Электронный каталог

86
Ж 91
Жұртбай, Т.
    Жан және "Еуропаның жағалауы" [Текст] / Т. Жұртбай, С. Ыбырай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 4 желтоқсан. - №231. - Б. 9.
ББК 86

Рубрики: дін

Кл.слова (ненормированные):
Хақ (Истина) -- калам -- діни заңнамалық дәлелі -- философтар -- фиқһ-Fiqh -- дереккөз -- абайтану -- философиялық-психологиялық тақы­рып
Аннотация: Исламның ойлау жүйесі мен дүниетанымының Хақ (Истина) хақындағы қағидаттарының поэтикалық құрылымын (калам), пәлсапалық қисынын (логикасын), діни заңнамалық дәлелін (фиқһ-Fiqh) түсінбей – Абайды түсіну мүмкін емес. Ұсынылған мақалада Еуропа философтарының Жан мен Тән, Жанның тегі мен түрлері туралы пікірлері мен Абайдың философиялық ойларының арасындағы байланысы салыстырыла сараланады. Сонымен қатар Жан мен Тән және Жанның түрлері туралы неміс ғалымы Фридрих Эдуард Бенекенің әйгілі «Тәрбие мен оқытуға арналған жетекші нұсқау» атты философиялық-психологиялық тақырыпты қамтитын философиялық-психологиялық трактаттарымен Абайдың таныс болғаны осы мақала арқылы ғана ғылыми ортаға белгілі болып отыр. Бұл – абайтану ілімінде бұрын мүлдем қаперге алынбаған дерек көзі.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Ыбырай, С.

63
Ф 17
Файзолла, А.
    Алланың алдаспаны [Текст] / А. Файзолла // Орал өңірі. - 2023. - 30 қараша. - №96. - Б. 10-11.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Байбарыс сұлтан -- 800 жыл -- Дешті Қыпшақ даласы -- ұлы тұлға -- Байбарыс сұлтан -- Тарих -- Байбарыстанушы Қайрат Сәки
Аннотация: Байбарыс сұлтанның туғанына – 800 жыл Дешті Қыпшақ даласынан шыққан ұлы тұлға Байбарыс сұлтанды замандастары көзі тірісінде-ақ «дін мен дүние тірегі», «жеңістердің әкесі» деп атап, даңқын аспандатқан. Тарихшылардың айтуынша, Мысыр тағына отырған кездегі оның толық, ресми аты-жөні – әл-Мәлік әз-Заһир Руки әд-Дуние уә әд-Дин Байбарыс әл-Бундуқдари ас-Салиһи. Мақаламыздың ең басында айтқымыз келетін дүние – аталған билеушінің есімі халық арасында «Бейбарыс» ретінде тарағанымен, соңғы кезде зерттеушілер оның аты «Байбарыс» екенін тілге тиек етіп жүр. Байбарыстанушы Қайрат Сәки де еңбектерінде әрдайым осы нұсқаны қолданады. Шынтуайтына келгенде, бабамыздың есімінің «Бейбарыс» нұсқасы қазақы ортаға, қазақстандық қоғамға орыс зерттеушілері арқылы енген. Ал араб, түрік, парсы, ағылшын, француз, неміс дереккөздерінде «Байбарыс» деп жазылған.
Держатели документа:
ЗКУ

63
К 15
Қайратұлы, Ф.
    Қазақтың байырғы тарихы әлемді қызықтырады [Текст] / Ф. Қайратұлы // Егемен Қазақстан. - 2023. - 24 қаңтар. - №16. - Б. 11.
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Дүйсенәлі ӘБДІЛӘШІМҰЛЫ -- сұхбат -- ғасырлар тарихы -- Отан тарихы -- Қазақ хандығы -- көрші мемлекеттер
Аннотация: Біз Отан тарихын байытатын ел ішіндегі һәм одан тыс жерлердегі дереккөздерді шам алып іздейтін сәтке дөп келіп отырмыз. Сан ғасырлық тарихымызды бұлай зерттеу де заман талабы, әрине. Осы орайда шетел мұрағаттарынан қазақтың өткеніне қатысты тың дүниелерді тауып, олжа салып жүрген тарих PhD, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің профессоры, Токио шет тілдері университетінің шетелден шақырылған ғалымы Дүйсенәлі ӘБДІЛӘШІМҰЛЫН аз-кем әңгімеге тартқан едік.
Держатели документа:
ЗКУ

63
И 45
Ильясов, А. Ж.
    Ақбұлақ шайқасы: жаңаша жорамалдар мен болжамдар. [Текст] / А. Ж. Ильясов // Соқпақ - Тропинка. - 2024. - №2. - Б. 25-29
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Ақбұлақ шайқасы -- Исатай Тайманұлы -- Махамбет Өтемісұлы
Аннотация: Мақалада ХІХ ғасырдың І жартысындағы Кіші жүздегі қазақтардың ұлт- азаттық көтерілісі, соның ішінде Исатай мен Махамбеттің тағдыры және шешуші "Ақбұлақ шайқасының" болған жер -Батыс Қазақстан облысы, Шыңғырлау ауданы аумағында орналасқан Ақшат ауылдық округіне қарасты Ақбұлақ өзені жағасы мен Торыатбас тауы аралығында болғандығын дәлелдейтін түрлі дереккөздер мен тарихи әдебиеттерді жинақтау арқылы алынған мәліметтер мен мысалдар , болжамдар келтірілген.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Имашев, Е.Е.

