Электронный каталог

63
К 21
Кәрібай, М.
    Абай мұрасы және мемлекеттік мүдде [Текст] / М. Кәрібай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 18 сәуір. - №73. - Б. 7
ББК 63

Рубрики: Тарих

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнанбайұлы -- туғанына 180 жыл -- Абайдың даналығы -- «Абай және XXI ғасырдағы Қазақстан» -- қазіргі заман -- тың көзқарас -- маңызы терең
Аннотация: Биыл күллі адамзаттық ауқымда ойлау биігіне көтерілген қазақ халқының дана перзенті, кемеңгер Абай Құнанбайұлының туғанына 180 жыл толады. Бұдан тура бес жыл бұрын Президент Қасым-Жомарт Тоқаев хакімнің 175 жылдық мерейтойына орай «Абай және XXI ғасырдағы Қазақстан» атты мақала жариялаған еді. Мұнда дала данышпаны ілімін қазіргі заман мен қоғам талабына сай жаңа ұстаныммен, тың көзқараспен жеткізген тағлымы мол, маңызы терең һәм өзекті тұжырымдама мәртебесінде халыққа ұсынылды.
Держатели документа:
БҚУ

71
О-57
Омарұлы, Б.
    Елдіктің естелігі [Текст] / Б. Омарұлы // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2025. - 5 сәуір. - №64. - Б. 10
ББК 71

Рубрики: мәдениет

Аннотация: Мемлекет және қоғам қайраткері Қуаныш Сұлтанов қалың жұртшылыққа бір емес, екі кітабын ұсынып отыр. Бұл жинақтар мазмұндық жағынан да, тақырыптық тұрғыдан да өзара сабақтас. Екеуі де басқару жүйесінде ұзақ жыл қызмет істеген, тәуелсіздіктің кірпішін қалауға аянбай атсалысқан тәжірибелі саясаткердің қолынан шыққан. Екеуі де талайлардың маңдай тері тоқтамай төгілген мемлекет ісіне арналған. Екеуі де егемендік рухында, мемлекетшілдік ыңғайында жазылған. Бір-бірінен айырмашылығы – алғашқысы жеке адам туралы дүние болса, екіншісі ел дамуының белестері жөніндегі ой-тұжырымдар. Яғни біреуі – ердің сипаты, екіншісі – елдің тұрпаты жөніндегі толғамдар.
Держатели документа:
БҚУ

63
Қ 18
Қамбар , Г.Ү.
    Ортағасырлық Тараздың архитектуралық ескерткіштері: олардың зерттелу тарихы мен мəдениеттегі орны [Текст] / Г.Ү. Қамбар // ULY DALA MURASY. - 2025. - №1. - Б. 64-70
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Тараз -- монш -- мəдениет -- архитектура -- қыш құбырлар
Аннотация: Тараз ертеден келе жатқан отырықшы мəдениеттің ірі орындарының бірі. Оның тіршілігі Ұлы Жібек жолымен байланысты болып, орта ғасырда ірі мəдени орталыққа айналған. Жəне Қарахан династиясы дəуірінде кемеліне келген. Қарахан дəуірінен қалған қала орындары, ғасыр ескерткіштеріне жататын архитектуралық ескерткіштер мен қоғамдық орындар соның айқын дəлелі. Бүгінгі таңға дейін археологиялық қазба жұмыстары барысында екі ортағасырлық монша табылды. Олардың құрылысы XI–XII ғасырлармен мерзімделеді. Моншалар тек гигиеналық қызмет атқарумен ғана шектелмей, қоғамдық өмірдің маңызды орталығы болған.
Держатели документа:
БҚУ

42.143
Б 18
Баймаханова, Ж. Қ.
    "Түймедақ -табиғаттың сыйы". [Текст] / Ж. Қ. Баймаханова // Соқпақ - Тропинка. - 2025. - №2. - Б. 28-29
ББК 42.143

Рубрики: дәрілік өсімдіктер

Кл.слова (ненормированные):
түймедақ -- дәрілік өсімдік -- халық медицинасы -- емдік қасиеттер -- табиғи шипа -- иммунитет -- асқазан-ішек жолдары -- жүйке жүйесі -- тері күтімі -- суық тию -- түймедақ шәйі -- қабынуға қарсы -- тыныштандыратын әсер -- косметология -- дәстүрлі медицина
Аннотация: Бұл мақалада түймедақтың емдік қасиеттері, оның халық медицинасындағы маңызы және күнделікті өмірдегі қолдану тәсілдері қарастырылады. Түймедақ -адамзаттың табиғатқа тарту еткен шипалы өсімдіктердің бірі. Ол асқазан-ішек жолдарын жақсартудан бастап, жүйке жүйесін тыныштандыруға , иммунитетті нығайтуға және тері күтіміне дейін кең ауқымда қолданылады. Сонымен қатар, түймедақтың құрамындағы пайдалы заттар мен оның дұрыс қолдану әдістері сипатталады. Бұл мақала табиғи емдік өсімдіктерге қызығатын адамдарға арналған.
Держатели документа:
БҚУ

