс түсініктері жануарлар культінен туындаған. Жануарлар әлеміндегі культтік таным адамзат творчествосының ең көне көрінісі болып табылады. Тіл мен мәдениет байланысын зерттеген ғалым В.А. Маслованың пікіріне сүйенсек: “Культ животных – первая грань, которую древний человек проводит между собой и миром природы, признавая еще ее господство, но уже не отождествляя себя с ней” (Маслова, 2007). Қазіргі уақытта рухани мәдениетте жануарлар әлемінің танымдық сипаты еш төмендеген жоқ, сондықтан да анимализм тілдік және мәдени стреотиптер мен поэтикалық бейнелердің ұғымдық көрінісінің жалғасы болып табылады
Держатели документа:
ЗКУ
168.
Подробнее
81
М 94
Мырзағалиева, А. С.
Қазақ және татар тілдеріндегі «Кедейлік» концептісі: лингвомәдени шолу [Текст] / А. С. Мырзағалиева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 78-80.
ББК 81
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
концепт -- концептосфера -- тілдік әлем бейнесі -- лингвистика -- этномәдениет
Аннотация: Тілдің мәдениетпен және халықтың дүниетанымымен өзара байланысы тілде ұлттық мінез бен мәдениеттің, қоршаған әлемді танудың ерекше тәсілінің көрініс табуына ықпал етеді. Бұл құбылыс концепт деп аталатын мәдени бірліктер арқылы тілде бейнеленеді. Осы зерттеуде қазақ және татар тілдеріндегі «кедейлік/ярлылык» («кедейлік») концептосферасына енетін лексемалардың түрлі сөздіктердегі концептуалдық мәндерінің көрініс беру ерекшеліктері қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – туыстас қазақ және татар тілдеріндегі «кедейлік/ярлылык» концептосферасын құрайтын лексемалардың этимологиясы мен түсіндірмесін салыстырмалы- салғастырмалы талдау және осы лексемалардың синонимдік қатарын анықтау. Тақырыптың өзектілігі – қазақ және татар этносоциолексемаларын антропоцентрлік парадигма аясында зерттеу қажеттілігімен байланысты, бұл тілдік бірліктер ұлттық менталитеттің айқын көрсеткіштері болып табылады. Осындай этносоциолексемалар қатарында «кедейлік/ярлылык» концептосферасын құрайтын лексемалар ерекше орын алады. Зерттеудің материалдары ретінде қазақ және татар тіл білімінде жинақталған лексикографиялық деректер алынды, атап айтқанда, этимологиялық және түсіндірме сөздіктер, синонимдер сөздігі, сондай- ақ зерттеліп отырған тілдердің ұлттық корпустарының деректері пайдаланылды. Эмпирикалық, лингвомәдени, салыстырмалы-салғастырмалы, синхрондық және диахрондық талдау әдістері арқылы жүргізілген зерттеу нәтижесінде «кедейлік/ярлылык» концептосферасы қазақ және татар тілдерінің тілдік әлем бейнесінде кеңінен көрініс табатыны анықталды. Алайда, «кедейлік» және «ярлылык» лексемаларының синонимдері қазақ тілінің синонимдер сөздігінде кеңінен қамтылғанымен, татар тілінің синонимдер сөздігінде азырақ берілген. Аталған концептосфера құрылымында адамзаттың базалық концептілерінің қатарына жататын, бағалау әлеуеті жоғары және репрезентацияның кең функционалдық мүмкіндіктеріне ие лексемалар бар. Бұл лексемалар қазақ және татар халықтарының шынайылықты қабылдау ерекшеліктерін бейнелейді және мәдени-тарихи факторлармен, осы тілдік қауымдастықтардың ұлттық ерекшеліктерімен тығыз байланысты.
Держатели документа:
ЗКУ
М 94
Мырзағалиева, А. С.
