База данных: Статьи ППС
Страница 3, Результатов: 61
Отмеченные записи: 0
21.
Подробнее
83
А 11
Аймұхамбет, Ж. Ә.
Көне және қаһармандық эпос кейіпкерлерінің жүйесі: мифологиялық парадигма [Текст] / Ж.Ә. Аймұхамбет , К. Қ. Кенжалин // БҚМУ Хабаршысы . - 2017, Орал. - №1. - Б. 186-196
ББК 83
Рубрики: Филология
Кл.слова (ненормированные):
Фольклор -- көне эпос -- қаһармандық эпос -- мифтік дүниетаным -- миф сипатты кейіпкер -- мифологиялық кейіпкер -- Баба Түкті Шашты Әзіз -- Ғайып Ерен қырық шілтен
Аннотация: Мақалада эпос кейіпкерлерінің табиғаты мифологиялық прадигма аясында талданып, түсіндіріледі. Фольклор жанры ретіндегі көне және қаһармандық эпос табиғаты түсіндіріліп, олардың мифпен байланысы қарастырылады. Эпостардағы «миф сипатты кейіпкерлер» және «мифологиялық кейіпкерлер» болмысы теориялық тұжырымдарды негізге ала отырып жүйеленеді. Мысалы, көне эпос кейіпкері Ер Төстік – миф сипатты болса, Бекторы, Жалмауыз кемпір, Шойынқұлақ – мифологиялық кейіпкерлер. Бұлайша жүйелеу «Алпамыс», «Едіге батыр», «Көроғлы» сияқты батырлық эпостар мысалында жүзеге асырылады. Эпос пен миф арасындағы байланыстың танымдық мәнін мифологиялық және көркемдік ойлау жүйесі арасындағы сабақтастықтан іздей отырып, кейіпкерлер табиғатын таныту – мақаланың негізгі өзегі.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Кенжалин, К.Қ.
А 11
Аймұхамбет, Ж. Ә.
Көне және қаһармандық эпос кейіпкерлерінің жүйесі: мифологиялық парадигма [Текст] / Ж.Ә. Аймұхамбет , К. Қ. Кенжалин // БҚМУ Хабаршысы . - 2017, Орал. - №1. - Б. 186-196
Рубрики: Филология
Кл.слова (ненормированные):
Фольклор -- көне эпос -- қаһармандық эпос -- мифтік дүниетаным -- миф сипатты кейіпкер -- мифологиялық кейіпкер -- Баба Түкті Шашты Әзіз -- Ғайып Ерен қырық шілтен
Аннотация: Мақалада эпос кейіпкерлерінің табиғаты мифологиялық прадигма аясында талданып, түсіндіріледі. Фольклор жанры ретіндегі көне және қаһармандық эпос табиғаты түсіндіріліп, олардың мифпен байланысы қарастырылады. Эпостардағы «миф сипатты кейіпкерлер» және «мифологиялық кейіпкерлер» болмысы теориялық тұжырымдарды негізге ала отырып жүйеленеді. Мысалы, көне эпос кейіпкері Ер Төстік – миф сипатты болса, Бекторы, Жалмауыз кемпір, Шойынқұлақ – мифологиялық кейіпкерлер. Бұлайша жүйелеу «Алпамыс», «Едіге батыр», «Көроғлы» сияқты батырлық эпостар мысалында жүзеге асырылады. Эпос пен миф арасындағы байланыстың танымдық мәнін мифологиялық және көркемдік ойлау жүйесі арасындағы сабақтастықтан іздей отырып, кейіпкерлер табиғатын таныту – мақаланың негізгі өзегі.
Держатели документа:
БҚМУ
Доп.точки доступа:
Кенжалин, К.Қ.
22.
Подробнее
82
Б 20
Балтымова, М. Р.
