Электронный каталог

71.0
Н 34

    Наурыз-елдік дәстүр негізі [Текст] // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 30 қаңтар. - №20. - Б. 1, 6-7.
ББК 71.0

Рубрики: Теоретическая культурология

Кл.слова (ненормированные):
Наурыз -- Қасым-Жомарт Тоқаев -- мереке -- интерью -- салт-дәстүр -- татулық мейрамы
Аннотация: Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Egemen Qazaqstan» газетіне берген сұхбатында: «Наурыз – жаңару мен жаңғырудың символы. Сондықтан төл мерекеміздің мазмұнын байытып, оны барынша ерекшелеп, жаңаша атап өтуіміз керек. Бұл қадам қоғамды ұйыстырып, ұлттық бірегейлігімізді айшықтап, ел бірлігін нығайта түсуге ықпал етеді деп сенемін», деп айтқан еді. Осы орайда қоғамды тұтастандырудың салмақты өзегі, ұлттық бірлік пен татулықтың айрықша арқауы – Наурыз мейрамын жаңаша сипатта атап өтудің жолын кеңесу мақсатында білікті мамандарды шақырдық. «Қазақ газеттері» серіктестігінің бас директоры Дихан Қамзабекұлы модераторлық еткен бұл жиынға этнолог, тарих ғылымдарының докторы, профессор Жамбыл Артықбаев, Парламент Мәжілісінің депутаты, «Amanat» партиясы фракция жетекшісінің орынбасары Жұлдыз Сүлеймен, нау­рызтанушы Серік Ерғали, Астана қаласы өзбек этномәдени орталығының төрағасы, Ұлттық құрылтай мүшесі Шерзод Пулатов, Р. Бағланова атындағы «Қазақконцерт» мемлекеттік академиялық концерттік ұйымының көркемдік жетекшісі Ерлан Рысқали, «Халық қазынасы» ұлттық өнер орталығының жетекшісі Жасұлан Наурызбайұлы қатысып, ой-пікірлерін ортаға салды. Басқосуда мына мәселелер көтерілді: Наурызды қазіргі заман форматына сай қоғамның тұтастығы мен бірлігіне қызмет ететіндей ұйымдастырудың жолы қандай? Наурыз мейрамының мазмұнын салт-дәстүрді, елдік, этностық құндылықтарды насихаттаумен бірге немен толықтыруға болады? Наурызға қатысты өңірлік ерекшеліктерді біріздендіру, нормалау туралы пікіріңіз. Наурыз мейрамын еліміздегі түрлі этнос өкілдерінің ынтымағына, берекесіне айналдырудың тетігі. Наурыздың мазмұны – «татулық мейрамы», осы үрдісті елдік дәстүр деңгейіне көтерудің маңызы. Кеңестік идеологияның Наурыз мейрамын шектеуінің астарында дербестік, демократиялық негізді көргені байқалады, ендеше бүгінгі санадағы түрлі қиындықты сауықтыруға, саламаттандыруға Наурыз құндылықтарын пайдаланудың жолы қайсы?
Держатели документа:
ЗКУ

86
М 15
Мақаш, А.
    Мағжан мен Мансұр Халлаж [Текст] / А. Мақаш // Егемен Қазақстан. - 2023. - 24 қаңтар. - №16. - Б. 13.
ББК 86

