База данных: Статьи ППС
Страница 3, Результатов: 44
Отмеченные записи: 0
21.
Подробнее
63
С 20
Сарсенбаева, Ф. Е.
Ашаршылық зардаптары (1921-1922ж.ж.) [Текст] / Ф. Е. Сарсенбаева // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 80-83.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Ашаршылық -- Азамат соғысы -- Кеңес халқы -- Батыс Қазақстан облысы -- Кеңестік аурухана -- Укомголод -- Орал губерниясы -- Доклад -- тарихшылар -- зерттеушілер
Аннотация: 1921-1922 жылдардағы ашаршылық-Азамат соғысы аяқталғаннан кейін, Кеңес халқына тиген тағы бір қиын сынақ. Зерттеушілердің пікірінше, бұл қарсыз қыстың және оның орнына алмастырған құрғақ жаздың салдары болды. Қарсыз қыс, жаңбырсыз көктем мен жаз құрғақшылықты тудырды. Бұл өз кезегінде аштық қаупін тудырды. 1921 жылдың жазында аштық елдің аймақтарына тарала бастады және әсіресе Еділ аймағын қамтыды. 1921 жылдың күзіне қарай бүкіл ел бойынша ашыққандар саны 20 000 000 адамға жетті.
Держатели документа:
ЗКУ
С 20
Сарсенбаева, Ф. Е.
Ашаршылық зардаптары (1921-1922ж.ж.) [Текст] / Ф. Е. Сарсенбаева // Кушаев оқулары ғылыми-тәжірибелік конференция жинағы. - Орал, 2023. - Б. 80-83.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Ашаршылық -- Азамат соғысы -- Кеңес халқы -- Батыс Қазақстан облысы -- Кеңестік аурухана -- Укомголод -- Орал губерниясы -- Доклад -- тарихшылар -- зерттеушілер
Аннотация: 1921-1922 жылдардағы ашаршылық-Азамат соғысы аяқталғаннан кейін, Кеңес халқына тиген тағы бір қиын сынақ. Зерттеушілердің пікірінше, бұл қарсыз қыстың және оның орнына алмастырған құрғақ жаздың салдары болды. Қарсыз қыс, жаңбырсыз көктем мен жаз құрғақшылықты тудырды. Бұл өз кезегінде аштық қаупін тудырды. 1921 жылдың жазында аштық елдің аймақтарына тарала бастады және әсіресе Еділ аймағын қамтыды. 1921 жылдың күзіне қарай бүкіл ел бойынша ашыққандар саны 20 000 000 адамға жетті.
Держатели документа:
ЗКУ
22.
Подробнее
63
Р 95
Рысбеков, Т.
Жошы ұлысы құрамындағы Қазақстанның Батыс аймағындағы ортағасырлық қала мәдениеті [Текст] / Т. Рысбеков // Oral oniri. - 2024. - 23 сәуір. - №33. - Б. 4-5.
ББК 63
Рубрики: тарих
Кл.слова (ненормированные):
Жошы ұлысы -- ортағасырлар -- археологиялық мәліметтер -- құрылтай -- Алтын орда -- тарих -- Шыңғыс хан -- археологические аспекты -- Жәнібек хан
Аннотация: Бтыс Қазақстан өңірі ежелгі заманнан әлі күнге дейін Орта Азия мен Шығыс Еуропаның халықтары мен мәдениетін байланыстыратын аймақтардың бірі болып келеді. Бұл миссия болышақта да жалғаса бермек.
Держатели документа:
БҚУ
Р 95
Рысбеков, Т.
Жошы ұлысы құрамындағы Қазақстанның Батыс аймағындағы ортағасырлық қала мәдениеті [Текст] / Т. Рысбеков // Oral oniri. - 2024. - 23 сәуір. - №33. - Б. 4-5.
Рубрики: тарих
Кл.слова (ненормированные):
Жошы ұлысы -- ортағасырлар -- археологиялық мәліметтер -- құрылтай -- Алтын орда -- тарих -- Шыңғыс хан -- археологические аспекты -- Жәнібек хан
Аннотация: Бтыс Қазақстан өңірі ежелгі заманнан әлі күнге дейін Орта Азия мен Шығыс Еуропаның халықтары мен мәдениетін байланыстыратын аймақтардың бірі болып келеді. Бұл миссия болышақта да жалғаса бермек.
