Электронный каталог

20.1
А 92

    Атырау мұнай өңдеу зауытының техногендік әсер ету аймағындағы топырақтың ластану дәрежесін бағалау [Текст] / А. А. Ошақбай, Т. А. Базарбаева, Г. А. Мұқанова [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 499-510.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
топырақтың ластануы -- ауыр металдар -- экологиялық қауіп -- Атырау мұнай өңдеу зауыты -- жиынтық көрсеткіш -- техногендік әсер -- топырақтың химиялық құрамы -- экологиялық мониторинг -- ластаушы заттар -- тұрақты даму
Аннотация: Бұл мақалада Атырау мұнай өңдеу зауытының (АМӨЗ) техногендік әсер ету аймағындағы топырақтың ауыр металдармен ластану деңгейі зерттеледі. Зерттеудің негізгі мақсаты – зауыт аймағындағы топырақтың химиялық құрамындағы ауыр металдардың (мышьяк, никель, хром, кадмий және т.б.) концентрациясын анықтап, олардың экологиялық қауіпсіздігін бағалау. Зерттеу далалық және зертханалық әдістерді қолдану арқылы жүргізілді. Топырақтың химиялық ластануының жиынтық көрсеткіші (Zc) есептеліп, оның қауіптілік деңгейі бағаланды. Нәтижелер бойынша ауыр металдардың концентрациясы кейбір нүктелерде шекті рұқсат етілген концентрациядан (ШРК) бірнеше есе жоғары екені анықталды. Әсіресе, хром мен никельдің мөлшері экологиялық және адам денсаулығына үлкен қауіп төндіретін деңгейде. Зерттеу нәтижелері топырақтың ластану дәрежесін төмендету және экологиялық жағдайды жақсарту бойынша нақты ұсыныстар жасауға мүмкіндік береді. Антропогендік әсерді азайту үшін экологиялық мониторинг жүйесін енгізу және қалпына келтіру шараларын жүргізу қажеттігі атап өтіледі
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ошақбай, А.А.
Базарбаева, Т.А.
Мұқанова, Г.А.
Қырғызбай, Қ.Т.
Әлимұратқызы, А.

20.1
К 38
Киізбай, А. К.
    Шымкент қаласының қоршаған орта компоненттеріне өндірістік аймақтардан ластау шығындыларының әсерін бағалау [Текст] / А. К. Киізбай, Ш. К. Шапалов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №2. - Б. 488-494.
ББК 20.1

Рубрики: Экология

Кл.слова (ненормированные):
қоршаған орта -- экологиялық жағдай -- индустриялық аймақ -- техногендік әсер -- шаң -- парниктік газдар -- ластану көздері -- ластаушы заттар -- жел бағыты -- атмосфераға шығарындылар
Аннотация: Бұл мақалада өнеркәсіптік аймақтардан қоршаған ортаны ластау мәселесі қарастырылады. Өнеркәсіптік шығарындылардың теріс әсері туралы жалпы ақпарат берілген. Автор парниктік газдар мен атмосфераны ластаушы заттардың шығарылуына назар аударады. Өнеркәсіптік аймақтардағы өндірістік қызмет нәтижесінде қаланың қоршаған ортаға күйе, азот оксидтері, күкірт диоксиді, көміртегі тотығы, металдар және олардың қосылыстары сияқты заттар шығарылады. Судың ластануы және қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) шығарындылары да орын алады. Өнеркәсіптік шығарындылардың негізгі құрамдас бөлігі бейорганикалық шаң болып табылады. Парниктік газдар мен ластаушы заттар шығарындыларының көлемі туралы ақпарат берілген. Қолданыстағы өнеркәсіптік өндірістің әсерін бағалауды талдау нәтижелері бойынша қоршаған ортаға зиянды әсерді азайту шаралары ұсынылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Шапалов, Ш.К.

