Электронный каталог

83
С 17
Самрат, Жақсыбай
    Қызыл қырғынның жазықсыз құрбаны [Текст] / Жақсыбай Самрат // Егемен Қазақстан. - 2016. - №214. - Б. 11,.-8 қараша.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Малая посадская -- Мәскеу -- Қызыл террор -- Қызылжар -- КСРО -- Ақиқат -- Қызыл қырғын
Аннотация: 1987-38 жылдардағы "Қызыл террор" жылдарында қаншама жасықсыз адамның қаны төгіліп, шейіт болғаны ешқашан ұмытылмайды.Олардың негізгі бөлігі Кеңес өкіметінің кедейді жарылқап, оқытып,үлкен мәдениеттің есігін ашып, адам қылатына күмәнсіз сенетін.Кешегі көшпелі қазақты отырықшы етіп, отарлық езгідегн құтқарып, басқалармен теңгнретініне, өз елінің тізгінін өзіне кәміл болғандықтан, оның ісі мен ұрандарын іске асыруға халқымыздың,оның ісі мен ұрандарын іске асыруға халқымыздың арда ұлдары, асыл азаматтары белсене кірісті,жан-тәнімен қолғабыс етті.Бірақ соның бәрі еш болды, "пролетарит диктатурасы" дейтін қанды өкіметті орнатушылар барлық көзі ашық, көкірегі ояу азаматтың бәрін жау қылып, көздерін жойды.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

65(5каз)
О-39
Оголиков , А.
    Сыр өңірінің әлеуметтік-экономикалық дамуы [Текст] / А. Оголиков // Қазақ тарихы. - 2018. - №10. - Б. . 11-14
ББК 65(5каз)

Рубрики: Экономика. Экономические науки

Кл.слова (ненормированные):
мал шаруашылығы -- өндіріс орындары -- сыр өңіріндегі білім беру жүйесі -- өңірдегі денсаулық сақтау жүйесі -- сырдария облысындағы мал саны
Аннотация: Отандық тарих ғылымында ХІХ ғасырдың екінші жартысы - ХХ ғасырдың басындағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық тарихына деген қызығушылық артып отыр. ХІХ ғасырда еліміздің оңтүстігі патшалық Ресей билігінің қол астына өтіп, жер-жерде әкімшілік-саяси басқару жүйесі, халықтың тұрмыс-тіршілігі өзгерді. Сыр бойының төменгі ағысында, яғни Перовск уезінің әлеуметтік-экономикалық өмірінде де бірқатар өзгерістер орын алды. Баяу да болса мәдениеттердің араласуы жүрді. Сыр тұрғындары отарлық бағынышты жағдайда болғанына қарамастан жаңа мәдени-саяси үрлістер жағдайында өмір сүруге бейімделді.
Держатели документа:
БҚМУ

63(5каз)
С 14
Садықов , Т.
    Кеңестік билікке қарсылықты зерттеу [Текст] / Т. Садықов // Қазақ тарихы . - 2018. - №10. - Б. . 30-31
ББК 63(5каз)

Рубрики: История. Исторические науки

Кл.слова (ненормированные):
ХҮІІІ-ХХ ғасырдың басындағы Ресей империясы -- Отан тарихы -- Жер шарындағы отаршылдыққа қарсы күрес -- жалпы қазақ халқының кеңестік отаршылдыққа қарсы көтерілуін зерттеу -- академик: М.Қозыбаев -- Большевиктер билігі -- тың ұстаным профессор Х.М.Әбжанов -- кеңес үкіметі 1961 жылғы көтерілістің даңқты қаһармандары
Аннотация: ХҮІІІ-ХХ ғасырдың басындағы Ресей империясының отарлық саясатына қазақ халқының қарсылығы ұлт-азаттық сипат алғаны белгілі. Араға жылдар салып ауық-ауық көтеріліске шығып отырған халқымыздың күресі кеңес дәуірінде де жалғасын тапты. Бірақ, патшалық Ресей дәуіріндегі көтеріліске қарағанда кеңестік кезеңдегі билікке қарсы тұрудың өзіндік ерекшеліктері бар. Біздіңше, жалпы қазақ халқының кеңестік отаршылдыққа қарсы көтерілуін зерттеу кезінде баса назар аударатын мәселелері бар. Ең бастысы, қазақтың азаттық күресіне қатысты жазылған зерттеулерді, естеліктер мен құжаттар жинағын өзге тілдерге аударса абзал болар еді. Себебі, отаршылдықтың қамытын киген әлемнің басқа халықтары қазақтыңда сондай күй кешкенін, орыс отаршылдығының ерекшеліктерін және оған қарсылықтың сипатының қандай деңгейде болғанын ұғынатыны сөзсіз. Қысқасы, халқымыздың ғасырларға созылып, бір сәт толастамаған азаттық қозғалысының тарихы - ұлттық тарихымыздың маңызды буыны.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Нәбиев , С.

