Электронный каталог

74
К 11
Қыстаубаев, Е.
    Университет және Айталиевтер әулеті [Текст] / Е. Қыстаубаев // Орал өңірі . - 2012. - №124.-18 қазан. - Б. 12
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
университет -- БҚМУ -- 80 жылдық -- айталиевтер әулеті
Аннотация: 80 жыл мерейтойын тойлап отырғалы тұрған БҚМУ-ды тәмәмдаған Айталиевтер әулеті туралы жазылған.
Держатели документа:
ЗКГУ чз6

67
О-63
Орамах, Ж. О.
    Бөкей ордасындағы салық жүйесі [Электронный ресурс] / Ж.О. Омархан // «Қазақ мемлекеттілігі: жарқын бетбұрыс, жойқын ұмтылыс (1991–2011 жж.)» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - 2011. - Б. 225-228
ББК 67

Рубрики: право

Кл.слова (ненормированные):
Бөкей орда -- салық -- салық жүйесі -- Зекет
Аннотация: Тарихтан белгілі қазақтар (оның ішінде Ішкі (Бөкей) Орданың қазақтарыда) Ресейге қосылғаннан кейін жүз жылдай патша үкіметіне ешқандай салық төлеген жоқ. Олар тек қана хандар мен сұлтандарға малмен салық төледі. Орта Азия хандықтары халықтарының төлегеніндей аздаған өзгешеліктерімен қазақтарда ислам талабы бойынша негізгі салықтар ретінде зекет пен ұшыр төледі. Зекетке салық төлеуші өзінің дүние-мүлкінің 40-тан бір бөлігін төлесе, ұшырға егіннен түскен өнімнің 10-нан бірін төледі. Қазақтардың басым көпшілігі көшпелі мал шаруашылығын жүргізгендіктен, егістен алынатын ұшыр салығы соятын малмен ауыстырылғанда, ол ханның қажетіне арналған. Қазақтар ондай салықтың түрін «соғым» деп атады. Зекет пен соғым түріндегі салықтарды қазақ хандарының барлығы жинаған. Салықтардың түрлері мен көлемі хан әулетінің талғамы мен қажеттілігіне байланысты болды.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3
К 15
Қайрғалиева, Г.
    Қазақ қоғамындағы батырлар институты және Бөкенбай батыр әулеті [Электронный ресурс] / Г. Қайрғалиева // "ІІІ Махамбет оқулары" Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - 2010. - 16 маусым. - Б. 83-88
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Қайрғалиева -- батырлар институты -- әулет -- батыр -- бөкенбай -- кіші жүз -- батырлық мектебі -- күрес
Аннотация: Бүгінгі таңда қазақ қоғамында үлкен рөл атқарған батырлардың жеке әлеуметтік топ ретінде қалыптасуы мен дамуы және оның әлеуметтік институт ретінде жойылуы мәселелерін зерттеудің маңызы жоғары.
Держатели документа:
БҚМУ

63.3
К 93
Құрманалин, С.
    Бөкенбай батыр ұрпақтары – ұлт-азаттық күрес жетекшілері. [Электронный ресурс] / С. Құрманалин // ІІІ Махамбет оқулары Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары. - 2010. - Б. 88-92.
ББК 63.3

Кл.слова (ненормированные):
бөкенбай батыр -- ұлт-азаттық күрес -- ұлы отан соғысы -- отаршылдық
Аннотация: Қазақ халқының сырт жаулардан қорғану жолындағы ХҮІІІ ғасырдағы Отан соғысы немесе ХІХ ғасырдағы отаршылдыққа қарсы азаттық күресі тарихында белгілі рулардың көш басында тұрған ғасырлардан ерлік тамыры үзілмеген белгілі бір әулеттер болғандығы тарихтан мәлім. Соның бірі Бөкенбай батыр әулеті. Мақала осы жайлы.
Держатели документа:
БҚМУ