Фольклор үлгілерінің тарихи туындыларды көркемдік қызметі [Текст] / М.Р. Балтымова // БҚМУ Хабаршысы . - 2017, Орал. - №2. - Б. 248-258
ББК 82
Рубрики: Фольклор
Кл.слова (ненормированные):
Тарихи роман, , , , . -- фольклор үлгілері -- аңыз әңгімелер -- ертегілер -- жыр -- батырлық жырлары -- -- --
Аннотация: Қызметі күрделі әрі кең фольклор халықтың өткен өмірі туралы мәлімет ретінде өткен заман ойларын қазіргі кезеңнің дүниетанымына ұластыруға көмектеседі. Көрнекті жазушы Ілияс Есенберлиннің "Көшпенділер" трилогиясында қолданылған фольклор үлгілерінің молдығы мен әр алуандығы туралы талдау мақалаға өзек болған. Трилогияда қолданылған мифтік нанымдар, анимистік түсініктер, тотемдік ұғымдар, магиялық сенім-нанымдар секілді көне фольклор көріністерімен қатар, аңыз әңгімелер, ертегілер, батырлық жырлары шығарманың көркемдік қуатын арттырып, идеясын айқындауға қызмет ететіні туралы айтылады.
Держатели документа:
БҚМУ
Б 20
Балтымова, М. Р.
Фольклор үлгілерінің тарихи туындыларды көркемдік қызметі [Текст] / М.Р. Балтымова // БҚМУ Хабаршысы . - 2017, Орал. - №2. - Б. 248-258
Рубрики: Фольклор
Кл.слова (ненормированные):
Тарихи роман, , , , . -- фольклор үлгілері -- аңыз әңгімелер -- ертегілер -- жыр -- батырлық жырлары -- -- --
Аннотация: Қызметі күрделі әрі кең фольклор халықтың өткен өмірі туралы мәлімет ретінде өткен заман ойларын қазіргі кезеңнің дүниетанымына ұластыруға көмектеседі. Көрнекті жазушы Ілияс Есенберлиннің "Көшпенділер" трилогиясында қолданылған фольклор үлгілерінің молдығы мен әр алуандығы туралы талдау мақалаға өзек болған. Трилогияда қолданылған мифтік нанымдар, анимистік түсініктер, тотемдік ұғымдар, магиялық сенім-нанымдар секілді көне фольклор көріністерімен қатар, аңыз әңгімелер, ертегілер, батырлық жырлары шығарманың көркемдік қуатын арттырып, идеясын айқындауға қызмет ететіні туралы айтылады.
Держатели документа:
БҚМУ
23.
Подробнее
63.3(5 Каз)
Ә 13
Әбжанов, Х. М.
Академик Тұяқбай Рысбеков және ұлттық тарих ғылымы [Текст] / Х. М. Әбжанов // "Қазақстан тарихы мәселелері және академик Т.З.Рысбековтың ғылыми мектебі" атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары, 29 қыркүйек. - Орал : М. Өтемісов атындағы БҚМУ РБО, 2017. - Б. 8-9
ББК 63.3(5 Каз)
Рубрики: Қазақстан тарихы
Кл.слова (ненормированные):
Рысбеков -- қазақстан тарихы -- ұлттық ғылым
Аннотация: Т.Рысбеков тарих ғылымына өткен ғасырдың 70-жылдарында келді. Бұл отандық тарихшылардың берісі одақтық, әрісі әлемдік аренаға шыққан жылдар еді. Марғұлан мен Ақышев көне дәуірлер сырын әлемге танытса, Дахшлейгер алыстағы Пайпспен айтысып жатты. Орта ғасырлардан, жаңа заманнан тамаша зерттеулер дүниеге келді. Міне, осыларды көзімен көрген, оқыған, ми қазанында қайнатқан, ғылымға таласы бар жас тарихшы додадан тыс қалуы мүмкін емес еді. Ғылымның беделі де Алатаудай биік еді. Тәкеңді мен сол жылдардан білемін.
Держатели документа:
БҚМУ
Ә 13
Әбжанов, Х. М.
Академик Тұяқбай Рысбеков және ұлттық тарих ғылымы [Текст] / Х. М. Әбжанов // "Қазақстан тарихы мәселелері және академик Т.З.Рысбековтың ғылыми мектебі" атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары, 29 қыркүйек. - Орал : М. Өтемісов атындағы БҚМУ РБО, 2017. - Б. 8-9
Рубрики: Қазақстан тарихы
Кл.слова (ненормированные):
Рысбеков -- қазақстан тарихы -- ұлттық ғылым
Аннотация: Т.Рысбеков тарих ғылымына өткен ғасырдың 70-жылдарында келді. Бұл отандық тарихшылардың берісі одақтық, әрісі әлемдік аренаға шыққан жылдар еді. Марғұлан мен Ақышев көне дәуірлер сырын әлемге танытса, Дахшлейгер алыстағы Пайпспен айтысып жатты. Орта ғасырлардан, жаңа заманнан тамаша зерттеулер дүниеге келді. Міне, осыларды көзімен көрген, оқыған, ми қазанында қайнатқан, ғылымға таласы бар жас тарихшы додадан тыс қалуы мүмкін емес еді. Ғылымның беделі де Алатаудай биік еді. Тәкеңді мен сол жылдардан білемін.
