Электронный каталог

63.3(2)622
С 50
Смағұл, Б.
    Ұлттық рухтың ұстыны [Текст] / Б. Смағұл // EGEMEN QAZAQSTAN. - 24 құркүйек. - 2018. - № 180. - Б. 9
ББК 63.3(2)622

Рубрики: Период Великой Отечественной войны

Кл.слова (ненормированные):
Қасым Қайсенов -- Екінші дүниежүзілік соғыс -- Батыр -- Қазақстанның халық қаһарманы -- Аты аңызға айналған партизан -- Атақты барлаушы
Аннотация: Біз нағыз батырларды көрген баққытты ұрпақпыз. Ел қорғау жолында жанқиярлық танытқан ерлер туралы естеліктер біз үшін қашан да қастерлі. Олар отансүйгіштікке, ұлылыққа шақырады, сенімнің самғауына бастайды, тұнжыраған көңілді рухтандырады. Осындай болмысы батырлықпен һәм ұлттықпен тұтасқан тұлғаның бірі Қасым Қайсенов болатын. Көзі тірі болғанда, Қасым ата бұл күндері халқымен бірге жүз жылдығын мерейлене тойлап жатар еді-ау.
Держатели документа:
БҚМУ

68
Т 31
Текебаев, Н.
    "Сүйегіміз аруланбай қала ма деп сескенетінбіз" [Текст] / Н. Текебаев // Oral oniri. - 8 ақпан. 2019. - №11. - Б. 11.
ББК 68

Рубрики: Военное дело. Военная наука

Кл.слова (ненормированные):
сүйегіміз аруланбай қала ма деп сескенетінбіз -- Текебаев.Н -- ауғанстан аумағынан кеңес әскерінің шығарылғанына 30 жыл -- алпауыттар арасында -- КСРО қарулы күштері -- тарихтан тәлім -- Сарбаз Отан әмірі -- ауған соғысы мүгедектері мен ардагерлері -- БҚО -- Беркінғали Ғабделов
Аннотация: Биыл-Ауғанстан аумағынан кеңес әскерінің шығарылғанына 30 жыл. Алпауыттар арасындағы мүдде қақтығысынан тұтанған соғыс өртінен тұтастай ауған халқы зардап шекті. КСРО Қарулы күштері қатарында қызмет еткен талай боздақ шет жұртта қыршынынан қиылды. Шын мәнінде, сол кездегі қазақ жауынгерлері қылкөпірдегі қанды шайқасқа қатысып жатқанын сезіне қоймаса керек. Бірақ қан төккен есіл ерлерді ұмытпау ләзім. Тарихтан тәлім, соғыстан сабақ алу керек. Сарбаз Отан әмірін орындаушы ғана. "Ауған соғысы мүгедектер және ардагерлерінің Батыс Қазақстан облыстық қоғамы" қоғамдық бірлестігінің төрағасы Беркінғали Ғабделов осы пікірге тоқтам жасау қажеттілігін айтады.
Держатели документа:
БҚМУ

63.5(5Каз)
А 50
Әлімбай, Н.
    Қазақы елтірі: Көшпелі ортадағы ұғымдық мән-мағынасы, дайындалу технологиясы, кәдеге жаратылуы [Текст] / Н. Әлімбай // Қазақ тарихы . - Алматы, 2019. - №2(169). - Б. 31-34
ББК 63.5(5Каз)

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
елтірі -- қозы терісі -- мал шаруашылығы -- көшпелі қоғам -- өңдеу технологиясы -- тарихи-этнографиялық деректер -- жылбысқы -- қаракөл қойы -- ішік -- сыртқы киім
Аннотация: Дәстүрлі қазақы ортада елтірі көбінесе әйелдерге арналған ішік тігуге жұмсалатын. Ол елтірі деп аталады. Әлихан Бөкейханның мәліметі бойынша, елтіріден бөрік, тымақ, малақай сияқты ерлер мен балалардың бас киімдерін және түйенің жабағысынан дайындалған күпінің жағасын тігуге, сондай-ақ, тұскілемнің (тұскиіз) шетін әдіптеуге пайдаланылған
Держатели документа:
БҚМУ

