Электронный каталог


 

База данных: Статьи

Страница 5, Результатов: 204

Отмеченные записи: 0

78.3
С 89

Сукиасян, Э. Р.
    Юбилейный сборник трудов конференции "Электронные ресурсы библиотек, музеев и архивов" [Текст] / Э. Р. Сукиасян // Научные и технические библиотеки. - 2016. - №5. - С. 96-99.
ББК 78.3

Рубрики: Библиотечное дело.

Кл.слова (ненормированные):
юбилейный сборник -- труды -- конференция "Электронные ресурсы библиотек, музеев и архивов" -- всероссийские научные конференции -- библиотечное дело -- научно-информационная деятельность -- лингвистическое обеспечение
Аннотация: Представлен сборник избранных трудов конференции "Электронные ресурсы библиотек, музеев и архивов", которую с 2005 г. проводит Центральная городская публичная библиотека им.В.В.Маяковского (Санкт-Петербург).
Держатели документа:
ЗКГУ им.М.Утемисова.

Сукиасян, Э.Р. Юбилейный сборник трудов конференции "Электронные ресурсы библиотек, музеев и архивов" [Текст] / Э. Р. Сукиасян // Научные и технические библиотеки. - 2016. - №5.- С.96-99.

41.

Сукиасян, Э.Р. Юбилейный сборник трудов конференции "Электронные ресурсы библиотек, музеев и архивов" [Текст] / Э. Р. Сукиасян // Научные и технические библиотеки. - 2016. - №5.- С.96-99.


78.3
С 89

Сукиасян, Э. Р.
    Юбилейный сборник трудов конференции "Электронные ресурсы библиотек, музеев и архивов" [Текст] / Э. Р. Сукиасян // Научные и технические библиотеки. - 2016. - №5. - С. 96-99.
ББК 78.3

Рубрики: Библиотечное дело.

Кл.слова (ненормированные):
юбилейный сборник -- труды -- конференция "Электронные ресурсы библиотек, музеев и архивов" -- всероссийские научные конференции -- библиотечное дело -- научно-информационная деятельность -- лингвистическое обеспечение
Аннотация: Представлен сборник избранных трудов конференции "Электронные ресурсы библиотек, музеев и архивов", которую с 2005 г. проводит Центральная городская публичная библиотека им.В.В.Маяковского (Санкт-Петербург).
Держатели документа:
ЗКГУ им.М.Утемисова.

66.
Б 11

Бітікова., Д.
    Ортақ мүдде орасан мүмкіндіктерге жол ашады. [Текст] / Д. Бітікова. // Егемен Қазақстан. - 2016. - №249. - Б. 1.2. 27 Желтоқсан.
ББК 66.

Рубрики: Саясат.

Кл.слова (ненормированные):
санкт-петербург -- ресей -- ортақ мүдде -- экономика -- кеңес -- ұжым -- қауіпсіздік -- бизнес -- еуропалық одақ
Аннотация: Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Ресейдің Санкт-Петербург қаласында өткен Жоғарғы Еуразиялық экономикалық кеңес пен Ұжымдық қауіпсіздік сессиясының отырыстарына қатысты.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ.

Бітікова., Д. Ортақ мүдде орасан мүмкіндіктерге жол ашады. [Текст] / Д. Бітікова. // Егемен Қазақстан. - 2016. - №249.- Б.1.2. 27 Желтоқсан.

42.

Бітікова., Д. Ортақ мүдде орасан мүмкіндіктерге жол ашады. [Текст] / Д. Бітікова. // Егемен Қазақстан. - 2016. - №249.- Б.1.2. 27 Желтоқсан.


66.
Б 11

Бітікова., Д.
    Ортақ мүдде орасан мүмкіндіктерге жол ашады. [Текст] / Д. Бітікова. // Егемен Қазақстан. - 2016. - №249. - Б. 1.2. 27 Желтоқсан.
ББК 66.

Рубрики: Саясат.

Кл.слова (ненормированные):
санкт-петербург -- ресей -- ортақ мүдде -- экономика -- кеңес -- ұжым -- қауіпсіздік -- бизнес -- еуропалық одақ
Аннотация: Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Ресейдің Санкт-Петербург қаласында өткен Жоғарғы Еуразиялық экономикалық кеңес пен Ұжымдық қауіпсіздік сессиясының отырыстарына қатысты.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ.