74
К 13
Кадешова, А. К.
    Хұсни-Жамал Зұлқарнайқызы Нұралыханова – қазақ әйелдерінен шыққан тұңғыш мұғалім [Текст] / А. К. Кадешова // «Қазақтардың рухани қасиетті орындары туралы білімді зерттеу мен насихаттаудағы трансшекаралық ынтымақтастық» тақырыбындағы халықаралық ғылыми-тәжірибелік онлайн конференцияның материалдары. - Орал, 2021. - 14 қазан. - Б. 158-162
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
Хұсни-Жамал Зұлқарнайқызы Нұралыханова -- қазақ әйелдері -- тұңғыш мұғалім -- Бөкей ордасы -- Алма Оразбаева -- Рәзия Меңдешова -- Әмина Мәметова -- Шахзада Шонанова -- Бақытжан Қаратаев
Аннотация: Хұсни-Жамал Зұлқарнайқызы Нұралыханова (1872 жылы, Бөкей Ордасы - 1945 жылы, Алматы) — қазақ әйелдерінен шыққан тұңғыш мұғалім, Бөкей Ордасында қазақ қыздарына арнап мектеп ашқан. Хұсни-Жамал Зұлқарнайқызы Нұралыханова 1872 жылы Бөкей Ордасындағы сұлтандар әулетінде дүниеге келген. Әбілқайыр хан әулетінен шыққан, Нұралы ханның шөбересі, Жәңгір ханның немересі, әкесі - Зұлқарнай Шөкіұлы Нұралыханов. Әкесі 1851 жылы белгілі қайраткерлер шоғыры болған Ш.С. Бабажанов, М. Бекмұқамедов (Мақаш әкім), М. Жантөрин секілді қазақ жастарымен бір жылда Орынбордың Нюплеев корпусын бітіріп шыққан.
Держатели документа:
ЗКУ

63
Б 19
Байболсынова, А.
    Сарғайған істе сақталған сурет. [Текст] / А. Байболсынова // Егемен Қазақстан . - 2022. - №58.-29 наурыз. - Б. 11
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
репрессия -- Сталиндік саясат -- Қаратаевтар әулеті -- алаш қозғалысы -- Арон Қаратаев -- қуғын-сүргін -- Батыс Қазақстан облысы
Аннотация: Қазақстанда 1921-1954 жылдары 100 мыңнан астам адам репрессияға ұшырады. Сталиндік саясаттың қасіретін шеккен қазақ зиялыларының қатарында Қаратаевтар әулеті бар.
Держатели документа:
БҚУ

63
А 37
Айжарикова, А. С.
    Мақаш Бекмұхамедов және оның ұрпақтары [Текст] / А. С. Айжарикова // М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің 90 жылдығына арналған «Ғылым және білім берудегі дәстүрлер мен инновациялар: тарих, қазіргі жағдай, перспективалар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары (Орал, 5 қазан 2022 ж.). - Орал, 2022. - Б.2. - Б. 20-23.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Мұхаметжан Шолтырұлы Бекмұхамбетов -- Мақаш Әкім -- тарих -- Ішкі Орда -- Атырау облысы -- Мақаш-правитель
Аннотация: Ел арасында үлкен беделге ие болып, аса зор құрметпен «Мақаш Әкім» деп атаған Мұхаметжан Шолтырұлы Бекмұхамбетов-белгілі қоғам қайраткері, ағартушы-ғалым. 12 ата Байұлының шеркеш руынан шыққан. Алғаш Жәңгір мектебінде сауат ашқан соң, 1844-1851 жылдары Орынбордағы Неплюев кадет корпусында оқып, кіші унтер-офицер атағын (зауряд-жүзбасы) шені алып шығады.Билік дарыған Түрке би әулетінің жалғасы болған Мақаш (Мұхамеджан) 1830 жылы Ішкі Орда, қазіргі Атырау облысындағы Құрманғазы ауданының Сасықтау деген жерінде, дәулетті отбасында дүниеге келді. Көзі тірісінде халық құрметпен "Мақаш-правитель" (әкім, әмірші, басқарушы Мақаш) деп атаған Мұхамеджан шолтырұлы Бекмұхаметов ресми анықтамалықтарда қазақ ауыз әдебиеті үлгілерін жинаушы, этнограф, шешен, би, әкім, күйші делінеді. Мақаш тумысында Шеркеш, одан Қойыс, Қойыстың Дербіс бөлімінен. Шеркештен-Аққұба, Бөтік атты екі ұл туады. Бөтіктен -Қойыс, Жайық; Қойыстан-Тоқтағұл, Қашқыншы, Сүйініш, Сақау, Еламан; Жайықтан-Дербіс өрбиді. Ол төрт әйел алған. Бірінші әйелінен-Құлмас, Жамас, Нәзік. Екінші әйелі Зылихадан (Қаракемпір) -Тоқтар, Қошқар, Базар. Үшінші әйелінен -Сатай, Сатылған. Төртінші әйелінен Рахиладан-Түрке туады. Түрке-Мақаштың жетінші атасы көрінеді
Держатели документа:
ЗКУ