63.3 (5Каз)
Д 30
Демеуова, Н.
    Ресейдің қазақты шоқындыру саясаты тарихынан [Текст] / Н. Демеуова // Қазақ тарихы . - 2019. - №4(171). - Б. 11-13
ББК 63.3 (5Каз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
ресей империясы -- шоқындыру -- түркістан өлкесі -- православиялық шіркеу -- рухани құндылық -- христиан діні -- мәдениет -- патшалық ресей -- отарлық билік -- қазақ даласы -- рухани болмыс -- Орта Азия -- миссионерлер
Аннотация: Ресей империясы қазақты толықтай жаулап алғаннан кейін оларды ана тілінен, ғасырлар бойы ұстанған дінінен, әдет-ғұрыптары мен дәстүрлерінен айырып, рухани құлдықта, мәңгүрттікте ұстауды көздеді. Қазақ халқын шоқындыру патша шенеуніктері мен шіркеу миссионерлерінің негізгі міндетіне айналды. Патша өкіметінің жергілікті халықтарды сауаттандыру ісінде әкімшілік органдарға ең жақын, жанашыр көмекшілері православтық шіркеу мен оның миссионерлері болды
Держатели документа:
БҚМУ

63.3 (5Қаз)
T97
Tuyakova, A. E.
    The contribution of A.N.Bokeikhan in the development of historical science of Kazakhstan [Текст] / A. E. Tuyakova, E. T. Seitov // Қазақ тарихы . - 2019. - №4(171). - Б. 22-24
ББК 63.3 (5Қаз)

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Ә.Бөкейхан -- тарих -- даму -- қоғам -- дүниетаным -- ғылым -- қайраткер ғалым
Аннотация: Бұл мақалада отандық тарих ғылымының дамуына ғалым-тарихшы ретінде Ә.Бөкейханның зор үлес қосқаны қарастырылады. Қайраткер ғалымның отарлық мақсаттағы қоныстандырудың әр түрлі қырларын, Қазақстанның ұлттық-азаттық қозғалысының тарихын, қазіргі уақытта ғылыми пікірталастың нысаны болып табылатын басқа да мәселелерді терең талдаған еңбектеріне қазіргі ғылым тұрғысынан баға беріледі
Держатели документа:
BKMU
Доп.точки доступа:
Seitov, E.T.

Қамиева, Н
    Бөкей ордасындағы 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісінің өрбуі [Текст] / Н Қамиева // Мәдениет. - 2017 . - №1. - Б. 2-4
ББК 63.5(Қаз)

Рубрики: Қазақстан тарихы

Кл.слова (ненормированные):
Бөкей орда -- Бөкей хандығы -- қозғалыс -- ұлт-азатық -- қазақ -- тарих -- зерттеу -- болашақ -- Батыс Қазақстан -- халық
Аннотация: Қазақстан дербестікке көп ғасырға созылғын күрес және отарлық тәуелсіздікті басынан кешіре отырып қол жеткізгені мәлім. Биыл 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліске 100 жыл толып отыр.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

83
С 89
Сұңғатұлы, К.
    Абайдың заңгерлігі мен құқықтық - саяси идеялары [Текст] / К. Сұңғатұлы, С. Ш. Мұсатаев // әл-Фараби ат. Қазақ Ұлттық университеті. - Алматы, 2017. - №1(59). - С. 310-317
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
абайдың заңгерлігі -- құқық идеялары -- саяси көзқарастары -- сот реформасы -- отарлық саясат -- әдебиеттану
Аннотация: Зерттеудің нәтижелері мен қорытындылары: Абайдың рухани мұрасын танып-білу қазіргі саяси және құқықтық ғылымдарға, саяси теория мен қоғам өміріне игі ықпал етеді; Абай тек философ, ақын ғана емес қоғам қайраткері, әділ би, өз заманының заңгері де болған.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Мұсатаев, С.Ш.