Держатели документа:
БҚУ
23.
Подробнее
63
X91
XV Республикалық студенттік олимпиада қорытындыланды [Текст] // Өркен. - 2024. - 30 сәуір. - №4. - Б. 8.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Орал қаласы -- М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- Тарих -- білім беру бағдарламасы -- Олимпиада -- Оқытушылар -- тимбилдинг
Аннотация: 4-5 сәуір күндері Орал қаласының М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті базасында Қазақстан Республикасы жоғары оқу орындары студенттерінің "6B01601-Тарих" білім беру бағдарламасы бойынша "Қазақ елі тарихындағы Жошы ұлысы: мәні мен маңызы" атты XV Республикалық студенттік олимпиада қорытындыланды. Республикалық аймақтардағы жоғары оқу орындарынан 11 команда өатысты. Олимпиада 3 кезенді қамтыды: студенттер бірлескен жобаларын қорғады, тест орындады және педагогикалық шеберлік конкурсы арқылы өзара ой алмасты. Оқытушылар мен жастар БҚУ мұражайымен танысты, Орал қаласының тарихи орындарына экскурсия студенттер арасында тимбилдинг ұйымдастырылды
Держатели документа:
ЗКУ
X91
XV Республикалық студенттік олимпиада қорытындыланды [Текст] // Өркен. - 2024. - 30 сәуір. - №4. - Б. 8.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Орал қаласы -- М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті -- Тарих -- білім беру бағдарламасы -- Олимпиада -- Оқытушылар -- тимбилдинг
Аннотация: 4-5 сәуір күндері Орал қаласының М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті базасында Қазақстан Республикасы жоғары оқу орындары студенттерінің "6B01601-Тарих" білім беру бағдарламасы бойынша "Қазақ елі тарихындағы Жошы ұлысы: мәні мен маңызы" атты XV Республикалық студенттік олимпиада қорытындыланды. Республикалық аймақтардағы жоғары оқу орындарынан 11 команда өатысты. Олимпиада 3 кезенді қамтыды: студенттер бірлескен жобаларын қорғады, тест орындады және педагогикалық шеберлік конкурсы арқылы өзара ой алмасты. Оқытушылар мен жастар БҚУ мұражайымен танысты, Орал қаласының тарихи орындарына экскурсия студенттер арасында тимбилдинг ұйымдастырылды
Держатели документа:
ЗКУ
24.
Подробнее
65.44
Ж 31
Жанузакова, Н. Р.
Өңірлердің тұрғын үй қорының дамуын бағалау және талдау көрсеткіштерінің жүйесі [Текст] / Н. Р. Жанузакова // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 33-35.
ББК 65.44
Рубрики: Экономика жилищно-коммунального хозяйства. Экономика бытового обслуживания
Кл.слова (ненормированные):
тұрғын үй -- Тұрғын үй қорының жалпы ауданы -- Тұрғын үй саны -- Тұрғын үй қорының жай-күйі -- Тұрғын үй және жалдау құны -- Вакансиялық деңгейі -- Тұрғын үйдің қолжетімділігі -- Энергия тиімділігі -- Инфрақұрылым және көлік -- Тұрғын үй нарығының динамикасы -- Әлеуметтік көрсеткіштер -- Экономикалық үлес
Аннотация: Халықтың көп бөлігінің ең көп бөлігін тұрғын үймен қамтамасыз ету арқылы өмір сүру сапасын арттыру – облыстардың, аймақтардың және тұтастай алғанда елдің әлеуметтік- экономикалық даму векторы, мемлекет саясатының басым бағыты ретінде белгіленген. Тұрғын үй қорын кеңейтуге назар аударудың маңыздылығы және оның халықты тұрғын үймен қамтамасыз етуге әсері тұрғын үй саласындағы күрделі жағдаймен ғана емес, сонымен бірге елдің әлеуметтік- экономикалық дамуы қоғамның әртүрлі топтарының өмір сүру сапасымен анықталатынын біртіндеп түсінумен байланысты деп ойлаймыз
Держатели документа:
ЗКУ
Ж 31
Жанузакова, Н. Р.