74
Б 20
Балгабаева, Ж. Ж.
    Кітап оқудың пайдасы [Текст] / Ж. Ж. Балгабаева // Профессор Отарәлі Бүркіттің лингвистикалық мұрасы, қазіргі қазақ филологиясының парадигмалары: Қазақстан Республикасы білім беру ісінің Құрметті қызметкері, филология ғылымдарының докторы, профессор Бүркітов Отарәлі Бүркітұлының туғанына 70 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Орал, 2024. - 13 желтоқсан. - Б. 304-307.
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
кітап оқу -- жылдам оқу -- оқу түрлері -- кітап оқудың маңыздылығы -- оқырман
Аннотация: Оқу тек білімнің негізгі көзі ғана емес, сонымен қатар көзқарасты кеңейтеді, интеллектуалдық қабілеттерді дамытады. Ол логикалық және сыни ойлауды жақсартады, шығармашылық қиялды ынталандырады. Сонымен қатар, оқу тіл байлығын арттырып, адамның сөйлеу мәдениетін жақсартуға, эмоциялық интеллектіні нығайтуға және стрессті азайтуға көмектеседі. Оқу өмірлік құндылықтар мен моральдық принциптерді меңгеруге ықпал ететіндігі де атап өтілген. Кітапта оқу адамның өміріндегі маңызды рөлі сипатталады
Держатели документа:
ЗКУ

26.35
Т 11

    Түркістан облысының аумағындағы гидрохимиялық көрсеткіштер бойынша жер үсті суларының сапасына экологиялық мониторинг жəне болжау [Текст] / З. А. Бұқарбай, Г. У. Бектуреева, А. Н. Тілеуберді, Р. Ж. Кожагалиева // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №4. - Б. 533-541.
ББК 26.35

Рубрики: Гидрогеология

Кл.слова (ненормированные):
жерүсті сулары -- гидрохимиялық талдау -- экологиялық мониторинг -- су сапасы -- экологиялық болжау -- Түркістан облысы -- гидрохимиялық көрсеткіштер
Аннотация: Мақалада Түркістан облысының жер үсті суларының гидрохимиялық көрсеткіштері негізінде олардың экологиялық жағдайына жүргізілген мониторинг пен су сапасын болжау нəтижелері баяндалған. Зерттеу 2023–2024 жылдар аралығындағы бақылау деректеріне сүйеніп, аймақтың негізгі су нысандарын – Сырдария, Келес, Арыс, Бадам, Ақсу, Бөген өзендері мен Шардара су қоймасын қамтыған. Талдау нəтижелері өзен суларының гидрохимиялық құрамының кеңістіктік жəне уақыттық тұрғыда айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Көптеген су нысандарында аммоний иондары, сульфаттар, магний, қалқыма заттар жəне жалпы фосфор концентрацияларының рұқсат етілген нормативтерден тұрақты түрде асып кететіні анықталды. Ең жоғары экологиялық тəуекелдер Келес пен Арыс өзендеріне тəн, ал Сырдария, Бөген жəне Шардара су қоймасы соңғы кезеңде су сапасының жақсарғанын байқатты. Ақсу өзені зерттеу кезеңі бойы жоғары сапалы сулар санатына (I класс) жатқызылды. Алынған нəтижелер антропогендік жүктемені азайту, ағынды суларды тазарту жүйелерін жетілдіру жəне бақылау желісін кеңейту бойынша кешенді шаралардың қажеттілігін көрсетеді. Жер үсті сулары сапасының болжамы қосымша табиғатты қорғау іс-шаралары болмаған кезде проблемалы учаскелерде тұрақсыздықтың сақталуын көрсетеді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бұқарбай, З.А.
Бектуреева, Г.У.
Тілеуберді, А.Н.
Кожагалиева, Р.Ж.

32.973.202
К 93
Курмангалиева, А. С.
    Командалық ортада жұмыс уақытын басқарудың автоматтандырылған жүйесі [Текст] / А. С. Курмангалиева, Ж. С. Иксебаева // Физика-математика ғылымдарының докторы, академик А.Д.Таймановтың ғылыми-педагогикалық шығармашылығына арналған «Тайманов оқулары – 2026» «Цифрлық ғылым және жасанды интеллект» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - Орал, 2026. - 27 ақпан. - Б. 48-50.
ББК 32.973.202

Рубрики: Компьютерные системы и сети

Кл.слова (ненормированные):
Веб-жүйе -- Жұмыс уақытын есепке алу -- Автоматтандыру -- Еңбек тәртібі -- Жалақы есептеу -- Ақпараттық құрал -- Өнімділік -- Әкімшілік басқару
Аннотация: Мақала ұйым қызметкерлерінің еңбек өнімділігін арттыру мақсатында жұмыс уақытын басқаруды автоматтандыру мәселесіне арналған. Автор дәстүрлі «қағаз» журналдарынан заманауи цифрлық шешімдерге көшудің артықшылықтарын, соның ішінде адами қателіктерді азайту және жалақыны әділ есептеу мүмкіндіктерін талдайды.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Иксебаева, Ж.С.