Электронный каталог

83
Ж 91
Жұртбай, Т.
    Сезімдік әлем: бақи мен фәни [Текст] / Т. Жұртбай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 4 тамыз. - №146. - С. 9.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абайдың жұмбағы -- Абай шығар­ма­лары -- философия -- Бастаудың рухани əлемі
Аннотация: «Абайдың жұмбағының» шешуі қазіргі дүниеауи ғылымның барлық саласы үшін «жұмбақ» болып саналатын Хақ пен Бірлік, Әуелгі себеп, Әуелгі Қозғалыс, Мәңгілік (Бақи), Уақыт (Фәни), Кулли ақыл мен Кулли Жан, Сезімдік әлем, затиялық, субутиялық және фиғыли себеп сияқты тағы да басқа аса тылсым ұғымдардан және ол туралы тарқатыла тарамдалған сан қилы қисындардан тамыр тартады. Хасс әл-хасс дейгейлі даналардың ой ұшқындарына назар салсақ, зады Алланың Жаратуы мен Хикметін (міндетін) бөлісуі туралы оқымыстылардың арасында ілгері дәуірде әлдебір пікір сызаты болған сияқты. Сондай күрделі бақастыққа барған (пікір таласы, дискуссия) пікірдің ұшығы Абайдың шығармаларынан да аңғарылып қалады. Ол Хақ туралы қағидаларды ойында екшей келе, сырттай қарағанда Жаратушының хикметіне күмәндәнғандай күфірлік боп көрінетін: «Алла Тағала – өлшеусіз, біздің ақылымыз – өлшеулі. Өлшеулі мен өлшеусізді білерге мүмкін болмайды. Біз Алла Тағала «Бір» дейміз, «Бар» дейміз, ол «Бір» демектік те – ақылымызға ұғымның бір тиянағы үшін айтылған сөз. Болмаса, ол: «Бір» демектік те Алла Тағалаға лайықты келмейді» деген, немесе: «Жә, енді ақылды еркіне жібермесек, Құдай Тағаланың: «Ақылы бар кісіге иман парыз» дегені қайда қалады? Дініміздің бір жасырын тұрған жалғаны жоқ болса, ақылды(ға) оны ойлама дегенімізге, пенде бола ма (көне ме)? Ақыл тоқтамаған соң, діннің өзі неден болады?» деген тосын сұрақтар қояды.
Держатели документа:
БҚУ

86
З-93
Зұлқарнай, Е.
    Ақмоланың байырғы мешіті [Текст] / Е. Зұлқарнай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 11 қыркүйек. - №172. - С. 11.
ББК 86

Рубрики: Дін

Кл.слова (ненормированные):
Кеңестік идеология -- тарих -- дін -- мешіт -- православ және ислам діндері -- дұға -- бата -- мұсылман
Аннотация: Кеңестік идеология діни құндылықтарымыз бен тарихымызды талқандап, жадымыздан өшіргісі келгенімен, халықтың рухани иммунитетінің арқасында ол мақсатына жете алған жоқ. Дегенмен жаппай құдайсыз қоғамға айналмасақ та, дінге қатысты тарихымыздың бір бөлігі әлі күнге бүгінгі ұрпаққа белгісіз күйде қалып тұр. Ашылмаған сырлар, айтылмаған деректер көп.
Держатели документа:
БҚУ

78
С 20
Сәрсенхан, Б.
    Кітапханашы-баға жетпес мамандық [Текст] / Б. Сәрсенхан // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 21 қыркүйек. - №180. - Б. 15.
ББК 78

Рубрики: библиотечное дело

Кл.слова (ненормированные):
Кітапхана -- жазушы Борхес -- Ғазиза Құдайбергенова
Аннотация: «Әркім жұмақты әртүрлі елестетеді, маған ол әу бастан кітапхана бейнесінде елестейді», дейді жазушы Борхес. Шынында да, кітапхананың адам ғана емес, тұтас адамзаттың өркениетті қоғамға қадам басуындағы рөлі орасан. Осы орайда кітапхана қызметкерлерінің де еселі еңбегін айта кеткен жөн. Ұлттық академиялық кітапхананың директоры Ғазиза Құдайбергеновамен әңгімеміз де кітапхана әлемі төңірегінде өрбіген еді.
Держатели документа:
ЗКУ

83
А 50
Әлиман, Ж.
    Құдайсыздық құрдымы [Текст] / Ж. Әлиман // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 28 қыркүйек. - №185. - Б. 16.
ББК 83

