Электронный каталог

26.3
H99

    Improving the quality of blasting indicators by studying the natural stress field and the impact of the blast force on the rock mass [Текст] / A. Zh. Imashev, A. E. Sudarikov, A. A. Musin [и др.] // Известия Национальной Академии наук Республики Казахстан. - 2021. - №4. - Р. 30-35
ББК 26.3

Рубрики: Геология

Кл.слова (ненормированные):
численное моделирование -- метод конечных элементов -- взрыв -- контурное взрывание -- законтурный массив -- горная выработка -- буровзрывные работы -- шпур
Аннотация: в статье приведены результаты исследований по повышению эффективности буровзрывных работ (БВР) с учетом напряженно-деформационного состояния (НДС) массива при проходке подземных горных выработок. Рассматриваются два разных способа взрывания горизонтальных и наклонных горнопроходческих выработок. При выборе метода исследования были использованы современные программы и методы определения зон влияния взрывной силы. На основе численного моделирования методом конечных элементов определены возможные зоны разрушения законсервированных горных пород под действием взрывной силы. Проведен сравнительный анализ коэффициента избыточного поперечного сечения двух различных методов взрывных проходческих выработок. Показаны преимущества и недостатки предложенного авторами метода контурного взрывания проходческих выработок. Выполнен сравнительный анализ коэффициента излишки сечения двух разных методов взрывания проходческих выработок, по результатам которого следует утверждать что способ контурного взрывания, предлагаемый авторами, поспособствовал снижению воздействия взрыва на законтурные породы минимум в два раза. Показаны преимущества и недостатки предлагаемого авторами способа контурного взрывания проходческих выработок. Также продемонстрирована конструкция заряда контурных шпуров и применямые взрывчатые вещества предлагаемого способа взрывания. Разработана схема заряжания контурных зарядов с учетом НДС массива в крепких породах с интенсивной трещиноватостью, позволяющая повысить сохранность законтурного массива и безопасность ведения горных работ. Установлено, что при взрыве низкобризантных взрывчатых веществ в контурных шпурах радиус интенсивного трещинообразования уменьшается на 30-40%, тем самым переборы от проектных параметров сводятся к минимуму. Расходы на ВВ уменьшились на 7% при использовании контурного взрывания, по сравнению с обычным способом взрывания, также снизились расходы на транспортировку отбитой горной массы и затраты на крепление горных выработок
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Imashev, A.Zh.
Sudarikov, A.E.
Musin, A.A.
Suimbayeva, A.M.
Asan, S.Yu.

26.3
T95
Turgumbayev, J. J.
    Predicting the resistance force of homogeneous ground to cutting [Текст] / J. J. Turgumbayev, M. S. Turgunbayev // Известия Национальной Академии наук Республики Казахстан. - 2021. - №4. - Р. 91-98
ББК 26.3

Рубрики: Геология

Кл.слова (ненормированные):
прогнозирование силы сопротивления -- фундаментальное уравнение землеройных работ -- предельное равновесие сыпучей среды -- зависимость силы сопротивления от объема грунта -- коэффициент пространственности -- трехмерный характер разрушения -- боковой серп -- центральный клин -- объем грунта -- находящегося в предельном равновесии
Аннотация: разработана модель прогнозирования силы сопротивления грунта резанию на базе теории предельного равновесия сыпучей среды, учитывающая конфигурацию плоскости разрушения грунта. Трехмерный характер разрушения грунта оценивается посредством коэффициента пространственности. Модель использует результаты автоматической идентификации прочностных параметров грунта и данные полевых и лабораторных испытаний грунтов. Во всех моделях сила сопротивления функционально зависит от объема грунта, находящегося в предельном напряженном состоянии. Получены аналитические выражения объема грунтов центрального клина и бокового серпа, которые позволяют аналитически рассчитать удельную энергоемкость процесса резания грунта. Оценена корректность разработанной модели в сравнении с моделями, полученными на основе предельного равновесия, фундаментального уравнения землеройных работ и с экспериментальными данными. Установлены зависимости силы сопротивления от режимов резания грунтов.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Turgunbayev, M.S.