Держатели документа:
БҚМУ
24.
Подробнее
63.3(5 Каз)
Ж 22
Жақсығалиев, Ж. Ж.
Академик Т.З. Рысбеков һәм өлке тарихы [Текст] / Ж.Ж. Жақсығалиев // "Қазақстан тарихы мәселелері және академик Т.З.Рысбековтың ғылыми мектебі" атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары, 29 қыркүйек. - Орал : М. Өтемісов атындағы БҚМУ РБО, 2017. - Б. 25-26
ББК 63.3(5 Каз)
Рубрики: Қазақстан тарихы
Кл.слова (ненормированные):
Рысбеков -- қазақстан тарихы -- ұлттық ғылым
Аннотация: Т.Рысбеков тарих ғылымына өткен ғасырдың 70-жылдарында келді. Бұл отандық тарихшылардың берісі одақтық, әрісі әлемдік аренаға шыққан жылдар еді. Марғұлан мен Ақышев көне дәуірлер сырын әлемге танытса, Дахшлейгер алыстағы Пайпспен айтысып жатты. Орта ғасырлардан, жаңа заманнан тамаша зерттеулер дүниеге келді. Міне, осыларды көзімен көрген, оқыған, ми қазанында қайнатқан, ғылымға таласы бар жас тарихшы додадан тыс қалуы мүмкін емес еді. Ғылымның беделі де Алатаудай биік еді. Тәкеңді мен сол жылдардан білемін.
Держатели документа:
БҚМУ
Ж 22
Жақсығалиев, Ж. Ж.
Академик Т.З. Рысбеков һәм өлке тарихы [Текст] / Ж.Ж. Жақсығалиев // "Қазақстан тарихы мәселелері және академик Т.З.Рысбековтың ғылыми мектебі" атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары, 29 қыркүйек. - Орал : М. Өтемісов атындағы БҚМУ РБО, 2017. - Б. 25-26
Рубрики: Қазақстан тарихы
Кл.слова (ненормированные):
Рысбеков -- қазақстан тарихы -- ұлттық ғылым
Аннотация: Т.Рысбеков тарих ғылымына өткен ғасырдың 70-жылдарында келді. Бұл отандық тарихшылардың берісі одақтық, әрісі әлемдік аренаға шыққан жылдар еді. Марғұлан мен Ақышев көне дәуірлер сырын әлемге танытса, Дахшлейгер алыстағы Пайпспен айтысып жатты. Орта ғасырлардан, жаңа заманнан тамаша зерттеулер дүниеге келді. Міне, осыларды көзімен көрген, оқыған, ми қазанында қайнатқан, ғылымға таласы бар жас тарихшы додадан тыс қалуы мүмкін емес еді. Ғылымның беделі де Алатаудай биік еді. Тәкеңді мен сол жылдардан білемін.
Держатели документа:
БҚМУ
25.
Подробнее
28.6
Қ 64
Қонысбайұлы, Е.
Қазақтың құсбегілік өнерінің ерекшеліктері [Текст] / А. Қонысбайұлы // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 қараша 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 92-98
ББК 28.6
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
құсбегілік өнер -- қазақ -- табиғат
Аннотация: Кіндік Азиядан бастау алатын көшпенділердің аңшылық кәсібінде қолданылған ең бір ерекше айла тәсілдердің бірі қыран құсты баптап, онымен аң аулайтын ежелгі дәстүрлі аңшылығы. Қазірге дейін мәлім болған тарихи деректерге қарағанда бұл өнердің аса көнеден келе жатқандығын көрсетеді. Монгол елінің Баян-Өлгий аймағының Алтай таулы өлкесінің Ойгор, Шивээтхайрхан, Арал төбе қатарлы көптеген жерлеріндегі қола, темір дәуіріне жататын жартастарға қашалған суреттерде аң-құс аулауға қатысты бейнелер өте көп сақталған. Бұл дала мәдениетінде сақталып қалған көне жәдігерлер арасында адамзаттың бағзыдан бергі аспанда қалықтап ұщу арманынан туындаған қанатын жайған құс пішіндес адамдардың бейне суреті ерекше назар аударады
Держатели документа:
БҚМУ
Қ 64
Қонысбайұлы, Е.
