Электронный каталог

83(5Каз)
К 11
Қыдырханұлы, У.
    Шерменде ақын, шексіз мұң [Текст] / У. Қыдырханұлы // Ұлттық қоғамдық-саяси журнал, Aqiqat. - Алматы, 2019. - №1. - Б. 56-71
ББК 83(5Каз)

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
пролог -- шығыс түркістан -- білім жұрты -- туған жер -- мәжит айтбаев -- ұлттық түркістан -- милли әдебиет -- киік зары -- м. әуезов мұражайы -- м. шоқаев қоры -- толқын жыры -- б. ғайып
Аннотация: Осы бір шексіз мұңды менің құлағым шекараның арғы жағында жүргенде шалған еді. Шығыс Түркістан дейтін ғұмыры қысқа республиканың "Білім Жұрты" деген бас гимназиясын бітіріп, орта мектепте дәріс беріп жүрген білдей білімдінің бірімін. Жасым 18-де. Сол жылы Үрімжі түрмесінен шығып Әбдірахманұлы Нұрсағит деген жақын ағам да келген. Жеті жасында туған жерден табаны көтеріліп, он алты жасына дейін жалда жүрген жетімек байларға түскен бала салығының орнына Қытай оқуына жіберіліпті. Былай да тесікөкпе жасты оқуы мен ойпыл-тойпыл кезеңі тез есейтіпті. Оқу бітірген соң бәрібір сағынып тұрған жері, күтіп тұрған елі болмаған соң, қайнаған қаланың қым-қуыт әрекетіне араласып кете беріпті. Қазақ зиялылары Нығмет Мыңжани, Сәліс, Жанымхандар құрған Сәуле деген саяси ұйымның үгітін айтамын деп жүріп, Қытайдың құрығына ілініпті. Жеті жылды қойып, Үрімжіде жеті күн болып қайтқандар мыңқылдап қытайша араластырып әлек болатын еді. Ал, сөйлегенде қытайдың өзін жаңылдыратын менің ағамның аңсайтыны - Атамекен, айтатыны Алтай жыры
Держатели документа:
БҚМУ

63.3(5Қаз)
Т 11
Тұрсынхан, Қ.
    Қазыбек Сәменбетұлы және оның заманы [Текст] / Қ. Тұрсынхан // Қазақ тарихы. - 2021. - №5. - б. 5-12
ББК 63.3(5Қаз)

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Сәменбеттің сары үкісі -- сарысу өзені -- Қазыбек Сәменбетұлы -- ойраттар -- еділ қалмақтары -- ақтабан шұбырынды -- манжуша -- қытайша деректер -- жылқы саудасы -- үрімжі -- қашқар -- абылай ханның мөр-жүзігі -- қазыбектің қабірі
Аннотация: Мақалада 1758 жылдан кейін Жоңғарияға қоныс аударған қазақтардың тарихына қатысты тұлғалардың бірі Қазыбек Сәменбетұлы және оның жасаған дәуірі зерттелген. Ол үшін Г. Н. Потанин секілді ғалымдардың назарына іліккен "Сәменбеттің Сары Үкісі" туралы аңыздан бастап, Қазыбектің өскен ортасы, ата тек шежіресі, Жоңғар шапқыншылығы кезіндегі ауылының көшіп-қонған жерлері, оның қазақ батырларымен, Абылай ханмен қарым-қатынасы, Ман-Цин империясының Үрімжі және Қашқардағы ұлықтарымен сауда жасасуы, т.б. жағдайлар талданған. Шежіре мен тарихи деректерге сүйеніп Қ. Сәменбетұлының туған және қайтыс болған жылына талдау жасалады. Омскі әскери-топографиялық картасына негізделіп, оның қабірінің Шығыс Қазақстан облысы, Көкпекті ауданындағы Көкпекті өзенінің бойында жатқандығы дәлелденеді. Сондай-ақ, мақалада Қазыбек Сәменбетұлының зергерлік және ұсталық қырына да тоқталып, оның жолын қуған саясаткер, би және өнерлі ұрпақтары туралы бірнеше дерек ұсынылады.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

83
К 17
Қалибекұлы, Ғ.
    "Академик" [Текст] / Ғ. Қалибекұлы // Qazaq adebieti. - 2022. - №41.- 21 қазан. - Б. 10-11
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Тұрсынхан Зәкенұлы -- Үрімжі -- Тәңірқұттың тағы әңгімесі -- Балқан тауға барғандар хикаяты -- Сағынышқа айналған өр Алтай -- Тұрсан тұмасы -- Әдебиет даңғылындағы қадамдар
Аннотация: мақалада академик Тұрсынхан Зәкенұлы туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