Электронный каталог

83(5каз)
Н 41
Негимов , С.
    Абайдың "толық адам" идеясы және Иран - Ғайыптың "Бүтін - адамы" [Текст] / С. Негимов // Ana tili . - 2024. - №30.- 1 тамыз. - Б. 6-7
ББК 83(5каз)

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Толық адам идеясы -- Иран - ғайып -- Бүтін адам -- Абайдың философиялық-риторикалық ой-тұжырымдары -- 38-қара сөзі -- Абайдың ұлылығы мен даналығы
Аннотация: Ұлыс, тайпа өмір-тіршілігінде, бүтін Алаш жұртында, ел басқару ісінде (жер дауы, жесір дауы т.с.с.) саяси-әлеу­меттік немесе адам тағдырына қатысты ауқымды, күрделі мәселелерді «Әділетті ақылмен» (Абай сипаттамасы), ізгілік іс-харекетімен, тәуекелшілдікпен, көреген көсемдікпен талдап түсіндіретін ғасырлық ойға ие халықтың арын арлаған көреген білгірді, Абайдың тілімен айтқанда, ақ жамбыдай асыл қасиеттерді болмысына сіңірген тұлғасы толық, тұрманы түгел «толық адам» дейміз. Замана сырын, ел өмірінің философиясын, халықтың көзқарасын, адамзат қауымының мыңжылдық тәжірибесін, жүйеленген рухани ілім-білімін, ұлағатты, қымбат ой-пікірлерін тереңнен толғап, қопара білген білікті де, ел жақсысында кемелдік те, тереңдік те, жүйріктік те, «кәміл хақиқат та» бар. Хакім Абайдың философиялық-риторикалық ой-тұжырымдарында халықтың ойы мен тіліндегі «жақсы», «кәмәлат», «кәмәлат-ғазимат», «кәмәлатты», «кәміл», «кемел», «толық» секілді терең сырлы ұғымдарды әр қырынан шеберлікпен жетілдіріп, ұсталықпен, сақилықпен толықтырады. Қазақ рас айтады: «Жақсы ортақ, ай ортақ, күн ортақ». Табиғаттың даналығында жақсысы да бар. Оның жарығы, мейірімі, қайырымы – елдің игілігі. Ол – елдің елдігінің, тұтастық-бірлігінің, бақ-базарының нағыз кепілі. Ақиқатында, қариялардың талаптыларға «Жақсылардың қасында, мәслихатында бол, сарқытын іш» деуінің мәнісі – осы.
Держатели документа:
БҚУ

83
И 85
Исабеков, Д.
    Даланың дарабоз ақыны [Текст] / Д. Исабеков // Егемен Қазақстан. - 2024. - 20 шілде. - №139. - Б. 9.
ББК 83

Рубрики: әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Қазыбек ақын -- ақын -- Сыртолғау -- Қазыбек Иса -- жыр кітабы -- «Жапандағы жалғыз үй» жыры -- кітап
Аннотация: «Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін, жоқ-барды, ертегіні термек үшін», деп Абай жырлағандай, Қазыбек ақын да ешқашан ермек үшін өлең жазып көрген емес. Бұған дәлел – терең сырға толған «Сыртолғау» атты жинаққа енген өлеңдердің бәрінің оқырманға айтар ойы бар. «Туғанда дүние есігін ашқан өлең» ер жете келе сырттағы сан-салалы оқиға ішке түсіп, адамды ойлантпай, тебірентпей қоймайды екен. Сондықтан да дарыны зор, арыны мол ақын өлең-патшаға ғана жүгінеді екен. Оның өлеңге жүгінудегі мақсаты не?
Держатели документа:
ЗКУ

83
А 36
Айтжанбайқызы, Г.
    Менің Әуезовім [Текст] / Г. Айтжанбайқызы // Егемен Қазақстан. - 2024. - 20 шілде. - №139. - Б. 10.
ББК 83