Өңірлердің тұрғын үй қорының дамуын бағалау және талдау көрсеткіштерінің жүйесі [Текст] / Н. Р. Жанузакова // Қаныш Сәтбаевтың 125 жылдық мерейтойына арналған 81-ші халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары. - Орал, 2024. - 12 сәуір . - Б. 33-35.
Рубрики: Экономика жилищно-коммунального хозяйства. Экономика бытового обслуживания
Кл.слова (ненормированные):
тұрғын үй -- Тұрғын үй қорының жалпы ауданы -- Тұрғын үй саны -- Тұрғын үй қорының жай-күйі -- Тұрғын үй және жалдау құны -- Вакансиялық деңгейі -- Тұрғын үйдің қолжетімділігі -- Энергия тиімділігі -- Инфрақұрылым және көлік -- Тұрғын үй нарығының динамикасы -- Әлеуметтік көрсеткіштер -- Экономикалық үлес
Аннотация: Халықтың көп бөлігінің ең көп бөлігін тұрғын үймен қамтамасыз ету арқылы өмір сүру сапасын арттыру – облыстардың, аймақтардың және тұтастай алғанда елдің әлеуметтік- экономикалық даму векторы, мемлекет саясатының басым бағыты ретінде белгіленген. Тұрғын үй қорын кеңейтуге назар аударудың маңыздылығы және оның халықты тұрғын үймен қамтамасыз етуге әсері тұрғын үй саласындағы күрделі жағдаймен ғана емес, сонымен бірге елдің әлеуметтік- экономикалық дамуы қоғамның әртүрлі топтарының өмір сүру сапасымен анықталатынын біртіндеп түсінумен байланысты деп ойлаймыз
Держатели документа:
ЗКУ
25.
Подробнее
71
Е 84
Еслямғалиев, А. М.
Азиядағы мәдени кеңістік [Текст] / А. М. Еслямғалиев // «Педагогтің кәсіби шеберлігі» Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарының арасында өткізілген республикалық байқаудың жинағы. - Орал, 2024. - Б. 379-383.
ББК 71
Рубрики: Культура
Кл.слова (ненормированные):
мәдениет -- өнер -- театр -- филармония -- оркестр -- цирк -- студия -- мектеп -- шеберхана -- мұражай -- кітапхана -- көркемөнер салондары -- галерея -- кинотеатр -- мәдени – демалыс ұйымдарының -- зерттеу және реставрациялау орталықтары -- мәдени – тарихи орталықтар -- Азия халықтарының мәдениеті -- Қазақ музыка -- Қазақ халқының мәдениеті
Аннотация: Қазақстан экономикасының нарықтық моделінің даму қарқынына сай мәдениет пен өнер де ұлттық экономиканың жеке саласына айналып отырғаны анық. Олардың басты функциясы адамдардың мәдени және рухани қажеттілігін қанағаттандыру. Мәдениет саласындағы қызмет театрлардың, филармониялардың, оркестрлердің, цирктердің, студиялардың, мектептердің, шеберханалардың, орындаушылық ұжымдардың, мұражайлардың, кітапханалардың, көркемөнер салондары мен галереялардың, кинотеатрлардың және киноқондырғылардың, мәдени – демалыс ұйымдарының, зерттеу және реставрациялау орталықтарының, мәдени – тарихи орталықтардың, тарихи-мәдени және табиғат қорықтарының, аймақтарының және басқа да мәдениет ұйымдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету жолымен жеке және заңды тұлғалардың мәдени құндылықтарды жасауы, насихаттауы, таратуы, пайдалануға беруі және қорғауы арқылы жүзеге асырылады. Тақырыбымды ашу мақсатында жалпы мәдениеттің не екеніне қысқаша тоқталып өтсем, мәдениет (латын. Cultura – өңдеу, егу деген сөзінен шыққан) – табиғат обьектісіндегі адамның әрекеті арқылы жасалатын өзгерістер. Ол жеке адамның өмір сүру мақсаты мен құндылық жүйесі, адамның өмір сүрген ортамен қарым - қатынасы
Держатели документа:
ЗКУ
Е 84
Еслямғалиев, А. М.
Азиядағы мәдени кеңістік [Текст] / А. М. Еслямғалиев // «Педагогтің кәсіби шеберлігі» Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарының арасында өткізілген республикалық байқаудың жинағы. - Орал, 2024. - Б. 379-383.