67
Т 50

Тоқаев, Қ
    Терроризмді түбірінен жою стратегиясына көшу керек [Текст] / Қ Тоқаев // Егемен Қазақстан. - 2017. - №60. - 29 наурыз. - Б. 2
ББК 67

Рубрики: Құқық

Кл.слова (ненормированные):
терроризм -- ассамблея -- тмд -- заң шығару органдары -- ынтымақтастық -- қауіпсіздік
Аннотация: Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев бастаған Қазақстанның парламенттік делегациясы Санкт-Петербургте ТМД Парламентаралық құрылымдардың жұмысына қатысты, деп хабарлады Жоғарғы палатының баспасөз қызметі
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ.

Тоқаев, Қ Терроризмді түбірінен жою стратегиясына көшу керек [Текст] / Қ Тоқаев // Егемен Қазақстан. - 2017. - №60. - 29 наурыз.- Б2

43.

Тоқаев, Қ Терроризмді түбірінен жою стратегиясына көшу керек [Текст] / Қ Тоқаев // Егемен Қазақстан. - 2017. - №60. - 29 наурыз.- Б2


67
Т 50

Тоқаев, Қ
    Терроризмді түбірінен жою стратегиясына көшу керек [Текст] / Қ Тоқаев // Егемен Қазақстан. - 2017. - №60. - 29 наурыз. - Б. 2
ББК 67

Рубрики: Құқық

Кл.слова (ненормированные):
терроризм -- ассамблея -- тмд -- заң шығару органдары -- ынтымақтастық -- қауіпсіздік
Аннотация: Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев бастаған Қазақстанның парламенттік делегациясы Санкт-Петербургте ТМД Парламентаралық құрылымдардың жұмысына қатысты, деп хабарлады Жоғарғы палатының баспасөз қызметі
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ.

63
К 91

Кундакбаева , Ж. Б.
    Приобщение к новым формам социальной коммуникации Казахской элиты: посольства Тайкары-ханум в Санкт-Петербург [Текст] / Ж. Б. Кундакбаева // Отан тарихы. - 2017. - №2. - С. 127-137
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
ханство -- Казахстан -- Российская империя -- государство -- история -- империя -- чингизиды -- народ -- посольства
Аннотация: В данной статье на основе новых документов, выявленных в архиве внешней политики Российской империи, рассматривается проблема взаимодействия имперской бюрократии с представителями правящего дома казахов на этапе разрушения института ханской власти в Младшем вузе.
Держатели документа:
ЗКГУ

Кундакбаева , Ж.Б. Приобщение к новым формам социальной коммуникации Казахской элиты: посольства Тайкары-ханум в Санкт-Петербург [Текст] / Ж. Б. Кундакбаева // Отан тарихы. - 2017. - №2.- С.127-137

44.

Кундакбаева , Ж.Б. Приобщение к новым формам социальной коммуникации Казахской элиты: посольства Тайкары-ханум в Санкт-Петербург [Текст] / Ж. Б. Кундакбаева // Отан тарихы. - 2017. - №2.- С.127-137


63
К 91

Кундакбаева , Ж. Б.
    Приобщение к новым формам социальной коммуникации Казахской элиты: посольства Тайкары-ханум в Санкт-Петербург [Текст] / Ж. Б. Кундакбаева // Отан тарихы. - 2017. - №2. - С. 127-137
ББК 63

Рубрики: История

Кл.слова (ненормированные):
ханство -- Казахстан -- Российская империя -- государство -- история -- империя -- чингизиды -- народ -- посольства
Аннотация: В данной статье на основе новых документов, выявленных в архиве внешней политики Российской империи, рассматривается проблема взаимодействия имперской бюрократии с представителями правящего дома казахов на этапе разрушения института ханской власти в Младшем вузе.
Держатели документа:
ЗКГУ

74
Л 47

Леонова, Н. А.
    Лекторий для школьников "За границами школьного курса физики" в техническом университете [Текст] / Н. А. Леонова // Физика в школе. - 2018. - №2. - С. 38-41.
ББК 74

Рубрики: Образование.

Кл.слова (ненормированные):
лекторий "За границами школьного курса физики" -- школьники -- физика -- школа -- учебная программа -- элективный курс -- абитуриенты
Аннотация: В статье раскрывается опыт организации открытого образовательного лектория "За границами школьного курса физики" в Санкт- Петербургском Политехническом университете.
Держатели документа:
ЗКГУ им.М.Утемисова.