Қазақтың құсбегілік өнерінің ерекшеліктері [Текст] / А. Қонысбайұлы // «Қазіргі әдебиеттану, тілтану мәселелері және жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев шығармашылығы» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының Ж И Н А Ғ Ы. - 24 қараша 2016. - Орал = С Б О Р Н И К научных статей республиканской научно-практической конференции на тему: «Актуальные проблемы современного литературоведения и языкознания и творчество писателя-драматурга Рахымжана Отарбаева». - Б. 92-98
Рубрики: Зоология
Кл.слова (ненормированные):
құсбегілік өнер -- қазақ -- табиғат
Аннотация: Кіндік Азиядан бастау алатын көшпенділердің аңшылық кәсібінде қолданылған ең бір ерекше айла тәсілдердің бірі қыран құсты баптап, онымен аң аулайтын ежелгі дәстүрлі аңшылығы. Қазірге дейін мәлім болған тарихи деректерге қарағанда бұл өнердің аса көнеден келе жатқандығын көрсетеді. Монгол елінің Баян-Өлгий аймағының Алтай таулы өлкесінің Ойгор, Шивээтхайрхан, Арал төбе қатарлы көптеген жерлеріндегі қола, темір дәуіріне жататын жартастарға қашалған суреттерде аң-құс аулауға қатысты бейнелер өте көп сақталған. Бұл дала мәдениетінде сақталып қалған көне жәдігерлер арасында адамзаттың бағзыдан бергі аспанда қалықтап ұщу арманынан туындаған қанатын жайған құс пішіндес адамдардың бейне суреті ерекше назар аударады
Держатели документа:
БҚМУ
26.
Подробнее
63.3(2)622.78
Б 18
Байбулсинова, А. С.
Капитан Қаби Нұғыманов [Текст] / А. С. Байбулсинова, А. Е. Нұржанов // 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 75 жылдығына арналған «Ұлы Отан Соғысы (1941-1945 жж.): тарих ғылымындағы тәжірибе мен тағылым» атты халықаралық ғылыми теориялық конференция материалдар жинағы. - Орал, 2020. - Б. 66-71
ББК 63.3(2)622.78
Рубрики: Герои и участники Великой Отечественной войны
Кл.слова (ненормированные):
Капитан -- Қаби Нұғыманов -- Ұлы Отан соғысы -- Кеңес Одағының Батыры -- 8-гвардиялық Панфилов -- фриц -- Неміс -- Көнеккеткен жері -- Ұлы Отан соғысының ардагері -- 97 атқыштар дивизиясы -- госпиталь -- Ұлы Жеңісті
Аннотация: Қанша уақыт өтсе де халық зердесінде мәңгі сақталатын тарихи оқиғалардың бірі - Ұлы Отан соғысында елі мен жерін фашист басқыншыларынан қорғап, аман алып қалу жолында қасық қаны қалғанша күрескен аға ұрпақ ерлігі ешуақытта ұмытылмақ емес. Тарихи деректерге сүйенсек, Ұлы Отан соғысы кезінде әрбір бесінші қазақстандық майданға аттанды. Шайқасып жатқан армия қатарына 1196164 қазақстандықтар қосылды. Соғыс жылдары КСРО бойынша 11600-дей адам көрсеткен ерлігі үшін Кеңес Одағының Батыры атағын алды. Соның 518-ге жуығы қазақстандықтар, 100-ге жуығы қазақтар болды. Шамамен 4 млн. 101 мың қазақстандықтар майдан шебінен оралмады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Нұржанов, А.Е.
Б 18
Байбулсинова, А. С.