Рубрики: әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Әуезов -- Мұрат Мұхтарұлы -- қазақ мәдениеті -- Алаш зиялылары -- Мұрат Әуезов -- өркениетінің тарихы
Аннотация: «Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін, жоқ-барды, ертегіні термек үшін», деп Абай жырлағандай, Қазыбек ақын да ешқашан ермек үшін өлең жазып көрген емес. Бұған дәлел – терең сырға толған «Сыртолғау» атты жинаққа енген өлеңдердің бәрінің оқырманға айтар ойы бар. «Туғанда дүние есігін ашқан өлең» ер жете келе сырттағы сан-салалы оқиға ішке түсіп, адамды ойлантпай, тебірентпей қоймайды екен. Сондықтан да дарыны зор, арыны мол ақын өлең-патшаға ғана жүгінеді екен. Оның өлеңге жүгінудегі мақсаты не?
Держатели документа:
ЗКУ

83
А 50
Қазығұл, Ш.
    Жанашыр жетекші-Жұмабек [Текст] / Ш. Қазығұл // Егемен Қазақстан. - 2024. - 23 шілде. - №140. - Б. 9.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Жұмабек Кенжалин -- Әдебиет
Аннотация: Табандылық теоремасы. Күні кеше ғана еді... Бірінші курстың алғашқы апталары өтіп жатты. Жаңа ортаға сіңісіп үлгермеген кезіміз. Аудиторияда бір-бірімізге жатырқай қараймыз. Бірақ елдің әр қиырынан жиналған қаламының желі бар қатарластарымның арасынан өңі де келісті, ойы да салмақты осы бір жігіт көзіме оттай басыла берді.Орнықтылығы мен ойлылығы анадайдан білінетін оның жанының гравитациялық күші басқаларды бірінші күннен өзіне магнитше тартатынын да аңғардым. Десе де, өз басым жақынырақ танысуға дәтім бармады. Мысы басып тұратындай. Калай болғанда да, жылына елу бала ғана қабылдайтын Қазақстандағы жалгыз факультетке әупіріммен түсін, «тәубемді» аузымнан сагат сайын тастамай жүрген мен гана емес, Жукене елдің бәрі қызығып қарайтын.
Держатели документа:
ЗКУ

83
Ю 57
Юнысова, Г.
    "Түркі дүниесінің рухани мекенінде" туған тұғырлы туынды [Текст] / Г. Юнысова // Егемен Қазақстан. - 2024. - 24 шілде. - №141. - Б. 10.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Әдебиет -- Түрік­стан жинағы -- төрк -- түрік халқы -- Құлбек Ергөбек -- «Түрік тілдес халықтар кітапханасын», «Түрік халықтары өнер галереясын»
Аннотация: Башқұрт тілінде «төрк» деген қастерлі сөз бар. Қазақшасы – түрік. Орысша сөз қолданыста «турок», «тюрк» болып кете береді. Түрік тілдерінде 160 миллионнан астам адам сөйлейтінін еске алсаң, көңіліңді қуаныш кернейді. Қазіргі заманда ғалымдар түріктердің бүкіл адамзаттық өркениеттің басы болғанын айтып жүр. Өкініші – Түріктердің бүгінгі ұрпағы тамырдан алыстап кетті. Көбісі түрік сөзінің ішкі мағынасын түсіне бермейді. Алыс-жақын түрік халқына өздерінің бағзы бір түріктің ұрпағы екенін ұғындырсам, Түркістан түбірге сайсаң Түрікстан екенін жетесіне жеткізсем деп жүрген бір азамат – біздің қазақ досымыз Құлбек Ергөбек.
Держатели документа:
ЗКУ