Леонова, Н.А. Лекторий для школьников "За границами школьного курса физики" в техническом университете [Текст] / Н. А. Леонова // Физика в школе. - 2018. - №2.- С.38-41.

45.

Леонова, Н.А. Лекторий для школьников "За границами школьного курса физики" в техническом университете [Текст] / Н. А. Леонова // Физика в школе. - 2018. - №2.- С.38-41.


74
Л 47

Леонова, Н. А.
    Лекторий для школьников "За границами школьного курса физики" в техническом университете [Текст] / Н. А. Леонова // Физика в школе. - 2018. - №2. - С. 38-41.
ББК 74

Рубрики: Образование.

Кл.слова (ненормированные):
лекторий "За границами школьного курса физики" -- школьники -- физика -- школа -- учебная программа -- элективный курс -- абитуриенты
Аннотация: В статье раскрывается опыт организации открытого образовательного лектория "За границами школьного курса физики" в Санкт- Петербургском Политехническом университете.
Держатели документа:
ЗКГУ им.М.Утемисова.

63.4 (5каз)
С 89

Суетин, А.
    Видны признаки старинного города [Текст] / А. Суетин // Информбиржа. - 25 октября. - 2018 . - №43. - С. 13
ББК 63.4 (5каз)

Рубрики: Археология

Кл.слова (ненормированные):
Уральск -- средневековые города -- Сарайчик -- каменные здания -- Урал -- города на Яике -- Петер Паллас -- Рухани жаңғыру
Аннотация: В многочисленных исследованиях и сочинениях путешественников, купцов и миссионеров X-XIV веков указывается на наличие целой сети городов как в междуречье Волги и Урала, так и вдоль реки Урал. Их колличество колеблется от 8 до 30. В сочинениях прямо указано, что в XIV веке помимо известного Сарайчика на Урале выше и севернее его находился еще один город, имевший каменные здания, располагавшийся в районе современного Уральска. Наличие средневековых городов на Урале подтверждают исследования русских ученых XVIII-XIX веков.
Держатели документа:
ЗКГУ

Суетин, А. Видны признаки старинного города [Текст] / А. Суетин // Информбиржа. - 25 октября. - 2018 . - №43.- С.13

46.

Суетин, А. Видны признаки старинного города [Текст] / А. Суетин // Информбиржа. - 25 октября. - 2018 . - №43.- С.13


63.4 (5каз)
С 89

Суетин, А.
    Видны признаки старинного города [Текст] / А. Суетин // Информбиржа. - 25 октября. - 2018 . - №43. - С. 13
ББК 63.4 (5каз)

Рубрики: Археология

Кл.слова (ненормированные):
Уральск -- средневековые города -- Сарайчик -- каменные здания -- Урал -- города на Яике -- Петер Паллас -- Рухани жаңғыру
Аннотация: В многочисленных исследованиях и сочинениях путешественников, купцов и миссионеров X-XIV веков указывается на наличие целой сети городов как в междуречье Волги и Урала, так и вдоль реки Урал. Их колличество колеблется от 8 до 30. В сочинениях прямо указано, что в XIV веке помимо известного Сарайчика на Урале выше и севернее его находился еще один город, имевший каменные здания, располагавшийся в районе современного Уральска. Наличие средневековых городов на Урале подтверждают исследования русских ученых XVIII-XIX веков.
Держатели документа:
ЗКГУ

83
Х 24

Хасан, С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // Ұлттық қоғамдық-саяси журнал, Aqiqat. - Алматы, 2019. - №1. - Б. 83-89
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
ақын -- пушкин -- тасарал -- наталья -- петербург -- капитан кызы -- итальяндықтарша болмыс -- пугачев бүлігінің шежіресі -- петрдың тарихы -- орал -- тарихи шежіре -- поэма -- орынбор -- ақ жайық -- каспий теңізі
Аннотация: Бұл мақалада Александр Сергеевич Пушкиннің шығармашылығы туралы айтылған
Держатели документа:
БҚМУ

Хасан, С. Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // Ұлттық қоғамдық-саяси журнал, Aqiqat. - Алматы, 2019. - №1.- Б.83-89

47.