63.5
А 50
Әлімбай, Н.
    Қазақы елтірі: көшпелі ортадағы ұғымдық мән-мағынасы, дайындалу технологиясы, кәдеге жаратылуы [Текст] / Н. Әлімбай // Қазақ тарихы . - 2019. - №2(169). - Б. 31-34
ББК 63.5

Рубрики: Историческая этнография

Кл.слова (ненормированные):
елтірі -- қозы терісі -- мал шаруашылығы -- көшпелі қоғам -- өңдеу технологиясы -- тарихи-этнография -- лингвистика -- далалық өлке -- қой шаруашылығы -- қазақы орта
Аннотация: Дәстүрлі қазақы ортада елтірі көбінесе әйелдерге арналған ішік тігуге жұмсалатын. Ол елтірі ішік деп аталады. Әлихан Бөкейханның мәліметі бойынша, елтіріден бөрік, тымақ, малақай сияқты ерлер мен балалардың бас киімдерін және түйенің жабағысынан дайындалған күпінің жағасын тігуге, сондай-ақ, тұскілемнің шетін әдіптеуге пайдаланылған. Кейбір тарихи-этнографиялық мәліметтерге қарағанда, елтірі жас балалардың сыртқы киімдерін - кеудеше және көкірекше дайындауға да негізгі материал ретінде қолданылды. Өкінішке орай, қазақы елтіріден жасалған аталмыш бұйымдар қазір мүлдем кездеспейді
Держатели документа:
БҚМУ

80/84(5каз)
М 22
Мамыров, А.
    Шолпан - жыр, Шолпан - ғұмыр [Текст] / А. Мамыров // Oral oniri. - - 2019. 3 мамыр. - №35. - Б. 6.
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Ақжайықтың ақмаңдай қызы, ақын, қоғам қайраткері Шолпан Қыдырниязова -- ұлттық демократияның дауысы дидактикалық поэзия -- тәлімді терме -- әулетімнің анасы, ел-жұртымның панасы -- Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университетінің доценті, филология ғылымдарының кандидаты А.Мамыров
Аннотация: "Еліңді айт" дегенде, қасиетті туған топырақтың киесі мен тарихи жадымызда хатталған қазақтың өрісі ру, жүз, ұлт тұтастығының иесі бола білген ерлеріміз ойымызға оралатыны белгілі. Бұл ұлттық ментальдіктің санадағы көрінісі болса, ұлттық демократияның дауысы дидактикалық поэзия, тәлімді терме арқылы "әулетімнің анасы, ел-жұртымның панасы...", "әйел де болса тек заты, бұрымдының бекзаты..." болып халықтың үні, пайымы танылды. "Халық айтса, қалып айтпайтындығын" қазақ тұрмысында апа-қарындастарымыз өнегелі істерімен дәлелдеп те жүр. Солардың бірі, әрі бірегейі - Ақжайықтың ақмаңдай қызы, ақын, қоғам қайраткері Шолпан Қыдырниязова.
Держатели документа:
БҚМУ

Қыстаубаев, Е.
    "Осы жұрт Ораз Исаевты біле ме екен?..." Біледі екен! Бірақ... [Текст] / Е. Қыстаубаев // Oral oniri. - - 2019. 3 мамыр. - №35. - Б. . 10-11
ББК 63(5каз)