Рубрики: Культура
Кл.слова (ненормированные):
мәдениет -- өнер -- театр -- филармония -- оркестр -- цирк -- студия -- мектеп -- шеберхана -- мұражай -- кітапхана -- көркемөнер салондары -- галерея -- кинотеатр -- мәдени – демалыс ұйымдарының -- зерттеу және реставрациялау орталықтары -- мәдени – тарихи орталықтар -- Азия халықтарының мәдениеті -- Қазақ музыка -- Қазақ халқының мәдениеті
Аннотация: Қазақстан экономикасының нарықтық моделінің даму қарқынына сай мәдениет пен өнер де ұлттық экономиканың жеке саласына айналып отырғаны анық. Олардың басты функциясы адамдардың мәдени және рухани қажеттілігін қанағаттандыру. Мәдениет саласындағы қызмет театрлардың, филармониялардың, оркестрлердің, цирктердің, студиялардың, мектептердің, шеберханалардың, орындаушылық ұжымдардың, мұражайлардың, кітапханалардың, көркемөнер салондары мен галереялардың, кинотеатрлардың және киноқондырғылардың, мәдени – демалыс ұйымдарының, зерттеу және реставрациялау орталықтарының, мәдени – тарихи орталықтардың, тарихи-мәдени және табиғат қорықтарының, аймақтарының және басқа да мәдениет ұйымдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету жолымен жеке және заңды тұлғалардың мәдени құндылықтарды жасауы, насихаттауы, таратуы, пайдалануға беруі және қорғауы арқылы жүзеге асырылады. Тақырыбымды ашу мақсатында жалпы мәдениеттің не екеніне қысқаша тоқталып өтсем, мәдениет (латын. Cultura – өңдеу, егу деген сөзінен шыққан) – табиғат обьектісіндегі адамның әрекеті арқылы жасалатын өзгерістер. Ол жеке адамның өмір сүру мақсаты мен құндылық жүйесі, адамның өмір сүрген ортамен қарым - қатынасы
Держатели документа:
ЗКУ
26.
Подробнее
63
Ш 12
Шақшақов, Қ. Ғ.
Ботай мәдениетінің ескерткіштеріндегі кешенді зерттеулер [Текст] / Қ. Ғ. Шақшақов, М. З. Утегенов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 172-182.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- археология -- ескерткіш -- Солтүстік Қазақстан -- мәдениет -- Ботай
Аннотация: Мақалада Ботай мәденитетіндегі соңғы археологиялық зерттеулердің нәтижелері ұсынылған. Солтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы көрнекті ғалым В.Ф. Зайберттің жетекшілігімен 1980 жылы Ботай энеолиттік қонысы ашылды, кейінгі зерттеулер Солтүстік Қазақстан, Көкшетау және Ботай халықаралық экспедициясының ал кейінгі жылдары Ботай қонысына ұқсас болып келген бірқатар ескерткіштер – оның ішіндегі Рощинское, Сергеевка, Красный Яр, Васильковка, Баландино қоныстары ашылды. Солтүстік Қазақстан мен далалық белдеудің энеолиттік ескерткіштеріне қатысты материалдарды талдай келіп, біз мынадай бір заңдылықты байқадық. Ботай мәдениетінің археологиялық нысандар Орал-Ертіс аралығында көп жағдайда классикалық далалық экожүйеде, ал шекаралық аймақтарда – солтүстүгінде орманды-далалық, оңтүстігінде жартылай шөлді өңірлік орналасқан. Ботай мәдениетінің ескерткіштерінің зерттеу жаратылыстану ғылымдары саласындағы отандық, батыстық және ресейлік сарапшылардың зерттеулерінде Ботай қонысының артефактілері және мәдени қабаттарын жан-жақты талдау зерттеу нәтижесінде көптеген автордың жасаған ғылыми жаңалықтарын растайды. Сондай-ақ Ботай мәдениетінің басқа қоныстары. ерте жылқы шаруашылығының құрылымы мен технологиясы Ботай мәдениеті Еуразия және Қазақстан тарихында ерекше орын алады. Ботай мәдениеті тарихы ескерткіштері ғылыми және жалпы ғылыми әдебиеттерде үнемі талқылануда
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Утегенов, М.З.
Ш 12
Шақшақов, Қ. Ғ.