Хасан, С. Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // Ұлттық қоғамдық-саяси журнал, Aqiqat. - Алматы, 2019. - №1.- Б.83-89


83
Х 24

Хасан, С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // Ұлттық қоғамдық-саяси журнал, Aqiqat. - Алматы, 2019. - №1. - Б. 83-89
ББК 83

Рубрики: Литературоведение

Кл.слова (ненормированные):
ақын -- пушкин -- тасарал -- наталья -- петербург -- капитан кызы -- итальяндықтарша болмыс -- пугачев бүлігінің шежіресі -- петрдың тарихы -- орал -- тарихи шежіре -- поэма -- орынбор -- ақ жайық -- каспий теңізі
Аннотация: Бұл мақалада Александр Сергеевич Пушкиннің шығармашылығы туралы айтылған
Держатели документа:
БҚМУ

26.8
А 90

Асоян, Д. С.
    ПЛАТОН ЧИХАЧЕВ: НОВЫЕ ШТРИХИ К ПОРТРЕТУ ВЫДАЮЩЕГОСЯ РУССКОГО ГЕОГРАФА [Текст] / Д. С. Асоян, А. А. Тишков // Известия РАН:сер.географическая. - 2018. - №4. - С. 104-118.
ББК 26.8

Рубрики: Геологические науки

Кл.слова (ненормированные):
Платон Чихачев -- русское географическое общество -- морские плавания -- горные хребты -- вулкан Пичинча -- альпинист -- латиноамериканские страны
Аннотация: Жизненный путь выдающегося русского географа, путешественника, гуманиста, одного из учредителей Русского императорского географического общества, почетного члена Санкт-Петербургского Минералогического Общества и одного из первых успешных альпинистов в мире Платона Александровича Чихачева был ярок, полон открытий, приключений, трагических эпизодов, общественного признания и забвения. Он родился в 1812 г., путешествия по Северной и Южной Америке провел в 1835–1837 гг.; в 1839–1840 гг. участвовал в Хивинском походе; в 1840–1845 гг. – путешествовал по Европе и России, совершил восхождение в Пиренеях на пик Ането. В 1855 г. участвовал в Крымской войне, а в 1856 г. – женился и уехал в Европу. Умер в Версале в 1892 г., похоронен в Ницце на Русском кладбище. В самом начале жизненного пути, будучи 16-летним офицером, участвовал в трех войнах, в знаменитом Хивинском походе 1839–1840 гг., а позднее – в Крымской войне. После отставки из армии в 1833 г. посвятил себя путешествиям по Европе и Новому Свету. Он стал первым из русских, кто в начале XIX в. пересек Мексику с востока до западного побережья Тихого океана; совершил опаснейший переход на лошадях по Южной Америке – из Чили через Анды и пампасы Аргентины достигнул Буэнос-Айреса. Пл. Чихачев впервые покорил горные вершины – вулкан Пичинча в Эквадоре, пик Ането – высшую точку Пиренеев и стал одним из первых альпинистов Европы. В статье к известным штрихам биографии гвардейского офицера, ученого, путешественника добавлены новые данные: малоизвестные эпизоды жизни, в том числе связанные с пребыванием его на родине; внесена ясность в последовательность событий и в хронику жизни ученого и путешественника на основе первоисточников; уточнены факты маршрутов Платона Чихачева и вклад в развитие отечественной и мировой географии.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Тишков, А. А.

Асоян, Д. С. ПЛАТОН ЧИХАЧЕВ: НОВЫЕ ШТРИХИ К ПОРТРЕТУ ВЫДАЮЩЕГОСЯ РУССКОГО ГЕОГРАФА [Текст] / Д. С. Асоян, А. А. Тишков // Известия РАН:сер.географическая. - 2018. - №4.- С104-118.

48.

Асоян, Д. С. ПЛАТОН ЧИХАЧЕВ: НОВЫЕ ШТРИХИ К ПОРТРЕТУ ВЫДАЮЩЕГОСЯ РУССКОГО ГЕОГРАФА [Текст] / Д. С. Асоян, А. А. Тишков // Известия РАН:сер.географическая. - 2018. - №4.- С104-118.