Капитан Қаби Нұғыманов [Текст] / А. С. Байбулсинова, А. Е. Нұржанов // 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 75 жылдығына арналған «Ұлы Отан Соғысы (1941-1945 жж.): тарих ғылымындағы тәжірибе мен тағылым» атты халықаралық ғылыми теориялық конференция материалдар жинағы. - Орал, 2020. - Б. 66-71
Рубрики: Герои и участники Великой Отечественной войны
Кл.слова (ненормированные):
Капитан -- Қаби Нұғыманов -- Ұлы Отан соғысы -- Кеңес Одағының Батыры -- 8-гвардиялық Панфилов -- фриц -- Неміс -- Көнеккеткен жері -- Ұлы Отан соғысының ардагері -- 97 атқыштар дивизиясы -- госпиталь -- Ұлы Жеңісті
Аннотация: Қанша уақыт өтсе де халық зердесінде мәңгі сақталатын тарихи оқиғалардың бірі - Ұлы Отан соғысында елі мен жерін фашист басқыншыларынан қорғап, аман алып қалу жолында қасық қаны қалғанша күрескен аға ұрпақ ерлігі ешуақытта ұмытылмақ емес. Тарихи деректерге сүйенсек, Ұлы Отан соғысы кезінде әрбір бесінші қазақстандық майданға аттанды. Шайқасып жатқан армия қатарына 1196164 қазақстандықтар қосылды. Соғыс жылдары КСРО бойынша 11600-дей адам көрсеткен ерлігі үшін Кеңес Одағының Батыры атағын алды. Соның 518-ге жуығы қазақстандықтар, 100-ге жуығы қазақтар болды. Шамамен 4 млн. 101 мың қазақстандықтар майдан шебінен оралмады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Нұржанов, А.Е.
27.
Подробнее
81.2 Каз.яз
К 58
Қожанұлы, М.
Қазақ этнонимі жүйесіндегі қосарлы этнонимдер проблемасы [Текст] / М. Қожанұлы // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 169-175
ББК 81.2
Каз.яз
Рубрики: Казахский язык
Кл.слова (ненормированные):
этноним -- қазақ этнонимі -- күрделі сөздер -- қос сөздер -- қосарланған этноним -- қосарлы ру аттары -- қайталанған этноним -- қосарлы тарихи тұлға
Аннотация: Мақалада қазақ этнонимі жүйесіндегі күрделі сөздің бір түрі қос сөздер арқылы жасалған этнонимдер проблемасы қарастырылады. Автор қазақтың қосарлы ру аттарына қатысты материалдардың зерттеу әдіс-тәсілдерін түсіну-талдау проблемасын оңтайландыру мақсатында, қос сөздерді, ең әуелі қайталама қос сөздер және қосарлама қос сөздер деп бөліп, қазақ этнонимін қайталанған және қосарланған этнонимдер аясында сөз етеді. Зерттеу нәтижесінде қос сөздердің жасалу жолдары тәсілі көне тілдік құбылыс екенін ескеріп, қазақ этнонимдер жүйесіндегі қосарлану, қайталану немесе бірігу арқылы жасалған этнонимдердің өн бойында о бастағы бір-бірімен туыстығын, бір атадан тараған ұрпақ сабақтастығын және руаралық байланысы деген қорытындыға келеді. Сондай-ақ, қазақ этнонимдер жүйесіндегі қосарлы (қос сөздер) этнонимдер мен қосарлы тарихи тұлғалар да кешегі қазақ халқының тұтастығы жолындағы ерлік пен елдіктің ақ туын бірлікте ұстаған ата-бабалар өмір жолының бір парағы ретінде, олардың фонетикалық, морфологиялық және семантикалық сипаттарына талдау жасап, зерттеу – қазақ ономастикасының өзекті проблемаларының бірі екенін алға тартады
Держатели документа:
ЗКУ
К 58
Қожанұлы, М.