22.3
С 19
Сапарғали, А.
    Электромагниттік толқындардың ашылуы: адамзат өркениетінің дамуына әсері. [Текст] / А. Сапарғали // Физика. - 2024. - №4. - Б. 13-19
ББК 22.3

Рубрики: Физика

Кл.слова (ненормированные):
электромагниттік толқындар -- Д.К. Максвелл -- Генри Фарадей -- электродинамика
Аннотация: Бұл мақалада электромагниттік толқындардың ашылуының маңыздылығына және оның адам өмірінің әртүрлі салаларына кейінгі әсеріне шолу мен талдауды ұсынады.
Держатели документа:
БҚУ

74
З-94
Зулпыхар, Ж.Е.
    Интеллектуалды оқыту жүйесін жобалау принциптері: педагогикалық перспектива [Текст] / Ж.Е. Зулпыхар, А.Н. Есіркеп, М. А. Галимжанова, С.А. Нургалиева // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 31-41
ББК 74

Рубрики: Білм беру

Кл.слова (ненормированные):
интеллектуалды оқыту жүйесі -- архитектуралық моделі -- жобалау -- педагогикалық принциптер -- жасанды интеллект
Аннотация: Мақалада педагогикалық тұрғыдан тиімді интеллектуалды оқыту жүй-елерін жобалауға қажетті принциптер мен архитектуралық негіздерге талдау жасалынған. Зерттеудің өзектілігі дәстүрлі оқыту әдістерінен цифрлық және ин-теллектуалды оқыту платформаларына құру қажеттілігімен негізделеді және пе-дагогикалық принциптерді біріктірудің маңыздылығын атап көрсетеді. Зерттеу мақсаты – интеллектуалды оқыту жүйесін жобалауда педагогикалық негізделген архитектуралық модельді әзірлеу және оның негізгі құрамдас бөліктерін сипаттау. Әрбір қабат жүйенің әрі технологиялық, әрі педагогикалық тұрғыдан дұрыс бо-луын қамтамасыз ету үшін жасалған. Зерттеу жұмысы конструктивистік, бихевио-ристік және когнитивистік теорияларға сүйене отырып, құрылымдық талдау және коммуникациялық әдістер арқылы жүзеге асырылды. Информатика мұғалімдерін даярлау және олардың біліктілігін арттыру саласы интеллектуалды жүйелердің барлық мүмкіндіктерін көрсетуге қолайлы орта ретінде таңдалды. Зерттеу нәти-жесінде пайдаланушы интерфейсі қабаты, қолданбалы қабат, интеллектуалды қа-бат, деректер қабаты, интеграциялық қабат және инфрақұрылымдық қабаттардан тұратын интеллектуалды оқыту жүйесінің архитектуралық моделі ұсынылды.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Есіркеп, А.Н.
Галимжанова, М. А.
Нургалиева, С.А.

26.8
Б 82
Боранкулова, М. Д.
    География сабақтарында оқушылардың зерттеу дағдыларын нәтижеге бағытталған іс-әрекеттер арқылы дамыту [Текст] / М. Д. Боранкулова, Б. Аксой, А. Бейкитова, М. Р. Мусахан // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 42-60
ББК 26.8