26.8
А 90

Асоян, Д. С.
    ПЛАТОН ЧИХАЧЕВ: НОВЫЕ ШТРИХИ К ПОРТРЕТУ ВЫДАЮЩЕГОСЯ РУССКОГО ГЕОГРАФА [Текст] / Д. С. Асоян, А. А. Тишков // Известия РАН:сер.географическая. - 2018. - №4. - С. 104-118.
ББК 26.8

Рубрики: Геологические науки

Кл.слова (ненормированные):
Платон Чихачев -- русское географическое общество -- морские плавания -- горные хребты -- вулкан Пичинча -- альпинист -- латиноамериканские страны
Аннотация: Жизненный путь выдающегося русского географа, путешественника, гуманиста, одного из учредителей Русского императорского географического общества, почетного члена Санкт-Петербургского Минералогического Общества и одного из первых успешных альпинистов в мире Платона Александровича Чихачева был ярок, полон открытий, приключений, трагических эпизодов, общественного признания и забвения. Он родился в 1812 г., путешествия по Северной и Южной Америке провел в 1835–1837 гг.; в 1839–1840 гг. участвовал в Хивинском походе; в 1840–1845 гг. – путешествовал по Европе и России, совершил восхождение в Пиренеях на пик Ането. В 1855 г. участвовал в Крымской войне, а в 1856 г. – женился и уехал в Европу. Умер в Версале в 1892 г., похоронен в Ницце на Русском кладбище. В самом начале жизненного пути, будучи 16-летним офицером, участвовал в трех войнах, в знаменитом Хивинском походе 1839–1840 гг., а позднее – в Крымской войне. После отставки из армии в 1833 г. посвятил себя путешествиям по Европе и Новому Свету. Он стал первым из русских, кто в начале XIX в. пересек Мексику с востока до западного побережья Тихого океана; совершил опаснейший переход на лошадях по Южной Америке – из Чили через Анды и пампасы Аргентины достигнул Буэнос-Айреса. Пл. Чихачев впервые покорил горные вершины – вулкан Пичинча в Эквадоре, пик Ането – высшую точку Пиренеев и стал одним из первых альпинистов Европы. В статье к известным штрихам биографии гвардейского офицера, ученого, путешественника добавлены новые данные: малоизвестные эпизоды жизни, в том числе связанные с пребыванием его на родине; внесена ясность в последовательность событий и в хронику жизни ученого и путешественника на основе первоисточников; уточнены факты маршрутов Платона Чихачева и вклад в развитие отечественной и мировой географии.
Держатели документа:
ЗКГУ
Доп.точки доступа:
Тишков, А. А.

86(5каз)
К 15

Қайратұлы , Б.
    Оспан халифаның Құраны [Текст] / Б. Қайратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN . - 26 ақпан. - 2019. - №38. - Б. 12
ББК 86(5каз)

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
мұсылман діні -- Оспан Аффан -- ислам діні -- құран -- Әбу Бәкір -- Омар -- Хафсан -- Оспан Құраны -- орталық азия -- Әмір Темір -- медресе -- Басра қаласы -- Түркістан өлкесі -- Санкт-Петербург -- Ленин -- Әнес Сарай
Аннотация: Жуықта жолымыз түсіп Ташкент шаһарына бардық. Әуелі қазақ тарихында бүтін билікке қолы жеткен данагөй абыз Төле бидің басына барып, марқұмға аят-дұға бағыштадық. Одан кейін қаладағы Әмір Темір музейіне ат басын бұрдық. Киіз үй пішіндес үш қабат ғимараттың тұлабойы жәдігерге тұнып тұр. Осылардың ішінде көзімізге оттай басылғаны - Оспан халифаның Құраны
Держатели документа:
БҚМУ

Қайратұлы , Б. Оспан халифаның Құраны [Текст] / Б. Қайратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN . - 26 ақпан. - 2019. - №38.- Б.12

49.

Қайратұлы , Б. Оспан халифаның Құраны [Текст] / Б. Қайратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN . - 26 ақпан. - 2019. - №38.- Б.12


86(5каз)
К 15

Қайратұлы , Б.
    Оспан халифаның Құраны [Текст] / Б. Қайратұлы // EGEMEN QAZAQSTAN . - 26 ақпан. - 2019. - №38. - Б. 12
ББК 86(5каз)

Рубрики: Религия

Кл.слова (ненормированные):
мұсылман діні -- Оспан Аффан -- ислам діні -- құран -- Әбу Бәкір -- Омар -- Хафсан -- Оспан Құраны -- орталық азия -- Әмір Темір -- медресе -- Басра қаласы -- Түркістан өлкесі -- Санкт-Петербург -- Ленин -- Әнес Сарай
Аннотация: Жуықта жолымыз түсіп Ташкент шаһарына бардық. Әуелі қазақ тарихында бүтін билікке қолы жеткен данагөй абыз Төле бидің басына барып, марқұмға аят-дұға бағыштадық. Одан кейін қаладағы Әмір Темір музейіне ат басын бұрдық. Киіз үй пішіндес үш қабат ғимараттың тұлабойы жәдігерге тұнып тұр. Осылардың ішінде көзімізге оттай басылғаны - Оспан халифаның Құраны
Держатели документа:
БҚМУ

