База данных: Статьи ППС
Страница 2, Результатов: 30
Отмеченные записи: 0
11.
Подробнее
43
И 87
Ислямова, С. Б.
Бəйтерек ауданы, Красноармейск ауылының орманындағы гименомицеталардың биоалуантүрлілігі [Текст] / С. Б. Ислямова // «Иванов оқулары – 2022» аясында көрнекті ғалым, б.ғ.к., а/ш.ғ.д., профессор Рустенов Амангельды Рустеновичтың 80 жылдық мерейтойына арналған халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2022. - 5-6 қазан. - Б. 110-114
ББК 43
Рубрики: Лесное хозяйство. Лесохозяйственные науки
Кл.слова (ненормированные):
базидиомицеттер -- гименомицета -- қалпақты саңырауқұлақ -- ағашқұлақ(трутовик) -- сарғыш-сұр ағашқұлақ -- ерін тəрізді ағашқұлақ -- жалған валуй -- Бəйтерек ауданы -- Красноармейск ауылы -- биоалуантүрлілігі
Аннотация: Саңырауқұлақтар патшалығы – əлі күнге толық зерттеліп болмаған, қызыққа толы əлем. Осы мақала арқылы оқырманға сол əлемнің шағын бөлігі туралы ой қалыптастырып, өңірімізде кездесетін қалпақты саңырауқұлақтар жайлы білім толықтыруды көздедім. Базидиомицеттер класының өкілі гименомицеталар қандай? Қалай тіршілік етеді, қай жерлерде кездеседі? Осы жəне өзге де сұрақтардың жауабын осы мақаладан таба аласыздар
Держатели документа:
ЗКУ
И 87
Ислямова, С. Б.
Бəйтерек ауданы, Красноармейск ауылының орманындағы гименомицеталардың биоалуантүрлілігі [Текст] / С. Б. Ислямова // «Иванов оқулары – 2022» аясында көрнекті ғалым, б.ғ.к., а/ш.ғ.д., профессор Рустенов Амангельды Рустеновичтың 80 жылдық мерейтойына арналған халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2022. - 5-6 қазан. - Б. 110-114
Рубрики: Лесное хозяйство. Лесохозяйственные науки
Кл.слова (ненормированные):
базидиомицеттер -- гименомицета -- қалпақты саңырауқұлақ -- ағашқұлақ(трутовик) -- сарғыш-сұр ағашқұлақ -- ерін тəрізді ағашқұлақ -- жалған валуй -- Бəйтерек ауданы -- Красноармейск ауылы -- биоалуантүрлілігі
Аннотация: Саңырауқұлақтар патшалығы – əлі күнге толық зерттеліп болмаған, қызыққа толы əлем. Осы мақала арқылы оқырманға сол əлемнің шағын бөлігі туралы ой қалыптастырып, өңірімізде кездесетін қалпақты саңырауқұлақтар жайлы білім толықтыруды көздедім. Базидиомицеттер класының өкілі гименомицеталар қандай? Қалай тіршілік етеді, қай жерлерде кездеседі? Осы жəне өзге де сұрақтардың жауабын осы мақаладан таба аласыздар
Держатели документа:
ЗКУ
12.
Подробнее
4
Б 65
Бисенгазиева, А.С.
Орал қаласы маңының жайылма ормандары жəне олардың дендрофаг-қоңыздары [Текст] / А.С. Бисенгазиева, С. Н. Бохорова // «Иванов оқулары – 2022» аясында көрнекті ғалым, б.ғ.к., а/ш.ғ.д., профессор Рустенов Амангельды Рустеновичтың 80 жылдық мерейтойына арналған халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2022. - 5-6 қазан. - Б. 125-131
ББК 4
Рубрики: Лесное хозяйство
Кл.слова (ненормированные):
Орал қаласы -- орман -- Батыс Қазақстан -- Жайық өзені -- Елек -- Уилл -- Темір -- Ембі -- өзен -- Дендрофагтар -- ағаш -- өсімдіктер -- экологиялық топтары -- ризофагтар -- ксилофагтар -- флеофагтар -- лимфофагтар -- филлофагтар -- антофагтар -- гименофагтар -- нектарофагтар -- кафрофагтар
Аннотация: Батыста Еділ - Жайық өзені аралығында үлкен кеңістікті алып жатқан Батыс Қазақстан шын мəнінде ормансыз. Оның жеке орман топтары негізінен Орал, Елек, Уилл, Темір, Ембі жəне басқа да ұсақ өзендердің алқаптары мен аңғарларында, сондай-ақ жылғаларда, жарларда, ойпауыттарда жəне басқа да рельефтердің төмендеуінде шоғырланған. Олардың жалпы ауданы (орман орналастыру мəліметтері бойынша) бұталармен бірге 80 мыңға жуық га, оның ішінде еменнің үстемдігі бар екпелер 1,8; қарағаш - 10,3; терек - 24,1; қайың - 2,0; көктерек - 1,4; ағаш тəрізді талдар - 21,4; бұталар - 24,7; шағандар - 0,7; үйіңкілер - 0,4; қандыағаштар - 0,8 мың га алып жатыр. Кейбір жерлерде өте аз мөлшерде жіңішке жапырақты жиделер кездеседі (Грибанов, Ларон, Чабан, 1970).