Рубрики: Әдебиет

Кл.слова (ненормированные):
Жұматай Жақыпбаевтың өлеңі -- аустриялық жазушы -- прозалық шығармалар -- «Амок» пен «Бақилық ағаның көзі» -- қазақ тілі -- аудармашы Кенжебай Ахмет -- қазақ әдебиеті
Аннотация: «Шыңға шық – өлгің келсе егер, шыңға шық – өлгің келмесе» деп аяқталады Жұматай Жақыпбаевтың бір өлеңі. Бұл қандай шың? Бір шыңға шықса, екіншісін бағындырғысы келіп тұратын адам емес пе? Жүрегін Құдайға байлағандарға шың да күлкілі болып қалуы мүмкін. Өйткені бұл дүниедегі өлшем мен межені белгілеушілердің көбі жұмырбасты пенде. Сондықтан белгілі бір деңгейге барғанда кейбір шығармалар бұлдырап кете барады. Былайша айтқанда, «құйрығын» ұстатпай әртараптанып, нақты бірдеңе деп айту қиынға соғады. Оны автор біліп, бәлкім білмей істеді. Өйткені адам ұстағанымен, қаламды белгілі бір деңгейде бір құдіреттің тербейтінін жоққа шығаруға болмайды. Автор ойламаған жерден бұрылыс жасап, бұрылысынан құбылыс туып, сонысына кейін өзі де сенбей қарап отыруы кәдік.
Держатели документа:
ЗКУ

83(5каз)
Е 83
Есім , Ғ.
    Шәкәрімнің үш анағы [Текст] / Ғ. Есім // Qazaq adebieti. - 2023. - №39.-.29 қыркүйек. - Б. 9
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Шәкәрім Құдайбердіұлы -- Үш анық -- Анық -- Жол таңдау -- Мінсіздік -- Білім -- Сұлтанмахмұт
Аннотация: Мақалада Шәкәрім Құдайбердіұлының Үш анық еңбегі туралы берілген.
Держатели документа:
БҚУ

83.3
A10
Үсен, Т
    Шәкәрім қалай ақталды [Текст] / Т Үсен // Мәдениет. - 2023. - №9. - Б. 22-24
ББК 83.3

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
шәкәрім құдайбердіұлы -- халық жауы -- аққуды атпас болар -- қарасартов
Аннотация: Мақалада Шәкәрім Құдайбердіұлы мұрасы ұлтымыздың рухани өміріне едәуір әсер еткен аса ірі құбылыс,
Держатели документа:
БҚУ

83
С 20
Сәрсенхан, Б.
    Ыбырай парасаты [Текст] / Б. Сәрсенхан // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 6 желтоқсан. - №233. - Б. 17.
ББК 83

Рубрики: Әдебиет

Аннотация: Ұлтқа қызмет ету үлгісі туралы сөз қозғасақ, тілімізге оралатыны – Абай мен Алаш. Ал Ыбырай ше? Ол алғаш ел ішіне қанатымен су тасыған қарлығаш еді ғой. Отарлық езгісінен еңсесі түсіп, жігері кетіле бастаған ұлтқа аттан салған рух сарбазы Ыбырай емес пе еді? Жалғыз рет берілер дүрия-дүниенің сәті мен сағатын ел мұраты жолында пида еткен қайсар талант еді ол. «Бір Құдайға сиынып, Кел, балалар, оқылық, Оқығанды көңілге, Ықыласпен тоқылық» деп Алаш баласын тұңғыш рет жаһандық білімге үндеген Алтынсарының ұлы болатын.
Держатели документа:
БҚУ

85
И 87
Исламбаева, З.
    Көше театрларының фестивалі [Текст] / З. Исламбаева // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2023. - 2 қараша. - №209. - Б. 20.
ББК 85