Ботай мәдениетінің ескерткіштеріндегі кешенді зерттеулер [Текст] / Қ. Ғ. Шақшақов, М. З. Утегенов // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 172-182.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Тарих -- археология -- ескерткіш -- Солтүстік Қазақстан -- мәдениет -- Ботай
Аннотация: Мақалада Ботай мәденитетіндегі соңғы археологиялық зерттеулердің нәтижелері ұсынылған. Солтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы көрнекті ғалым В.Ф. Зайберттің жетекшілігімен 1980 жылы Ботай энеолиттік қонысы ашылды, кейінгі зерттеулер Солтүстік Қазақстан, Көкшетау және Ботай халықаралық экспедициясының ал кейінгі жылдары Ботай қонысына ұқсас болып келген бірқатар ескерткіштер – оның ішіндегі Рощинское, Сергеевка, Красный Яр, Васильковка, Баландино қоныстары ашылды. Солтүстік Қазақстан мен далалық белдеудің энеолиттік ескерткіштеріне қатысты материалдарды талдай келіп, біз мынадай бір заңдылықты байқадық. Ботай мәдениетінің археологиялық нысандар Орал-Ертіс аралығында көп жағдайда классикалық далалық экожүйеде, ал шекаралық аймақтарда – солтүстүгінде орманды-далалық, оңтүстігінде жартылай шөлді өңірлік орналасқан. Ботай мәдениетінің ескерткіштерінің зерттеу жаратылыстану ғылымдары саласындағы отандық, батыстық және ресейлік сарапшылардың зерттеулерінде Ботай қонысының артефактілері және мәдени қабаттарын жан-жақты талдау зерттеу нәтижесінде көптеген автордың жасаған ғылыми жаңалықтарын растайды. Сондай-ақ Ботай мәдениетінің басқа қоныстары. ерте жылқы шаруашылығының құрылымы мен технологиясы Ботай мәдениеті Еуразия және Қазақстан тарихында ерекше орын алады. Ботай мәдениеті тарихы ескерткіштері ғылыми және жалпы ғылыми әдебиеттерде үнемі талқылануда
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Утегенов, М.З.
27.
Подробнее
63
С 31
Сенгирбаева, З. Ж.
ХХ ғасырдың 30-50 жылдары оңтүстікке арнайы қонысаударушылардың әлеуметтік-экономикалық жай күйі [Текст] / З. Ж. Сенгирбаева, Ғ. Р. Айнабекова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 274-284.
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
КСРО -- Арнайы қонысаудару -- депортация -- Сталин -- Оңтүстік -- әлеуметтік-экономикалық -- гректер -- ұлттар -- Қазақстан -- мәдениет
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың 30-50 жылдарындағы Сталиннің жүргізген солақай саясатының нәтижесінде бүкіл КСРО-ның аймақтарынан арнайы қоныс аудартқан түрлі ұлт өкілдерінің соның ішінде гректердің тағдыры мен олардың Қазақстанның Оңтүстік өңіріне көшуінің салдарынан елдің әлеуметтік – экономикалық жағдайын әсер еткен тұсы жайында және мәдени рухани өмірі жайында сөз болмақ. Кез келген ұлттың өзіне тән салт-дәстүрі мен рухани мәдениеті болары сөзсіз. Оны олар өздерінің ата баба салтымен қанға сіңген дәстүрі мен салттарын көздерінің қарашығындай сақтап, атадан балаға мұра ретінде өздерінен кейінгі ұрпақтарына аманат етіп мұра етері сөзсіз. Сол сияқты өткен ғасырымыздың ортасындағы грек ұлтының Қазақ жеріне қоныс аударуының нәтижесінде олардың сол оңтүстік өңірдің әлеуметтік және экономикалық, саяси-мәдени жағдайының өзгеріске ұшырағанын байқамасқа болмас. Қазақтардың өзге ұлт өкілдерін қарсы алудағы өзара іс-әрекеттерін, олардың күдіктері мен ойларын, сонымен қоса көрсеткен қонақжайлығы мен көмегі жайында да сөз болмақ. Қазіргі таңдағы біздің өлкеміздің көп ұлтты болып шоғырлануының себебін де осы өткен ғасыр оқиғаларымен өте тығыз байланысты екендігін аңғаруымызға әбден болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Айнабекова, Ғ.Р.