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бохорова, С.Н.
Б 65
Бисенгазиева, А.С.
Орал қаласы маңының жайылма ормандары жəне олардың дендрофаг-қоңыздары [Текст] / А.С. Бисенгазиева, С. Н. Бохорова // «Иванов оқулары – 2022» аясында көрнекті ғалым, б.ғ.к., а/ш.ғ.д., профессор Рустенов Амангельды Рустеновичтың 80 жылдық мерейтойына арналған халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2022. - 5-6 қазан. - Б. 125-131
Рубрики: Лесное хозяйство
Кл.слова (ненормированные):
Орал қаласы -- орман -- Батыс Қазақстан -- Жайық өзені -- Елек -- Уилл -- Темір -- Ембі -- өзен -- Дендрофагтар -- ағаш -- өсімдіктер -- экологиялық топтары -- ризофагтар -- ксилофагтар -- флеофагтар -- лимфофагтар -- филлофагтар -- антофагтар -- гименофагтар -- нектарофагтар -- кафрофагтар
Аннотация: Батыста Еділ - Жайық өзені аралығында үлкен кеңістікті алып жатқан Батыс Қазақстан шын мəнінде ормансыз. Оның жеке орман топтары негізінен Орал, Елек, Уилл, Темір, Ембі жəне басқа да ұсақ өзендердің алқаптары мен аңғарларында, сондай-ақ жылғаларда, жарларда, ойпауыттарда жəне басқа да рельефтердің төмендеуінде шоғырланған. Олардың жалпы ауданы (орман орналастыру мəліметтері бойынша) бұталармен бірге 80 мыңға жуық га, оның ішінде еменнің үстемдігі бар екпелер 1,8; қарағаш - 10,3; терек - 24,1; қайың - 2,0; көктерек - 1,4; ағаш тəрізді талдар - 21,4; бұталар - 24,7; шағандар - 0,7; үйіңкілер - 0,4; қандыағаштар - 0,8 мың га алып жатыр. Кейбір жерлерде өте аз мөлшерде жіңішке жапырақты жиделер кездеседі (Грибанов, Ларон, Чабан, 1970).
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бохорова, С.Н.
13.
Подробнее
81.2
М 12
Мақсотов, Д. Ж.
Бұрынғы Жалпақтал ауданы ауылдарының ономастикасы [Текст] / Д. Ж. Мақсотов // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 150-153.
ББК 81.2
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
ономастика -- Жалпақтал ауданы -- Ақпәтер ауылы -- Казталов ауылы -- Қараөзен ауылы -- Батыс Қазақстан облысы -- Ержанова Ұлдай Рысқалиевна -- Түркітанушы-топонимистер -- Ақпәтер
Аннотация: Жалпақтал – 1928-1997 жылдары аудан орталығы. Аудан орталығы – Казталов ауылынан шығысқа қарай 60 км. жерде, Қараөзеннің сол жағалауындағы бетеге, боз, ақселеу және әртүрлі астық тұқымдас шөптесін өсімдіктер өсетін шалғынды, қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан. Тұрғыны 5,2 мың адам.Жалпақтал ауданы – 1928-1930 және 1935-1997 жылдары болған Қазақ КСР-нің (1936 ж. дейін – Қазақ АКСР, 1991 ж. бастап – Қазақстан Республикасы) Орал округі мен Батыс Қазақстан облысының (1962-1992 жж. – Орал) әкімшілік бөлінісі. Орталығы – Жалпақтал ауылы (1936 жылға дейін - Сламихино, 1936-1993 жылдары - Фурманово) [1].Аудан қазіргі таңда Казталов ауданы құрамындағы ең үлкен елді мекен. Аймақтың топонимикалық жүйесін зерттеу кезінде аудан құрамындағы бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамындағы ауылдардың атаулары бір-біріне ұқсас екенін байқаймыз. Мысалы Қарасу, Қараөзен, Ақкөл, Қаракөл,Ақсуат, Сарықұдық сияқты өзен-көл мен түр-түске қатысты атаулар және Жалпақтал, Көктерек, Талдыапан, Талдықұдық, Қарақоға, т.б. ағашпен байланысты ойконимдер. Кез келген аймақтың топонимикалық жүйесі секілді Казталов ауданы ауылдарының атаулары бір-бірімен тығыз байланысты. Бұл атаулар жергілікті халықтың шаруашылығы, табиғатпен байланысы, әдет-ғұрпы мен салт-санасына қатысты туындайтыны анық. Атаулардың біріне-бірі өте жақын екенін терең зерттемей-ақ байқауға болады. Дегенмен кей жағдайда атаудың шығу тарихы мүлде бөлек болады. Сол себепті бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамында болған Ақпәтер, Қараөзен және Көктерек ауылдары тарихына үңіліп көрейік.
Держатели документа:
ЗКУ
М 12
Мақсотов, Д. Ж.