Қазақ этнонимі жүйесіндегі қосарлы этнонимдер проблемасы [Текст] / М. Қожанұлы // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 169-175
Рубрики: Казахский язык
Кл.слова (ненормированные):
этноним -- қазақ этнонимі -- күрделі сөздер -- қос сөздер -- қосарланған этноним -- қосарлы ру аттары -- қайталанған этноним -- қосарлы тарихи тұлға
Аннотация: Мақалада қазақ этнонимі жүйесіндегі күрделі сөздің бір түрі қос сөздер арқылы жасалған этнонимдер проблемасы қарастырылады. Автор қазақтың қосарлы ру аттарына қатысты материалдардың зерттеу әдіс-тәсілдерін түсіну-талдау проблемасын оңтайландыру мақсатында, қос сөздерді, ең әуелі қайталама қос сөздер және қосарлама қос сөздер деп бөліп, қазақ этнонимін қайталанған және қосарланған этнонимдер аясында сөз етеді. Зерттеу нәтижесінде қос сөздердің жасалу жолдары тәсілі көне тілдік құбылыс екенін ескеріп, қазақ этнонимдер жүйесіндегі қосарлану, қайталану немесе бірігу арқылы жасалған этнонимдердің өн бойында о бастағы бір-бірімен туыстығын, бір атадан тараған ұрпақ сабақтастығын және руаралық байланысы деген қорытындыға келеді. Сондай-ақ, қазақ этнонимдер жүйесіндегі қосарлы (қос сөздер) этнонимдер мен қосарлы тарихи тұлғалар да кешегі қазақ халқының тұтастығы жолындағы ерлік пен елдіктің ақ туын бірлікте ұстаған ата-бабалар өмір жолының бір парағы ретінде, олардың фонетикалық, морфологиялық және семантикалық сипаттарына талдау жасап, зерттеу – қазақ ономастикасының өзекті проблемаларының бірі екенін алға тартады
Держатели документа:
ЗКУ
28.
Подробнее
81.2-3
С 28
Сейітова, Ш. Б.
Тарбағатай аймағының топонимдік аңыздары [Текст] / Ш. Б. Сейітова, М. Е. Мамышева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 225-231
ББК 81.2-3
Рубрики: Лексикология
Кл.слова (ненормированные):
топоним -- фольклор -- аңыз -- этимология -- орал-алтай тілдері -- түркі-монғол тілдері
Аннотация: Мақалада топонимге бай өңірдің бірі болып саналатын Тарбағатай аймағы аңыздарының ішінде көп таралған атауларының қойылуы туралы нұсқалар салыстырыла қарастырылады. Тарбағатай тауы, Арғанаты тау шоқылары және Толағай тауы туралы аңыздардың мазмұнына, атаулардың шығуына, тілдік негіздеріне тоқтала келе, ғылыми тұжырымдарды негізге ала отырып, тілдік, фольклортанулық аспектіде талдаулар жасалады. Тарбағатай топонимдік аңыздарының ішінде осы атауларға қатысты айтылған топонимдік аңыздардың тым көне және атаулардың этимологиясы өте ежелгі дәуірлерге тән екені талдаулар арқылы көрсетілді. Атаулардың шығуын ілкібаба (демиург) есімімен байланыстыратын аңыздар да ескеріліп, Тарғытай баба туралы аңыз нұсқасын ескеруге назар аударылады. Аңыз нұсқалары өзара салыстырылып, атаудың шығуы тілдік тұрғыда түсіндіріледі. Топонимдік аңыздардың атау мәнін түсіндірудегі орны анықталады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мамышева, М.Е.
С 28
Сейітова, Ш. Б.
Тарбағатай аймағының топонимдік аңыздары [Текст] / Ш. Б. Сейітова, М. Е. Мамышева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №1. - Б. 225-231
Рубрики: Лексикология
Кл.слова (ненормированные):
топоним -- фольклор -- аңыз -- этимология -- орал-алтай тілдері -- түркі-монғол тілдері
Аннотация: Мақалада топонимге бай өңірдің бірі болып саналатын Тарбағатай аймағы аңыздарының ішінде көп таралған атауларының қойылуы туралы нұсқалар салыстырыла қарастырылады. Тарбағатай тауы, Арғанаты тау шоқылары және Толағай тауы туралы аңыздардың мазмұнына, атаулардың шығуына, тілдік негіздеріне тоқтала келе, ғылыми тұжырымдарды негізге ала отырып, тілдік, фольклортанулық аспектіде талдаулар жасалады. Тарбағатай топонимдік аңыздарының ішінде осы атауларға қатысты айтылған топонимдік аңыздардың тым көне және атаулардың этимологиясы өте ежелгі дәуірлерге тән екені талдаулар арқылы көрсетілді. Атаулардың шығуын ілкібаба (демиург) есімімен байланыстыратын аңыздар да ескеріліп, Тарғытай баба туралы аңыз нұсқасын ескеруге назар аударылады. Аңыз нұсқалары өзара салыстырылып, атаудың шығуы тілдік тұрғыда түсіндіріледі. Топонимдік аңыздардың атау мәнін түсіндірудегі орны анықталады
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Мамышева, М.Е.