Рубрики: История. Исторические науки

Кл.слова (ненормированные):
Ақжайық ауданы -- Оралдан түлеген ақиық Ораз Исаев Жанұзақұлы -- Атакүл -- Көнеккеткен ауылы -- ел ұмытпас ерлерін -- Мемлекеттік және қоғам қайраткері Исаев Ораз Жанұзақұлы-120 жыл -- Орал өңірінің арнаулы тілшісі Е.Қыстаубаев
Аннотация: БірақАқжайық ауданының халқы оның есімін естерінен шығармаса да былайғы жұрт (республикада дегеніміз ғой) білмейді. Дұрысы, естеріне алмайды. Неге? Ол Қазақстан Үкіметінің елең-алаңында совнарком төрағасы болған, Оралдан түлеген ақиық Ораз Исаев қой! Жерлесіміз, Атакүлдігі Жайықтың бұхар бетіндегі Көнеккеткен ауылы. Исаевты жетпісті желкелеп, сексенді теңіректеп жүргендер кәміл біледі. Ал кейінгі жастар, әй, қайдам. Өйткені жалы күміс, тұяғы алтын азаматтың аты ел көлемінде мүлдем аталмай, ұмытылып бара жатыр демеске амалымыз жоқ. Себебі, 39 жасында азиз басы оққа байланып кете барған аяулы азаматтың кейін 60 жылдығын айтпағанның өзінде, соңынан да 70, 80, 90, 100, 110 жылдығы мүлдем атаусыз қалғанын қайтып жасырамыз-ау... Тап осылай деп, өкіне отырып, осыдан 11 жыл бұрын мақала жазуға тура келген еді, осы жолдардың авторына "Орал өңірі" газетіне. Соны оқырмандарымыздың жадында тағы да бір жаңғыртып отырғанымыз ғой, қазір... Енді міне, сол орны толмас өкініштер мен әттеген-айлардың орнын Орекеңнің 120 жылдығы жақындағанда Ақжайық ауданының, айналып кетейік, азаматтары толтырды. Өздерінің әл-қадеріне қарай алыс-жақын жерлерге сауын айтып, аудан көлемінде айта жүрер "Ел ұмытпас ерлерін" атты ғылыми-танымдық конференция өткізді. Оларына мың да бір рахмет! Әлі күнге елесінің болса да ер-тұрманы түгенделмей келе жатқан есіл ер мәңгілік мекенінде бір аунап түскен шығар, дәл сол, жиын өткен 26 сәуір күні!!!
Держатели документа:
БҚМУ

68(5каз)
А 64
Анаш, Д.
    Ардагерлерге лайықты қолдау көрсетіледі [Текст] / Д. Анаш // EGEMEN QAZAQSTAN. - - 2019. 9 мамыр. - №87. - Б. 1-7
ББК 68(5каз)

Рубрики: Военное дело

Кл.слова (ненормированные):
ердің ері-егеудің сынығы -- еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі -- екінші дүниежүзілік соғыс -- 87 мыңнан астам Ұлы отан соғысының ардагерлері мен тыл еңбеккері
Аннотация: Жер мен көкті оқ тұмсығы жұлып жеп, ақша бұлттардың аппақ қанатын қанға малған сұрапыл соғыс жылдарының суреті ел жадына етігімен от кешкен ерлерді салады. "Ердің ері - егеудің сынығы" дегендей, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі баспасөз қызметінің мәліметінше, елімізде биылғы 1-мамырдағы дерек бойынша Екінші дүниежүзілік соғыстағы алапат майданға қатысқан 87 мыңнан астам Ұлы Отан соғысының ардагері мен тыл еңбеккері тұрады. Олардың ішінде 1425 соғыс мүгедегі бар.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3 (5Қаз)
Б 18
Байгөбекова, А.
    Мұстафа Шоқай эмиграция жылдарында [Текст] / А. Байгөбекова // Қазақ тарихы . - 2019. - №4(171). - Б. 37-38
ББК 63.3 (5Қаз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Мұстафа Шоқай -- еркіндік -- азаттық -- тәуелсіз мемлекет -- түркі халықтары -- эмигрант -- тоталитаризм -- кеңес өкіметі -- саясат -- ресей тарихнамасы -- ұлт мәселесі -- Түркістан -- Батыс Еуропа
Аннотация: Ғасырлар бойы жеке шаңырақ көтеріп, өз алдымызға еркіндік, азаттық алуды армандаған халқымыз өз арман-тілегіне де жетті. Қазақстан өз алдына тәуелсіз мемлекет болып, ұмытыла бастаған салт-санамызға, мәдениетіміз бен тарихымызға жаңа леппен ден қоя бастады. Қаншама ғасырлар күткен тәуелсіздіктің тұғырлы туы еркін желбіреген сайын, соншама рет біз еліміз деп еңіреген ерлердің аруақтары алдында бас иеміз. Солардың бірі "Жаманды заман билемек, замана оны илемек" дәуірде өмір сүріп, тар жол, тайғақ кешулерден өтіп, тәуелсіздік үшін күрескен Алаш ардақтыларын құрметпен еске ала отырып, халқымыздың ардақты ұлы, қоғам қайраткері, саясаткер, қазақтан шыққан тұңғыш эмигрант Мұстафа Шоқайдың қазақ елінің бақыты, тіпті исі түркі халықтарының болашағы жолындағы еңбектері ұшан теңіз
Держатели документа:
БҚМУ