83
К 18
Кәмелов, Ж.
    Халыққа қадірлі қайраткер [Текст] / Ж. Кәмелов // Егемен Қазақстан. - 2024. - 25 шілде. - №142. - Б. 10.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Әлихан Бөкейхан -- Ахмет Байтұрсынұлы -- Міржақып Дулатұлы -- Хайретдин Болғанбай -- 130 жас
Аннотация: Ақмола астана болғалы бері Алашты танытуға қатысты біршама жұмыс атқарылды. Бірақ алі де тындыратын іс аз емес. Аткарылган жұмыстар дегенде, алғаш Әлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлы бастаған Алаштың 30-40 тұлғасының атына коте берілгені еске туседі. Бұл шара 2000 жылдардың басынан қолга алынды. Алайда ол кезде бірізді әрі жуйелі жоспар болмай, зиялылардың есімі көбінесе Сарыарқа ауданының шеткі және күтімсіз кошелеріне берілді. Мәселен, А.Байтұрсынұлы есімі басында айтылган жақтағы шағын кошеге қойылды. Әйтеуір кейін намысты азаматтардың арқасында Алматы ауданындағы жаңа да көрікті көшеге ауыстырылды. Э.Бакейхан есімі әу баста бұрынгы қысқа «Сакко және Ванцетти кошесіне» беріліп, кейін сол жағалаудағы Еңбекшілдер кошесімен ауыстырылды. Осындай түсініксіздеу жағдай біздің атамыз Алаш тулгасы, қайраткер, қаламгер Хайретдин Болғанбайдың атын ұлықтауға байланысты да байқпады.
Держатели документа:
ЗКУ

74
А 17
Есенжол, А.
    Ұрпақ тәрбиесі- қоғам парызы [Текст] / А. Есенжол, Ж. Әлиман // Егемен Қазақстан. - 2024. - 27 шілде. - №144. - Б. 6-7.
ББК 74

Рубрики: білім

Кл.слова (ненормированные):
тәрбие -- ұрпақ тәрбиесі -- Қасым-Жомарт Тоқаев -- бала тәрбиесі -- Сайран Бұқанов -- Шала­тай Мырзахметов -- Жәнібек Кәрібжанов -- Әділ Ахметов -- Өмірзақ Озғанбай
Аннотация: Қазір қоғамды алаңдатып отырған өзекті мәселе – ұрпақ яки бала тәр­биесі. Бұған ел ертеңін ойлаған әр­бір азамат бейжай қарамайды. Пре­­­зидент Қасым-Жомарт Тоқаев әр­­дайым ұрпақ тәрбиесіне жауапты болуды жүйелі ескертіп-ақ жүр. Мұны Ұлттық құрылтай мін­берінен де айтты. Бір сөзінде: «Өс­келең ұрпақтың тәрбиесі – өте маңызды мәселе. Ашығын айтсақ, қазір жас ұрпақ әлеуметтік желі арқылы тәрбие алып жатыр. Баланы дұрыс бағыт­қа бұрып, жол көрсетіп отырмасақ, бұл – өте қауіпті үрдіс», деген-ді. Осы жағынан келгенде, бар салмақ ата-анаға түседі. Өйткені бала тәрбиені алдымен отбасында алады. Отбасында не көрді, не түйді – соны бойына сіңіреді. Бұл ретте сан ғасыр жалғасып келе жатқан ұлттық тәрбиеміздің рөлі зор. Елдік тәрбиенің қайнарына қанып өскен өреннің танымы да терең. Әсіресе қазақ отбасында ата-әже, әке-шеше, бауыр деген ұғымдардың орны бөлек. Қоғам, уақыт өзгерді дегенімен, ұлт­­тық тәрбиеден ажырамаған жөн. Бұған өз ұлтының дәстүрі мен болмысын сақтаған әлем елде­рінен көп мысал келтіре аламыз. Сонымен қатар Президенттің «Адал адам» тұжырымдамасы да ха­кім Абайдың «Толық адам» ілімі­мен үндеседі. Осы рет­те біз бүгін қазіргі жас ұр­пақты адал­дыққа, таза­лық­қа, ең­бек­сүйгіштікке қалай тәр­бие­лей­міз, сондай-ақ қоғамдағы ысы­рап­­­шылдық секілді келеңсіз көрі­ніс­­­­­терді қалай тоқтатамыз деген мақ­­­сат­­пен дөңгелек үстел мәжілісін ұйым­­дастырып, оған елімізге танымал тұл­ғалар – тарих ғылымдары­ның док­торы, про­фес­сор Өмірзақ Озғанбай, белгілі дипломат, филология ғы­лымда­рының докторы, профессор Әділ Ахметов, ардагер-журналист Сайраш Әбішқызы, мемлекет және қоғам қайраткері Жәнібек Кәрібжанов, Қазақстанның Еңбек Ері Сайран Бұқанов, қоғам қай­раткері Шала­тай Мырзахметов секілді азаматтарды шақырдық.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Әлиман, Ж.