63
З-12
Заңәділұлы, Н.
    Алтын орданың мемлекеттік идеологиясы ретінде ясауи ілімі (Қытай зерттеулері негізінде) [Текст] / Н. Заңәділұлы, Б. Сайфунов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 285-302.
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
Алтын Орда -- Ислам діні -- Берке хан -- Өзбек хан -- Кубравийа тариқаты -- Ясауи тариқаты -- Ұлы жосық (Ұлы заң)
Аннотация: Алтын Орда - Жошы ұлысы негізінде құрылған мемлекет. Алтын Орда мемлекетінің хандарынан алғашқы болып Берке хан Ислам дінін қабылдады. Өзбек хан тұсында Ислам діні мемлекеттік дінге айналды. Тарихи тұрғыдан қарасақ, Алтын Орда мемлекетінің исламдану үдерісі мемлекеттік деңгейде өте жүйелі түрде жүзеге асырылды. Бұл үдерісте сопылық бағытты ұстанатын Хорезм мұсылмандарының рөлі ерекше болған. Алайда Қожа Ахмет Ясауи (1041-1166) [1; 2; 3] негізін қалаған Ясауи тариқаты маңызды рөл атқарды. Алтын Орда хандары Ислам дінін мемлекеттік дін етіп, Ясауи мектебінің ұстанымдарын мемлекеттік идеологияға айналдыру арқылы тұтас Жошы ұлысының бірлігін қамтамасыз ете алды. Ясауи ілімін ұстану арқылы көшпелі тұрмыс-салт Исламмен үндесіп ұлыстың негізін құрайтын моңғол-қыпшақ руларының қолдауына ие болды. Алтын Орда мемлекетінің ұзақ уақыт өмір сүруінің және Жошы әулеті билігінің Алтын Ордадан тарған хандықтарда да Ясауи ілімі сәулесін шашып тұрды. Көркейген ислам мәдениетімен Ясауи жолын ұстануының арқасында Алтын Орда мемлекеті парсы, орыс және тағы басқа мәдениеттерге жұтылмай түркілік реңін сақтап қалды. Мақалада Берке хан мен Өзбек хан дәуіріндегі тарихи үдерістер кеңінен қарастырылып, олардың билігі тұсында қалыптасқан саяси, діни және мәдени жетістіктерге назар аударылады. Әсіресе, Ясауи ілімін ұстану Алтын Орда мемлекетінің дамуына тигізген ықпалы ерекше атап өтіледі. Мақалада тақырыбымызға қатысты қытай зерттеулеріне айрықша мән беріліп, осы тақырыпқа қатысты қытай тарихшыларының еңбектері егжей-тегжейлі талданған. Сонымен қатар, салыстырмалы талдау әдісі қолданылып, Берке хан мен Өзбек хан дәуіріндегі исламның таралуы, құқықтық жүйенің өзгеруі және мәдени алмасу үдерістері салыстырылып сипатталады. Бұл тәсіл тарихи деректердің объективтілігін қамтамасыз етіп, Алтын Орда тарихын тереңірек түсінуде жаңа ғылыми көзқарас қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сайфунов, Б.