Электронный каталог

40.3
А 51
Алмагамбетова, С. Т.
    Топырақты ауыр металдардан тазарту технологияларын зерттеу [Текст] / С. Т. Алмагамбетова, М. Горбачева, А. Әділбай // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 49-52.
ББК 40.3

Рубрики: Почвоведение

Кл.слова (ненормированные):
Топырақтану -- жер -- Индустрияландыру -- урбанизация -- темір -- никель -- марганец -- мырыш -- микроэлементтер -- Ауыр металдар -- Фиторемедиация -- гипераккумуляторлық өсімдіктер -- Биологиялық сорғыны
Аннотация: Соңғы жылдары қоршаған ортаның ауыр металдармен және тұрақты органикалық ластаушы заттармен ластануының жаһандық проблемасына көбірек көңіл бөлінуде. Индустрияландыру мен урбанизацияның өсуіне байланысты соңғы бірнеше онжылдықта қоршаған ортадағы ауыр металдар мазмұны айтарлықтай өсті, бұл бүкіл әлемде үлкен алаңдаушылық туғызды. HMs-тығыздығы 5 г/см3-тен асатын және атомдық массасы кальцийден асатын металл элементтер тобы (MW = 40). Ауыр металдардың көпшілігі өте улы. Олардың жартылай шығарылу кезеңі 20 жылдан асады және табиғаты бойынша өте тұрақты, сондықтан биологиялық немесе физикалық процестер арқылы ыдырамайды, бірақ топырақта жиналады, бұл қоршаған ортаға ұзақ мерзімді қауіп төндіреді. Табиғатта микроэлементтер екі санатқа бөлінеді: алмастырылмайтын және алмастырылмайтын. Кобальт (Co), мыс (Cu), хром (Cr), темір (Fe), никель (Ni), марганец (Mn) және мырыш (Zn) сияқты металдар тірі организмдердегі физиологиялық және биохимиялық процестер үшін өте маңызды және маңызды металдар болып табылады; дегенмен, артық болған кезде олар улы болуы мүмкін. Кадмий (Cd), сынап (Hg) және қорғасын (Pb) — бұл тірі организмдер үшін өте қауіпті ауыр металдар
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Горбачева, М.
Әділбай, А.

40.3
Т 58

    Топырақтану мәселелерін оқытуда метапәндік құзыреттіліктерді қалыптастыру ерекшеліктері [Текст] / А. Ниязбек, С. Ж. Ибадуллаева, К. Б. Ажмолдаева, Р. Б. Жандавлетова // Профессор В.В.Ивановтың туғанына 120 жыл толуына арналған «Иванов оқулары – 2025» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2025. - 25-26 қыркүйек. - Б. 191-193.
ББК 40.3

Рубрики: Почвоведение

Кл.слова (ненормированные):
топырақтану -- биология мұғалімдерін даярлау -- В.В. Докучаев -- метапәндік құзыреттіліктер -- топырақ түзуші факторлар -- рельеф -- минералогиялық құрам -- кәсіби даярлық -- жоғары білім -- жаратылыстану
Аннотация: Мақалада жоғары оқу орындарында болашақ биология мұғалімдерін даярлаудағы топырақтану пәнінің рөлі мен маңызы қарастырылған. В.В. Докучаев негізін қалаған топырақтану ғылымының қалыптасу тарихына шолу жасалып, топырақтың биологиялық қасиеттері, түзілу факторлары, минералогиялық құрамы мен рельефтің әсері сияқты маңызды аспектілер талданған. Автор болашақ мамандардың метапәндік құзыреттіліктерін дамытуда топырақты табиғи нысан ретінде зерттеудің ғылыми-педагогикалық құндылығын негіздейді
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Ниязбек, А.
Ибадуллаева, С.Ж.
Ажмолдаева, К.Б.
Жандавлетова, Р.Б.