Электронный каталог


 

База данных: Статьи

Страница 3, Результатов: 87

Отмеченные записи: 0

84 (5каз)
Ж 31

Жансүгіров С.
    Анам мінезің де, түрің де әкеңе ұқсайды деуші еді [Текст] / Жансүгіров С. // Аңыз адам. - 2019. - №14. - Б. 5-6
ББК 84 (5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Саят -- Фатима -- Қыз Жібек -- Мәскеу -- Аманша -- Ілияс -- қазақ әдебиеті -- жарыммен қоштасқанда -- жарымның моласында -- Мұзқала поэмасы
Аннотация: Анамның Ләзиза Серғазина деген беделді құрбысы болатын. Өзі Әбу Сәрсенбаевтың әйелі. Екеуі шай үстінде әңгімелесіп, ойнап отырған маған қарайды да, Ләзиза: Саяттың мінезі қандай? Әкесіне ұқсай ма? Талантты ма? деген сияқты сұрақтарды қоятын. Анам оған: "Әлі бала ғой, талантын біле бермеймін. Ал, мінезінде де, түрінде де ұқсастық бар" деп жауап беретін. Анамның сол сөздерінен-ақ әкеме деген шынайы көңілі көрініп тұратын. Кім әкесін, шешесін жек көреді? Мен екеуін де жақсы көремін. Екеуіне де ренішім болған емес
Держатели документа:
ЗКГУ

Жансүгіров С. Анам мінезің де, түрің де әкеңе ұқсайды деуші еді [Текст] / Жансүгіров С. // Аңыз адам. - 2019. - №14.- Б.5-6

21.

Жансүгіров С. Анам мінезің де, түрің де әкеңе ұқсайды деуші еді [Текст] / Жансүгіров С. // Аңыз адам. - 2019. - №14.- Б.5-6


84 (5каз)
Ж 31

Жансүгіров С.
    Анам мінезің де, түрің де әкеңе ұқсайды деуші еді [Текст] / Жансүгіров С. // Аңыз адам. - 2019. - №14. - Б. 5-6
ББК 84 (5каз)

Рубрики: Художественная литература

Кл.слова (ненормированные):
Саят -- Фатима -- Қыз Жібек -- Мәскеу -- Аманша -- Ілияс -- қазақ әдебиеті -- жарыммен қоштасқанда -- жарымның моласында -- Мұзқала поэмасы
Аннотация: Анамның Ләзиза Серғазина деген беделді құрбысы болатын. Өзі Әбу Сәрсенбаевтың әйелі. Екеуі шай үстінде әңгімелесіп, ойнап отырған маған қарайды да, Ләзиза: Саяттың мінезі қандай? Әкесіне ұқсай ма? Талантты ма? деген сияқты сұрақтарды қоятын. Анам оған: "Әлі бала ғой, талантын біле бермеймін. Ал, мінезінде де, түрінде де ұқсастық бар" деп жауап беретін. Анамның сол сөздерінен-ақ әкеме деген шынайы көңілі көрініп тұратын. Кім әкесін, шешесін жек көреді? Мен екеуін де жақсы көремін. Екеуіне де ренішім болған емес
Держатели документа:
ЗКГУ

63.3
А 86

Артықбаев, Ж.
    Қараөткел, керуен сарай... Астана [Текст] / Ж. Артықбаев // Мәдени мұра. - 2018. - №3. - Б. 3-23
ББК 63.3

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Есіл мен Нұра -- Сарыарқа -- Астана -- Бұғылы-Тағылы -- жалаңаш көл -- тоғанас -- Бекбау батыр моласы -- Мұқыр өзені -- Сабынды көл -- Теңіз
Аннотация: Қараөткел ерте замандардан бері Ұлы даланың ірі сауда орталықтарының бірі болған жер. Қараөткел туралы XIX-XX ғасырдың басындағы орыс әдебиеті тамаша деректер береді. Қараөткел аты жиі кездеседі, ал әндері мен күйлеріне келсек, қазақ түгілі өзін шалқазақпын дейтін Ғазиз ақынның: "Атандым Ғазиз ақын бала жастан, Ақын жоқ Қараөткелде менен асқан" дейтінін еске түсірсек болар
Держатели документа:
БҚМУ

Артықбаев, Ж. Қараөткел, керуен сарай... Астана [Текст] / Ж. Артықбаев // Мәдени мұра. - 2018. - №3.- Б.3-23

22.