80/84(5каз)
Х 25

Хасан , С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 46-54
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
пушкинді қызықтырған қазақтар -- александр сергеевич пушкин -- жәңгір бөкейұлы -- орал казак әскері -- покатилов -- ақиқат журналы -- хасан серікқали
Аннотация: Александр Сергеевич сондағы Оралда болған үш тәуліктей уақыттың ішінде Орал Казак әскерінің әскери атаманы Покатиловтың қала орталығындағы қос қабатты сәулетті үйінде жатқан болатын. Ол да бұның бұрынғы кездесіп, талайғы шүйіркелесіп жүрген жоғары шенді әскерилерінің біріндей-ақ ақжарқын, адаммен жұғысқыш жан екен. Оның үстіне, Василий Осиповичтің өзі атақты ақын Александр Сергеевичке де мүлдем бөтен адам емес-ті. Ол кезінде жастай әскери адам болуды армандап, бертінде Екінші Петербург кадет корпусында оқыған еді. Ал, ол бертінде оны сәтімен бітірген соң, Неваның жағалауындағы бір әскери горнизонның артиллерияшылар бөлімшесінде біраз жыл қызмет атқарды. Оның ғасырдың басындағы Отан соғысы кезінде айрықша көзге түсіп, шенді, шекпенді болғандығы тағы бар. Түптеп келгенде, атаманның бұл кездегі Пушкиннің шығармашылығына деген өзіндік бір құрметі де ерекше еді. Покатилов ертеректе Петербургтегі зиялы қауым бас қосқан кештерде Александр Сергеевичтің сондағы қалың көпшіліктің қолқалауымен ортаға шығып, жаңа бір лирикалық жырларын шабыттана оқып, сондағы өзінің отырған ортасының ажары мен көркіне айналғандығына дейін де талай рет көзбен көрді. Па, шіркін, атақты Пушкинмен бір сәт қол берісіп амандасып, өзімен қайтара бір жүздесіп, оңашада бір тіл қатысу оның да көптен бергі іште жатқан бір асыл арманы еді ғой. Сол арманы өзін алдамағандығына шүкір десейші! Орал, шынында да, көне де, сұлу қала екен. Сол жылдың күзінде Орал Казак әскерінің наказной атаманы болып тағайындалатын Орал Казак әскерінің атаманы Покатилов Оралда ұлы ақынды өзі алдынан шығып, тиісінше қарсы алады. Бұндағы қауышу да Пушкиннің Оралға жеткенге дейінгі қауышуларының ешқайсысынан да еш кем болған жоқ. Сол жылдың 2-ші қазанында Пушкиннің өзінің әйеліне «…ондағы атаман мен казактар мені жақсы қарсалады, менің құрметіме екі мәрте қонақасы берді, олар менің денсаулығым үшін тост та көтерді…» деп үлкен толғаныс үстінде хат жазуының бір сыры да осында жатқан еді. Атаман бұл кезде өзінің қала сыртындағы саяжайынан қаладағы үйіне баруға енді ғана жинала бастаған болатын. Соған қарамастан, ол Пушкинді өзінің Шағанның етегіндегі орман-тоғайлы, бір шеті дариямен шектесіп жатқан саяжайына апарып, тиісінше сән-салтанатымен қонақ етті. Иә, сонда ғой, оның Пушкинге осыдан біраз жылдар бұрын ғана аң-құстар ғана мекен еткен бұл жабайы бақтың Орал казачествосы әскерінің саябағына айналдырылып, бұнда әртүрлі ағаш көшеттері отырғызылып, гүлзар баққа айналдырылғандығын айта келіп, бұл бақтың бертінде оралдықтардың арасында қарапайым ғана Хан тоғайы деп аталынып кеткендігін сөз ете қалғандығы! –Хан тоғайы? – Пушкинге сондағы атаманның әлгі сөздері тым тосын болып та естілген еді. –Иә-иә, Александр Сергеевич! – деді атаман өзінің сондағы қонақжай дастарханның басындағы әңгімесін әрі қарай да қызу түрде жалғастыра түсіп: – Бұл жәйден-жәй қойыла салған атау емес, бұл саялы бақтың ішінде кезінде Еділ мен Жайықтың аралығындағы ұланасыр сардалаға дейін келіп, Бөкей Ордасының негізін қалаған сұлтан Бөкей Нұралыұлы ақ патшаның құзырымен қазақ халқының сонау көне замандардан бергі салт-дәстүрлеріне сай, ақ киізге оралып, хан көтерілген. Бұл – бір, екіншіден, әлгі Бөкей хан өмірден өткен соң, оның орнына Астрахан қаласында, сондағы азаматтық губернатор Андреевскийдің үйінде жатып, орысша білім алған ұлы Жәңгір Бөкейұлы ресми түрде хан тағына отырғанда, әлі күнге дейін Ішкі (Бөкей) Орданы хан лауазымымен басқарып отырған ол да осы тоғайдың арасында тиісінше ақ киізге оралып, қалың елдің алдында хан көтерілген! Бір қарасаң, дәл сол кезде, яғни, осыдан тура он жылға жуық уақыт бұрын, дәл осы қазіргі сіз бен біз тұрған саябақта, бір жағынан, Жәңгір Бөкейұлы, бір жағынан, сондағы жас Жәңгірді хан сайламақ болып, сонау Орынбордан Оралға арнайы келген генерал-губернатор Эссеннің көздерінше, ала таңнан қала көгінен үш дүркін зеңбіректен сан рет оқ атылды. Иә, Александр Сергеевич, бұл тек сондағы Жәңгірді хан сайлау салтанатының тек алғашқы бір бастамасы ғана еді. Соның артынша-ақ, осы саябақтың ішінде халайықтың көз алдында Жәңгір Бөкеев ақ киізге оралып, оған Ішкі (Бөкей) Орданың ханы болып ресми түрде сайланғандығы туралы императордың Грамотасы салтанатты түрде табыс етіліп, үстіне сонау астаналық қаладағы ақ патшаның алтын сарайынан әкелінген бұлғын ішік жабылып, астына ақбоз ат мінгізілді.
Держатели документа:
БҚМУ