63.3 (5Қаз)
К 91
Құндызбай, Д.
    Қазақ қоғамындағы әйел мәселесінің зерттелуі [Текст] / Д. Құндызбай // Қазақ тарихы . - 2019. - №4(171). - Б. 39-40
ББК 63.3 (5Қаз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
қазақ халқы -- қазақ қоғамы -- ұлттық салт-дәстүр -- ру-тайпалық қатынастар -- көшпелі халық -- кеңес заманы -- тоталитарлық жүйе -- түркі дәуірі -- Ю.А.Зуев -- қозы көрпеш пен баян сұлу -- а.левшин -- патриархалдық-рулық тұрмыс -- қазақ әйелдері -- А.Левшин
Аннотация: Қазақ халқында әйел мәселесі - әрқашан да өзекті мәселелердің бірі. Қазақ - әйелді, ананы құрметтеген, бірақ осыған байланысты көптеген орыс зерттеушілері олардың жағдайы ауыр болды деп жазған. Оны шариғи және ұлттық салт-дәстүрге негізделген ру-тайпалық қатынастардың сақталуымен түсіндіреді, ер адам барлық артықшылыққа ие болғандығына назар аударды. Олардың еңбектерінде: "әйелдерде өздерінің таңдауы болмаған, тек құл ретінде ауыр жұмысқа ғана ұстаған" деген бір жақты пікірлер айтылған. Орыс зерттеушілерінің мұндай теріс пайымдауларымен келісе алмайтынымызды білдіре отыра, қазақ әйелдерінің жағдайы негізінен шығыстық отырықшы елдердегі әйелдерге қарағанда әлдеқайда жақсы болғандығын жоққа шығара алмаймыз. Мәселен, өзбектерде, тәжіктерде, түріктерде әйелдер қамауда ұсталып, тек өздеріне бөлінген орында ғана тірлік кешті. Ол шариғат талаптарымен орнықтырылды. Академик Б.Пальванованың айтуынша молдалар мен ишандар, құран сөздерін өздерінше түсіндіріп, адамның денесі (адам деп тек ерлер саналған ғой) 12 мүшеден тұрады, соған сай сонша әйел алуға рұқсат етіледі деп көп әйел алушылықты орнықтыруға ұмтылып отырған
Держатели документа:
БҚМУ

71(5каз)
А 37
Айтбай, Б.
    Мәдениет саласындағы сыр әйелдерінің тұғыры [Текст] / Б. Айтбай // Қазақ тарихы . - 2019. - №5(172). - Б. 43
ББК 71(5каз)

Рубрики: Культура

Кл.слова (ненормированные):
мәдениет саласы -- сыр әйелдері -- қоғамдық-саяси жағдай -- ұйымдастырушылық қасиет -- Қозы Көрпеш-Баян Сұлу -- комсомол совхозы -- шапағат медалі -- қазақтың классикалық ән өнері
Аннотация: Сыр өңірінің әйелдері елімізде болып жатқан барлық қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық өзгерістерге, қоғамның тыныс-тіршілігіне белсене араласып отыр. Олар бар күш-жігерлерін аямай ерлермен бірге өз мемлекеті - болашаққа қадам басқан, азат та жарқын Қазақстан үшін аянбай еңбек етуде
Держатели документа:
БҚМУ