Бұрынғы Жалпақтал ауданы ауылдарының ономастикасы [Текст] / Д. Ж. Мақсотов // Махамбет Өтемісовтің 220 жылдығына арналған «Университет ғылымының жетістіктері мен болашағы» атты 80-ші республикалық ғылыми-тәжірибелі конференциясының материалдары. - Орал, 2023. - 12 сәуір. - Б. 150-153.
Рубрики: Языкознание
Кл.слова (ненормированные):
ономастика -- Жалпақтал ауданы -- Ақпәтер ауылы -- Казталов ауылы -- Қараөзен ауылы -- Батыс Қазақстан облысы -- Ержанова Ұлдай Рысқалиевна -- Түркітанушы-топонимистер -- Ақпәтер
Аннотация: Жалпақтал – 1928-1997 жылдары аудан орталығы. Аудан орталығы – Казталов ауылынан шығысқа қарай 60 км. жерде, Қараөзеннің сол жағалауындағы бетеге, боз, ақселеу және әртүрлі астық тұқымдас шөптесін өсімдіктер өсетін шалғынды, қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан. Тұрғыны 5,2 мың адам.Жалпақтал ауданы – 1928-1930 және 1935-1997 жылдары болған Қазақ КСР-нің (1936 ж. дейін – Қазақ АКСР, 1991 ж. бастап – Қазақстан Республикасы) Орал округі мен Батыс Қазақстан облысының (1962-1992 жж. – Орал) әкімшілік бөлінісі. Орталығы – Жалпақтал ауылы (1936 жылға дейін - Сламихино, 1936-1993 жылдары - Фурманово) [1].Аудан қазіргі таңда Казталов ауданы құрамындағы ең үлкен елді мекен. Аймақтың топонимикалық жүйесін зерттеу кезінде аудан құрамындағы бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамындағы ауылдардың атаулары бір-біріне ұқсас екенін байқаймыз. Мысалы Қарасу, Қараөзен, Ақкөл, Қаракөл,Ақсуат, Сарықұдық сияқты өзен-көл мен түр-түске қатысты атаулар және Жалпақтал, Көктерек, Талдыапан, Талдықұдық, Қарақоға, т.б. ағашпен байланысты ойконимдер. Кез келген аймақтың топонимикалық жүйесі секілді Казталов ауданы ауылдарының атаулары бір-бірімен тығыз байланысты. Бұл атаулар жергілікті халықтың шаруашылығы, табиғатпен байланысы, әдет-ғұрпы мен салт-санасына қатысты туындайтыны анық. Атаулардың біріне-бірі өте жақын екенін терең зерттемей-ақ байқауға болады. Дегенмен кей жағдайда атаудың шығу тарихы мүлде бөлек болады. Сол себепті бұрынғы Жалпақтал ауданы құрамында болған Ақпәтер, Қараөзен және Көктерек ауылдары тарихына үңіліп көрейік.
Держатели документа:
ЗКУ
14.
Подробнее
26.82
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
Грузия мемлекетінің шаруашылығының құрылымы және территориялық ұйымдастырылуы [Текст] / Б. Х. Ходжанова // БҚУ Хабаршысы. - 2023. - №4. - Б. 159-169.
ББК 26.82
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
Грузия мемлекеті -- Тбилиси қаласы -- Қара теңіз -- Каспий теңізі -- Кавказ таулары -- Риони өзені -- Кольхида ойпаты
Аннотация: Бұл мақалада Грузия мемлекетінің шаруашылығының құрылымы және территориялық ұйымдастырылуы жайлы мәселе қарастырылады. Ел шаруашылық құрылымында бірінші кезекте елдің қазіргі әлеуметтік-экономикалық жағдайына сипаттама беріледі. КСРО-ң ыдырауы нәтижесінде елдегі тұрақты дамығын экономикалық байланыстар бұзылып құлдырау жағдайына жетеді. Елдегі ЖІӨ бес есеге дейін төмендеді. Шаруашылығында өнеркәсіп үлесі төмендеп, ауыл шаруашылығы үлесі артты. Мемлекет аумағында отын-энергетика, металлургия, химия және мұнай-химия, машина жасау және металл өңдеу, орман және ағаш өңдеу, жеңіл, тамақ өнеркәсіп салалары жолға қойылған. Ал қазіргі ауыл шаруашылық саласының үлесі барынша азаюда, ауыл шаруашылығының үлесі 34 пайыз ғана. Елдегі өсімдік шаруашылығының үлесі 57 пайыз, мал шаруашылығы 43 пайызды құрайды. Өсімдік шаруашылығының қарқынды дамуына жер бедерінің таулы болып келуі кері әсерін тигізіп отыр. Ел территориясында жүзім, цитрус, құрма, фейхоа, лоқат, інжір, анар, лавр және шай ағаштары. Сонымен қатар дәнді дақылдар, картоп, бақша дақылдары және жем-шөп бағытындағы шөптесін өсімдіктер, ал техникалық дақылдардан темекі, күнбағыс өсіріледі. Мал шарушылығында сүтті-етті бағытындағы ірі қара, қой және ешкі, шошқа шаруашылығы жолға қойылған. Көлік кешені бойынша ел аумағында автомобиль, теңіз, құбыр, әуе көлігі жолға қойылған.
