Электронный каталог

76.1
Н 13
Набиоллаұлы, Ж.
    Ғұлама Ғұмыр [Текст] / Ж. Набиоллаұлы // Oral Oniri. - 2018. - №62. - 9 маусым. - Б. 6-7
ББК 76.1

Рубрики: Книговедение

Кл.слова (ненормированные):
ғұлама ғұмыр -- ғұмар қараш -- білім беру -- озық ойлы ақын -- философ
Аннотация: Жақында ғана Астана қаласында ғалымдар мен студенттердің қатысуымен Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде Ғұмар Қараштың еңбектері мен зерттеушілердің бұрын жарық көрмеген зерттеулері топтастырылған үш томдығын таныстырдық. Бұл - біздің бірнеше жылдық қажырлы еңбегіміздің нәтижесі, сонықтан бұл жинақты шығару мақсатымыз, деректерді қайдан алғанымыз жөнінде осы кітапта жазылған алғысөзді қалың оқырманға ұсынамын
Держатели документа:
БҚМУ

63.5
К 21
Каркенов, М.
    Қазақ халқының салт- дәстүрлері мен ырымдары [Текст] / М. Каркенов // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2018. - №10. - Б. 64-90
ББК 63.5

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
Салт-дәстүр -- Аластау- ырым -- Аузына түкіру-ырым -- Шөміш қағу - ырым -- Тұсау кесу -- Айдар- ғұрып -- Сәлемдеме -- Айттыру -- Ауыз тию- ғұрып -- Жол беру -- Сүйінші -- Сыралғы -- Той -- Тоқымқағар -- Сыбаға -- Той малы -- Дәмету -- Қалын мал -- Күйеу аяқ -- Балдыз қалың -- Шаңырақ көтеру -- Күйеу киімі -- Шаңырақ түйе -- Итаяғына салу -- Сыңсу -- Үй көрсету -- Қоштасу -- Қыз ұзату -- Сәукеле кигізу -- Отау көтеру -- Атбайлар -- Сүт ақы -- Жолдық -- Жарысқазан -- Жар-жар -- Әдет-ғұрып -- Келін түсіру
Аннотация: Аталмыш мақалада қазақ халқының әдет-ғұрпы мен ырымдары қарастырылған.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3
К 12
Кәрібаев, Б.
    Шығай хан [Текст] / Б. Кәрібаев // EGEMEN QAZAQSTAN. - 12 желтоқсан. - 2018. - №238. - Б. 9.
ББК 63.3

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Шығай хан -- Кәрібаев.Б -- Қазақ хандығы -- көне тарих көмбесі -- Тарих
Аннотация: XVI-XVIII ғасырлардағы Қазақ хандығының жоғары билігінде болған тарихи тұлғаларды билік құрған уақытының ұзақ-қысқалығына, жүргізген ішкі-сыртқы саясатының белсенділігіне, ел тарихында сіңірген еңбегі мен оның маңызына, соған байланысты есімдерінің танымалдылығына қарай шартты түрде үш топқа бөлуге болады. Бірінші топқа аса танымал тұлғалар - Керей хан мен Жәнібек хан, Қасым хан, Хақназар хан, Тәуекел хан, Есім хан, Жәңгір хан, Тәуке хандар енсе, келесі топқа - қалың көпшілікке онша таныс емес, есімдері көп айтыла бермейтін тұлғалар - Мамаш хан, Ахмет хан (Қожа Ахмет хан), Тоғым хан, Бұйдаш хан, Жәнібек хандарды (Есім хан ұлы) жатқызуға болады. Ал үшінші топқа Бұрындық хан, Тахир хан, Тұрсын хан, Шығай хан енеді.
Держатели документа:
БҚМУ

63.5
К 21
Каркенов, М. Ш.
    Қазақ халқының салт- дәстүрлері [Текст] / М. Ш. Каркенов // Ұлағат. - 2018. - №6. - Б. 15-30
ББК 63.5

Рубрики: Этнография

Кл.слова (ненормированные):
Той малы -- Дәмету -- Қалың мал -- Күйеуаяқ -- Түйемұрындық -- Қыз қашар -- Балдыз қалың -- Күйеу киімі -- Шаңырақ көтеру -- Шаңырақ түйе -- Итаяғына салу -- Сыңсу -- Қапқа салу -- Үй көрсету -- Қоштасу -- Қыз ұзату -- Сәукеле кигізу -- Сәукеле туралы біріер сөз -- Жар-жар -- Отау көтеру -- Атбайлар -- Кәде -- Сүт ақы -- Жолдық -- Қыз көші -- Жарысқазан -- Келін түсіру
Аннотация: Мақалада қазақ халқының салт-дүстүрі мен ырымдарына кеңірек тоқталған.
Держатели документа:
БҚМУ