Артықбаев, Ж. Қараөткел, керуен сарай... Астана [Текст] / Ж. Артықбаев // Мәдени мұра. - 2018. - №3.- Б.3-23


63.3
А 86

Артықбаев, Ж.
    Қараөткел, керуен сарай... Астана [Текст] / Ж. Артықбаев // Мәдени мұра. - 2018. - №3. - Б. 3-23
ББК 63.3

Рубрики: История Казахстана

Кл.слова (ненормированные):
Есіл мен Нұра -- Сарыарқа -- Астана -- Бұғылы-Тағылы -- жалаңаш көл -- тоғанас -- Бекбау батыр моласы -- Мұқыр өзені -- Сабынды көл -- Теңіз
Аннотация: Қараөткел ерте замандардан бері Ұлы даланың ірі сауда орталықтарының бірі болған жер. Қараөткел туралы XIX-XX ғасырдың басындағы орыс әдебиеті тамаша деректер береді. Қараөткел аты жиі кездеседі, ал әндері мен күйлеріне келсек, қазақ түгілі өзін шалқазақпын дейтін Ғазиз ақынның: "Атандым Ғазиз ақын бала жастан, Ақын жоқ Қараөткелде менен асқан" дейтінін еске түсірсек болар
Держатели документа:
БҚМУ

74
А 62

Амренова, С.
    Кітапхана - рухани байлық [Текст] / С. Амренова // Қазақстан мектебі. - 2020. - №1. - Б. 50-51
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
кітапхана -- мектеп -- мұғалім -- оқушы -- жұмыс -- BILIM MEDIA -- SMART БИБЛИОТЕКА -- QROUP(BMQ) -- ақпараттық -- мәдени-ағартушылық -- ғылыми-зерттеушілік
Аннотация: Халқымыз өнер мен білімді қадірлеген. Бүгінгі таңда барлық адамзат алдында тұрған мақсат - білімді ұрпақ тәрбиелеу. Ал, ұрпақ білімді қайдан алады? Әрине кітаптан. "Артық білім кітапта, ерінбей оқып көруге" - деп Абай атамыз айтқандай, адам баласы үшін кітап үлкен тәрбиеші. Бүгінгі таңда мектеп кітапханашыларында оқырмандармен өткізетін мәдени шаралар түрі жыл санап молайып келе жатыр. Өйткені қазіргі таңда жаңа технология мүмкіндіктерін пайдалана отырып, өткізер шараны түрлендіруге жағдай жасалған. Қазіргі кітапханалар - ақпараттық, мәдени-ағартушылық, ғылыми-зерттеушілік мекеме.
Держатели документа:
БҚМУ

Амренова, С. Кітапхана - рухани байлық [Текст] / С. Амренова // Қазақстан мектебі. - 2020. - №1.- Б.50-51

23.

Амренова, С. Кітапхана - рухани байлық [Текст] / С. Амренова // Қазақстан мектебі. - 2020. - №1.- Б.50-51


74
А 62

Амренова, С.
    Кітапхана - рухани байлық [Текст] / С. Амренова // Қазақстан мектебі. - 2020. - №1. - Б. 50-51
ББК 74

Рубрики: Образование

Кл.слова (ненормированные):
кітапхана -- мектеп -- мұғалім -- оқушы -- жұмыс -- BILIM MEDIA -- SMART БИБЛИОТЕКА -- QROUP(BMQ) -- ақпараттық -- мәдени-ағартушылық -- ғылыми-зерттеушілік
Аннотация: Халқымыз өнер мен білімді қадірлеген. Бүгінгі таңда барлық адамзат алдында тұрған мақсат - білімді ұрпақ тәрбиелеу. Ал, ұрпақ білімді қайдан алады? Әрине кітаптан. "Артық білім кітапта, ерінбей оқып көруге" - деп Абай атамыз айтқандай, адам баласы үшін кітап үлкен тәрбиеші. Бүгінгі таңда мектеп кітапханашыларында оқырмандармен өткізетін мәдени шаралар түрі жыл санап молайып келе жатыр. Өйткені қазіргі таңда жаңа технология мүмкіндіктерін пайдалана отырып, өткізер шараны түрлендіруге жағдай жасалған. Қазіргі кітапханалар - ақпараттық, мәдени-ағартушылық, ғылыми-зерттеушілік мекеме.
Держатели документа:
БҚМУ