Рубрики: дін

Кл.слова (ненормированные):
Магжаном Жумабаев -- Мансуром Халлаж -- поэзия -- Ахмет Ясауи хикметтері -- Құран -- мұсылман -- дін
Аннотация: Шығыс поэзиясының танымдық тамырына үңілсек, Жаратушымен болмыс бірлігіне ұмтылған лирикалық «менді» байқаймыз. От пен көбелек, гүл мен бұлбұл секілді канондық образдар ақын жанының абсолютті ақиқатқа талпынысын бейнелейді. Осы жолда күллі руханият сатыларын бағындырған кісі «кәмали инсан» немесе «толық адам» деп аталады. Дәл осы сатыда ол үшін пенделіктің пердесі аяқталып, адам – Құдай арасындағы шекара жойылады да, екі болмыс бір бүтінге айналады. Абайдың «әрбір хақиқатқа тырысып, иждиһатыңмен көзің жетсе, соны тұт, өлсең айырылма» деген концептуалды идеясы да осы ойды қуаттайды. Нәтижесінде ақиқатпен тұтасқан кемел рух енді тәңірлік диапазоннан үн қата бастайды. Қысқаша айтсақ, Құдайдың атынан сөйлейді. Енді аталған доктринаның ақын шығармашылығынан қалай көрініс табатынына тоқталайық. Заманында «Мен – Хақпын» деген әйгілі ұстанымы үшін опат болған мистик шайыр Мансұр Халлаж бен «Өзіме өзім табынам» деп жырлаған Мағжан Жұмабаев арасындағы рухани үндестік таңғалдырмай қоймайды.
Держатели документа:
ЗБҚУ

85.37
К 13
Қадыр, Б.
    Тәшеновті сомдаған Төлеубек [Текст] / Б. Қадыр // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 12 ақпан. - №29. - Б. 13.
ББК 85.37

Рубрики: кино

Кл.слова (ненормированные):
Қазақ КСР Жоғары Кеңесі Президиумы -- қоғам қайраткері Жұмабек Тәшенов -- Төлеубек -- телехикая -- рөл -- кино
Аннотация: Қазақ КСР Жоғары Кеңесі Президиумының және Қазақ КСР министрлер кеңесінің төрағасы қатырлы үлкен лауазымды қызмет атқарған мемлекет және қоғам қайраткері Жұмабек Тәшенов қазақ жерінің ьүгінгі тұтастығына зор үлес қосқан тұлға екені сөзсіз.
Держатели документа:
БҚУ

63
А 15
Әбілдос, Р.
    Ұлт қайраткерлерін әдеби кейіпкерлердей бір-біріне қарсы қою-әбестік [Текст] / Р. Әбілдос, Е. Иманбай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 28 ақпан. - №41. - Б. 12.
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
Талас Омарбеков -- 20-30 жылдар -- ұлт зиялылары туралы -- Алаш -- ұлттың генеалогиялық тұтастығы -- этнология -- «Ашаршылық» жинағы -- 4 томдық «Қазақстан
Аннотация: Тәуелсіздік жылдары ұлт тарихын түгендеуге айрықша еңбек сіңірген тұлғаның бірі – Ұлттық ғылым академиясының құрметті мүшесі, тарих ғылымдарының докторы, профессор Талас Омарбеков (1948-2021). Ғалымның 20-30 жылдардағы аштық қасіреті, ұлт зиялылары туралы еңбектері таңдаулы классикалық зерттеулер қатарында. «Алаш» тарихи зерттеу орталығында (Алматы) ұлттың генеалогиялық тұтастығы жөнінде ғылыми-жобаларды жүзеге асырды. Абай университетінде, Әл-Фараби университетінде, Ш.Уәлиханов тарих және этнология институтында тарихшы ғалымдарды даярлауға атсалысты. Ол – мектепке арналған «Қазақстан тарихы» оқулығының авторы. «Қазақ газеттері» құрамына енетін тарихи-танымдық «Ақиқат» журналында қызмет істеді. 4 томдық «Қазақстан (Қазақ елі) тарихын» жазуға жетекшілік етті («Ежелгі өркениеттерді зерттеу орталығы»). Парламент Сенаты әзірлеген көптомдық «Ашаршылық» жинағына қатысты. Қуғын-сүргін құрбандарын толық ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссияның жуан ортасында жүрді. Өкінішке қарай, қабілет-қарымы елге қажет шақта әлемге нәубат болып келген пандемия салдарынан бақиға озды. Ғалым қайтарының алдында (5.05.2021 жыл) Әлихан Бөкейханның 155 жылдық мерейтойына орай «Тарлан» интеллектуалдық клубының мүшелерімен кездесіп, ой-тұжырымын ортаға салған екен. Ұстазымыздың таспаға жазылып қалған осы сөзін хатқа түсірген едік.
Держатели документа:
БҚУ
Доп.точки доступа:
Иманбай, Е.