29.
Подробнее
81.2 Каз.яз
А 52
Алтын орда мұралары қазақ тілінің рухани және лексика-грамматикалық дерек көзі [Текст] / М. Б. Сабыр, Г. Өзтүрік, Т. Р. Ахметов, А. Қ. Ералиева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 141-147
ББК 81.2
Каз.яз
Рубрики: Казахский язык
Кл.слова (ненормированные):
Алтын Орда -- жазба ескерткіштер -- рухани мұра -- морфология -- көне қыпшақ тілі -- қазақ тілі
Аннотация: Мақалада Алтын Орда дәуіріндегі жазба ескерткіштер рухани,мәдени мұра ретінде зерттелген. Жазба мұралардың жазылу уақыты, аударылуы, зерттелуі жайында мол ақпарат берілген. Авторлар жазба мұралардың тілі көне қыпшақ тілі деген өз тұжырымдарын ұсынады. Пікірлерін нақты тілдік деректермен дәлелдейді. Жазба әдеби ескерткіштерді қазақ әдеби тілінің бір қайнар көзі деп тани отырып, ұлттық мәдени таным түсінігіміздің көрінісі ретінде лексикасын, фразеологиясын, паремиологиялық қорын зерделеу - маңызды іс. Еңбекте екі дәуірдегі ой, сана, дүниетаным ұқсастығын мақал-мәтелдердің бойынан тауып, көрсеткен. Мақал-мәтелдердің өсу, даму жолы тілдің лексикалық қорының баю тарихымен ұштасып, екінші жағынан лексика-грамматикалық жүйенің, заңдылықтардың қалыптасу тарихымен тығыз ұштасып жатады. Сондықтан екі дәуірдегі ой, сана, дүниетаным ұқсастығын мақал-мәтелдердің бойынан тауып, көрсеткен. Сонымен қатар жазба мұралар тілінің морфологиясы да кең талқыға түскен. Грамматикалық көрсеткіштердің даму үдерісі қазақ тілімен салыстырылып, дәлелденген. Қазақ тілінің морфологиялық құрылымының даму, қалыптасу жолын орта ғасыр жазба деректерінсіз саралау мүмкін еместігі теориялық тұрғыдан тұжырымдалған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сабыр, М.Б.
Өзтүрік, Г.
Ахметов, Т.Р.
Ералиева, А.Қ.
А 52
Алтын орда мұралары қазақ тілінің рухани және лексика-грамматикалық дерек көзі [Текст] / М. Б. Сабыр, Г. Өзтүрік, Т. Р. Ахметов, А. Қ. Ералиева // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 141-147
Рубрики: Казахский язык
Кл.слова (ненормированные):
Алтын Орда -- жазба ескерткіштер -- рухани мұра -- морфология -- көне қыпшақ тілі -- қазақ тілі
Аннотация: Мақалада Алтын Орда дәуіріндегі жазба ескерткіштер рухани,мәдени мұра ретінде зерттелген. Жазба мұралардың жазылу уақыты, аударылуы, зерттелуі жайында мол ақпарат берілген. Авторлар жазба мұралардың тілі көне қыпшақ тілі деген өз тұжырымдарын ұсынады. Пікірлерін нақты тілдік деректермен дәлелдейді. Жазба әдеби ескерткіштерді қазақ әдеби тілінің бір қайнар көзі деп тани отырып, ұлттық мәдени таным түсінігіміздің көрінісі ретінде лексикасын, фразеологиясын, паремиологиялық қорын зерделеу - маңызды іс. Еңбекте екі дәуірдегі ой, сана, дүниетаным ұқсастығын мақал-мәтелдердің бойынан тауып, көрсеткен. Мақал-мәтелдердің өсу, даму жолы тілдің лексикалық қорының баю тарихымен ұштасып, екінші жағынан лексика-грамматикалық жүйенің, заңдылықтардың қалыптасу тарихымен тығыз ұштасып жатады. Сондықтан екі дәуірдегі ой, сана, дүниетаным ұқсастығын мақал-мәтелдердің бойынан тауып, көрсеткен. Сонымен қатар жазба мұралар тілінің морфологиясы да кең талқыға түскен. Грамматикалық көрсеткіштердің даму үдерісі қазақ тілімен салыстырылып, дәлелденген. Қазақ тілінің морфологиялық құрылымының даму, қалыптасу жолын орта ғасыр жазба деректерінсіз саралау мүмкін еместігі теориялық тұрғыдан тұжырымдалған.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Сабыр, М.Б.