83.3(Каз)
А 13

Әбілұлы, М.
    Ежелгі ғұн дәуіріндегі отбасылық балалар әдебиеті. [Текст] / М. Әбілұлы // Мәдениет. - 2020. - №7. - Б. 16-23
ББК 83.3(Каз)

Рубрики: Қазақ әдебиеті

Кл.слова (ненормированные):
ежелгі ғұн -- ауыз әдебитеі -- балалар әдебиеті -- Алаңқай батыр -- сюнну -- киіз үйлер -- ғұндар -- Қазақстан тарихы -- Атилла -- тарихи деректер -- империя -- Сақтар
Аннотация: Балаларға рухани байлығын молайтуға септігін тигізетін ел аузында сақталып келген "Алаңқай батыр" қиссасы туралы.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

Әбілұлы, М. Ежелгі ғұн дәуіріндегі отбасылық балалар әдебиеті. [Текст] / М. Әбілұлы // Мәдениет. - Алматы, 2020. - №7.- Б.16-23

24.

Әбілұлы, М. Ежелгі ғұн дәуіріндегі отбасылық балалар әдебиеті. [Текст] / М. Әбілұлы // Мәдениет. - Алматы, 2020. - №7.- Б.16-23


83.3(Каз)
А 13

Әбілұлы, М.
    Ежелгі ғұн дәуіріндегі отбасылық балалар әдебиеті. [Текст] / М. Әбілұлы // Мәдениет. - 2020. - №7. - Б. 16-23
ББК 83.3(Каз)

Рубрики: Қазақ әдебиеті

Кл.слова (ненормированные):
ежелгі ғұн -- ауыз әдебитеі -- балалар әдебиеті -- Алаңқай батыр -- сюнну -- киіз үйлер -- ғұндар -- Қазақстан тарихы -- Атилла -- тарихи деректер -- империя -- Сақтар
Аннотация: Балаларға рухани байлығын молайтуға септігін тигізетін ел аузында сақталып келген "Алаңқай батыр" қиссасы туралы.
Держатели документа:
М. Өтемісов атындағы БҚУ

28.89
И 50

Иманқұл , Ж.
    Браконьерлермен күрес-жаңа серпін алуда [Текст] / Ж. Иманқұл // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 76-93
ББК 28.89