26.21
A12
Abdullaev, A. U.
    Medium-term forecasting of strong earthquakes by anomalous variations of the groundwater regime [Текст] / A. U. Abdullaev, Y. Zh. Yessenzhigitova, Zh. Turabaeva // Известия Национальной Академии наук Республики Казахстан. - 2021. - №6. - Р. 23-29
ББК 26.21

Рубрики: Физика недр Земли

Кл.слова (ненормированные):
среднесрочный прогноз землетрясения -- флюидный режим -- гидрогеодинамические параметры -- модульные коэффициенты -- гидрометео-гидрогеодинамические показатели -- тренды -- инверсия -- градиенты
Аннотация: Среднесрочный прогноз в системе прогнозирования сильных землетрясений занимает особо ответственное место, т.к. считается, что он имеет наибольшую вероятность реализации и способствует принятию конкретных превентивных мер сейсмозащиты. Одним из основных составляющих этого направления, признанных в мире, являются гидрогеодинамический (ГГД) прогноз сильных землетрясений по экстремальным временным аномалиям в режиме подземных вод и гидрометеофакторов в сейсмоактивных районах. Такая работа проведена в Институте сейсмологии МЧС РК в рамках проекта с регистрационным номером 0121РК00767 по программе целевого финансирования науки в Казахстане. Анализированы данные из различных источников по следующим землетрясениям: Верненское 1885 г. (К=7.3), Шемахинское 1902 г. (М=7.3), Кеминское 1911 г. (М=8.4), Кемино-Чуйское 1938 г. (М=6.8), Ашхабадское 1948 г. (М=7.3), Сарыкамышское 1970 г. (М=6.5), Хайченское 1975 г. (М=7.1), Таншанское 1976 г. (М=7.3), Жаланаш-Тюпское 1978 г. (М=6.8), Байсорунское 1990 г. (М=6.4.), Сусамырское 1992 г. (М=7.4). Весьма ценные сведения получены при анализе исторических данных, изложенных по древним сейсмическим событиям в исторических записях Китая и Японии за последние 500 лет. В этих источниках отмечается, что до и после землетрясения возникают экстремальные изменения в уровне или в расходах, а также температуре и физических свойствах подземных вод в скважинах, колодцах, родниках и потоках рек. Вместе с тем одновременно отмечались весьма контрастные погодные условия и аномальные метеорные осадки. В целом, в итоге отмечаются 3 группы изменения режима подземных вод во времени: уровень или расход подземных вод, вплоть до их исчезновения или фонтанирования: температурные и газохимические изменения, предшествующие и сопутствующие сильным разрушительным землетрясениям, которые охватывали достаточно большую территорию и временной интервал от нескольких лет до полугода и укладывается в рамки понятия среднесрочных предвестников землетрясений. На основе анализа этих данных ниже сформулированы критерии – признаки подготовки сильных землетрясений в гидрометео-гидрогеодинамических полях
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Yessenzhigitova, Y.Zh.
Turabaeva, Zh.

74.262.4
Т 16
Талқанбаева, Г. Е.
    ҚР ЖОО студенттері мен мектеп оқушыларын қашықтықтан оқытуға арналған химия пәнін оқытуда қолданатын АКТ бағдарламалары. [Текст] / Г. Е. Талқанбаева, А. К. Абишева // Химия мектепте. - 2022. - №1. - Б. 12-16
ББК 74.262.4

Рубрики: Химияны оқыту әдістемесі

Кл.слова (ненормированные):
қашықтықтан оқыту -- АКТ -- Kahoot -- Core app -- Socrative -- Word wall -- Quizizz -- Quiz Maker -- madtest -- Online Test Pad -- Leaning apps -- Google Forms
Аннотация: Мақалада оқытушыларға химия пәнін қашықтықтан оқыту барысында қолдануға болатын АКТ бағдарламалары көрсетілген. Қалай қолдану мүмкіндігі , бағасы, тест жүргізу әдістемесі, тиімділігі талданып жазылған. Бұл қосымшаларды оқушылар мен студенттерді бағалау , өткен сабақты қайталау, бекіту, оқу нәтижелерін талдау кезінде пайдалануға болады.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Абишева, А.К.

66.0
S 70
Solovieva, Y. V.
    National innovation systems and technology transfer of SCO countries [Текст] / Y. V. Solovieva, He. Mingjun // Азия и Африка сегодня. - 2022. - №4. - с. 51-58
ББК 66.0

Рубрики: Теория политики. Политология

Кл.слова (ненормированные):
transfer of technologies -- innovations -- hi-tech production -- market of technologies -- Shanghai Cooperation Organization
Аннотация: The article considers the forms and conditions of interaction between the participants in the innovation process, the specialties of creating and developing the organizational system of technology transfer in the member countries of the Shanghai Cooperation Organization.
Держатели документа:
ЗГУ им М. Утемисова
Доп.точки доступа:
Mingjun, He.