С 31
Сенгирбаева, З. Ж.
ХХ ғасырдың 30-50 жылдары оңтүстікке арнайы қонысаударушылардың әлеуметтік-экономикалық жай күйі [Текст] / З. Ж. Сенгирбаева, Ғ. Р. Айнабекова // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 274-284.
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
КСРО -- Арнайы қонысаудару -- депортация -- Сталин -- Оңтүстік -- әлеуметтік-экономикалық -- гректер -- ұлттар -- Қазақстан -- мәдениет
Аннотация: Бұл мақалада ХХ ғасырдың 30-50 жылдарындағы Сталиннің жүргізген солақай саясатының нәтижесінде бүкіл КСРО-ның аймақтарынан арнайы қоныс аудартқан түрлі ұлт өкілдерінің соның ішінде гректердің тағдыры мен олардың Қазақстанның Оңтүстік өңіріне көшуінің салдарынан елдің әлеуметтік – экономикалық жағдайын әсер еткен тұсы жайында және мәдени рухани өмірі жайында сөз болмақ. Кез келген ұлттың өзіне тән салт-дәстүрі мен рухани мәдениеті болары сөзсіз. Оны олар өздерінің ата баба салтымен қанға сіңген дәстүрі мен салттарын көздерінің қарашығындай сақтап, атадан балаға мұра ретінде өздерінен кейінгі ұрпақтарына аманат етіп мұра етері сөзсіз. Сол сияқты өткен ғасырымыздың ортасындағы грек ұлтының Қазақ жеріне қоныс аударуының нәтижесінде олардың сол оңтүстік өңірдің әлеуметтік және экономикалық, саяси-мәдени жағдайының өзгеріске ұшырағанын байқамасқа болмас. Қазақтардың өзге ұлт өкілдерін қарсы алудағы өзара іс-әрекеттерін, олардың күдіктері мен ойларын, сонымен қоса көрсеткен қонақжайлығы мен көмегі жайында да сөз болмақ. Қазіргі таңдағы біздің өлкеміздің көп ұлтты болып шоғырлануының себебін де осы өткен ғасыр оқиғаларымен өте тығыз байланысты екендігін аңғаруымызға әбден болады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Айнабекова, Ғ.Р.
28.
Подробнее
28.088л6
М 12
Маңғыстау облысында үстірт арқарының (Ovis Vignei Arkal) таралуы мен экологиялық жағдайы [Текст] / Ж. М. Карагойшин, С. А. Бекеева, Д. Т. Утеулиева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 521-533.
ББК 28.088л6
Рубрики: Заповедники. Заказники. Национальные парки
Кл.слова (ненормированные):
фауна -- табиғи қаумал -- популяция -- уриал -- муфлон -- құлжа -- саулық -- қозықа -- көкпек
Аннотация: Мақалада Маңғыстау облысында мекендейтін Үстірт арқарының таралуы мен саны және тіршілік ортасында жүргізілген экологиялық зерттеулердің нәтижелері келтірілген. Үстірт арқары Қазақстанда тек Маңғыстау облысының аумағында, соның ішінде тау ойпаттарында, тау жоталарының тік беткейлерінде, аласа таулар мен тау бастарында мекендейді. Үстірт арқары немесе Маңғыстау облысындағы Үстірт уриалы Үстірттің шыңдарында; Маңғышлақ түбегінің, сондай-ақ таулы ландшафт сақталған Каспий теңізінің бірқатар жағалау учаскелерінде кең таралған. Жыл сайын Маңғыстау облысы аумағында мекендейтін Үстірт арқарының есебі алынып, мониторинг жүргізілді. 2022 жылғы зерттеулер бойынша тау жоталарында 3019 дарақ Үстірт арқары есепке алынса, 2021 жылмен салыстырғанда бұл жұптұяқтылардың саны 25,17% - ға өскендігін көрсетеді. Үстірт пен Маңғышлақта, оның ішінде Үстірт қорығының аумағында 607, «Қызылсай» өлкелік паркі аумағында және іргелес жатқан жерлерде – 1836, қалған аумақта 576 Үстірт арқары мекендейді. Үстірт арқары Қазақстан, Түркіменстан және Өзбекстан аумағында саны жыл сайын азайып бара жатырған 3 санаттағы сирек кездесетін түр ретінде 3 елдің де Қызыл кітабына енгізілген. Үстірт арқары санының жыл сайынғы өсуі, мекендейтін жерлерінде тиісті қорғауды ұйымдастырумен байланысты: тіршілік ету ортасының көп бөлігі республикалық, жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар құрамына кіреді. Оларды қорғау мақсатында таралатын аумақтарын қорғауға алып кеңейту және экологиялық жағдайы бұзылған аймақтарды қайтадан қалпына келтіру шараларды жүргізу.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карагойшин, Ж.М.
