База данных: Статьи
Страница 2, Результатов: 21
Отмеченные записи: 0
11.
Подробнее
63(5каз)
К 12
Кабульдинов , З. Е.
Сұлтанмамет сұлтанның ертістің ортаағысына қарасты қазақстардың мүдделерін ресей әскерлерінің қыспағынан қорғауы (XVIII ғасырдың ІІ жартысы) [Текст] / З. Е. Кабульдинов // Отан тарихы. - 2019. - №1. - Б. 88-100
ББК 63(5каз)
Рубрики: История. Исторические науки
Кл.слова (ненормированные):
бекініс -- сұлтан -- шіркеулер -- қыпшақтар -- шыңғыс ұрпағы -- көшпелілер -- гарнизон -- форпост -- хан
Аннотация: Сұлтанмәмет сұлтанның өз қарамағындағыларды XVIII ғасырдың ІІ жартысында Ертіс бойы шебіндегі Ресей әскерилерінің қыспағынан қорғауына белсене қатысқандығы жайлы баяндайды. Сұлтанмәмет сұлтан Ертіс қазақтары мен Ресей әскерилерінің ортасындағы қатынасты реттеуші әрі үлкен дипломатиялық дәнекер ретінде ерекшеленеді. Сонымен қатар Сұлтанмәмет сұлтанның отбасылық жағдайына, туысқандық қатынастарына, шыққан тегіне және Ресеймен шекаралас қатынастарына деген көзқарастары жан-жақты баяндалған. Бүгінгі таңда көріп отырғандай, теңгерімсіз шекара саясаты көршілес мемлекеттерді екі жаққа да ауыр тиетін, ұзаққа созылған қақтығыстарға түсіруі мүмкін екендігін ескерер болсақ, сұлтанның өзіне қарасты қазақ отбасыларының жағдайларының жақсаруына өркениетті түрде қол жеткізе білген қамқорлығы мен даналығы ерекше назарға ілінеді. Дерек көздері ретінде, Сұлтанмамат Сұлтанның ресейлік шекара билігінен көшпелілерді қорғау үшін кең ауқымды жұмысынан нақты істерге қатысты куәландыратын мұрағат құжаттарын пайдаланылды.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қуанбай , О.Б.
Тылахметова , А.С.
К 12
Кабульдинов , З. Е.
Сұлтанмамет сұлтанның ертістің ортаағысына қарасты қазақстардың мүдделерін ресей әскерлерінің қыспағынан қорғауы (XVIII ғасырдың ІІ жартысы) [Текст] / З. Е. Кабульдинов // Отан тарихы. - 2019. - №1. - Б. 88-100
Рубрики: История. Исторические науки
Кл.слова (ненормированные):
бекініс -- сұлтан -- шіркеулер -- қыпшақтар -- шыңғыс ұрпағы -- көшпелілер -- гарнизон -- форпост -- хан
Аннотация: Сұлтанмәмет сұлтанның өз қарамағындағыларды XVIII ғасырдың ІІ жартысында Ертіс бойы шебіндегі Ресей әскерилерінің қыспағынан қорғауына белсене қатысқандығы жайлы баяндайды. Сұлтанмәмет сұлтан Ертіс қазақтары мен Ресей әскерилерінің ортасындағы қатынасты реттеуші әрі үлкен дипломатиялық дәнекер ретінде ерекшеленеді. Сонымен қатар Сұлтанмәмет сұлтанның отбасылық жағдайына, туысқандық қатынастарына, шыққан тегіне және Ресеймен шекаралас қатынастарына деген көзқарастары жан-жақты баяндалған. Бүгінгі таңда көріп отырғандай, теңгерімсіз шекара саясаты көршілес мемлекеттерді екі жаққа да ауыр тиетін, ұзаққа созылған қақтығыстарға түсіруі мүмкін екендігін ескерер болсақ, сұлтанның өзіне қарасты қазақ отбасыларының жағдайларының жақсаруына өркениетті түрде қол жеткізе білген қамқорлығы мен даналығы ерекше назарға ілінеді. Дерек көздері ретінде, Сұлтанмамат Сұлтанның ресейлік шекара билігінен көшпелілерді қорғау үшін кең ауқымды жұмысынан нақты істерге қатысты куәландыратын мұрағат құжаттарын пайдаланылды.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қуанбай , О.Б.