63.3
K 89
Kubeyev, R. Dzh.
    ON SOME TRADITIONALIST ASPECTS AND HISTORICAL PARALLELS OF MODERN KAZAKHSTANI NATION - BUILDING (HISTORIOGRAPHIC REVIEW) [Текст] / R. Dzh. Kubeyev // Отан тарихы. - 2022. - №2. - Ст. 46-53. - с.
ББК 63.3

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
kazakh society -- nation-building -- modernization -- traditions -- historical parallels -- Alash-Orda -- jadidism
Аннотация: The paper reflects some of the main trends in the Kazakh nation-building project, noted in the works of Kazakhstani and foreign researchers. Certain correspondences between the "Kazakstan case" and the general developments of scholars were traced in the article.
Держатели документа:
ЗГУ им М. Утемисова

66
Е 72
Ермекбаев, Ә.
    Қытай - Қазақстан стратегиялық серіктестігі және екіжақты экономикалық ынтымақтастық [Текст] / Ә. Ермекбаев // Central Asia's Affairs. - 2022. - №1. - Б. 19-27
ББК 66

Рубрики: Экономика

Кл.слова (ненормированные):
Қазақстан -- Қытай -- әріптестік -- экономика -- сауда -- қауіпсіздік -- Казахстан -- экономика -- Китай -- партнерство -- торговля -- безопасность -- Kazakhstan -- China -- Partnership -- Economy -- Trade -- Security
Аннотация: Терең жаһандану дәуірінде, халықаралық экономикалық жүйе жаһанданудың алдыңғы шебінде тұрған кезде, трансформация әсіресе маңызды. 21 ғасырда Қытай да, Қазақстан да жедел экономикалық дамуы және экономикалық өсудің орасан зор әлеуеті бар елдер. Бұл мақалада Қытай мен Қазақстан арасындағы екіжақты қарым-қатынастар геосаясат тұрғысынан зерттелуде. Айта кету керек, екіжақты қарым-қатынастар Қытайдың Шыңжаңдағы шекаралық сауда қатынастарынан Қытайға да, Қазақстанға да пайда әкелген «Бір белдеу, бір жол» стратегиялық әріптестігіне дейін өсті. Экономикалық салада Орталық Азияда орналасқан Қазақстан Қытай үшін маңызды бола түсуде. Аймақтық қауіпсіздікті сақтау екі тараптың да экономикалық дамуы үшін өте маңызды. Қазақстан үшін Қытаймен ынтымақтастықтың айқын артықшылығы – Қазақстан Қытай мен Батыс әлемі арасындағы байланыс орталығы бола алады, сондай-ақ халықаралық сауданың басты артериясы ретінде әлеммен көлік-логистикалық байланыс орната алады. In our age of deepening globalization, when the international economic system is at the forefront of globalization, transformation is especially important . In the 21st century, both China and Kazakhstan are countries with rapid economic development and huge potential for economic growth . In this article, the bilateral relations between China and Kazakhstan are examined from the point of view of geopolitics . It is worth noting that bilateral relations have grown from cross-border trade relations in Xinjiang of China, to the strategic partnership "One Belt, One Road", which has benefited both China and Kazakhstan. In the economic sphere, Kazakhstan, located in Central Asia, is becoming increasingly important for China . Maintaining regional security is very important for the economic development of both sides . For Kazakhstan, the obvious advantage of cooperation with China is that Kazakhstan can serve as a communication center between China and the Western world, as well as establish transport and logistics links with the world as the main artery of international trade .
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Сарыбаев , М.
Сужигуга, Ч.

65
Р 31
Решетняк, А.
    Орталық Азия елдеріндегі зорлық экстремизмнің алдын алудың идеологиялық шектері [Текст] / А. Решетняк, Х. Садри, Д. Ахмедьянова // Central Asia's Affairs. - 2022. - №1. - Б. 28-35
ББК 65

Рубрики: Саясат

Кл.слова (ненормированные):
зорлық-зомбылық экстремизмі -- Қазақстан -- нарративтер -- зорлық-зомбылық экстремизмінің алдын алу -- Орталық Азия -- Қырғызстан -- Тәжікстан -- Өзбекстан -- насильственный экстремизм -- нарративы -- ПНЭ -- Центральная Азия -- Казахстан -- Кыргызстан -- Таджикистан -- Узбекистан -- Violent ExtremismPVE -- Kyrgyzstan, -- Narratives -- Central Asia -- Kazakhstan -- Uzbekistan -- Tajikistan
Аннотация: Мақалада аймақ елдері үкіметтерінің осы бағыттағы қызметін айқындайтын негізгі құжаттарды зерделеу негізінде басты нарративтерге тоқталды. Елдерге тән тәсілдердің салыстырмалы талдауы зорлық-зомбылық экстремизмінің алдын алу нарративтерін қалыптастыру саясатын одан әрі дамыту бойынша ұсыныстар әзірлеуге мүмкіндік берді.In the field of prevention and countering violent extremism (P/CVE), one of the key areas is to debunk messages that increase the divisions in society and help attract new supporters to relevant organizations, as well as the development of unifying narratives that work for cohesion and are designed to provide ideological protection from extremist propaganda . While studies of world practices cast doubt on the effectiveness of individual tools of the “ideological field”, it is pertinent to study the narrative base of the PVE in the states of Central Asia that has been developed over the past decade . In this article, based on the study of key documents that determine the activities of the governments of the region in this direction, key narratives are highlighted. The comparative analysis of country-specific approaches made it possible to develop recommendations for the further development of the policy for the formulation of PVE narratives
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Садри, Х.
Ахмедьянова, Д.