Бекеева, С.А.
Утеулиева, Д.Т.
Акимжанов, Д.Ш.
Акоев, М.Т.
М 12
Маңғыстау облысында үстірт арқарының (Ovis Vignei Arkal) таралуы мен экологиялық жағдайы [Текст] / Ж. М. Карагойшин, С. А. Бекеева, Д. Т. Утеулиева [и др.] // БҚУ хабаршысы. - 2025. - №1. - Б. 521-533.
Рубрики: Заповедники. Заказники. Национальные парки
Кл.слова (ненормированные):
фауна -- табиғи қаумал -- популяция -- уриал -- муфлон -- құлжа -- саулық -- қозықа -- көкпек
Аннотация: Мақалада Маңғыстау облысында мекендейтін Үстірт арқарының таралуы мен саны және тіршілік ортасында жүргізілген экологиялық зерттеулердің нәтижелері келтірілген. Үстірт арқары Қазақстанда тек Маңғыстау облысының аумағында, соның ішінде тау ойпаттарында, тау жоталарының тік беткейлерінде, аласа таулар мен тау бастарында мекендейді. Үстірт арқары немесе Маңғыстау облысындағы Үстірт уриалы Үстірттің шыңдарында; Маңғышлақ түбегінің, сондай-ақ таулы ландшафт сақталған Каспий теңізінің бірқатар жағалау учаскелерінде кең таралған. Жыл сайын Маңғыстау облысы аумағында мекендейтін Үстірт арқарының есебі алынып, мониторинг жүргізілді. 2022 жылғы зерттеулер бойынша тау жоталарында 3019 дарақ Үстірт арқары есепке алынса, 2021 жылмен салыстырғанда бұл жұптұяқтылардың саны 25,17% - ға өскендігін көрсетеді. Үстірт пен Маңғышлақта, оның ішінде Үстірт қорығының аумағында 607, «Қызылсай» өлкелік паркі аумағында және іргелес жатқан жерлерде – 1836, қалған аумақта 576 Үстірт арқары мекендейді. Үстірт арқары Қазақстан, Түркіменстан және Өзбекстан аумағында саны жыл сайын азайып бара жатырған 3 санаттағы сирек кездесетін түр ретінде 3 елдің де Қызыл кітабына енгізілген. Үстірт арқары санының жыл сайынғы өсуі, мекендейтін жерлерінде тиісті қорғауды ұйымдастырумен байланысты: тіршілік ету ортасының көп бөлігі республикалық, жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар құрамына кіреді. Оларды қорғау мақсатында таралатын аумақтарын қорғауға алып кеңейту және экологиялық жағдайы бұзылған аймақтарды қайтадан қалпына келтіру шараларды жүргізу.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Карагойшин, Ж.М.
Бекеева, С.А.
Утеулиева, Д.Т.
Акимжанов, Д.Ш.
Акоев, М.Т.
29.
Подробнее
26.82
К 88
Қуандыққызы, А.
Батыс Қазақстан облысындағы құм айдаһаршасы туралы жазылған әдебиеттерге шолу [Текст] / А. Қуандыққызы // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 29-32.
ББК 26.82
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
биологиялық алуантүрлілігі -- экожүйесі -- Құм айдаһаршасы -- Батыс Қазақстан облысы -- Биоәртүрлілікті сақтау -- Генетикалық зерттеулер
Аннотация: Құм айдаһаршасы (лат. «Eryx miliaris») - Орта Азияда, Кавказда, Иранда, Түрікменстанда, Қазақстанда және басқа да бірқатар аймақтарда кездесетін жылан тұқымдасының кішкентай түрі. Құм айдаһаршасы құрғақ, құмды немесе тасты жерлерді, сондай-ақ дала мен шөлейтті аумақты жақсы көреді. Бұл түр Қазақстанның биологиялық алуантүрлілігі мен экожүйесінің бір бөлігі болып табылады. Соңғы жылдары Қазақстанның жекелеген экожүйелері мен жануарлар дүниесін зерттеушілер осы түрге ерекше көңіл бөліп, бірнеше ғылыми еңбектер жазған
Держатели документа:
ЗКУ
К 88
Қуандыққызы, А.