Тылахметова , А.С.
12.
Подробнее
63.3 (5Каз)
И 50
Имамбаева , Д.
Қазақстандағы этносаралық неке және ұлттық біртектілену [Текст] / Д. Имамбаева // Ақиқат . - 2019. - №4. - Б. 54-58
ББК 63.3
(5Каз)
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
тарих -- этносаралық неке -- қазақ елі -- кеңестік билік -- ұлттар лабораториясы -- экономикалық даму -- толеранттылық -- ұлтаралық неке -- мәдениет -- әдет-ғұрып -- этносаралық келісім -- тілдік өзгешелік -- отбасы тәрбиесі
Аннотация: Қазақстан Республикасы өзінің тарихи қалыптасу ерекшелігіне байланысты көп ұлтты елге айналды. Бұл үрдіс негізінен патшалық Ресейдің қазақ елін отарлауы барысында күштеп қоныс аударту жолымен шаруалардың жаппай келуімен және әскери бекіністердің салынуымен қатар жүрді. Одан кейінгі кезеңде Кеңестік билік бұл үрдісті одан әрі жалғастырып, қазақ жерін түрлі ұлт өкілдерінің көптеп келуіне мүмкіндік жасады
Держатели документа:
БҚМУ
И 50
Имамбаева , Д.
Қазақстандағы этносаралық неке және ұлттық біртектілену [Текст] / Д. Имамбаева // Ақиқат . - 2019. - №4. - Б. 54-58
Рубрики: История Казахстана
Кл.слова (ненормированные):
тарих -- этносаралық неке -- қазақ елі -- кеңестік билік -- ұлттар лабораториясы -- экономикалық даму -- толеранттылық -- ұлтаралық неке -- мәдениет -- әдет-ғұрып -- этносаралық келісім -- тілдік өзгешелік -- отбасы тәрбиесі
Аннотация: Қазақстан Республикасы өзінің тарихи қалыптасу ерекшелігіне байланысты көп ұлтты елге айналды. Бұл үрдіс негізінен патшалық Ресейдің қазақ елін отарлауы барысында күштеп қоныс аударту жолымен шаруалардың жаппай келуімен және әскери бекіністердің салынуымен қатар жүрді. Одан кейінгі кезеңде Кеңестік билік бұл үрдісті одан әрі жалғастырып, қазақ жерін түрлі ұлт өкілдерінің көптеп келуіне мүмкіндік жасады
Держатели документа:
БҚМУ
13.
Подробнее
Қабылдинов, З. Е.
Қазақ даласын отарлау жөніндегі 1734-1744 жж. Орынбор экспедициясы (комиссиясы): мақсаттары, кезеңдері, салдары [Текст] / З. Е. Қабылдинов // Отан тарихы. - 2019. - №3. - Б. 58-71
ББК 63.3
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Орынбор экспедициясы (комиссия) -- отарлау -- қазақ даласы -- азаматтығы -- башқұрт көтерілісі -- жазалау отряды -- әскери бекініс -- Орынбор -- орта азия -- барлау
Аннотация: Мақалада авторлар қазақ даласын отарлау бойынша Орынбор экспедициясының (комиссиясының) құрылуы ерекшеліктерін, мақсаттары мен міндеттерін зерттейді (1734-1744).(1734-1737жж.) Орынбор экспедициясы ретінде құрылып қызмет етті, ал 1737-1744 жж. аралығында Орынбор губерниясын құрғанға дейін - Орынбор комиссиясы деп аталды.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қозыбаева, М.М.
Қабылдинов, З. Е.