71
Т 86
Тұрысбек, Р.
    Ағартушылық негізі - білімде, құндылық қайнары-кітапта [Текст] / Р. Тұрысбек // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 17 cәуір. - №74. - Б. 3.
ББК 71

Рубрики: мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
Ағартушылық -- кітап -- Наурыз мерекесі мен Ораза айы -- тарих -- Шежіре -- ұлт пен ұрпақ
Аннотация: Ағартушылық – кең ұғым: мәні терең, тағылымы мол. Арғы арналардан қазіргі кезең аралығын қысқа еске алып, көктей шолғанның өзінде дәстүр мен тарих тағылымы, адам мен оның өмірі, еңбек мұраттары, ұлт пен ұрпақ, руханият тармақтары, тәлім-тәрбие тынысы кеңінен көрініс береді. Ал оның бай мазмұны мен тұтас табиғатынан ағартушылық мәні айқындалып, танымдық қырлары ашылып, тағылымдық сыр-сипаттары терең танылады.
Держатели документа:
БҚУ

66
Т 51
Тоқаев, Қ.
    Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне әйелдердің құқықтары мен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы [Текст] / Қ. Тоқаев // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 16 cәуір. - №73. - Б. 9-10.
ББК 66

Рубрики: саясат

Кл.слова (ненормированные):
аңнамалық актілер -- әйелдер мен балалардың құқықтары -- Қазақстан Республикасының Кодексі -- заң -- Қазақстан Республикасының Конституциясы -- кодекс -- қылмыстық құқық
Аннотация: Ағартушылық – кең ұғым: мәні терең, тағылымы мол. Арғы арналардан қазіргі кезең аралығын қысқа еске алып, көктей шолғанның өзінде дәстүр мен тарих тағылымы, адам мен оның өмірі, еңбек мұраттары, ұлт пен ұрпақ, руханият тармақтары, тәлім-тәрбие тынысы кеңінен көрініс береді. Ал оның бай мазмұны мен тұтас табиғатынан ағартушылық мәні айқындалып, танымдық қырлары ашылып, тағылымдық сыр-сипаттары терең танылады.
Держатели документа:
БҚУ

82
К 46
Қиықбай, Қ.
    Қалихан кеңістігі [Текст] / Қ. Қиықбай // EGEMEN QAZAQSTAN. - 2024. - 14 маусым. - №114. - Б. 19.
ББК 82

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Қалихан Ысқақ -- жазушы -- пьесалар
Аннотация: Сыншыларға суыртпақтап сөз бастатып, әдебиетшілерді ә дегенде мойын бұрғызып, қалам қуатымен баурай білген жазушының бірі – Қалихан Ысқақ. Өткен ғасырдың алпысыншы жылдарында әйгілі Зейнолла Қабдоловтың назарынан қағыс қалмай, ғалымның тұтастай бір мақала арнауына себепкер болған сөз иесі.
Держатели документа:
БҚУ