Рубрики: искусство

Кл.слова (ненормированные):
Театр -- өнер -- Грекия -- Шығыс елдері -- променад, флешмоб, хэппенинг, site-specific, энвайронмент, боди-арт
Аннотация: Театр өнерінің ішінде бізге атауы ертеден-ақ таныс болғанымен елімізде бұған дейін қолға алынбаған сала бар, ол – көше театры. Аты айтып тұрғандай мұнда қойылымдар далада, ауқымды кеңістіктерде, мереке-жиындарда көрсетіледі. Тарихы тереңде жатқан көше театрларының бастауы сонау б.д.д. Грекиядағы Дионис құдайдың құрметіне арналған салтанатты мереке, сондай-ақ Шығыс елдерінің ұлттық дәстүрлерінен туындаған ең алғашқы қойылымдары еді. Сол сияқты Қайта өрлеу дәуіріндегі карнавалдық мерекеден дамып, өзінің ерекше формасымен танылған италиялық комедия дель арте театры көше театрына жатады. Өткен ғасырлардағы қазақ топырағында орын алған көші-қон кезіндегі салттарда да, сал-серілердің өнерінде де көше театрларының элементтері мол. Жалпы, қалыптасу тарихының алғашқы күндерінен-ақ әрбір ұлттың кәсіби театрының дүниеге келуіне ықпал еткен театрдың бұл түрі қазіргі уақытта өнердің бір саласы ретінде кеңінен дамыған. Бүгінде көптеген елде көше театрлары фестивалін өткізудің қолға алынуы да сондықтан. Яғни променад, флешмоб, хэппенинг, site-specific, энвайронмент, боди-арт сияқты түрлі жанрлар мен бағыттарды бойына жиған бұл өнерде көшелерде, зауыт-фабрикаларда, базарлар мен белгілі бір кеңістіктерде өнер көрсету арқылы халықтың өнерге деген қызығушылығын тудырып, сол халықпен тығыз қарым-қатынас жасауға мүмкіндік мол.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Ж 88
Жұмаділов, Қ.
    Қапастағы бұлбұлдар [Текст] / Қ. Жұмаділов // Qazaq adebieti. - 2024. - №3.- 26 қаңтар. - Б. 6-7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Qazaq adebieti

Кл.слова (ненормированные):
Тайыр Жароков -- Қасым Аманжолов -- Ғали Орманов -- Абдолла Жұмағалиев -- Жұмағали Сайын -- Қасым Аманжолов -- Ілияс Есенберлин -- Қапанның досы
Аннотация: Қай ықылым заманда да ақындардың тағдыры оңай болмаған. Соның ішінде, әсіресе, Сталин заманында өмір сүрген ақындардың көрген күнін құдай басқа бермей-ақ қойсын. Сол тұстағы өнер адамдарын еске алсам, менің көз алдыма үнемі қапаста тұрған бұлбұл елестейді. Тоты құсша, үйретілген сөздерді айтуың керек. Өзгеше үн шығарсаң барар жерің белгілі. Мезгілсіз шақырған тауықтай басың шабылады.
Держатели документа:
БҚУ

86
М 15
Мақаш, А.
    Мағжан мен Мансұр Халлаж [Текст] / А. Мақаш // Егемен Қазақстан. - 2023. - 24 қаңтар. - №16. - Б. 13.
ББК 86

Рубрики: дін

Кл.слова (ненормированные):
Магжаном Жумабаев -- Мансуром Халлаж -- поэзия -- Ахмет Ясауи хикметтері -- Құран -- мұсылман -- дін
Аннотация: Шығыс поэзиясының танымдық тамырына үңілсек, Жаратушымен болмыс бірлігіне ұмтылған лирикалық «менді» байқаймыз. От пен көбелек, гүл мен бұлбұл секілді канондық образдар ақын жанының абсолютті ақиқатқа талпынысын бейнелейді. Осы жолда күллі руханият сатыларын бағындырған кісі «кәмали инсан» немесе «толық адам» деп аталады. Дәл осы сатыда ол үшін пенделіктің пердесі аяқталып, адам – Құдай арасындағы шекара жойылады да, екі болмыс бір бүтінге айналады. Абайдың «әрбір хақиқатқа тырысып, иждиһатыңмен көзің жетсе, соны тұт, өлсең айырылма» деген концептуалды идеясы да осы ойды қуаттайды. Нәтижесінде ақиқатпен тұтасқан кемел рух енді тәңірлік диапазоннан үн қата бастайды. Қысқаша айтсақ, Құдайдың атынан сөйлейді. Енді аталған доктринаның ақын шығармашылығынан қалай көрініс табатынына тоқталайық. Заманында «Мен – Хақпын» деген әйгілі ұстанымы үшін опат болған мистик шайыр Мансұр Халлаж бен «Өзіме өзім табынам» деп жырлаған Мағжан Жұмабаев арасындағы рухани үндестік таңғалдырмай қоймайды.
Держатели документа:
ЗБҚУ