Қазақ даласын отарлау жөніндегі 1734-1744 жж. Орынбор экспедициясы (комиссиясы): мақсаттары, кезеңдері, салдары [Текст] / З. Е. Қабылдинов // Отан тарихы. - 2019. - №3. - Б. 58-71
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Орынбор экспедициясы (комиссия) -- отарлау -- қазақ даласы -- азаматтығы -- башқұрт көтерілісі -- жазалау отряды -- әскери бекініс -- Орынбор -- орта азия -- барлау
Аннотация: Мақалада авторлар қазақ даласын отарлау бойынша Орынбор экспедициясының (комиссиясының) құрылуы ерекшеліктерін, мақсаттары мен міндеттерін зерттейді (1734-1744).(1734-1737жж.) Орынбор экспедициясы ретінде құрылып қызмет етті, ал 1737-1744 жж. аралығында Орынбор губерниясын құрғанға дейін - Орынбор комиссиясы деп аталды.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Қозыбаева, М.М.
14.
Подробнее
63
А 14
Әбенов, Д.
Ақтөбе бекінісінің салыну тарихы [Текст] / Д. Әбенов, Б. Әбенова // Қазақ тарихы. - 2021. - №1. - Б. 18-21.
ББК 63
Рубрики: Тарих.
Кл.слова (ненормированные):
Ақтөбе -- салыну -- бекініс -- қала -- уезд -- аудан -- көше -- губерния
Аннотация: Мақала Ақтөбе бекінісінің салыну тарихы туралы.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ.
Доп.точки доступа:
Әбенова, Б.
А 14
Әбенов, Д.
Ақтөбе бекінісінің салыну тарихы [Текст] / Д. Әбенов, Б. Әбенова // Қазақ тарихы. - 2021. - №1. - Б. 18-21.
Рубрики: Тарих.
Кл.слова (ненормированные):
Ақтөбе -- салыну -- бекініс -- қала -- уезд -- аудан -- көше -- губерния
Аннотация: Мақала Ақтөбе бекінісінің салыну тарихы туралы.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ.
Доп.точки доступа:
Әбенова, Б.
15.
Подробнее
63.3
Ш 15
Шагиева, К. М.
Орталық Қазақстандағы орта ғасырлық қалашықтар [Текст] / К. М. Шагиева // Қазақстан тарихы. - 2021. - №10. - б. 35-37
ББК 63.3
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
орта ғасырлық мәдениет -- орталық қазақстан -- қыпшақтар -- қаңлылар -- мал шаруашылығы -- жер шаруашылығы -- отырықшы мәдениеті
Аннотация: Академик Ә. Х. Марғұлан ортағасырлық жазбалар, ауызша тарихнамаға және археологиялық барлау жұмыстарының нәтижесіне сүйене отырып, Орталық Қазақстанда көшпелі шаруашылық пен қатар отырықшы шаруашылықта қатар дамыды деген қорытындыға келді. Мұнымен қатар бірнеше қалашық, бекіністердің орны зерттелінді.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
Ш 15
Шагиева, К. М.
Орталық Қазақстандағы орта ғасырлық қалашықтар [Текст] / К. М. Шагиева // Қазақстан тарихы. - 2021. - №10. - б. 35-37
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
орта ғасырлық мәдениет -- орталық қазақстан -- қыпшақтар -- қаңлылар -- мал шаруашылығы -- жер шаруашылығы -- отырықшы мәдениеті
Аннотация: Академик Ә. Х. Марғұлан ортағасырлық жазбалар, ауызша тарихнамаға және археологиялық барлау жұмыстарының нәтижесіне сүйене отырып, Орталық Қазақстанда көшпелі шаруашылық пен қатар отырықшы шаруашылықта қатар дамыды деген қорытындыға келді. Мұнымен қатар бірнеше қалашық, бекіністердің орны зерттелінді.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
16.