81(5каз)
К 12
Күдеринова, Қ.
    Жаңа емле - сындарлы қадам [Текст] / Қ. Күдеринова // EGEMEN QAZAQSTAN. - 22 қаңтар. - 2019. - №13. - Б. 4.
ББК 81(5каз)

Рубрики: Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
Жаңа емле - сындарлы қадам -- Күдеринова.Қ -- Рухани жаңғыру -- Болашаққа бағдар -- А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі Институты -- Емле ереже -- Тіл қазына -- Ш.Шаяхметов атындағы Тіл қазына ұлттық практикалық орталығы
Аннотация: Жыл басынан бері А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтында әзірленген Емле ережесін ғылыми орта мен жаппай көпшіліктің талқысына салған, түзету, толықтыру, стандарттау жұмыстарын атқарған Мәдениет және спорт министрлігіне қарасты Ш.Шаяхметов атындағы "Тіл-қазына" ұлттық ғылыми-практикалық орталығы Жаңа ереженің алғашқы жобасын көпшілік назарына ұсынды. Кешеге дейін еліміздің түкпір-түкпіріне насихатталған Емле жобасынан қалың көпшілік құлағдар болды. 14 қазан күні өткен жалпыхалықтық диктантта жұртшылық өз тілінің жаңа жазуымен бетпе-бет "ұшырасты".Жазу реформасының мәнін түсінді.
Держатели документа:
БҚМУ

79(5каз)
С 12
Сүлейменова, Д.
    Алаштың зиялысы - Ғабдолғазиз Мұсағалиев [Текст] / Д. Сүлейменова // Дана . - 10 қараша. 2018. - №8-9. - С. 9-12
ББК 79(5каз)

Рубрики: Охрана памятников природы, истории и культуры. Музейное дело. Архивное дело

Кл.слова (ненормированные):
көлборсыдағы шәңгерей усадьбасы -- алаштың зиялысы - ғабдолғазиз мұсағалиев -- Туған орта -- білім сапары -- қазақстан жолында -- ұран шақырылған шақ -- Сүлейменова Дәметкен
Аннотация: XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басы - бір ғана қазақ халқы емес, төрткүл дүниені мекендеп отырған бүкіл адамзат тарихындағы күрделі кезең. Эволюциялық даму шиеленісіп, адамзаттың географиялық картасын қайта кескіндеуді мұрат тұтқан ұлы дүмпулер кезеңі еді. Осы дәуірде Батыс пен Шығыстың арасын ендей жатқан Ұлы Даладағы қазақ елі де өз бет-бейнесін тануға, табуға ұмтылған. Осындай ұлы жаңғырулар тұсында қазақтың қалың ортасынан "елім" деген азаматтар шықты. Солардың бірі алаштың ардақтылары Әлихан Бөкеханов, Ахмет Байтұрсынов, Міржақып Дулатов, Мұқамеджан Сералин сияқты саяси қайраткерлермен тұстар өмір сүріп, XX ғасырдың басында ұлт тарихының әр түрлі кезеңдері туралы еңбек жариялаған азамат Ғабдолғазиз Мұсағалиев еді.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Жексенова, Л.

79(5каз)
С 22
Сафуллин, Ж.
    Жабық архивтегі жұмыс [Текст] / Ж. Сафуллин // Oral oniri. - 19 ақпан. - 2019. - №14. - Б. 10.
ББК 79(5каз)

Рубрики: Музейное дело. Архивное дело

Кл.слова (ненормированные):
жабық архивтегі жұмыс -- Уфадан өңірімізге қатысты құнды мәліметке толы 10 мың беттей архив құжат -- 1865.1871,1875 -- араб әліпбиі -- БҚО -- Сафуллин.Ж
Аннотация: Қуанышты хабар, Уфадан өңірімізге қатысты құнды мәліметке толы қатысты құнды мәліметке толы 10 мың беттей архив құжаттарын әкелдік. Башқұртстан Республикасының ұлттық архивінен 1865, 1871,1875 жылдаржағы Ішкі орданың метіркелік журналдарының электронды көшірмелерін жасап, Батыс Қазақстан облысы тарих және археология орталығының жаңа жасақталған қорын құнды құжаттармен толықтырдық. Араб әліпбиіндегі бұл материалдар толық аударылғанда, талай адам өз ата-бабаларын тауып, қай күні, қай жерде дүниеге келгенін, кімге үйленіп, қанша қалың мал төлегенін, қай жылы, қандай сырқаттан дүние салып, қай жерге жерлегенін білмек. Бұдан бөлек бұл мәліметтерге қарап сол кезеңде туу көрсеткіші қалай болғанын, ер бала мен қыз баланың үлес салмағын, қалың малдың көлеміне қарай елдің әлеуметтік жағдайын, қандай ауру түрлері болғанын, тарихи тұлғалардың жерленген жерін анықтауға болады.
Держатели документа:
БҚМУ

