Электронный каталог

84
Н 12
Нақып, О.
    Жыр жауһарының сырлары [Текст] / О. Нақып // Қазақ әдебиеті. - 2022. - 1 шілде. - №26. - Б. 21
ББК 84

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Алпамыс батыр жыры -- батыр -- қазақ елі -- Алып Манаш -- Манас -- Өзбек -- тарихи -- эпос -- Этнография
Аннотация: «Алпамыс батыр» жырының қазақша нұсқасы патша өкіметі тұсында (1899-1916 жж.) тоғыз рет, кеңес дәуірінде (1922-1990 жж.) он жеті рет баспа жүзін көрген екен. Бұл – батырдың қазақ еліне етене жақын, түп негізінің жұртымызбен бірегейлігін білдірерлік жағдай ғой. Сондай-ақ өзбекше де, қарақалпақша да Алпамыс есімімен танылған батыр алтайлықтарда «Алып Манаш», қырғызша «Манас» атымен белгілі болса, Қорқыт ата кітабына «Алып Бамсы» есімімен еніпті. Башқұрт ағайындарда да Алпамысты аңыз түріндегі әңгімелер арқылы білген. Батырға деген түркілердің қошеметі ешқашан суымаған. Өткен ғасырдың 70-жылдары жыршылардың орындауында жырдың күйтабаққа басылған нұсқасын қариялар жиналып алып, «па, шіркін!» деп, ерекше ықыласпен тыңдап отырғанын талай көргенбіз. Ал қырғыз манасшылары өздерінің сүйікті жырын қалай құбылта орындайды! Дастанның мыңжылдық мерейтойын ЮНЕСКО аясында дүркіретіп атап өткізуге қол жеткізген өзбек ағайындардың еңбегі арқасында эпос жер жүзіне танылғанын да айтқан жөн.
Держатели документа:
ЗКУ

83 (5каз)
Б 28
Батыр , Н.
    Анар Фазылжан: ағартушылық идеясы әлі де өзекті [Текст] / Н. Батыр // Ana tili. - 2022. - №36.- 8-14 қыркүйек. - Б. 5
ББК 83 (5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Ұлт ұстазы -- Ахмет Байтұрсынұлы -- 150 жыл -- Ахмет жолы -- Ахмет Байтұрсынұлының мұрасы -- киелі Торғай топырағы -- Ақкөл ауылы -- Сұхбат -- Зиялы
Аннотация: Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының 150 жылдық мерейтойы биыл әлемдік деңгейде тойланатын болды. Руханият алыбының әрбір ісі ұрпаққа үлгі. Өткен мен бүгінді жалғайтын тарихи тұлғаның өнегелі өмір жолына зер салғанда, келешектің де сәулелі сағымы алдан бұлдырайтын сияқтанады. Ол сағымды қуып жетпегеніңмен, тура жолда екеніңді сезінгенде көңіл демденетіні бар. Ахмет жолы – болашаққа тура бастайтын ғибратты жол. Өмірі күреспен өткен тұлғаның тағдыр талайы аз болмапты. Азаттықтың ақ таңына жетпегенімен, жеткізетін соқпақты анық көрсетіп кеткен жанға ұрпақтары алғыспен тағзым етеді. Тіл мен әдебиет, адамның екі аяғы секілді, руханиятты алға бастайтын күш екенін білген ғалым сол екі саланың мұнарасын тұрғызып кетіпті. Әліппе құрап тіл ашса, «Әдебиет танытқышпен» сөз өнерінің теориясын бекітіпті. Оқыған жанға жеңіл, ұғынықты болатындай әр сөзін шебер үйлестіріпті. Еңбектеген баладан, еңкейген қарияға дейін түсінікті екені содан болса керек. Ахмет биігі Тянь-Шань секілді. Алыс­тан көзге анық көрінгенімен, қол жетпес биік. Жұрт оған тамсанып қарап, еңсесін тіктейді, еліктейді. Аспанмен таласқан аппақ шыңнан Ахметке жарасатын айбынды байқайсың. Ұсақталмайтын, ірі болмысты көресің. Сөзі мен ісі жарасқан абыройлы тағдырға тамсанасың. Жүз елу жыл өтсе де, Ахмет рухы қазақпен бірге жасасып келеді. Нар жүгін иығына салып арқалаған алыптың мерейтойы қарсаңында аталмыш тұлғаның есімін иеленген институт директоры Анар Фазылжановамен сұхбаты берілген.
Держатели документа:
БҚУ