Рубрики: Краеведение

Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты -- ұлттық қауіпсіздік -- табиғат -- айнала -- қор -- мұхит -- су -- жер -- күн энергиясы -- атмосфера -- таза ауа -- таза су -- құнарлы топырақ -- өсімдіктер әлемі -- жануарлар дүниесі -- байлық
Аннотация: Табиғаттың қандай қоры болсын адамзаттың игілігіне арналған, сан алуан қажетін қамтамасыз етеді. Табиғат бізді айналада қоршап тұрған барлық нәрсе: ауа, су, топырақ, тау, орман, қазба байлықтары, өсімдіктер әлемі, жануарлар дүниесі, т.б. Сан мыңдаған жылдар бабалар мұра етіп қалдырған табиғат пен оның шексіз байлығын қорғау, оларды тиімді пайдалану мәселесі бұл күндері дүниежүзілік аса маңызды мәселелердің біріне айналды. Адамзат қалауынша пайдаланып келе жатқан барлық табиғи қорлар сарқылмайтын және сарқылатындар екі топқа бөлінеді. Сарқылатын қорлар қайта қалпына келмейтіндер және қалпына келетіндер деп бөлінеді. Сарқылмайтын қорларға: Күн энергиясы, атмосфера ауасы, теңіздер мен мұхиттардың сулары, жер, т.б. жатады. Бұлардың кейбіреулері адам-ның теріс іс-әрекетінен бүлініп немесе ластанып, сарқылатын қорларға айналып кетуі мүмкін. Мысалы, Арал теңізін алайық. Теңіздің тартылып, тұзы аспанға көтеріліп, климат өзгеріп, экологиялық аймаққа айналуы – тікелей адам баласының әсерінен орын алды. Сарқылатын қорларға таза ауа, таза су, құнарлы топырақ, өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесі, қазба байлықтар, т.б. жатады. Табиғат қорларының кейбіреулеріне тоқталып өтейік. Судың негізгі қорын Дүниежүзілік мұхиттар мен теңіздер құрап, айналымы заңдылығы бойынша құрлықтағы өзендер мен көлдер үнемі қоректеніп отыратындықтан, су сарқылмайтын қорға жатады. Арал теңізінің тартылуы сияқты басқа да өзендер мен көлдердің құрғауы, тікелей адамның әрекетінен болған және сол аймаққа ғана тән құбылыс болып табылады. Ауа құрамы мен сапасы да улы газдар мен түтіндер өзгерген. Ауаны лас-тайтын – миллиондаған автокөліктер, ұшақтар, өнеркәсіп, зауыт, жылу стансалары, полигондар, зымырандар т.б. Ауыр өнеркәсіп шоғырланған қалалар мен елдімекендер халқының денсаулығы да төмендеген. Өскемен, Риддер, Зырян, Қарағанды, Екібастұз сынды қалалар маңындағы ауа сапасы талай айтылып келе жатқан мәселе. Еліміздің топырақ қорлары да жылдан-жылға сапасы төмендеп немесе құнарсызданып барады. Соңғы деректер республика жерінің 60 пайызы жарамсыз жерлерге немесе шөлге айналып кеткен. Солтүстік облыстарда тың игеру науқанына байланысты топырақ қарашірігінің 25-30 пайызын жоғалтқан. Еліміздің батыс өңірінде мұнай-газ игеру қарқынды дамуы есебінен топырақ қорлары ластанып, бүлініп жатыр. Топырақтың мұнаймен ластануы, топырақтың техногендік бүлінуі 2,5 млн. га жер аумаққа жайылған. Сұмдық көрсеткіш! Сондай-ақ жайылым қоры да бұл аймақта жарамсызданып барады. Азғыр, Тайсойған сынақ полигондарының салдарынан 1,4 млн га жер бүлінген. Республиканың өзге аймақта-рындағы жер қорларының да күйі мәз емес. Егін егіп, көкөніс отырғызып, тез өнім ала салу үшін тыңайтқыштарды мөлшерден артық қосу топырақтың ластауына, тозуына әкелген. Адамның қамқорлығы азайған сайын, табиғаттың «өзді-гінен қалпына келу» құбылысы жүріп жатыр. Ұшы-қиыры жоқ даланың қойнауы қазба байлықтарының барлық дерлік түріне бай. Өкініштісі, байлық жеке компаниялар арқылы шет елдерге ағылып жатыр. Әлі күнге қазба байлықтарды игеру ысырыапшылдық, пайдақұмарлық есебінен, жоспарсыз жүргізілуде. Қазбаларды елімізде өңдеу технологияларын жабдықтай алмай, есепсіз шетке айдап, қазір сарқылтуға жақын қалдық. Табиғаттың өкпесі орман қоры елімізде тек 21,8 млн га жер қамтиды. Бұл өлкеміздің барлық жерінің 3,35 пайызын ғана құрайтын, өте аз көрсеткіш. Осы аз қордың өзі жыл сайын азайып жатыр. Басты себеп – қаскерлік жолмен орман ағаштарын отау, орманға демалысқа шығып, өрт шығару, жалынды дер кезінде тоқтата алмау, зиянды заттармен ластау, қоқыс тастау т.