63
А 15
Қайратұлы, Б.
    Жошы ұлысы туралы тың туынды [Текст] / Б. Қайратұлы // Егемен Қазақстан. - 2024. - 1 тамыз. - №147. - Б. 9.
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Жошы ұлысы -- «Көшпелілер империясы» жобасы -- Мари Фавэру ханым -- Алтын Орда тарихы -- Алтын Орда дәуірі
Аннотация: Францияның Шығыс Археология институты мен Оксфорд университеті бірлесіп атқарып жатқан «Көшпелілер империясы» жобасының белсенді мүшесі һәм Парис Нантерре университетінің профессоры Мари Фавэру ханым (Marie Favereau) үш жылдың алдында «Алтын Орда» (The Horde) атты кітап ­жазып, бұл туынды Гарвард университеті баспасынан жарық көрген болатын. Жаңа пайым, тосын көзқарас, тың деректерге құрылған бұл шығарма қазіргі таңда әлем назарын аударып отыр. Туынды үш жыл ішінде барлық Еуропа тілінде сөйледі. Ғалым өзінің жаңаша пайымы туралы әлемдік баспасөз беттеріне мақала жазып, телесұхбаттар беріп жүр. Осы дереккөздерді негізге ала отырып, аталған туындыны таныстыруды жөн көрдік.
Держатели документа:
ЗКУ

63
С 32
Серікқызы, Э.
    Жошы ұлысынан қазақ мемлекеттігіне дейін [Текст] / Э. Серікқызы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 5 қазан. - №193. - Б. 14.
ББК 63

Рубрики: тарих

MeSH-не главная:

Кл.слова (ненормированные):
Жошы ұлысы -- Шығыс дереккөздеріндегі қазақ мемлекеттілігінің феномені -- 800 жылдығы -- қазақ тарихы -- Дүкен Мәсімханұлы -- илология ғылымдарының докторы, профессор -- қазақ хандығы
Аннотация: Бүгінде Шығыс дереккөздері мен Еуропа мұрағаттарын зерттеген шығыстанушы ғалымдар Алтын орда, Қазақ мемлекеттігінің қалыптасуына қатысты тың мағлұматтар тауып, талай томға арқау болар материал қорын жинастырды. Р.Сүлейменов атындағы Шығыстану институты ұйымдастырған «Шығыс дереккөздеріндегі қазақ мемлекеттілігінің феномені» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция Жошы ұлысының 800 жылдығына арналды. Ғалымдар Жошы ұлысы мен жалпы қазақ тарихының түрлі кезеңдері туралы ой бөлісті.
Держатели документа:
БҚУ

63
З-11
Зұлқарнай, Е.
    Мемлекеттілігіміз 890 жылы араб картасында "әл-Қазақия" деп көрсетілген [Текст] / Е. Зұлқарнай // Егемен Қазақстан. - 2024. - 9 қараша. - №218. - Б. 10.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
890 жылы -- араб картасы -- әл-Қазақия -- картография -- картография ғылымы -- Мұхит-Ардагер Сыдықназаров -- көне карталар -- Қазақия -- тарих
Аннотация: Шынайы тарихты қалыптастыратын сенімді негіз – картография ғылымы. Соның ішінде көне заманнан жеткен карталар – өткеннің дереккөзі іспеттес. Бұлар – мемлекеттердің, халықтардың, жер-су атауларының тарихын зерттеп-зерделеуде таптырмас құрал. Елімізге белгілі ғалым, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті Заманауи зерттеулер институтының директоры Мұхит-Ардагер Сыдықназаров біраз жылдан бері осы салаға айрықша ден қойып, шетел архивтерінде сақталған көне карталар арқылы қазақ мемлекеттілігінің тарихын айқындап жүр. Таяуда ол осыдан 12 ғасыр бұрынғы араб картасынан мемлекеттілігіміздің бастауына қатысты тың дерек тапты. Бұның құндылығы – 890 жылы араб картографтары жерімізді «Қазақия» деп айқын жазғандығында. Біз осы өзекті ғылыми мәселе төңірегінде Мұхит-Ардагер Қаржаубайұлымен сұхбаттасқан едік.
Держатели документа:
ЗКУ

26.8
Б 82
Боранкулова, М. Д.
    География сабақтарында оқушылардың зерттеу дағдыларын нәтижеге бағытталған іс-әрекеттер арқылы дамыту [Текст] / М. Д. Боранкулова, Б. Аксой, А. Бейкитова, М. Р. Мусахан // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 42-60
ББК 26.8