83
Н 87
Нүсіпов, Р.
    Шәкір Әбенов - дуалы ауыз ақын [Текст] / Р. Нүсіпов // Qazaq adebieti. - 2022. - №41.- 21 қазан. - Б. 6-7
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
ақын Шәкір Әбенов -- КСРО заманы -- Үржар ауданы -- Шәкір – тілді адам -- Тарғыбатай -- тотия сөзі
Аннотация: Мақалада өткен ХХ-ғасырдың құрдасындай болған, әдебиет сүйер қауымға танымал қария – ақын Шәкір Әбенов туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ

71
К 15
Қайратұлы, Б.
    Ел ағасы Әкімжан Назарұлы туралы [Текст] / Б. Қайратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 12 қаңтар. - №7. - Б. 12.
ББК 71

Рубрики: Культура

Кл.слова (ненормированные):
120 жыл -- Қамидолда Нұртаев -- министр -- қария
Аннотация: Шүкір! Менің елорда төріне табан тірегеніме ширек ғасырдан асыпты. Ол тұста өлкенің өткен-кеткен тарихынан хабардар қариялар көп еді. Соның бірі – ұзақ жыл облыстық білім саласында қызмет атқарған Қамидолда Нұртаев ақсақал-тұғын. Бұл кісі қазір өмірде жоқ. Бес жыл бұрын тура тоқсан жасында бақилық болды. Марқұм көзі тірісінде біз бейбақты іздеп келіп, өзі куә болған бірер оқиғаны санамалап жаздырып еді. Әсіресе Ақмола өңіріне танымал тарихи тұлға Әкімжан Назарұлы туралы жандыра сөйлегені есімде. Біз тамсана тыңдаған едік. Содан бері бірталай уақыт өтіпті. Биыл осы тұлғаның туғанына – 120 жыл. Сонымен.
Держатели документа:
БҚУ

5
Ц 75

    Цифрлық аутизмнің алғашқы белгілері қандай? [Текст] // Орал өңірі. - 2023. - 31 қаңтар. - №9. - Б. 14-15.
ББК 5

Рубрики: Медицина

Кл.слова (ненормированные):
Цифрлық аутизм -- Дүниежүзілік денсаулық -- сəби -- көзілдірік -- телефон -- Смартфондар балалардың көзін қыли етеді
Аннотация: Бүгінде ұялы телефоны жоқ адамды елестету қиын. Еңбектеген баладан еңкейген қарияға дейін түрлі гаджеттерді қолданады. Айшылық алыс жерлерден көзді ашып-жұмғанша хат жазысып, хабар алысқан жақсы, əрине. Бірақ гаджеттердің зиянды жағы да барын ұмытпайық. Əсіресе, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы соңғы кезде əр екінші сəбидің сандық (цифрлық) аутизмге шалдыға бастағанын айтып, дабыл қағуда. Цифрлық аутизм деген қандай дерт? Оның алғашқы белгілері қалай болады? Сырқаттың алдын алу үшін не істеу қажет?
Держатели документа:
БҚУ

74.905
О-65
Ордабеков, С.
    Жаны жайсаңдар әдемі қартаяды [Текст] / С. Ордабеков // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 17 ақпан. - №33. - Б. 7.
ББК 74.905

Рубрики: Семья и общественность

Кл.слова (ненормированные):
Қарттарым -- қариялар -- отбасы
Аннотация: Қарттарымыз неге майдаланып, жалтақ болып кетті? Неге кейбір қариялардың тіпті отбасында қадірі жоқ? Ұлы мен қызы, немерелері үлкеніне құлақ аса ма? Ақсақалын тыңдайтын ауылдағы ағайын неге азайып барады?
Держатели документа:
БҚУ

71
К 97
Қыстаубаев, Е.
    Осылай шымыр күйіңізде 100-ге жетіңіз, Аға [Текст] / Е. Қыстаубаев // Oral oniri. - 2022. - 22 желтоқсан. - №151. - Б. 11.
ББК 71

Рубрики: Мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
90 жас -- ауыл шаруашылығының ардагері -- Петр Александрович Насипов -- мал шаруашылығы
Аннотация: Бұған дейін 90 жасқа толып жатқан ауыл шаруашылығының ардагері, зоотехник-селекционер Петр Александрович Насипов туралы жазылған еді. Ақ Жайық өңірі мал шаруашылығының асылдандыру саласына ұшан-теңіз еңбек сіңірген ақсақалдың төбе жасын атап өтуді кейінгі əріптес інілері де іліп əкетті. «Батыс Қазақстан облысы ауыл шаруашылығы ардагерлер ұйымы» қоғамдық бірлестігінде оның төрағасы Лавр Хайретдиновтың ұйытқы болуымен айта жүрер жылы шырайлы кездесу өтті. Оған Петақаңның замандастары, сонау бір жылдарда бірге қызмет атқарған əріптес інілері арнайы шақырылыпты. Кең жайылған қазақы дастарқанның басында жастары сексенді бүктеп жүрген Петақаңның өкшелестері, жетпістің жазирасына ат шалдырып жатқан інілері, қарындастары жайраңдап жиналды. Олардың бəрі де əр жылдарда қариямен қоян-қолтық жұмыс жасаған мал мандары, шəкірттері еді.
Держатели документа:
БҚУ