б. Орман – ауа сүзгісі, ауа жаңартқыш, дәрілік өсімдіктердің сан түрі өсетін асыл қойма, аң мен құстың мекені. Орманға қаскерлік – тіршілік тынысына қаскерлік болып табылады. Орманды қорғау әркімге міндет. Көшеттерді қала маңындағы елді мекендерге, қала саябақтарына, гүл-зарларына отырғызып, игі істер де атқарылып жатыр. Республикамызда өсімдіктердің 6 мыңға жуық түрі бар екен, Олардың 50 пайызы тікелей адамның қамқорлығын қажет етеді. Халқымыз ежелден-ақ мал шаруа-шылығымен айналысқан, табиғаттың төл баласы. Төрт түлік малдан бөлек жортқан жабайы аңдардың әрбірін халқымыз ерекше бағалаған. Сондықтан түз тағыларының өсіп-өнуі, сақталуы тоқталмаған. Сүтқоректілердің – 155, құстардың – 481, бауырымен жорғалаушылардың – 48, қосмекенділердің – 33, балықтардың – 140 түрі тіршілік етеді. Өкінішке орай, қаскерлік пен пайдақұмарлық осы ен байлықтың басты жауы болып отыр. Сәкен Сейфуллиннің «Киікті қазақ және дейді бөкен, мың-мыңдап баяғыда жүрген екен» деп сайын далада еркін жүрген бөкендерді суреттеген керемет жыры бары. Ақбөкендер, қарақұйрықтар, арқарлар, тау ешкілері, жолбарыстар, қабыландар мен құландар қатары қазір сиреп кеткен. Ал дала сұсы жолбарыстар біржола құрып кетті. Іле бойындағы соңғы жолбарысты 1947 жылы атылған деген дерек бар. Шексіз кеңістікте үздіксіз айналған алып ғаламшарлардың көпшілігінен кішкене болғанымен, жұмыр жеріміз де қайнаған тіршілікке толы алып шар. Бірақ адам баласының қарқынды өсуі мен, ғылым прогресі, жылдам көлік түрлері адам аяғы баспаған жер қалдырмады. Ауа, су, топырақ ластанып, өсімдік пен жануарлар дүниесі дабыл қаға бастады. ХХ ғасырдың бас кезінде жануарларды қорғау мәселелері туралы сөз қозғала бастайды. 1902 жылы Париж қаласында алғаш Құстарды қорғаудың Халықаралық Конвенциясына қол қойылды. 1948 жылы БҰҰ-ның білім беру, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі ұйымы (ЮНЕСКО) Халықаралық табиғат қорғау одағын (IUCN) ұйымдастыру туралы арнайы шешім қабылдады. Бұдан жарты ғасыр уақыт бұрын, дәлірек 54 жыл бұрын, ғылымда «Қызыл кітап» деген ұғым қалыптасты. Кітаптың қызыл сөзімен тіркесі, кез-келген ұлт пен мемлекет үшін түсінікті еді. Қызыл – қауіп, ескерту, қан, соғыс сынды түсініктерді астарлап тұратын түс екені айтпаса да ұғынықты. Бұл кітапты шығару туралы пікірді алғаш рет ұсынған ағылшын ғалымы – Питер Скотт. «Қызыл кітаптарға» жер бетінде жойылу қаупі бар және бұрыннан өте аз кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Оларды сақтап қалудың және қорғаудың қажеттігі айқындалып жазылады. Әр мемлекеттің «Қызыл кітабы» мемлекеттік заңдық күші бар құжат болып саналады. Халықаралық «Қызыл кітап» (Red Data Book) – Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (ХТҚО-МСОП-IUCN) – халықаралық деңгейдегі құжаты болып саналады. «Қызыл кітапқа» жойылып кету қаупі төнген, сирек кездесетін, ғылыми тұрғыдан әлі толық зерттелмеген, жылдан-жылға саны күрт азайып бара жатқан, қорғауды қажет ететін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Қазіргі уақытта «Қызыл кітаптардың» түрлі нұсқалары