Рубрики: география

Кл.слова (ненормированные):
географиялық білім -- зерттеу дағдылары -- нәтижеге бағытталған әре-кеттер -- гидрологиялық нысан -- цифрлық ресурс
Аннотация: Қазіргі уақытта география сабағында берілетін тапсырмалардың саны, түрлері өте көп. Бірақ маңыздылығы мен мазмұндылығы тарапынан зерттеу дағ-дыларын қалыптастыратын іс-әрекеттерді пайдалануды қамтамасыз ету қажет. Зерттеу дағдысы қалыптасқан оқушылар оқу үдерісінде география сабақтарын-да тапсырмаларды орындаумен қатар, алған дағдыларын күнделікті өмірде, кез келген ортада қолдана алады. Пән мұғалімі география сабағында зерттеушілік орта қалыптастыру арқылы тәжірибелік іс-әрекеттерін жетілдіріп, оқытудың және зерттеу дағдыларын дамытудың жоғары деңгейлерін жүзеге асырады. Мақалада мектеп оқушыларының зерттеу дағдыларын қалыптастыру сабақта және сабақтан тыс оқу жағдайларда орындалатын іс-әрекеттерінің зерттеу нәтижелері келтіріл-ген. Зерттеу дағдылары ұғымына ғылыми дереккөздеріне талдау жасау арқылы анықтамалар берілді. География пәні мұғалімдерінен сауалнама алынып, нәтиже-сінде зерттеу тақырыбына байланысты мәселелер айқындалып, оның шешу жол-дары ұсынылды. Оқушылардың зерттеу дағдыларын анықтауға байланысты бірқа-тар мәселелер сауалнама нәтижелері арқылы анықталды. Сондықтан да география пәні мұғалімдеріне әдістемелік көмекші құрал ретінде және оқушыға бағыт-бағдар беретін оқыту тәсілдері ұсынылды. Зерттеу жұмыстары мен күнделікті сабақтарда жүргізілетін дәстүрлі және қашықтық форматта орындалатын тапсырмалардың бағдарламалық қамтамасыз етілген нұсқалары келтіріліп, сандық, статистикалық тәсілдермен айқындалды. Алынған ANOVA сынағының нәтижесінде әсер өлшемін (.54) ескере отырып, топтар арасындағы айтарлықтай айырмашылықтар бар екенін көрсетеді. Оқушылардың зерттеу дағдыларын дамытатын іс-әрекеттерде цифр-лық, онлайн оқыту сервистерінің мүмкіндіктері қарастырылды және оқушылар қы-зығушылығын арттыратын ресурстардың түрлері сараланды. Зерттеу дағдыларын дамыту оқушылардың пәндік білім деңгейінің жоғары әрі сапалы болуының кепілі
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Аксой, Б.
Бейкитова, А.
Мусахан, М.Р.

75.7(5каз)
К 88
Куатов, А.К.
    Бастауыш сынып оқушыларының зияткерлік қабілеттерін шахмат арқылы дамыту [Текст] / А.К. Куатов, Г.К. Бапанова, К.Р. Калкеева // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 83-97
ББК 75.7(5каз)

Рубрики: дене шынықтыру

Кл.слова (ненормированные):
интеллект -- когнитивтік қабілеттер -- өлшем көрсеткіштері -- интеллек -- туалды даму -- статистикалық өңдеу
Аннотация: Шахмат бірегей интеллектуалды спорт түрі ретінде бастауыш мектеп-те балалардың танымдық дамуында маңызды рөл атқарады. Мақалада логи-калық ойлау, стратегиялық жоспарлау, зейін, есте сақтау және талдау қабілеті сияқты дағдыларды қалыптастыру үшін білім беру тәжірибесінде шахматты қол-дану ерекшеліктері қарастырылады. Авторлар шахмат баланың интеллектуалды және эмоционалдық қабілеттерін ынталандыру арқылы оның жеке басының үй-лесімді дамуына ықпал ететініне назар аударады. Шахматты қолданудың психо-логиялық-педагогикалық негіздемесі берілген. Баланың танымдық қызметін да-мытудың қуатты құралы ретінде қарастырылады. Ойын элементтер арасындағы байланыстарды табуға, әрекеттердің салдарын болжауға және шектеулі уақыт жағдайында шешім қабылдауға үйретеді. Бастауыш мектеп балаларының миының икемділігі жоғары болған кезде, шахмат әсіресе тиімді оқу құралына айналады. Ба-лаларда келесі қасиеттерді қалыптастырады: сыни тұрғыдан ойлау: сұрақтар қоя білу, балама шешімдер іздеу, шығармашылық: жаңа стратегиялар мен тәсілдерді әзірлеу, тапсырмаға шоғырлануы. Зерттеулерге сүйене отырып, шахматтың ма-тематика мен оқудағы оқу үлгеріміне оң әсерін растайтын мәліметтер келтіреді. Шахматты білім беру үдерісіне енгізу бастауыш сынып оқушыларына тәуелсіз, мақсатты және сенімді болуға көмектеседі. Мақала мұғалімдерге, психологтарға, ата-аналарға және бастауыш мектеп жасындағы балалардың әлеуетін дамытуға мүдделі барлық адамдарға ұсынылады.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Бапанова, Г.К.
Калкеева, К.Р.

74
Н 90
Нурбаева, М.К.
    Қалалар географиясын оқытуда ChatGPT-ді қолданудың артықшылықтары мен мәселелерін объективті бағалау [Текст] / М.К. Нурбаева, А.М. Сергеева, А.С. Нургазина, Г.Ж. Шумакова // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - С. 98-111
ББК 74