Держатели документа:
ЗКУ
Х 69
Ходжанова, Б. Х.
Грузия мемлекетінің шаруашылығының құрылымы және территориялық ұйымдастырылуы [Текст] / Б. Х. Ходжанова // БҚУ Хабаршысы. - 2023. - №4. - Б. 159-169.
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
Грузия мемлекеті -- Тбилиси қаласы -- Қара теңіз -- Каспий теңізі -- Кавказ таулары -- Риони өзені -- Кольхида ойпаты
Аннотация: Бұл мақалада Грузия мемлекетінің шаруашылығының құрылымы және территориялық ұйымдастырылуы жайлы мәселе қарастырылады. Ел шаруашылық құрылымында бірінші кезекте елдің қазіргі әлеуметтік-экономикалық жағдайына сипаттама беріледі. КСРО-ң ыдырауы нәтижесінде елдегі тұрақты дамығын экономикалық байланыстар бұзылып құлдырау жағдайына жетеді. Елдегі ЖІӨ бес есеге дейін төмендеді. Шаруашылығында өнеркәсіп үлесі төмендеп, ауыл шаруашылығы үлесі артты. Мемлекет аумағында отын-энергетика, металлургия, химия және мұнай-химия, машина жасау және металл өңдеу, орман және ағаш өңдеу, жеңіл, тамақ өнеркәсіп салалары жолға қойылған. Ал қазіргі ауыл шаруашылық саласының үлесі барынша азаюда, ауыл шаруашылығының үлесі 34 пайыз ғана. Елдегі өсімдік шаруашылығының үлесі 57 пайыз, мал шаруашылығы 43 пайызды құрайды. Өсімдік шаруашылығының қарқынды дамуына жер бедерінің таулы болып келуі кері әсерін тигізіп отыр. Ел территориясында жүзім, цитрус, құрма, фейхоа, лоқат, інжір, анар, лавр және шай ағаштары. Сонымен қатар дәнді дақылдар, картоп, бақша дақылдары және жем-шөп бағытындағы шөптесін өсімдіктер, ал техникалық дақылдардан темекі, күнбағыс өсіріледі. Мал шарушылығында сүтті-етті бағытындағы ірі қара, қой және ешкі, шошқа шаруашылығы жолға қойылған. Көлік кешені бойынша ел аумағында автомобиль, теңіз, құбыр, әуе көлігі жолға қойылған.
Держатели документа:
ЗКУ
15.
Подробнее
74
К 15
Кайсагалиева, Г. С.
Орта буын сынып оқушыларымен тұрғылықты – мекен жағдайында көгалдандыру жұмыстарын жүргізудің технологиясы [Текст] / Г. С. Кайсагалиева , А. М. Бекболатова // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №1. - Б. 23-29.
ББК 74
Рубрики: Образование
Кл.слова (ненормированные):
оқу-тәжірибе үлескісі -- көгалдандыру -- мектеп -- ландшафттық дизайн -- гүлзар -- жоспарлау -- эскиз -- абаттандыру -- гүлдер композициясы -- тірі бұрыш
Аннотация: Оқушыларға сапалы білім беріп, денсаулықтарын нығайту негізінде тәрбиелеуде мектеп маңында жүргізілетін көгалдандыру жұмыстарының маңызы зор. Осыған байланысты қазіргі таңда негізгі өзекті мәселе – қоршаған ортаны қорғау болып табылады. Осыған байланысты ағаштар отырғызу, түрлі гүлді-декоративті өсімдіктерді өсіру, жалпы көгалдандыру жұмыстарын жүргізудің маңызы зор. Мектептегі берілетін теориялық білім практикалық дағдылармен ұштастырылады. Практикалық дағдылар жалпы мектеп маңы үлескісіндегі жұмыстар негізінде жүзеге асырылады. Мектеп маңы үлескісіндегі жұмыстардың негізгі мақсаты – қоршаған ортаны тазарту жолында көгалдандыру жұмысын жандандыру. Негізгі міндеттері – әртүрлі ағаштар мен түрлі гүлді өсімдіктерді отырғызып, Отанын сүйетін, табиғатты аялайтын, қоршаған орта тазалығы жолында барлық күш-жігерін аямай еңбек ететін азаматтарды тәрбиелеу. Өсімдіктерді күтіп – баптау жұмыстарын жүргізу нәтижесінде оқушылар әдемілікті бағалау және түсіне білуге үйренеді. Бұған қоса келешекте кейбір мамандықтар туралы практикалық түсініктері қалыптасады. Осы уақыттан бүгінгі күнге дейін мектеп маңындағы үлескіде жұмыс істеу мектеп мүғалімдерінің негізгі сабақтан тыс жұмыстарының бірі. Мектеп маңындағы үлескілердегі іс-шараларды жоспарлау және ондағы жұмыстарды ұйымдастыру, өсімдіктерді күтіп-баптау, атқарылған жұмыстар бойынша нәтиже шығару мұғалімдердің қосымша атқарып жатқан жұмыстарының негізі болып табылады. Топырақ және климат жағдайына бейімделген гүлзарлар мен газондарға арналған өсімдік түрлері, көкөніс дақылдарының негізгі іріктемелері,ағаш және бұта түрлері өсіріледі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бекболатова, А.М.