бар: Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (IUCN) Қызыл кітабы, әр мемлекеттің (республикалық) «Қызыл кітаптары», аймақтың (облыстық) «Қызыл кітаптары» деп аталады. Жалпы ережеге сәйкес мемлекеттік «Қызыл кітаптар» әрбір 10 жылда өзгертіліп әрі толықтырылып отырылуы қажет. Қазақстанда алғашқы «Қызыл кітап» Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1978 жылғы 16 қаңтардағы №20 арнайы қаулысына сәйкес жарық көре бастады. Қазақстанда шыққан алғашқы «Қызыл кітаптың» 1-бөлімі омыртқалы жануарларға арналды және оған 87 түр (балықтардың – 4, қосмекенділердің – 1, жорғалаушылардың – 8, құстардың – 43 және сүтқоректілердің – 31 түрі) тіркелді. Өсімдіктерге арналған «Қызыл кітап» 1981 жылы жарық көріп, ондағы түрлер 1-ші жойылып кету қаупі төнген түрлер болса, 2-шісі сирек кездесетін түрлер. Қазақстанның өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабына» (1981) еліміздің аумағында өсетін 307 түрі тіркелген. Онда жабық тұқымдылардың (гүлді өсімдіктердің) – 288 түрі, ашықтұқымдылардың – 2 түрі, қырықжапырақтардың – 3 түрі, саңырауқұлақтардың – 10 түрі және қыналардың – 1 түрі тіркелді. Олардың 20 түріне жойылып кету қаупі төнген, ал 287 түрі сирек кездесетін түрлерге жатады. Жоғарыда айтып өткендей, Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітаптары» (1978, 1991, 1996, 2010), омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабы» (2006) және өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабы» (1981) жарық көрді. Алматы облысының «Қызыл кітабы» 2006 жылы жарияланды. Бұл кітаптар – ел аумағында жоғалу қаупі жоғары табиғат байлықтарын сақтау мен қорғауға негіз болатын құжаттар. Қазақстанның омыртқасыз жануарларына арналған «Қызыл кітабын» даярлау өте қиынға соқты. Себебі, елімізде кездесетін омыртқасыз жануарлардың түрлерінің саны және олардың биологиялық әрі экологиялық ерекшеліктері толық зерттелмеген. Сондықтан да омыртқасыз жануарларға арналған Қазақстанның «Қызыл кітабының» алғашқы 1 және 2-басылымдарына тіркелген түрлер мұқият талдап саралауды қажет етті. Сонымен, 2006 жылы Қазақстанның омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабының» нақтыланған 3-басылымы жарық көрді. Бұл басылымға омыртқасыз жануарлардың 96 түрі тіркелді. Олардың ішінде буылтық құрттардың – 2, ұлулардың (моллюскалар) – 6, шаянтектестердің – 1, өрмекшітектестердің – 2 және жәндіктердің – 85 түрі тіркелді. Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітабының» толықтырылған және өңделген 4-басылымы 2010 жылы жарық көрді. Онда омыртқалы жануарлардың 128 түрі тіркелген. Олардың бір түрі – дөңгелекауыздыларға, 17 түрі – сүйекті балықтарға, 3 түрі – қосмекенділерге, 10 түрі – жорғалаушыларға, 57 түрі – құстарға және 40 түрі – сүтқоректілерге жатады. Бұл «Қызыл кітапта» Халықаралық табиғат қорғау одағының (IUCN) «Қызыл кітабына» тіркелген 20 түр бар. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін Қазақстан бүкіл адамзат алдында аса зор жауапкершілікті сезінуі тиіс. Кітапқа тіркелген түрлердің таби-ғатта сақталу деңгейіне сәйкес 5 санатқа бөлініп берілген: 1.Жойылып кету қаупі төнген түрлер. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін міндетті түрде арнайы шаралар (табиғи қорықтар, ұлттық табиғи саябақтар, табиғи резерваттар және т.б.) ұйымдастыру қажет. 2. Саны күрт азайып бара жатқан түрлер. Ондай түрлердің саны әзірше мол, бірақ қарқынды түрде азаюына жол берілмеуі қажет. 