83(5каз)
Н 41
Негимов , С.
    Абайдың "толық адам" идеясы және Иран - Ғайыптың "Бүтін - адамы" [Текст] / С. Негимов // Ana tili . - 2024. - №30.- 1 тамыз. - Б. 6-7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Толық адам идеясы -- Иран - ғайып -- Бүтін адам -- Абайдың философиялық-риторикалық ой-тұжырымдары -- 38-қара сөзі -- Абайдың ұлылығы мен даналығы
Аннотация: Ұлыс, тайпа өмір-тіршілігінде, бүтін Алаш жұртында, ел басқару ісінде (жер дауы, жесір дауы т.с.с.) саяси-әлеу­меттік немесе адам тағдырына қатысты ауқымды, күрделі мәселелерді «Әділетті ақылмен» (Абай сипаттамасы), ізгілік іс-харекетімен, тәуекелшілдікпен, көреген көсемдікпен талдап түсіндіретін ғасырлық ойға ие халықтың арын арлаған көреген білгірді, Абайдың тілімен айтқанда, ақ жамбыдай асыл қасиеттерді болмысына сіңірген тұлғасы толық, тұрманы түгел «толық адам» дейміз. Замана сырын, ел өмірінің философиясын, халықтың көзқарасын, адамзат қауымының мыңжылдық тәжірибесін, жүйеленген рухани ілім-білімін, ұлағатты, қымбат ой-пікірлерін тереңнен толғап, қопара білген білікті де, ел жақсысында кемелдік те, тереңдік те, жүйріктік те, «кәміл хақиқат та» бар. Хакім Абайдың философиялық-риторикалық ой-тұжырымдарында халықтың ойы мен тіліндегі «жақсы», «кәмәлат», «кәмәлат-ғазимат», «кәмәлатты», «кәміл», «кемел», «толық» секілді терең сырлы ұғымдарды әр қырынан шеберлікпен жетілдіріп, ұсталықпен, сақилықпен толықтырады. Қазақ рас айтады: «Жақсы ортақ, ай ортақ, күн ортақ». Табиғаттың даналығында жақсысы да бар. Оның жарығы, мейірімі, қайырымы – елдің игілігі. Ол – елдің елдігінің, тұтастық-бірлігінің, бақ-базарының нағыз кепілі. Ақиқатында, қариялардың талаптыларға «Жақсылардың қасында, мәслихатында бол, сарқытын іш» деуінің мәнісі – осы.
Держатели документа:
БҚУ

83
А 13
Әбдезұлы, Қ.
    Абай және Тәкен [Текст] / Қ. Әбдезұлы // Егемен Қазақстан. - 2024. - 8тамыз. - №152. - Б. 9.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнан­бай­ұлы -- қа­зақ -- Тәкен Әлімқұлов -- әдебиет зерттеушісі -- ақын -- Әуезов -- азақ әдебиеті -- әдебиет -- мақалалар жинағы
Аннотация: Әуезовтің шәкірт-досы, қазақ прозасына өлшеусіз үлес қосқан жазушы, сыншы, әдебиет зерттеушісі Тәкен Әлімқұлов осыдан жетпіс жыл бұрын Абай шығармашылығын зерттеуге ат басын бұрыпты. 1954 жылдың алғаш­қы айларында Абай поэзиясының көр­кем­дік құндылықтары, жаңашылдығы, тұтас қазақ поэзиясына, күллі қазақ әдебиетіне, руханиятына жасаған әсер-ықпалы, тарихи миссиясы туралы тұңғыш ой-толғамдарын қағаз бетіне түсіре бастаған. Алдымен алғашқы үзінділерін газет беттерінде жариялап алған соң, осы дүниесін үлкен сүйекті мақалаға, тұтас зерттеу еңбегіне айналдырып, 1958 жылы Қазақтың мемлекеттік көркем әдебиет баспасынан жарық көрген «Жемісті жолда» атты тұңғыш әдеби-сын мақалалар жинағына енгізіпті.
Держатели документа:
ЗКУ

81
А 61
Аманова, С.
    Язык - душа народа [Текст] / С. Аманова // Приуралье. - 2024. - 10 сентября. - №73. - С. 8.
ББК 81

Рубрики: Языкознание

Кл.слова (ненормированные):
языкознание -- Тіл - тұтастық туы -- государственный язык -- ученые-филологи -- день языков -- утемесова камшат жумашевна -- зку -- утемисов айдарбек акболатов
Аннотация: Итоги огромной работы ученых-филологов, педагогов, общественников и всех неравнодушных граждан, внесших вклад в развитие государственного языка, подвели на фестивале "Тіл - тұтастық туы", организованном ко Дню языков во дворце искусств "Атамекен"
Держатели документа:
ЗКУ