Хасан , С. Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2.- Б.46-54

50.

Хасан , С. Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2.- Б.46-54


80/84(5каз)
Х 25

Хасан , С.
    Пушкинді қызықтырған қазақтар [Текст] / С. Хасан // AQIQAT. - Ақпан. - 2019. - №2. - Б. 46-54
ББК 80/84(5каз)

Рубрики: Филологические науки. Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
пушкинді қызықтырған қазақтар -- александр сергеевич пушкин -- жәңгір бөкейұлы -- орал казак әскері -- покатилов -- ақиқат журналы -- хасан серікқали
Аннотация: Александр Сергеевич сондағы Оралда болған үш тәуліктей уақыттың ішінде Орал Казак әскерінің әскери атаманы Покатиловтың қала орталығындағы қос қабатты сәулетті үйінде жатқан болатын. Ол да бұның бұрынғы кездесіп, талайғы шүйіркелесіп жүрген жоғары шенді әскерилерінің біріндей-ақ ақжарқын, адаммен жұғысқыш жан екен. Оның үстіне, Василий Осиповичтің өзі атақты ақын Александр Сергеевичке де мүлдем бөтен адам емес-ті. Ол кезінде жастай әскери адам болуды армандап, бертінде Екінші Петербург кадет корпусында оқыған еді. Ал, ол бертінде оны сәтімен бітірген соң, Неваның жағалауындағы бір әскери горнизонның артиллерияшылар бөлімшесінде біраз жыл қызмет атқарды. Оның ғасырдың басындағы Отан соғысы кезінде айрықша көзге түсіп, шенді, шекпенді болғандығы тағы бар. Түптеп келгенде, атаманның бұл кездегі Пушкиннің шығармашылығына деген өзіндік бір құрметі де ерекше еді. Покатилов ертеректе Петербургтегі зиялы қауым бас қосқан кештерде Александр Сергеевичтің сондағы қалың көпшіліктің қолқалауымен ортаға шығып, жаңа бір лирикалық жырларын шабыттана оқып, сондағы өзінің отырған ортасының ажары мен көркіне айналғандығына дейін де талай рет көзбен көрді. Па, шіркін, атақты Пушкинмен бір сәт қол берісіп амандасып, өзімен қайтара бір жүздесіп, оңашада бір тіл қатысу оның да көптен бергі іште жатқан бір асыл арманы еді ғой. Сол арманы өзін алдамағандығына шүкір десейші! Орал, шынында да, көне де, сұлу қала екен. Сол жылдың күзінде Орал Казак әскерінің наказной атаманы болып тағайындалатын Орал Казак әскерінің атаманы Покатилов Оралда ұлы ақынды өзі алдынан шығып, тиісінше қарсы алады. Бұндағы қауышу да Пушкиннің Оралға жеткенге дейінгі қауышуларының ешқайсысынан да еш кем болған жоқ. Сол жылдың 2-ші қазанында Пушкиннің өзінің әйеліне «…ондағы атаман мен казактар мені жақсы қарсалады, менің құрметіме екі мәрте қонақасы берді, олар менің денсаулығым үшін тост та көтерді…» деп үлкен толғаныс үстінде хат жазуының бір сыры