Подробнее
63.3
Т 91
Түсіпқалиева, А
Сырым Датұлының 280 жылдығына арналды [Текст] / А Түсіпқалиева // Мәдениет. - 2022. - №10. - Б. 8-12
ББК 63.3
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
сырым датұлы,кіші жүз,нұралы хан,орал бекінісі,жайық пен ембі өзені
Аннотация: Сырым Датұлы(1742-1802)-Ресей патшасының отарлау саясатына қарсы күрескен Кіші жүз қазақтары көтерлісінің көрнекті басшысы,атақты батыр,әйгілі шешен.Шыққан тегі-Кіші жүздің Байұлы тайпасының Байбақты руынан.Өзінің асқан ақылдылығы арқасында өз ортасында тым ерте танылып,әділдігімен аты шыққан "Бала би" атанды
Держатели документа:
БҚУ
Т 91
Түсіпқалиева, А
Сырым Датұлының 280 жылдығына арналды [Текст] / А Түсіпқалиева // Мәдениет. - 2022. - №10. - Б. 8-12
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
сырым датұлы,кіші жүз,нұралы хан,орал бекінісі,жайық пен ембі өзені
Аннотация: Сырым Датұлы(1742-1802)-Ресей патшасының отарлау саясатына қарсы күрескен Кіші жүз қазақтары көтерлісінің көрнекті басшысы,атақты батыр,әйгілі шешен.Шыққан тегі-Кіші жүздің Байұлы тайпасының Байбақты руынан.Өзінің асқан ақылдылығы арқасында өз ортасында тым ерте танылып,әділдігімен аты шыққан "Бала би" атанды
Держатели документа:
БҚУ
17.
Подробнее
63
К 18
Кәмелов, Ж.
Тұлғалар тағылымы [Текст] / Ж. Кәмелов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 12 желтоқсан. - №237. - Б. 5.
ББК 63
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
Байырғы Ақмола -- Ақмола бекінісі -- Хайретдин Болғанбай -- Смағұл Садуақасұлы -- Алаш қайраткері -- ескерткіш
Аннотация: Байырғы Ақмоланың 1609 жылы негізі қаланып, 1962 жабылған «Қараөткел» мұсылман қорымы бүгінгі Астананың 1 млн 200 мыңнан асқан тұрғынын бейжай қалдырмауы керек. Мұнда Ақмола бекінісіне шабуыл жасап шаһит болған Кенесары ханның екі жүз батыры, әйгілі имам-шейхтар, төре-сұлтандар, мұсылман көпестері, олардың ұрпағы, Алаш қайраткері Хайретдин Болғанбайдың жастай шетінеген сәбилері жерленген. Ең соңғы қойылған тұлға – 1933 жылы қайтқан, бірақ сүйегінің күлі 2010 жылы елордаға Мәскеуден әкелінген Смағұл Садуақасұлы.
Держатели документа:
БҚУ
К 18
Кәмелов, Ж.
Тұлғалар тағылымы [Текст] / Ж. Кәмелов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 12 желтоқсан. - №237. - Б. 5.
Рубрики: Тарих
Кл.слова (ненормированные):
Байырғы Ақмола -- Ақмола бекінісі -- Хайретдин Болғанбай -- Смағұл Садуақасұлы -- Алаш қайраткері -- ескерткіш
Аннотация: Байырғы Ақмоланың 1609 жылы негізі қаланып, 1962 жабылған «Қараөткел» мұсылман қорымы бүгінгі Астананың 1 млн 200 мыңнан асқан тұрғынын бейжай қалдырмауы керек. Мұнда Ақмола бекінісіне шабуыл жасап шаһит болған Кенесары ханның екі жүз батыры, әйгілі имам-шейхтар, төре-сұлтандар, мұсылман көпестері, олардың ұрпағы, Алаш қайраткері Хайретдин Болғанбайдың жастай шетінеген сәбилері жерленген. Ең соңғы қойылған тұлға – 1933 жылы қайтқан, бірақ сүйегінің күлі 2010 жылы елордаға Мәскеуден әкелінген Смағұл Садуақасұлы.
Держатели документа:
БҚУ
18.
Подробнее
63(5каз)
М 90
Мұқай, Ө.