84
А 90

    Асан Албанның поэтикалық мұрасы [Текст] / З. Н. Сейітжанов [и др.] // Вестник Казахского национального университета имени Аль-Фараби=Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетi хабаршы. - Алматы, 2018. - №4. - Б. 223-230. - (Серия филологическая=Филология сериясы)
ББК 84

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
мұра -- ел -- жер -- отарлық -- қазақ -- халық -- өлең -- жыр -- ақын -- өлең кітабы -- Асан Албан -- әдеби тарих -- қазақ халқы -- Көркемдік жүйесі -- Асан Барманбекұлы -- Ақыр заман -- поэзия
Аннотация: Мақалада Асан мұрасы жайында сөз қозғалады. Әдебиет тарихында Албан Асан деген атпен белгілі болған ақын ХІХ ғасырдың ІІ жартысы мен ХХ ғасырдың алғашқы жартысында өмір сүрген. Ақынның бізге жеткен мұрасы көп емес. Сонымен бірге ұзақ уақыт бойы ақын мұрасы қара тізімге ілініп жұрт назарына ұсынылмай келді. Тек тәуелсіздік алғаннан кейін ғана әдебиет тарихына енгізіліп өлең кітабы жарық көрді. Ақынның ең алғашқы жинағы І. Жансүгіровтің құрастыруымен өткен ғасырдың бас кезінде жарық көрген. Ақын шығармаларының басым көпшілігі отарлыққа қарсылық және кеңестік жүйенің енгізген кейбір заң жүйелерін сынайды.Бұл мақалада ақынның ел мен жерге деген бір шоғыр өлеңдері талданған. Онда туған жерге деген сүйіспеншілік, халықтың тұрмыс тіршілігі, ел болашағы кеңінен жырланған. Айталық, тоталитарлық жүйе дінді апиын ретінде түсіндірді. Сондай­ақ елдің береке­бірлігінің бұзылып арызқойлардың мансапқа таласулары шенеуніктердің шен­шекпенге ұмтылуы сыналады. Қазақ жеріне келіп жатқан қара шекпенділердің басқаша айтқанда шұрайлы жерінен айырылған қазақ халқының тағдыр­тәлегі жырланған.Мақала авторлары ақын өлеңдеріндегі осы мәселелерді қалай жырлағанын, қандай дәрежеде тақырыпты ашқанын, өмір шындығы мен көркемдік шындықтың арақатынасын жан­жақты терең талдаған. Албан Асан мұрасының көпшілігі отарлыққа қарсылық негізде жазылған туындылар болып есептеледі. Осы мәселелер көрсетілген мақалада жан­жақты қарастырылады. Ақын өлеңдерінің тақырыптық­идеялық мазмұны ашылады. Көркемдік жүйесі сөз етіледі.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Сейітжанов , З.Н.
Мекебаева , Л.А.
Оспанова , А.А.
Рамазанова , Ш.А.

63.3
Б 19
Бәкір, Ә.
    Мұстафа Шоқайдың саяси ой-пікірлері [Текст] / Ә. Бәкір // Ақиқат. - 2022. - №2. - Б. 26-34
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Түркістан тәуелсіздігі -- Мұстафа Шоқай -- саяси ой-пікірлер -- мемлекет билігі -- Түркістан халқының ұлттық рухы -- Мәскеудің түркішілдікке қарсы күресі -- отарлық құлдық -- Қоқан автономиясы
Аннотация: Мақалада күллі тұркі жұрты үшін есімі аяулы Мұстафа Шоқайдың саяси ой-пікірлерінен іріктелгендері берілген.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚУ

63.3
С 16
Салқынбек, Д.
    Озық ойлы орыс гуманисі [Текст] / Д. Салқынбек, Г. Ксенжик, С. Жұман // Қазақ тарихы. - 2022. - №2. - б. 11-15
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
империя -- отарлық қанау -- жер мәселесі -- гуманист -- ұлт жанашыры -- жер маманы
Аннотация: Ғылыми жұмыста халқымыздың басына төнген осынау қиын-қыстау заманда қолынан келген мүмкіндігінше халқымызға көмек қолын созып, оның мүддесін қорғап, жанашырлық танытқан озық ойлы, гуманист тұлғалардың бірі Седельников Тимофей Иванұлының Ресей империясының қазақтар жерінде жүргізіп отырған отарлық саясатына қарсы күресі және оның қазақ революциялық комитетінің құрамында болған кезіндегі Ахмет Байтұрсынұлы сынды ұлтжанды тұлғаларға көрсеткен көмегі жан-жақты талданады.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ
Доп.точки доступа:
Ксенжик, Г.
Жұман, С.