Рубрики: география

Кл.слова (ненормированные):
географиялық білім -- зерттеу дағдылары -- нәтижеге бағытталған әре-кеттер -- гидрологиялық нысан -- цифрлық ресурс
Аннотация: Қазіргі уақытта география сабағында берілетін тапсырмалардың саны, түрлері өте көп. Бірақ маңыздылығы мен мазмұндылығы тарапынан зерттеу дағ-дыларын қалыптастыратын іс-әрекеттерді пайдалануды қамтамасыз ету қажет. Зерттеу дағдысы қалыптасқан оқушылар оқу үдерісінде география сабақтарын-да тапсырмаларды орындаумен қатар, алған дағдыларын күнделікті өмірде, кез келген ортада қолдана алады. Пән мұғалімі география сабағында зерттеушілік орта қалыптастыру арқылы тәжірибелік іс-әрекеттерін жетілдіріп, оқытудың және зерттеу дағдыларын дамытудың жоғары деңгейлерін жүзеге асырады. Мақалада мектеп оқушыларының зерттеу дағдыларын қалыптастыру сабақта және сабақтан тыс оқу жағдайларда орындалатын іс-әрекеттерінің зерттеу нәтижелері келтіріл-ген. Зерттеу дағдылары ұғымына ғылыми дереккөздеріне талдау жасау арқылы анықтамалар берілді. География пәні мұғалімдерінен сауалнама алынып, нәтиже-сінде зерттеу тақырыбына байланысты мәселелер айқындалып, оның шешу жол-дары ұсынылды. Оқушылардың зерттеу дағдыларын анықтауға байланысты бірқа-тар мәселелер сауалнама нәтижелері арқылы анықталды. Сондықтан да география пәні мұғалімдеріне әдістемелік көмекші құрал ретінде және оқушыға бағыт-бағдар беретін оқыту тәсілдері ұсынылды. Зерттеу жұмыстары мен күнделікті сабақтарда жүргізілетін дәстүрлі және қашықтық форматта орындалатын тапсырмалардың бағдарламалық қамтамасыз етілген нұсқалары келтіріліп, сандық, статистикалық тәсілдермен айқындалды. Алынған ANOVA сынағының нәтижесінде әсер өлшемін (.54) ескере отырып, топтар арасындағы айтарлықтай айырмашылықтар бар екенін көрсетеді. Оқушылардың зерттеу дағдыларын дамытатын іс-әрекеттерде цифр-лық, онлайн оқыту сервистерінің мүмкіндіктері қарастырылды және оқушылар қы-зығушылығын арттыратын ресурстардың түрлері сараланды. Зерттеу дағдыларын дамыту оқушылардың пәндік білім деңгейінің жоғары әрі сапалы болуының кепілі
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Аксой, Б.
Бейкитова, А.
Мусахан, М.Р.

63
А 17
Абсаликов, А. А.
    Сирек кітаптар - қазақ халқының рухани мұрасы [Текст] / А. А. Абсаликов // ULY DALA MURASY. - 2024. - №3. - Б. 30-33
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
сирек кітаптар -- ырық бітіг қолжазбасы -- диуани лұғат ат - түрк -- нахдж әл - фарадис -- тауарих гузида нұрсат нама
Аннотация: Қолжазбалар және сирек кітаптар ұлттық орталығының қорында қазақ мәдениеті үшін құндылығы жоғары сирек кездесетін құнды кітаптар мен қолжазбалардың түпнұсқаларымен көшірмелері сақтаулы.Зерттеуде маңызды дереккөз болып табылатын "Ырық Бітіг","Диуани лұғат ат - түрк", "Нахдж әл - Фарадис"," Тауарих гузида Нұрсат нама" атты қолжазбалар туралы айтылған.

63
К 11
Қыдырәлі , Д.
    Ұлық тарихшы - Ұлықбек [Текст] / Д. Қыдырәлі // Егемен Қазақстан. - 2025. - 12 маусым. - №108. - Б. 8.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Жошы ұлы -- Ұлық ұлыс -- тарих -- Шыңғыс хан -- Тарих-и арба улус
Аннотация: Елімізде соңғы жылдары Жошы ұлысына қатысты іргелі зерттеулердің жүргізіле бастағаны белгілі. Бұл орайда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен Ұлық ұлыс – Алтын Орданың 750 жылдығы мен Жошы ханның дербес билікке келіп, таққа шығуының 800 жылдығын мемлекеттік деңгейде атап өту – халқымыздың тарихи санасын жаңғыртып, мемлекеттік дәстүрді терең пайымдау үшін маңызды қадам болды. Осы тарихи белесте ортағасырлық дереккөздерді ғылыми айналымға енгізу жұмыстары да жүйелі жүзеге аса бастады. Соның бір айқын дәлелі – әйгілі ғұлама ғалым, Темір әулетінің билеушісі Мырза Ұлықбектің «Тарих-и арба улус» («Төрт ұлыстың тарихы») атты шығармасының қазақ тіліне аударылуы.
Держатели документа:
ЗКУ