Қазақ және татар тілдеріндегі «Кедейлік» концептісі: лингвомәдени шолу [Текст] / А. С. Мырзағалиева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 78-80.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
концепт -- концептосфера -- тілдік әлем бейнесі -- лингвистика -- этномәдениет
Аннотация: Тілдің мәдениетпен және халықтың дүниетанымымен өзара байланысы тілде ұлттық мінез бен мәдениеттің, қоршаған әлемді танудың ерекше тәсілінің көрініс табуына ықпал етеді. Бұл құбылыс концепт деп аталатын мәдени бірліктер арқылы тілде бейнеленеді. Осы зерттеуде қазақ және татар тілдеріндегі «кедейлік/ярлылык» («кедейлік») концептосферасына енетін лексемалардың түрлі сөздіктердегі концептуалдық мәндерінің көрініс беру ерекшеліктері қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – туыстас қазақ және татар тілдеріндегі «кедейлік/ярлылык» концептосферасын құрайтын лексемалардың этимологиясы мен түсіндірмесін салыстырмалы- салғастырмалы талдау және осы лексемалардың синонимдік қатарын анықтау. Тақырыптың өзектілігі – қазақ және татар этносоциолексемаларын антропоцентрлік парадигма аясында зерттеу қажеттілігімен байланысты, бұл тілдік бірліктер ұлттық менталитеттің айқын көрсеткіштері болып табылады. Осындай этносоциолексемалар қатарында «кедейлік/ярлылык» концептосферасын құрайтын лексемалар ерекше орын алады. Зерттеудің материалдары ретінде қазақ және татар тіл білімінде жинақталған лексикографиялық деректер алынды, атап айтқанда, этимологиялық және түсіндірме сөздіктер, синонимдер сөздігі, сондай- ақ зерттеліп отырған тілдердің ұлттық корпустарының деректері пайдаланылды. Эмпирикалық, лингвомәдени, салыстырмалы-салғастырмалы, синхрондық және диахрондық талдау әдістері арқылы жүргізілген зерттеу нәтижесінде «кедейлік/ярлылык» концептосферасы қазақ және татар тілдерінің тілдік әлем бейнесінде кеңінен көрініс табатыны анықталды. Алайда, «кедейлік» және «ярлылык» лексемаларының синонимдері қазақ тілінің синонимдер сөздігінде кеңінен қамтылғанымен, татар тілінің синонимдер сөздігінде азырақ берілген. Аталған концептосфера құрылымында адамзаттың базалық концептілерінің қатарына жататын, бағалау әлеуеті жоғары және репрезентацияның кең функционалдық мүмкіндіктеріне ие лексемалар бар. Бұл лексемалар қазақ және татар халықтарының шынайылықты қабылдау ерекшеліктерін бейнелейді және мәдени-тарихи факторлармен, осы тілдік қауымдастықтардың ұлттық ерекшеліктерімен тығыз байланысты.
Держатели документа:
ЗКУ
169.
Подробнее
82
Б 37
Бегежанова, К. Ж.
Түркітану және тарих [Текст] / К. Ж. Бегежанова // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 114-118.
ББК 82
Рубрики: Филология
Кл.слова (ненормированные):
Түркітану -- классификация -- Орхон-Енисей жазба ескерткіштері -- Отарәлі Бүркіт -- тіл білімі
Аннотация: Баяндамада профессор, филология ғылымдарының докторы түрколог Отарәлі Бүркіт және тіл білімі қолөнершілерінің еңбектері ұсынылды.Академик Ә.Т. Қайдаров пен профессор М. Оразова "Түркологияны зерттеуге кіріспе", Н.А .Баскакова" түркі тілдерін зерттеуге кіріспе","Алтай тілдер отбасы", А. Н. Кононов" Ресейдегі түркі тілдерін оқыту тарихы".Бартольдтағы Еңбектер, Ғ. Айдарова. Түркология-мәдениет, әдебиет,тіл,тарих, этнография, география, түркі халықтарының әлеуметтік жағдайы мен философиялық көзқарастары туралы ғылымның бір саласы.
Держатели документа:
ЗКУ
Б 37
Бегежанова, К. Ж.
Түркітану және тарих [Текст] / К. Ж. Бегежанова // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 114-118.
Рубрики: Филология
Кл.слова (ненормированные):
Түркітану -- классификация -- Орхон-Енисей жазба ескерткіштері -- Отарәлі Бүркіт -- тіл білімі
Аннотация: Баяндамада профессор, филология ғылымдарының докторы түрколог Отарәлі Бүркіт және тіл білімі қолөнершілерінің еңбектері ұсынылды.Академик Ә.Т. Қайдаров пен профессор М. Оразова "Түркологияны зерттеуге кіріспе", Н.А .Баскакова" түркі тілдерін зерттеуге кіріспе","Алтай тілдер отбасы", А. Н. Кононов" Ресейдегі түркі тілдерін оқыту тарихы".Бартольдтағы Еңбектер, Ғ. Айдарова. Түркология-мәдениет, әдебиет,тіл,тарих, этнография, география, түркі халықтарының әлеуметтік жағдайы мен философиялық көзқарастары туралы ғылымның бір саласы.
Держатели документа:
ЗКУ
170.
Подробнее
81.2
Д 21
Даулеткереева, Н. Ж.
СEFR талаптары аясында қазақ тілін оқыту әдістемесін жетілдіру [Текст] / Н. Ж. Даулеткереева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 188-190.