К 15
Кайсагалиева, Г. С.
Орта буын сынып оқушыларымен тұрғылықты – мекен жағдайында көгалдандыру жұмыстарын жүргізудің технологиясы [Текст] / Г. С. Кайсагалиева , А. М. Бекболатова // БҚУ хабаршысы. - 2024. - №1. - Б. 23-29.
Рубрики: Образование
Кл.слова (ненормированные):
оқу-тәжірибе үлескісі -- көгалдандыру -- мектеп -- ландшафттық дизайн -- гүлзар -- жоспарлау -- эскиз -- абаттандыру -- гүлдер композициясы -- тірі бұрыш
Аннотация: Оқушыларға сапалы білім беріп, денсаулықтарын нығайту негізінде тәрбиелеуде мектеп маңында жүргізілетін көгалдандыру жұмыстарының маңызы зор. Осыған байланысты қазіргі таңда негізгі өзекті мәселе – қоршаған ортаны қорғау болып табылады. Осыған байланысты ағаштар отырғызу, түрлі гүлді-декоративті өсімдіктерді өсіру, жалпы көгалдандыру жұмыстарын жүргізудің маңызы зор. Мектептегі берілетін теориялық білім практикалық дағдылармен ұштастырылады. Практикалық дағдылар жалпы мектеп маңы үлескісіндегі жұмыстар негізінде жүзеге асырылады. Мектеп маңы үлескісіндегі жұмыстардың негізгі мақсаты – қоршаған ортаны тазарту жолында көгалдандыру жұмысын жандандыру. Негізгі міндеттері – әртүрлі ағаштар мен түрлі гүлді өсімдіктерді отырғызып, Отанын сүйетін, табиғатты аялайтын, қоршаған орта тазалығы жолында барлық күш-жігерін аямай еңбек ететін азаматтарды тәрбиелеу. Өсімдіктерді күтіп – баптау жұмыстарын жүргізу нәтижесінде оқушылар әдемілікті бағалау және түсіне білуге үйренеді. Бұған қоса келешекте кейбір мамандықтар туралы практикалық түсініктері қалыптасады. Осы уақыттан бүгінгі күнге дейін мектеп маңындағы үлескіде жұмыс істеу мектеп мүғалімдерінің негізгі сабақтан тыс жұмыстарының бірі. Мектеп маңындағы үлескілердегі іс-шараларды жоспарлау және ондағы жұмыстарды ұйымдастыру, өсімдіктерді күтіп-баптау, атқарылған жұмыстар бойынша нәтиже шығару мұғалімдердің қосымша атқарып жатқан жұмыстарының негізі болып табылады. Топырақ және климат жағдайына бейімделген гүлзарлар мен газондарға арналған өсімдік түрлері, көкөніс дақылдарының негізгі іріктемелері,ағаш және бұта түрлері өсіріледі.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Бекболатова, А.М.
16.
Подробнее
63
Б 82
Боранбаева, Б. С.
ХІХ ғасырда Орал қаласында орын алған өрт оқиғалары [Текст] / Б. С. Боранбаева, Ә. М. Сағынова // «Тәуелсіздік тағылымы: келешек көкжиегі» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - 10 желтоқсан. - Б. 30-32.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Орал қаласы -- тарих -- өрт оқиғалары -- патрульдер -- өртке қарсы қызмет көрсет -- өртке қарсы патрульдер -- Брандмейстер -- Атамандар үйі -- Батыс Қазақстан облысы
Аннотация: Өрт – апаттардың ішіндегі ең қауіптісі болып табылады. Тілсіз жауды болжап білу мүмкін емес және орны орасан зор шығын алып келеді. Орал қаласының тарихында ХҮІІІ-ХІХ ғасыр аралығында бірнеше ірі өрт оқиғаларының болғаны тарихта белгілі. Қала тарихына көз жүгіртсек, бізге жеткен деректер арқылы 1722, 1751, 1807, 1821, 1843 және 1879 жылдары ірі өрт оқиғаларының болғандығын байқаймыз. Орын алған өрт оқиғалары И.И.Железновтың «Уральцы» [1], А.Л.Гуляевтың «Отрывки из прошлого Уральского войска» [2] атты еңбектерінде анық көрсетілген. Қала құрылысының қалыптасуына осы өрт оқиғаларының себеп болғандығы анық, өйткені өрттен зардапқа ұшыраған қала құрылысын кері қалпына келтіру ұзақ уақыт пен қаражатты талап еткен. Өрт оқиғаларының орын алуының бір себебі, ХІХ ғасырда Орал қаласының құрылысы негізінен ағаштан салынып, тастан салынған ғимараттар санының аз болуы болса, енді бір себебі көшелердің тар әрі үйлердің бір-біріне жақын орналасуы еді. Мысалы, Орал облысы губернаторының 1890 жылғы есебінің қосымшасында Орал қаласында тастан салынған – 984, ағаштан салынған – 3000, басқа да материалдардан салынған – 486 ғимарат болғандығы көрсетіледі [3]. Көбіне өрт ұшқыны тұрғын үйлер мен құрылысжайларда орналасқан пештерден тұтанатын болған. Пайда болған өрт ұшқыны лезде қатарлас орналасқан ғимараттарға тарап кететін.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сағынова, Ә.М.