да осында жатқан еді. Атаман бұл кезде өзінің қала сыртындағы саяжайынан қаладағы үйіне баруға енді ғана жинала бастаған болатын. Соған қарамастан, ол Пушкинді өзінің Шағанның етегіндегі орман-тоғайлы, бір шеті дариямен шектесіп жатқан саяжайына апарып, тиісінше сән-салтанатымен қонақ етті. Иә, сонда ғой, оның Пушкинге осыдан біраз жылдар бұрын ғана аң-құстар ғана мекен еткен бұл жабайы бақтың Орал казачествосы әскерінің саябағына айналдырылып, бұнда әртүрлі ағаш көшеттері отырғызылып, гүлзар баққа айналдырылғандығын айта келіп, бұл бақтың бертінде оралдықтардың арасында қарапайым ғана Хан тоғайы деп аталынып кеткендігін сөз ете қалғандығы! –Хан тоғайы? – Пушкинге сондағы атаманның әлгі сөздері тым тосын болып та естілген еді. –Иә-иә, Александр Сергеевич! – деді атаман өзінің сондағы қонақжай дастарханның басындағы әңгімесін әрі қарай да қызу түрде жалғастыра түсіп: – Бұл жәйден-жәй қойыла салған атау емес, бұл саялы бақтың ішінде кезінде Еділ мен Жайықтың аралығындағы ұланасыр сардалаға дейін келіп, Бөкей Ордасының негізін қалаған сұлтан Бөкей Нұралыұлы ақ патшаның құзырымен қазақ халқының сонау көне замандардан бергі салт-дәстүрлеріне сай, ақ киізге оралып, хан көтерілген. Бұл – бір, екіншіден, әлгі Бөкей хан өмірден өткен соң, оның орнына Астрахан қаласында, сондағы азаматтық губернатор Андреевскийдің үйінде жатып, орысша білім алған ұлы Жәңгір Бөкейұлы ресми түрде хан тағына отырғанда, әлі күнге дейін Ішкі (Бөкей) Орданы хан лауазымымен басқарып отырған ол да осы тоғайдың арасында тиісінше ақ киізге оралып, қалың елдің алдында хан көтерілген! Бір қарасаң, дәл сол кезде, яғни, осыдан тура он жылға жуық уақыт бұрын, дәл осы қазіргі сіз бен біз тұрған саябақта, бір жағынан, Жәңгір Бөкейұлы, бір жағынан, сондағы жас Жәңгірді хан сайламақ болып, сонау Орынбордан Оралға арнайы келген генерал-губернатор Эссеннің көздерінше, ала таңнан қала көгінен үш дүркін зеңбіректен сан рет оқ атылды. Иә, Александр Сергеевич, бұл тек сондағы Жәңгірді хан сайлау салтанатының тек алғашқы бір бастамасы ғана еді. Соның артынша-ақ, осы саябақтың ішінде халайықтың көз алдында Жәңгір Бөкеев ақ киізге оралып, оған Ішкі (Бөкей) Орданың ханы болып ресми түрде сайланғандығы туралы императордың Грамотасы салтанатты түрде табыс етіліп, үстіне сонау астаналық қаладағы ақ патшаның алтын сарайынан әкелінген бұлғын ішік жабылып, астына ақбоз ат мінгізілді.
Держатели документа:
БҚМУ

Страница 5, Результатов: 204

 

Все поступления за 
Или выберите интересующий месяц