Өзтүрік, Г.
Ахметов, Т.Р.
Ералиева, А.Қ.
30.
Подробнее
63
Р 95
Рысбеков, Т. З.
Бөкей ордасы тарихы және оның өлкедегі туризмнің дамуындағы алатын орны [Текст] / Т. З. Рысбеков, А. Феделе, Д. Е. Ысқақова // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 184-190
ББК 63
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Бөкей Ордасы -- Жәңгір хан ставкасы -- тарихи-мәдени ескерткіштер -- алғашқы қару-жарық палатасы -- мұражай кешендегі түпнұсқа жәдігерлер -- Жәңгір Бөкейұлы мен Қазан университеті байланыстары -- алғашқы қыздар училищесі
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан өңіріндегі тарихи-мәдени аймақтардың бірі-Бөкей Ордасы аумағының Қазақстандағы туризм саласын дамытуға қосатын үлесі туралы жан-жақты қызғылықты материалдар берілген. Қазіргі кезде Бөкей Ордасында отандық және шет елдік тарихшылар, археологтар және этнографтарды қызықтырған өте көп көне қорымдар мен зерттеу объектілері бар. Бұған дейін кеңінен зерттеліп жүрген көптеген мәдени мұра ескерткіштерінің тізімін жасауда күн тәртібінде тұрған өзекті мәселе. Сондықтан, мақалада аймақтағы ХІХ және ХХ ғасырлардың басындағы тарихи ғимараттар мен осы аймақта өткен тарихи оқиғалардың куәсі ретіндегі киелі орындар туралы мәліметтер беріліп, деректер талданады. Сонымен бірген, осы өңірде қазіргі кезге дейін сақталып қалған Жәңгір ханның ставкасы, алғашқы мектеп ғимараты мен мешіт, ондағы түпнұсқа жәдігерлер қазақ тарихын танығысы келген туристтерге өте көп құнды мәліметтер беретіндігі айтылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Феделе, А.
Ысқақова, Д.Е.
Р 95
Рысбеков, Т. З.
Бөкей ордасы тарихы және оның өлкедегі туризмнің дамуындағы алатын орны [Текст] / Т. З. Рысбеков, А. Феделе, Д. Е. Ысқақова // БҚУ хабаршысы. - Орал, 2021. - №2. - Б. 184-190
Рубрики: История
Кл.слова (ненормированные):
Бөкей Ордасы -- Жәңгір хан ставкасы -- тарихи-мәдени ескерткіштер -- алғашқы қару-жарық палатасы -- мұражай кешендегі түпнұсқа жәдігерлер -- Жәңгір Бөкейұлы мен Қазан университеті байланыстары -- алғашқы қыздар училищесі
Аннотация: Мақалада Батыс Қазақстан өңіріндегі тарихи-мәдени аймақтардың бірі-Бөкей Ордасы аумағының Қазақстандағы туризм саласын дамытуға қосатын үлесі туралы жан-жақты қызғылықты материалдар берілген. Қазіргі кезде Бөкей Ордасында отандық және шет елдік тарихшылар, археологтар және этнографтарды қызықтырған өте көп көне қорымдар мен зерттеу объектілері бар. Бұған дейін кеңінен зерттеліп жүрген көптеген мәдени мұра ескерткіштерінің тізімін жасауда күн тәртібінде тұрған өзекті мәселе. Сондықтан, мақалада аймақтағы ХІХ және ХХ ғасырлардың басындағы тарихи ғимараттар мен осы аймақта өткен тарихи оқиғалардың куәсі ретіндегі киелі орындар туралы мәліметтер беріліп, деректер талданады. Сонымен бірген, осы өңірде қазіргі кезге дейін сақталып қалған Жәңгір ханның ставкасы, алғашқы мектеп ғимараты мен мешіт, ондағы түпнұсқа жәдігерлер қазақ тарихын танығысы келген туристтерге өте көп құнды мәліметтер беретіндігі айтылады.
Держатели документа:
ЗКУ
Доп.точки доступа:
Феделе, А.
Ысқақова, Д.Е.
Страница 3, Результатов: 61