67.412.2(5каз)
A10
Құттымұратұлы , Қ.
    Аққаланың "атасы" [Текст] / Қ. Құттымұратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 21 ақпан. - 2019. - №35. - Б. 12.
ББК 67.412.2(5каз)

Рубрики: Международному праву

Кл.слова (ненормированные):
Аққаланың атасы -- БҚО -- қар мәселесі -- Құттымұратұлы.Қ
Аннотация: Батыс Қазақстан облысында биыл қар көп. Әдеттегіден әлдеқайда қалың түскен қарды коммуналдық қызмет мекемелері қаладан далаға тасып үлгермей, әлек болып жатыр. Көктемде күрт ерісе, тұрғын үйлер суға кетіп, ел-жұрт әбігер бола ма деген қауіп те мазаны алып тұр.
Держатели документа:
БҚМУ

80/84(5каз)
Х 25
Хасан , С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 46-54
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
пушкинді қызықтырған қазақтар -- александр сергеевич пушкин -- жәңгір бөкейұлы -- орал казак әскері -- покатилов -- ақиқат журналы -- хасан серікқали
Аннотация: Александр Сергеевич сондағы Оралда болған үш тәуліктей уақыттың ішінде Орал Казак әскерінің әскери атаманы Покатиловтың қала орталығындағы қос қабатты сәулетті үйінде жатқан болатын. Ол да бұның бұрынғы кездесіп, талайғы шүйіркелесіп жүрген жоғары шенді әскерилерінің біріндей-ақ ақжарқын, адаммен жұғысқыш жан екен. Оның үстіне, Василий Осиповичтің өзі атақты ақын Александр Сергеевичке де мүлдем бөтен адам емес-ті. Ол кезінде жастай әскери адам болуды армандап, бертінде Екінші Петербург кадет корпусында оқыған еді. Ал, ол бертінде оны сәтімен бітірген соң, Неваның жағалауындағы бір әскери горнизонның артиллерияшылар бөлімшесінде біраз жыл қызмет атқарды. Оның ғасырдың басындағы Отан соғысы кезінде айрықша көзге түсіп, шенді, шекпенді болғандығы тағы бар. Түптеп келгенде, атаманның бұл кездегі Пушкиннің шығармашылығына деген өзіндік бір құрметі де ерекше еді. Покатилов ертеректе Петербургтегі зиялы қауым бас қосқан кештерде Александр Сергеевичтің сондағы қалың көпшіліктің қолқалауымен ортаға шығып, жаңа бір лирикалық жырларын шабыттана оқып, сондағы өзінің отырған ортасының ажары мен көркіне айналғандығына дейін де талай рет көзбен көрді. Па, шіркін, атақты Пушкинмен бір сәт қол берісіп амандасып, өзімен қайтара бір жүздесіп, оңашада бір тіл қатысу оның да көптен бергі іште жатқан бір асыл арманы еді ғой. Сол арманы өзін алдамағандығына шүкір десейші! Орал, шынында да, көне де, сұлу қала екен. Сол жылдың күзінде Орал Казак әскерінің наказной атаманы болып тағайындалатын Орал Казак әскерінің атаманы Покатилов Оралда ұлы ақынды өзі алдынан шығып, тиісінше қарсы алады. Бұндағы қауышу да Пушкиннің Оралға жеткенге дейінгі қауышуларының ешқайсысынан да еш кем болған жоқ. Сол жылдың 2-ші қазанында Пушкиннің өзінің әйеліне «…ондағы атаман мен казактар мені жақсы қарсалады, менің құрметіме екі мәрте қонақасы берді, олар менің денсаулығым үшін тост та көтерді…» деп үлкен толғаныс үстінде хат жазуының бір сыры да осында жатқан еді. Атаман бұл кезде өзінің қала сыртындағы саяжайынан қаладағы үйіне баруға енді ғана жинала бастаған болатын. Соған қарамастан, ол Пушкинді өзінің Шағанның етегіндегі орман-тоғайлы, бір шеті дариямен шектесіп жатқан саяжайына апарып, тиісінше сән-салтанатымен қонақ етті. Иә, сонда ғой, оның Пушкинге осыдан біраз жылдар бұрын ғана аң-құстар ғана мекен еткен бұл жабайы бақтың Орал казачествосы әскерінің саябағына айналдырылып, бұнда әртүрлі ағаш көшеттері отырғызылып, гүлзар баққа айналдырылғандығын айта келіп, бұл бақтың бертінде оралдықтардың арасында қарапайым ғана Хан тоғайы деп аталынып кеткендігін сөз ете қалғандығы! –Хан тоғайы? – Пушкинге сондағы атаманның әлгі сөздері тым тосын болып та естілген еді. –Иә-иә, Александр Сергеевич! – деді атаман өзінің сондағы қонақжай дастарханның басындағы әңгімесін әрі қарай да қызу түрде жалғастыра түсіп: – Бұл жәйден-жәй қойыла салған атау емес, бұл саялы бақтың ішінде кезінде Еділ мен Жайықтың аралығындағы ұланасыр сардалаға дейін келіп, Бөкей Ордасының негізін қалаған сұлтан Бөкей Нұралыұлы ақ патшаның құзырымен қазақ халқының сонау көне замандардан бергі салт-дәстүрлеріне сай, ақ киізге оралып, хан көтерілген. Бұл – бір, екіншіден, әлгі Бөкей хан өмірден өткен соң, оның орнына Астрахан қаласында, сондағы азаматтық губернатор Андреевскийдің үйінде жатып, орысша білім алған ұлы Жәңгір Бөкейұлы ресми түрде хан тағына отырғанда, әлі күнге дейін Ішкі (Бөкей) Орданы хан лауазымымен басқарып отырған ол да осы тоғайдың арасында тиісінше ақ киізге оралып, қалың елдің алдында хан көтерілген! Бір қарасаң, дәл сол кезде, яғни, осыдан тура он жылға жуық уақыт бұрын, дәл осы қазіргі сіз бен біз тұрған саябақта, бір жағынан, Жәңгір Бөкейұлы, бір жағынан, сондағы жас Жәңгірді хан сайламақ болып, сонау Орынбордан Оралға арнайы келген генерал-губернатор Эссеннің көздерінше, ала таңнан қала көгінен үш дүркін зеңбіректен сан рет оқ атылды. Иә, Александр Сергеевич, бұл тек сондағы Жәңгірді хан сайлау салтанатының тек алғашқы бір бастамасы ғана еді. Соның артынша-ақ, осы саябақтың ішінде халайықтың көз алдында Жәңгір Бөкеев ақ киізге оралып, оған Ішкі (Бөкей) Орданың ханы болып ресми түрде сайланғандығы туралы императордың Грамотасы салтанатты түрде табыс етіліп, үстіне сонау астаналық қаладағы ақ патшаның алтын сарайынан әкелінген бұлғын ішік жабылып, астына ақбоз ат мінгізілді.
Держатели документа:
БҚМУ