Батыс Қазақстан облысындағы құм айдаһаршасы туралы жазылған әдебиеттерге шолу [Текст] / А. Қуандыққызы // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 29-32.
Рубрики: География
Кл.слова (ненормированные):
биологиялық алуантүрлілігі -- экожүйесі -- Құм айдаһаршасы -- Батыс Қазақстан облысы -- Биоәртүрлілікті сақтау -- Генетикалық зерттеулер
Аннотация: Құм айдаһаршасы (лат. «Eryx miliaris») - Орта Азияда, Кавказда, Иранда, Түрікменстанда, Қазақстанда және басқа да бірқатар аймақтарда кездесетін жылан тұқымдасының кішкентай түрі. Құм айдаһаршасы құрғақ, құмды немесе тасты жерлерді, сондай-ақ дала мен шөлейтті аумақты жақсы көреді. Бұл түр Қазақстанның биологиялық алуантүрлілігі мен экожүйесінің бір бөлігі болып табылады. Соңғы жылдары Қазақстанның жекелеген экожүйелері мен жануарлар дүниесін зерттеушілер осы түрге ерекше көңіл бөліп, бірнеше ғылыми еңбектер жазған
Держатели документа:
ЗКУ
30.
Подробнее
28.5
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
Атмосфералық ауаны реттеуде ағаш өсімдіктерінің маңызы [Текст] / Г. А. Бимагамбетова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 54-57.
ББК 28.5
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
атмосфера -- биосфера -- Қала атмосфера -- өсімдіктер -- экологиялық шаралар -- климат -- формальдегид -- Жасыл екпелер -- Ағаштар -- Жасыл өсімдіктер
Аннотация: Қала атмосферасының тазалығы– қазіргі таңда аса маңызды мәселелердің бірі. Бүгінде адамның шаруашылық қызметінің әсерінен бүкіл биосфераның жағдайы алаңдатарлықтай өзгеріске ұшырауда. Қаламыздың көшелеріне жасыл ағаштар отырғызу, өндіріс алаңдарын көгалдандыру, санитарлық қорғаныш жасыл желек қоршаулар жасау өте қажетті экологиялық шаралар болып табылады. Мұндай жасыл аймақтар ластанған ауаның жоғарғы қабатына таралуына және ластаушы заттар қорының жиналуына мүмкіндік бермейді, шаң тозаңдар мен аэрозольды газдардың таралуын бәсеңдетеді
Держатели документа:
ЗКУ
Б 61
Бимагамбетова, Г. А.
Атмосфералық ауаны реттеуде ағаш өсімдіктерінің маңызы [Текст] / Г. А. Бимагамбетова // «Иванов оқулары – 2024» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдары жинағы. - Орал, 2024. - 10-11 қазан. - Б. 54-57.
Рубрики: Ботаника
Кл.слова (ненормированные):
атмосфера -- биосфера -- Қала атмосфера -- өсімдіктер -- экологиялық шаралар -- климат -- формальдегид -- Жасыл екпелер -- Ағаштар -- Жасыл өсімдіктер
Аннотация: Қала атмосферасының тазалығы– қазіргі таңда аса маңызды мәселелердің бірі. Бүгінде адамның шаруашылық қызметінің әсерінен бүкіл биосфераның жағдайы алаңдатарлықтай өзгеріске ұшырауда. Қаламыздың көшелеріне жасыл ағаштар отырғызу, өндіріс алаңдарын көгалдандыру, санитарлық қорғаныш жасыл желек қоршаулар жасау өте қажетті экологиялық шаралар болып табылады. Мұндай жасыл аймақтар ластанған ауаның жоғарғы қабатына таралуына және ластаушы заттар қорының жиналуына мүмкіндік бермейді, шаң тозаңдар мен аэрозольды газдардың таралуын бәсеңдетеді
Держатели документа:
ЗКУ
Страница 3, Результатов: 44