Б 82
Боранбаева, Б. С.
ХІХ ғасырда Орал қаласында орын алған өрт оқиғалары [Текст] / Б. С. Боранбаева, Ә. М. Сағынова // «Тәуелсіздік тағылымы: келешек көкжиегі» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - 10 желтоқсан. - Б. 30-32.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Орал қаласы -- тарих -- өрт оқиғалары -- патрульдер -- өртке қарсы қызмет көрсет -- өртке қарсы патрульдер -- Брандмейстер -- Атамандар үйі -- Батыс Қазақстан облысы
Аннотация: Өрт – апаттардың ішіндегі ең қауіптісі болып табылады. Тілсіз жауды болжап білу мүмкін емес және орны орасан зор шығын алып келеді. Орал қаласының тарихында ХҮІІІ-ХІХ ғасыр аралығында бірнеше ірі өрт оқиғаларының болғаны тарихта белгілі. Қала тарихына көз жүгіртсек, бізге жеткен деректер арқылы 1722, 1751, 1807, 1821, 1843 және 1879 жылдары ірі өрт оқиғаларының болғандығын байқаймыз. Орын алған өрт оқиғалары И.И.Железновтың «Уральцы» [1], А.Л.Гуляевтың «Отрывки из прошлого Уральского войска» [2] атты еңбектерінде анық көрсетілген. Қала құрылысының қалыптасуына осы өрт оқиғаларының себеп болғандығы анық, өйткені өрттен зардапқа ұшыраған қала құрылысын кері қалпына келтіру ұзақ уақыт пен қаражатты талап еткен. Өрт оқиғаларының орын алуының бір себебі, ХІХ ғасырда Орал қаласының құрылысы негізінен ағаштан салынып, тастан салынған ғимараттар санының аз болуы болса, енді бір себебі көшелердің тар әрі үйлердің бір-біріне жақын орналасуы еді. Мысалы, Орал облысы губернаторының 1890 жылғы есебінің қосымшасында Орал қаласында тастан салынған – 984, ағаштан салынған – 3000, басқа да материалдардан салынған – 486 ғимарат болғандығы көрсетіледі [3]. Көбіне өрт ұшқыны тұрғын үйлер мен құрылысжайларда орналасқан пештерден тұтанатын болған. Пайда болған өрт ұшқыны лезде қатарлас орналасқан ғимараттарға тарап кететін.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сағынова, Ә.М.
17.
Подробнее
74
С 89
Султанбекова, С. С.
Мектеп жасына дейінгі балаларды дамыту мен тәрбиелеудегі заманауи педагогтің рөлі [Текст] / С. С. Султанбекова // «Педагогтің кәсіби шеберлігі» Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарының арасында өткізілген республикалық байқаудың жинағы. - Орал, 2024. - Б. 23-25.
ББК 74
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
Балабақша -- би-театр -- Мектеп жасына дейінгі балалар -- тәрбие -- педагог -- Ұстаз
Аннотация: Балабақшада «Көлеңке би-театр арқылы балалардың шығармашылығын дамыту» тақырыбында жұмыс істеп әдіс-тәсілдерді тиімді пайдаландым. Ұстаз болу – бақыт, әрі абырой. «Ел есінде бір жыл қалғың келсе ас бер, он жыл қалғың келсе ағаш отырғыз, ал мәңгі қалғың келсе бала тәрбиеле», - дейді халық даналығы. ХХІ ғасыр – саналы тәрбие мен сапалы білім ғасыры. Балабақшадағы әрбір бүлдіршінге жақсы тәрбие мен жан-жақты білім беру – заманауи педагогтердің бірден- бір міндеті. Балабақша табалдырығын аттаған бүлдіршіннің санасы ақ парақ секілді. Не айтсаңыз, сол әрекетті бұлжытпай орындайды. Балалардың ой-өрісін дамытуға, олардың қиялына қанат бітіріп, тіл байлықтарының молаюына педагогтің атқарар қызметі орасан.
Держатели документа:
ЗКУ
С 89
Султанбекова, С. С.
Мектеп жасына дейінгі балаларды дамыту мен тәрбиелеудегі заманауи педагогтің рөлі [Текст] / С. С. Султанбекова // «Педагогтің кәсіби шеберлігі» Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарының арасында өткізілген республикалық байқаудың жинағы. - Орал, 2024. - Б. 23-25.