ББК 81.2
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
СEFR -- Қазақ тілі -- оқыту әдістемесі -- оқу бағдарламалары -- жалпы реформа -- білім сапасын бағалау -- Мұғалім
Аннотация: Қазақ тілін өзге ұлт аудиториясында оқыту (алдағы уақытта екінші тіл ретінде оқыту) әдістемесін жетілдіру егемендік алғаннан бері әдіскер мамандар талқысынан әсте түспей жүрген өзекті тақырып. Бүкіл ұлттың басын бір аудиторияда қосып, ағылшын тілін тез әрі тиімді меңгертетін Ұлыбритания ғалымдары 1960 жылдары грамма-аударма тәсілінен жаппай бас тартып, тілді үйретудің коммуникативтік тәсілін дамытуға бет бұрған. Нәтижесінде тіл үйренуге тиімді қызмет ететін озық оқыту тәсілдемелері нақтыланып тіл үйретуші мамандар қолданысына берілді. Олар: сөздік қорды меңгерту, Test-teach-test (тест-оқыту-тест), Presentation-practice-presentation (презентация-жаттығу- продукт), Task based learning (тапсырмаға негіздеп оқыту), TPR (қимылды қолданып оқыту) т.б. Осы аталған тәсілдемелер әлемнің әр түкпірінде еңбектеніп жатырған мұғалім мен әдіскерге қолжетімді болуы үшін СEFR-да жете қамтылады (СEFR - тілді үйрену, оқыту, бағалауға қажетті жалпыеуропалық талаптар шегін түсіндіретін сілтемелер жинағы). Алайда орыс және қазақ тілі мамандары арасында СEFR тек ағылшын тілін үйретуге қатысты нұсқаулар берілген құжат ретінде танылған. Шынтуайтына келгенде, бұл еңбектің салмағы өте зор және мазмұны тұрғысынан барлық әлем тілдерін оқытуда басшылыққа алуға жарамды. Үйретілетін бір тіл, адамзаттың тілі. Демек, қандай тіл үйретілсе де, қолдануға жарамды ортақ әдіс-тәсілдер бар. Осыны ескеретін болсақ, СEFR-ды жете оқып танысу көптік етпейді.
Держатели документа:
ЗКУ
Д 21
Даулеткереева, Н. Ж.
СEFR талаптары аясында қазақ тілін оқыту әдістемесін жетілдіру [Текст] / Н. Ж. Даулеткереева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 188-190.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
СEFR -- Қазақ тілі -- оқыту әдістемесі -- оқу бағдарламалары -- жалпы реформа -- білім сапасын бағалау -- Мұғалім
Аннотация: Қазақ тілін өзге ұлт аудиториясында оқыту (алдағы уақытта екінші тіл ретінде оқыту) әдістемесін жетілдіру егемендік алғаннан бері әдіскер мамандар талқысынан әсте түспей жүрген өзекті тақырып. Бүкіл ұлттың басын бір аудиторияда қосып, ағылшын тілін тез әрі тиімді меңгертетін Ұлыбритания ғалымдары 1960 жылдары грамма-аударма тәсілінен жаппай бас тартып, тілді үйретудің коммуникативтік тәсілін дамытуға бет бұрған. Нәтижесінде тіл үйренуге тиімді қызмет ететін озық оқыту тәсілдемелері нақтыланып тіл үйретуші мамандар қолданысына берілді. Олар: сөздік қорды меңгерту, Test-teach-test (тест-оқыту-тест), Presentation-practice-presentation (презентация-жаттығу- продукт), Task based learning (тапсырмаға негіздеп оқыту), TPR (қимылды қолданып оқыту) т.б. Осы аталған тәсілдемелер әлемнің әр түкпірінде еңбектеніп жатырған мұғалім мен әдіскерге қолжетімді болуы үшін СEFR-да жете қамтылады (СEFR - тілді үйрену, оқыту, бағалауға қажетті жалпыеуропалық талаптар шегін түсіндіретін сілтемелер жинағы). Алайда орыс және қазақ тілі мамандары арасында СEFR тек ағылшын тілін үйретуге қатысты нұсқаулар берілген құжат ретінде танылған. Шынтуайтына келгенде, бұл еңбектің салмағы өте зор және мазмұны тұрғысынан барлық әлем тілдерін оқытуда басшылыққа алуға жарамды. Үйретілетін бір тіл, адамзаттың тілі. Демек, қандай тіл үйретілсе де, қолдануға жарамды ортақ әдіс-тәсілдер бар. Осыны ескеретін болсақ, СEFR-ды жете оқып танысу көптік етпейді.
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 17, Результатов: 170