Бөкей батыр кім болған? [Текст] / Ө. Мұқай // Qazaq adebieti. - 2023. - №30.- 28 шілде. - Б. 22
ББК 63(5каз)
Рубрики: тарих
Кл.слова (ненормированные):
Илияс Есенберлин -- Жанталас романы -- Бөкей батыр -- бес мың қолдың басшысы -- Бөкей – Бұқа бекінісі -- Бөкей батырдың осы ерлігі
Аннотация: Мұрағаты жоқ халықтың мұңы көп. Өткен тарихты білмейміз. Одан жеткен бізге нақты дерек тапшы. Дегенмен, аты ел аузында жүрген белгілі қайраткерлеріміз, қолбасшыларымыз, батырларымыз көп. Ескерусіз қалған ер аз емес. Ел басына күн туған шақта ерекше ерлік көрсеткен ерлер есімі қашан да ардақты, қадірлі. І.Есенберлиннің «Жанталас» романында сиқым Бөкей батыр бес мың қолдың басшысы есебінде аталады. Қаратау сілемдеріндегі шайқаста қолбасы Бөкейдің әскери қақтығыстар тарихында өте сирек кездесетін ерлік жасағаны айтылады.
Держатели документа:
БҚУ
М 90
Мұқай, Ө.
Бөкей батыр кім болған? [Текст] / Ө. Мұқай // Qazaq adebieti. - 2023. - №30.- 28 шілде. - Б. 22
Рубрики: тарих
Кл.слова (ненормированные):
Илияс Есенберлин -- Жанталас романы -- Бөкей батыр -- бес мың қолдың басшысы -- Бөкей – Бұқа бекінісі -- Бөкей батырдың осы ерлігі
Аннотация: Мұрағаты жоқ халықтың мұңы көп. Өткен тарихты білмейміз. Одан жеткен бізге нақты дерек тапшы. Дегенмен, аты ел аузында жүрген белгілі қайраткерлеріміз, қолбасшыларымыз, батырларымыз көп. Ескерусіз қалған ер аз емес. Ел басына күн туған шақта ерекше ерлік көрсеткен ерлер есімі қашан да ардақты, қадірлі. І.Есенберлиннің «Жанталас» романында сиқым Бөкей батыр бес мың қолдың басшысы есебінде аталады. Қаратау сілемдеріндегі шайқаста қолбасы Бөкейдің әскери қақтығыстар тарихында өте сирек кездесетін ерлік жасағаны айтылады.
Держатели документа:
БҚУ
19.
Подробнее
63
О-96
Ошанов, О.
Кенесары ханмен байланысты тарихы жерлер мен тың деректер [Текст] / О. Ошанов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 21 қыркүйек. - №180. - Б. 14.
ББК 63
Рубрики: тарих
Кл.слова (ненормированные):
Кенесары -- тарихи жерлер -- деректер -- энциклопедия -- хан -- табиғи -- Ақтау таулары -- Ақтау бекінісіне
Аннотация: Кенесарыны жауы да құрметтеген. Оның есімі және көтерілісі сол уақыттағы Ф.А.Брокгауз бен И.А.Ефронның «Энциклопедиялық сөздігіне» (1895), «Үлкен Энциклопедияға» (1902), «Әскери энциклопедияға» (1913), т.б. еңбектерге енген. Жергілікті басқа ұлт өкілдері де оның есімін көпке дейін естерінен шығара алмаған. Мысалы, «Бурабай» туралы белгісіз ақынның («Сибирская Швейцария», 1915) өлеңінде:«Где некогда «Отшельник» поселился В землянке, у подножия горы, И до сих пор вертеп зловещий сохранился Разбойника Кенисары...» деп жырланады.
Держатели документа:
ЗКУ
О-96
Ошанов, О.
Кенесары ханмен байланысты тарихы жерлер мен тың деректер [Текст] / О. Ошанов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 21 қыркүйек. - №180. - Б. 14.