Рубрики: Педагогика
Кл.слова (ненормированные):
Балабақша -- би-театр -- Мектеп жасына дейінгі балалар -- тәрбие -- педагог -- Ұстаз
Аннотация: Балабақшада «Көлеңке би-театр арқылы балалардың шығармашылығын дамыту» тақырыбында жұмыс істеп әдіс-тәсілдерді тиімді пайдаландым. Ұстаз болу – бақыт, әрі абырой. «Ел есінде бір жыл қалғың келсе ас бер, он жыл қалғың келсе ағаш отырғыз, ал мәңгі қалғың келсе бала тәрбиеле», - дейді халық даналығы. ХХІ ғасыр – саналы тәрбие мен сапалы білім ғасыры. Балабақшадағы әрбір бүлдіршінге жақсы тәрбие мен жан-жақты білім беру – заманауи педагогтердің бірден- бір міндеті. Балабақша табалдырығын аттаған бүлдіршіннің санасы ақ парақ секілді. Не айтсаңыз, сол әрекетті бұлжытпай орындайды. Балалардың ой-өрісін дамытуға, олардың қиялына қанат бітіріп, тіл байлықтарының молаюына педагогтің атқарар қызметі орасан.
Держатели документа:
ЗКУ
18.
Подробнее
26.237
О-67
Орманды-дала жағдайындағы баянаул улыттық паркінің климатының өзгерісіне қарағайдың (Pinus sylvestris L.) реакциясы [Текст] / Н. Б. Мапитов, Б. К. Жумабекова, М. Ю. Клименко [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 600-609.
ББК 26.237
Рубрики: Климатология
Кл.слова (ненормированные):
дендрохронология -- климат -- корреляция -- радиалды өсу -- жауын-шашын -- ауа температурасы -- Климатология -- биогеоценоз
Аннотация: Солтүстік-Шығыс Қазақстанның орманды даласының құрғақ жағдайында радиалды өсу мен негізгі климаттық айнымалылар (ауа температурасы мен жауын-шашын) арасындағы байланыстардың талдауы жүргізілді. Қарағайдың (Pinus sylvestris L.) ерте ағаштарының өсуіне негізгі шектеуші әсер мамыр-маусым айларындағы жоғары ауа температурасының әсер ететіні анықталды. Шотландиялық қарағайдың өсуі ағымдағы вегетациялық кезеңдегі жауын-шашын мөлшеріне байланысты екендігі көрсетілген. Баянауыл табиғи паркінің хронологиясын сыртқы орта факторларына сезімтал емес деп санауға болады, өйткені сезімталдық коэффициенті 2,8 құрайды. Сондай-ақ бірінші ретті автокорреляцияның жоғары мәні (≥ 0,50) атап өтілді, бұл өткен климаттық жағдайлар мен қарағайлардың ағымдағы жылдық өсуі арасындағы байланысты көрсетеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мапитов, Н.Б.
Жумабекова, Б.К.
Клименко, М.Ю.
Нукенов, А.С.
Омаров, М.К.
Еркибаева, М.К.
О-67
Орманды-дала жағдайындағы баянаул улыттық паркінің климатының өзгерісіне қарағайдың (Pinus sylvestris L.) реакциясы [Текст] / Н. Б. Мапитов, Б. К. Жумабекова, М. Ю. Клименко [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 600-609.
Рубрики: Климатология
Кл.слова (ненормированные):
дендрохронология -- климат -- корреляция -- радиалды өсу -- жауын-шашын -- ауа температурасы -- Климатология -- биогеоценоз
Аннотация: Солтүстік-Шығыс Қазақстанның орманды даласының құрғақ жағдайында радиалды өсу мен негізгі климаттық айнымалылар (ауа температурасы мен жауын-шашын) арасындағы байланыстардың талдауы жүргізілді. Қарағайдың (Pinus sylvestris L.) ерте ағаштарының өсуіне негізгі шектеуші әсер мамыр-маусым айларындағы жоғары ауа температурасының әсер ететіні анықталды. Шотландиялық қарағайдың өсуі ағымдағы вегетациялық кезеңдегі жауын-шашын мөлшеріне байланысты екендігі көрсетілген. Баянауыл табиғи паркінің хронологиясын сыртқы орта факторларына сезімтал емес деп санауға болады, өйткені сезімталдық коэффициенті 2,8 құрайды. Сондай-ақ бірінші ретті автокорреляцияның жоғары мәні (≥ 0,50) атап өтілді, бұл өткен климаттық жағдайлар мен қарағайлардың ағымдағы жылдық өсуі арасындағы байланысты көрсетеді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мапитов, Н.Б.
Жумабекова, Б.К.
Клименко, М.Ю.
Нукенов, А.С.
Омаров, М.К.
Еркибаева, М.К.
19.
Подробнее
20.1
А 56
Альжанова, Б. С.
Орал қаласын көгалдандыруда қолданылатын ашық тұқымдас өсімдіктердің экологиялық жағдайы [Текст] / Б. С. Альжанова, А. Т. Иманказалиева, А. Қ. Амангельдиев // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 41-45.