43.4
Б 18
Байәділ, Б.
    Орманымызды өрт шалмасын десек [Текст] / Б. Байәділ // EGEMEN QAZAQSTAN . - 2023. - 20 маусым. - №115. - Б. 10.
ББК 43.4

Рубрики: Лесные пожары — меры борьбы

Кл.слова (ненормированные):
Көкшетау -- өрт -- орман өрті -- Абай облы­сы -- табиғат
Аннотация: Көкшетауда биыл күн ыстық. Көнекөз қариялар соңғы қырық жылдың бедерінде дәл мұндай аптап болған емес дейді. Өрт қаупі күшейген кезеңнен бері өңірде 31 орман өрті болды. 18 мәрте даладағы қау шөп өртеніп, қауіп тудырды.
Держатели документа:
БҚУ

63.3-8
Н 28
Наржанов, Т.
    Қолы ашықтың-жолы ашық [Текст] / Т. Наржанов // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 29 қыркүйек. - №186. - Б. 9.
ББК 63.3-8

Рубрики: Персонали государственных и политических деятелей

Кл.слова (ненормированные):
ардагер -- Серік Балабеков
Аннотация: Аудандық ардагерлер кеңесінің төңіре­гін­де мықты, белсенді қариялар топ­тас­қан. Бәрі ақы-пұлсыз, уақыт­пен санаспай, ел бірлігі, қоғам тыныш­тығы үшін үнемі шапқылап жүргені. Солардың арасынан Серік Балабеков туралы бөле-жара айтқым келіп отыр. Серіктің өзі маған туабітті қоғамдық жұмыспен айналысып жүрген азамат сияқты болып көрінеді.
Держатели документа:
ЗКУ

74
А 93
Аупбаева, Ж.
    Көзтүрткі Кеңестік кезеңде өзіндік көзқарасы үшін қуғындалған азамат туралы [Текст] / Ж. Аупбаева // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 1 желтоқсан. - №241-242. - Б. 14.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
ғылыми-практикалық конференция -- Жас ұлан -- мектеп -- Арман Қани -- тоталитарлық кезеңде -- болашақ кітап -- Нәзира Жәрімбетова
Аннотация: 2019 жылы ақпанда Павлодарда бір ғылыми-практикалық конференция өтті. Ол 1969 жылы сол қаладағы жалғыз қазақ мектебінде жасырын құрылған «Жас ұлан» ұйымының 50 жылдығына арналған басқосу еді. Онда баяндама жасаған ақын Арман Қани сол тоталитарлық кезеңде билікке деген қарсылық белгілерінің жекелеген адамдар тарапынан да бой көрсеткенін сөз етті. Сөйтті де, оларды іздеп тауып жазып, жинақ шығарудың қажет екенін конференцияға қатысушылар алдына мәселе етіп қойды. Осы идея бойынша болашақ кітапқа кіретін бір тақырыппен айналысуға тиіс болдым. Ол диссидент Махмет Құлмағамбетов еді. Астанаға келген соң Қостанайға, ондағы «Егемен Қазақстанда» көп жыл меншікті тілші болып істеген Нәзира Жәрімбетоваға телефон соқтым. Әріптесім мен іздеген адамның өз өңірлеріндегі Меңдіқара ауданының тумасы екенін растады. Сөйтті де: «Оны облыс орталығында тұратын ҰҚК подполковнигі, зейнеткер Ғалихан Мәулетов ағай жақсы біледі. Қажет деп тапсаңыз, телефонын тауып берейін», деді. Бұл хабарды естіген соң, бірден іске кірісіп, ақсақалға қоңырау шалып, хабарластық та. Мәселенің мән-жайын ұққан соң қария аталған тақырыпта сөйлесуге ықыласты екенін білдіріп, біраз дерек айтты. Содан кейінгі әңгіме ол кісінің елордаға келіп, ҰҚК-нің орталық госпиталіндегі медициналық байқаудан өту кезіндегі бос уақыты аралығында одан әрі жалғасты. Сонымен…
Держатели документа:
БҚУ