63.3
А 50
Әліпбай, С.
    Алаш полкінің командирі [Текст] / С. Әліпбай // Егемен Қазақстан. - 2024. - 2 тамыз. - №148. - Б. 12.
ББК 63.3

Рубрики: Исторические памятник

Кл.слова (ненормированные):
Адамбек Бекмұхаметов -- ескерткіш -- Қытаймен шекаралас Шығыс шетіндегі шағын ғана Зайсан қаласы -- ғимарат -- ғасырлық тарихы мен тағдыры
Аннотация: Еліміздің Қытаймен шекаралас Шығыс шетіндегі шағын ғана Зайсан қаласында орналасқан, ескерткіш тақта орнатылған осы бір көне де еңселі ғимараттың бір жарым ғасырлық тарихы мен тағдыры бүкіл өңір тарихымен астасып жатыр. Ол еліміздегі Алаш қозғалысы қайраткерлерінің өмірінен де жақсы сыр шертеді деп айтуға болады. Жұртқа түсі­нікті болу үшін әңгімені сәл әріден бастауға тура келеді.
Держатели документа:
ЗКУ

83
А 13
Әбдезұлы, Қ.
    Абай және Тәкен [Текст] / Қ. Әбдезұлы // Егемен Қазақстан. - 2024. - 8тамыз. - №152. - Б. 9.
ББК 83

Рубрики: Әдебиеттану

Кл.слова (ненормированные):
Абай Құнан­бай­ұлы -- қа­зақ -- Тәкен Әлімқұлов -- әдебиет зерттеушісі -- ақын -- Әуезов -- азақ әдебиеті -- әдебиет -- мақалалар жинағы
Аннотация: Әуезовтің шәкірт-досы, қазақ прозасына өлшеусіз үлес қосқан жазушы, сыншы, әдебиет зерттеушісі Тәкен Әлімқұлов осыдан жетпіс жыл бұрын Абай шығармашылығын зерттеуге ат басын бұрыпты. 1954 жылдың алғаш­қы айларында Абай поэзиясының көр­кем­дік құндылықтары, жаңашылдығы, тұтас қазақ поэзиясына, күллі қазақ әдебиетіне, руханиятына жасаған әсер-ықпалы, тарихи миссиясы туралы тұңғыш ой-толғамдарын қағаз бетіне түсіре бастаған. Алдымен алғашқы үзінділерін газет беттерінде жариялап алған соң, осы дүниесін үлкен сүйекті мақалаға, тұтас зерттеу еңбегіне айналдырып, 1958 жылы Қазақтың мемлекеттік көркем әдебиет баспасынан жарық көрген «Жемісті жолда» атты тұңғыш әдеби-сын мақалалар жинағына енгізіпті.
Держатели документа:
ЗКУ

78
М 94
Мырзалин, М.
    Кітапқұмар кісі [Текст] / М. Мырзалин // Егемен Қазақстан. - 2024. - 6 тамыз. - №150. - Б. 8.
ББК 78

Рубрики: Библиотечное дело

Кл.слова (ненормированные):
Кітапқұмарлық ең асыл қасиет -- кітап оқу -- Кітап -- Кеулімжан Досов
Аннотация: Биыл Атырауда откен III Ұлттық құрылтай барысында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Кітапқұмарлық ең асыл қасиет» деп, елімізде кітап оқу мәдениетін орнықтыру жайында келелі бастама котерді. Кітап - қай заманда да мәдениеттің бастауы болғандықтан, оны жан серігіңе ай- налдыру арқылы рухани кемелденудің даңғыл жолына түсе аласың. Торткул дүние дәуірлеген технологияға, тасқындаған ақпарат ағынына сүйенген бүгінгідей жаһандану тұсында да кітап оқудың бәсі томен тускен емес. Себебі білімнің азығы, өмірдің мәні осы тасқа басылған парақтардың бетімен ғана тарихтан-тарихқа жалғасып, сақталады.
Держатели документа:
ЗКУ