ББК 20.1
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
экология -- Орал қаласы -- көгалдандыру -- өсімдіктер -- экологиялық жағдайы -- ландшафт -- қарағай -- кәдімгі шырша -- жартасты арша -- қара арша
Аннотация: Атмосфералық ауаның ластануы адам денсаулығына және экожүйелердің тұрақтылығына теріс әсер етеді, сондықтан таза атмосфералық ауа салауатты өмір сүрудің ажырамас шарты болып табылады. Қазіргі таңда Орал қаласы еліміздегі ең таза, жасыл қалалардың бірі болып саналады. Негізінде Орал қаласының табиғаты ағаш егуге қолайлы аймақ болып саналады. Жайық, Шаған, Деркөл өзендерінің тоғысында орналасқан Орал қаласында ағаш егу жұмыстары өз бастауын ежелден алады. Дегенмен соңғы жылдары құрылыс жұмыстарының қауырт өсуіне және транспорт қозғалысының өсуіне байланысты, көшелерді көгалдандыру, қаладағы жасыл желектер ауданын арттыру, олардың түрлік құрамын жергілікті-жердің топырақ-климаттық жағдайларына сәйкес таңдау, оларды отырғызу және дұрыс күтім жасауды қолға алу мәселелері өзекті болып саналады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Иманказалиева, А.Т.
Амангельдиев, А.Қ.
А 56
Альжанова, Б. С.
Орал қаласын көгалдандыруда қолданылатын ашық тұқымдас өсімдіктердің экологиялық жағдайы [Текст] / Б. С. Альжанова, А. Т. Иманказалиева, А. Қ. Амангельдиев // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 41-45.
Рубрики: Экология
Кл.слова (ненормированные):
экология -- Орал қаласы -- көгалдандыру -- өсімдіктер -- экологиялық жағдайы -- ландшафт -- қарағай -- кәдімгі шырша -- жартасты арша -- қара арша
Аннотация: Атмосфералық ауаның ластануы адам денсаулығына және экожүйелердің тұрақтылығына теріс әсер етеді, сондықтан таза атмосфералық ауа салауатты өмір сүрудің ажырамас шарты болып табылады. Қазіргі таңда Орал қаласы еліміздегі ең таза, жасыл қалалардың бірі болып саналады. Негізінде Орал қаласының табиғаты ағаш егуге қолайлы аймақ болып саналады. Жайық, Шаған, Деркөл өзендерінің тоғысында орналасқан Орал қаласында ағаш егу жұмыстары өз бастауын ежелден алады. Дегенмен соңғы жылдары құрылыс жұмыстарының қауырт өсуіне және транспорт қозғалысының өсуіне байланысты, көшелерді көгалдандыру, қаладағы жасыл желектер ауданын арттыру, олардың түрлік құрамын жергілікті-жердің топырақ-климаттық жағдайларына сәйкес таңдау, оларды отырғызу және дұрыс күтім жасауды қолға алу мәселелері өзекті болып саналады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Иманказалиева, А.Т.
Амангельдиев, А.Қ.
20.
Подробнее
28.5
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
Атмосфералық ауаны реттеуде ағаш өсімдіктерінің маңызы [Текст] / Г. А. Бимагамбетова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 54-57.
ББК 28.5
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
атмосфера -- биосфера -- Қала атмосфера -- өсімдіктер -- экологиялық шаралар -- климат -- формальдегид -- Жасыл екпелер -- Ағаштар -- Жасыл өсімдіктер
Аннотация: Қала атмосферасының тазалығы– қазіргі таңда аса маңызды мәселелердің бірі. Бүгінде адамның шаруашылық қызметінің әсерінен бүкіл биосфераның жағдайы алаңдатарлықтай өзгеріске ұшырауда. Қаламыздың көшелеріне жасыл ағаштар отырғызу, өндіріс алаңдарын көгалдандыру, санитарлық қорғаныш жасыл желек қоршаулар жасау өте қажетті экологиялық шаралар болып табылады. Мұндай жасыл аймақтар ластанған ауаның жоғарғы қабатына таралуына және ластаушы заттар қорының жиналуына мүмкіндік бермейді, шаң тозаңдар мен аэрозольды газдардың таралуын бәсеңдетеді
Держатели документа:
ЗКУ
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
Атмосфералық ауаны реттеуде ағаш өсімдіктерінің маңызы [Текст] / Г. А. Бимагамбетова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 54-57.
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
атмосфера -- биосфера -- Қала атмосфера -- өсімдіктер -- экологиялық шаралар -- климат -- формальдегид -- Жасыл екпелер -- Ағаштар -- Жасыл өсімдіктер
Аннотация: Қала атмосферасының тазалығы– қазіргі таңда аса маңызды мәселелердің бірі. Бүгінде адамның шаруашылық қызметінің әсерінен бүкіл биосфераның жағдайы алаңдатарлықтай өзгеріске ұшырауда. Қаламыздың көшелеріне жасыл ағаштар отырғызу, өндіріс алаңдарын көгалдандыру, санитарлық қорғаныш жасыл желек қоршаулар жасау өте қажетті экологиялық шаралар болып табылады. Мұндай жасыл аймақтар ластанған ауаның жоғарғы қабатына таралуына және ластаушы заттар қорының жиналуына мүмкіндік бермейді, шаң тозаңдар мен аэрозольды газдардың таралуын бәсеңдетеді
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 2, Результатов: 30