Рубрики: тарих
Кл.слова (ненормированные):
Кенесары -- тарихи жерлер -- деректер -- энциклопедия -- хан -- табиғи -- Ақтау таулары -- Ақтау бекінісіне
Аннотация: Кенесарыны жауы да құрметтеген. Оның есімі және көтерілісі сол уақыттағы Ф.А.Брокгауз бен И.А.Ефронның «Энциклопедиялық сөздігіне» (1895), «Үлкен Энциклопедияға» (1902), «Әскери энциклопедияға» (1913), т.б. еңбектерге енген. Жергілікті басқа ұлт өкілдері де оның есімін көпке дейін естерінен шығара алмаған. Мысалы, «Бурабай» туралы белгісіз ақынның («Сибирская Швейцария», 1915) өлеңінде:«Где некогда «Отшельник» поселился В землянке, у подножия горы, И до сих пор вертеп зловещий сохранился Разбойника Кенисары...» деп жырланады.
Держатели документа:
ЗКУ
20.
Подробнее
63
И 13
Ыбырайымұлы, Ә.
Кенесарының күрескерлік қасиеті [Текст] / Ә. Ыбырайымұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 15 желтоқсан. - №240. - Б. 7.
ББК 63
Рубрики: тарих
Кл.слова (ненормированные):
Абылай хан -- Анна Иоанновна -- Уәли хан -- қазақ жұрты -- қазақ хандығы -- Қасым сұлтан -- Кенесары -- Ғұбайдолла мен Саржан
Аннотация: Абылай хан мен Анна Иоанновна арасында «Орысия қазақ хандығы шекарасынан аттап енбейді, қазақтан солдат алмайды» деген келісім бар еді. Қазақ жұрты тек салық төлеу жөнінде міндеттенген. Уәли ханның тұсында осы келісім қасақана бұзылып, ақ патша әскері қазақ даласына дендей еніп, бекіністер сала бастады. Бір кездегі емін-еркін жайлаған өзен-көлдер мен жайылымдарға енді казак-орыстар ұлықсатсыз аттап бастырмады. Тіпті қазақтар тұз алып жүрген қайраңдарға да бара алмай қалды. Осыған шамданған Қасым сұлтан бауыры Уәли ханға арыз айта келді. «Әкеміз Абылай ұшы-қиыры жоқ ұлан-байтақ даланы жайлаған қазағымның басын қосып, іргелі ел етіп еді. Ел – жермен ел, жерден айырылу – елдіктен айырылу» деген уәжіне ағасының дәрменсіздігін көрді.
Держатели документа:
БҚУ
И 13
Ыбырайымұлы, Ә.
Кенесарының күрескерлік қасиеті [Текст] / Ә. Ыбырайымұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 15 желтоқсан. - №240. - Б. 7.
Рубрики: тарих
Кл.слова (ненормированные):
Абылай хан -- Анна Иоанновна -- Уәли хан -- қазақ жұрты -- қазақ хандығы -- Қасым сұлтан -- Кенесары -- Ғұбайдолла мен Саржан
Аннотация: Абылай хан мен Анна Иоанновна арасында «Орысия қазақ хандығы шекарасынан аттап енбейді, қазақтан солдат алмайды» деген келісім бар еді. Қазақ жұрты тек салық төлеу жөнінде міндеттенген. Уәли ханның тұсында осы келісім қасақана бұзылып, ақ патша әскері қазақ даласына дендей еніп, бекіністер сала бастады. Бір кездегі емін-еркін жайлаған өзен-көлдер мен жайылымдарға енді казак-орыстар ұлықсатсыз аттап бастырмады. Тіпті қазақтар тұз алып жүрген қайраңдарға да бара алмай қалды. Осыған шамданған Қасым сұлтан бауыры Уәли ханға арыз айта келді. «Әкеміз Абылай ұшы-қиыры жоқ ұлан-байтақ даланы жайлаған қазағымның басын қосып, іргелі ел етіп еді. Ел – жермен ел, жерден айырылу – елдіктен айырылу» деген уәжіне ағасының дәрменсіздігін көрді.
Держатели документа:
БҚУ
Страница 2, Результатов: 21