Үркімбай , Р.
    Қазақстанды Н.Назарбаев кеткен соң үлкен өзгерістер күтіп тұр [Текст] / Р. Үркімбай // Аңыз адам . - 16-30 сәуір. - 2019. - №8. - Б. . 23-29
ББК 66.3(5каз)

Рубрики: Внутренняя политика. Внутреннее положение

Кл.слова (ненормированные):
қазақстанды Н.Назарбаев кеткен соң үлкен өзгерістер күтіп тұр -- адамдар болашаққа алаңдаулы -- олар көзі тірі Назарбаевтың атын мәңгіге қалдыруға асықты -- бүгінде наразылықтың барлығы әлеуметтік желілерге көшкен -- ескерткіштерді құлатқанда тұғыртастарын сақтап қалыңдар, олар әлі қажет болады -- президенттіктен үміткерлер майшабақтарға ұқсайды -- қазақтың көптеген жастары дұрыс жұмыс таба алмай жүр -- назарбаевтың үлгісі путинге қызықты болып көрінуі мүмкін -- сайлау - 2019 -- болашаққа бағдар: рухани жаңғыру -- аңыз адам -- саясаттанушы, тәуекелді бағалау тобының директоры Досым Сәтпаев -- Қасым-Жомарт Тоқаев
Аннотация: Негізі, бұл мәселе қоғамда 2010 жылы Н.Назарбаев Елбасы мәртебесін алған кезден бастап әңгіме бола бастады. Кейінірек ол Конституциялық кеңестің мүшесі, ал өткен жылы Қауіпсіздік Кеңесінің өмірлік басшысы болды. Н.Назарбаев - барлық ұлттық компанияларды басқарып отырған "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қорының басқарма мүшесі, осы арқылы ол елдегі негізгі экономикалық ойыншылардың бірі. Елдің ішінде оппозиция қалмады. Соңғы жылдары Қазақстандағы саяси алаң мүмкін болар оппонеттерден тазартылды. Сарапшы ретінде мен мұны да билік транзитіне дайындықтың бір белгісі деп қабылдадым. Менің ойымша, ол өзі бастаған осы үдерісті соңына дейін жеткізіп, мұрагерді белгілеп, оны өзі бақылап отырмақ. Бірақ, Назарбаевтың саяси дәуірі өтіп барады. Мұны барлығы жақсы түсініп отыр. Уақыт аз қалды. Сондықтан да көп ұзамай жаңа саяси өмір келе жатыр. Ал оның қалай боларын алдағы уақыт көрсетеді.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Береснев , В.
Вандышева , О.