66
Б 12
Байкүшікова, Г.
    Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы экономикалық байланысқа жаңа көзқарастар [Текст] / Г. Байкүшікова, Г. Әпсаттарова // Central Asia's Affairs. - 2022. - №1. - Б. 39-47
ББК 66

Рубрики: экономика

Кл.слова (ненормированные):
экономикалық қатынастар -- Орталық Азия -- Қазақстан -- Өзбекстан -- стратегия -- аймақ -- сыртқы саясат -- экономические отношения -- стратегия -- Казахстан -- Узбекистан -- регион -- Центральная Азия -- внешняя политика -- Economic Relations -- Region -- Kazakhstan -- Uzbekistan -- Central Asia -- Strategy -- Foreign Policy
Аннотация: Мақалада Қазақстан мен Өбекстан арасындағы экономикалық байланыстың жаңа тәсілдері талқыланып, қазіргі кезеңдегі екіжақты экономикалық қатынастардың дамуына баға берілген, Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиеевтың жаңа сыртқы саяси бастамаларының екіжақты қарым-қатынастарға тигізер әсері туралы баяндалған. Авторлар мақалада 2000 жылдардан бастап қазіргі кезге дейінгі екіжақты экономикалық қатынастардың қысқаша эволюциясын ашып көрсеткен. Авторлар Өзбекстанның бірінші басшысы Ислам Каримов және Өзбекстанның қазіргі Президенті Шавкат Мирзиеевтың саясатын салыстыра отырып, бұл кезеңде Орталық Азиялық интеграцияның даму деңгейін сипаттаған. Авторлардың пайымдауынша, Қазақстанның Өзбекстанға болған қарым-қатынасы әрқашан ашық сипатта болып, интеграцияға бағытталған. Алайда, Өзбекстанның акциздік саясаты, Каримовтың жүргізген саясатының нәтижесінде Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы қарым-қатынас өзара түсіністік, достық сипатында болып, өзара сауданың көлемі баяу дамыды. Мысалы, Каримов басшылығында 2000 жылдары екі елдің жылдық тауар айналымы 295,4 млн долларды құраған болса, 2021 жылы Мирзиеевтың бастамасымен 1 қаңтардан бастап Өзбекстан тасымалданатын тауарларға қатысты акциздерді қолдануды тоқтатқаннан кейін 4 айдың ішінде қаңтар-сәуір айларындағы екіжақты тауар айналымы 1,2 млрд долларды құрады. Бұл 2000 жылдармен салыстырғанда шамамен 12 есеге көп. Авторлар тек екіжақты сауда айналымының динамикасын ғана емес, қазіргі кезеңдегі жүзеге асырылып жатқан екіжақты бірлескен жобаларды, көлік-логистика саласындағы жетістектерді оң бағалайды.The article discusses new approaches to economic relations between Kazakhstan and Uzbekistan, assesses the development of bilateral economic relations at the present stage, tells about the impact of new foreign policy initiatives of the President of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev on bilateral relations . In the article, the author reveals a brief evolution of bilateral economic relations from the 2000s to the present. Comparing the policy of the first head of Uzbekistan Islam Karimov and the current President of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev, the author described the level of development of Central Asian integration at this stage . The author believes that Kazakhstan's relations with Uzbekistan are always open and aimed at integration . However, as a result of Uzbekistan's excise policy pursued by Karimov, relations between Kazakhstan and Uzbekistan were of the nature of mutual understanding, friendship, and the volume of mutual trade developed slowly . For example, if in Karimov's leadership in the 2000s, the annual trade turnover of the two countries amounted to $ 295 .4 million, then in 2021, at Mirziyoyev's initiative, for 4 months after Uzbekistan stopped applying excise taxes on transported goods, the bilateral trade turnover for January-April amounted to $ 1 .2 billion . This is about 12 times more than in 2000 . The author positively assesses not only the dynamics of bilateral trade turnover, but also the bilateral joint project being implemented at the present stage, achievements in the transport and logistics sphere .
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Әпсаттарова , Г.