Рубрики: Педагогика

Кл.слова (ненормированные):
жасанды интеллект -- ChatGPT -- цифрлік білім беру -- қалалар географи-ясын оқыту -- сыни тұрғыдан ойлау
Аннотация: ChatGPT – ақпаратты жылдам жеткізе алатын және әртүрлі педагогика-лық тәсілдерді қолдайтын құрал. Зерттеудің мақсаты география мұғалімдерінің пікірлерін ескере отырып, қалалар географиясын оқытуда ChatGPT қолдану мүм-кіндіктері мен шектеулерін талдау. Негізгі зерттеу сұрақтары келесілерді қамты-ды: ChatGPT-ті оқу үдерісіне енгізудің артықшылықтары мен қиындықтары; оны қолданудың оқушылардың академиялық адалдығына, сыни ойлауына және тәу-елсіздігіне әсері, т.б. Зерттеу мақсатына жету үшін Қазақстанның бірнеше қалала-ры мен облыстарынан 306 география пәнінің мұғалімдеріне сауалнама жүргізіл-ді және Ақтөбе облысындағы орта мектептердің 20 оқытушысына фокус-топ әдісі негізінде сұқбаттар алынды. Зерттеу нәтижелері ChatGPT ақпаратқа қол жеткізуді жеңілдететінін, білім беру кеңестерін қолдайтынын, тапсырмаларды жоспарлауға және жеке оқытуға көмектесетінін көрсетті. Дегенмен, академиялық тұтастыққа әсері, білім алушылардың дербестігінің төмендеуі, оқу материалдарын талдау-дың жеткіліксіз тереңдігі, ескірген және дұрыс емес мәліметтерді беру қаупі си-яқты айтарлықтай шектеулер де анықталды. Бұл құралды шамадан тыс пайдалану оқушылардың танымдық белсенділігін әлсіретіп, аналитикалық тапсырмалардың құндылығын төмендетіп, автоматтандырылған шешімдерге тәуелділікті тудыруы мүмкін. Қорытындыда қалалар географиясын оқытуда ChatGPT-ті тиімді пайдалану үшін цифрлық технологияларды дәстүрлі оқыту әдістерімен үйлестіру қажет екен-дігі баса айтылады. Оқушылар мен мұғалімдер арасында цифрлық сауаттылықты дамыту, ақпаратты сыни талдауға үйрету, жасанды интеллектті (ЖИ) оқу үдерісіне енгізу бойынша әдістемелік ұсыныстар әзірлеу үлкен маңызға ие.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Сергеева, А.М.
Нургазина, А.С.
Шумакова, Г.Ж.

74
С 95
Сырымбетова, Л.С.
    Сыныптан тыс жұмыс жағдайында оқушылардың икемді дағдыларын дамыту [Текст] / Л.С. Сырымбетова, А.К. Шаймерденова, С.К. Абильдина, С. Мехмет Акиф // Білім ғылым-педагогикалық журнал. - 2025. - №1. - Б. 169-179
ББК 74

Рубрики: Білім беру

Кл.слова (ненормированные):
икемді дағды -- ынтымақтастық, -- қарым-қатынас -- шығармашылық, сыни ойлау
Аннотация: Қазіргі заманғы әлемде табысты бейімделу мен даму үшін неғұрлым әмбебап және талап етілетін болып табылатын икемді дағдыларды қалыптастыру дәстүрлі және инновациялық технологиялар жүйесін, білім алушылармен жұмыс істеу әдістері мен нысандарын қолдана отырып, сабақтан тыс жұмыста да жүр-гізіледі. Осы мақсатқа жету үшін педагогикалық құралдарды таңдау бірінші ке-зекте білім алушылардың жас ерекшеліктеріне байланысты. Білім алушылардың «икемді» дағдыларын дамыту үшін оңтайлы технологиялар мен жұмыс түрлерін анықтай отырып, біз сабақтан тыс жұмыстардың мақсаттары мен ерекшеліктерін, сондай-ақ оның түрлерін қарастырдық. Ойын технологиясы жаңа дағдыларды игеруге ықпал ететін оқытудың тиімді әдісі ретінде қарастырылады. Осыған бай-ланысты квиз-ойындардың танымал педагогикалық феноменіне талдау жүргізілді. Ол білім алушылардың «икемді» дағдыларын тиімді дамытады. Бұған эмоциялық тарту, стандартты емес жағдай, оқу процесінде алынған білімді қолдану мүмкіндігі, сондай-ақ командалық жұмыс, коммуникация, сыни ойлау және стандартты емес ойлау дағдыларын жетілдіру ықпал етеді. Сондықтан да осы маңызды дағдыларды қалыптастыру құралы ретінде квиз ойындары таңдалды. Осылайша, зерттеу бары-сында біз білім алушылардың «квиз» форматындағы зияткерлік ойындарға қаты-суы мен оларда ынтымақтастық, қарым-қатынас, шығармашылық және сыни ойлау сияқты құзыреттіліктердің жоғары деңгейде қалыптасуының өзара байланысын анықтадық.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Шаймерденова, А.К.
Абильдина, С.К.
Мехмет Акиф , С.