3. Сирек кездесетін түрлер. Ондай түрлердің санының азаюын қадағалап отыру қажет. 4. Толық зерттелмеген түрлер. Ондай түрлер туралы ғылыми-зерттеу жұмыстары мұқият түрде жүргізілуі қажет 5. Қалпына келтірілген түрлер. Табиғатты қорғаудың басты шарты – оның ресурстарын тиімді пайдалану және сақтау. Жабайы жануардың біраз бөлігінің жер бетінен жойылып кету қаупі бар екенін ескертіп, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін сақтап қалу үшін қанша дабыл қағылып, айтылып жатса да, жойылып кету қауіпі бар жабайы аңдарды қаскерлік жолмен аулау әрекеті тоқталар емес. Мемлекет тарапынан қаскерлікке тоқтау салу үшін әртүрлі іс-шаралар ұйымдастырылып келеді. 2004 жылы 9-шы шілдеде «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану» туралы заң қабылданды. Осы заң киік аңын 2020 жылға дейін аулауға қатаң тиым салған. Аң аулауға қатысты талаптар мен ережелер жаңадан бекітілді. Бірақ бұған қарамастан қаскөйлер броконьерлікті жалғастыруда. Сол себепті ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі жануарлар дүниесін қорғау, сақтау, пайдалану, өсімін молайту және саласына келтірілген зиянды әрекеттің орнын толтыру мөлшерін бекіту туралы бұйрықтар мен заңдық күшке ие шешімдерді де шығарып, іске асырып жатыр. Маңғыстау өңірінің табиғатты қорғау инспекторы С.Байталасов: «Сөзіміз дәлелді болу үшін мысал келтіре кетейік. Жабайы аңдардың басым бөлігі қорық аумағы не ерекше қорғалатын аумақта болатындығын ескеріп, заңсыз аң аулау фактісі аталған аймақтардың бірінде болса деп алайық. 1 (бас арқар) х2405х1500 х1,5х3х3=48 701 250 теңге. 1 (бас қарақұйрық)х2405х400х1,5х3х3=12 987 000 теңге. 1 (бас қоян) х 2405х5 х1,5 х3 =54 112 теңге. 1 (бас үйрек) х2405 х5 х1,5 х 3 = 54 112 теңге. 1 (бас киік) х 2405 х500 х1,5 х3 х3= 16 233 750 теңге. Шығын мөлшерінің есептелуіне түсінік бере кетейік, 2405 (АЕК) айлық есептік көрсеткіш, 1,5 заңсыз ауланған аңға қосылатын коэффицент, 3 ерекше қорғалатын аймақта болған үшін қосылатын коэффицент, 3 жойылып кету қаупі бар не «Қызыл кітапқа» енген аң үшін қосылатын коэффицент. 1500, 400, 5, 500 сандары – әрбір дараққа АЕК ретінде салынатын шығын мөлшерінің сандық көрсеткіші. Мүмкін осыншама шығын мөлшерін халық арасында екінің-бірі біле бермеуі мүмкін. Жоғарыда көрсетілген қыруар соманы төлеу кез-келген адам қолынан келе бермейтіні белгілі, мүмкін қаскерлер осыдан сескеніп, қылмыстан аяғын тартар ма екен деген ойдамыз» деп, халықтың табиғатқа келтірілген зиян үшін қанша айыппұл салынатынын нақты сандар мөлшерімен таныстырып өткен. Естіген, оқыған жан тым болмаса, осындай көп мөлшердегі айыппұлдан сескенер.
Держатели документа:
БҚУ

Иманқұл , Ж. Браконьерлермен күрес-жаңа серпін алуда [Текст] / Ж. Иманқұл // Жалын . - 2020. - №4.- Б76-93

25.

Иманқұл , Ж. Браконьерлермен күрес-жаңа серпін алуда [Текст] / Ж. Иманқұл // Жалын . - 2020. - №4.- Б76-93


28.89
И 50

Иманқұл , Ж.
    Браконьерлермен күрес-жаңа серпін алуда [Текст] / Ж. Иманқұл // Жалын . - 2020. - №4. - Б. 76-93
ББК 28.89

Рубрики: Краеведение

Кл.слова (ненормированные):
мемлекет саясаты -- ұлттық қауіпсіздік -- табиғат -- айнала -- қор -- мұхит -- су -- жер -- күн энергиясы -- атмосфера -- таза ауа -- таза су -- құнарлы топырақ -- өсімдіктер әлемі -- жануарлар дүниесі -- байлық
Аннотация: Табиғаттың қандай қоры болсын адамзаттың игілігіне арналған, сан алуан қажетін қамтамасыз етеді. Табиғат бізді айналада қоршап тұрған барлық нәрсе: ауа, су, топырақ, тау, орман, қазба байлықтары, өсімдіктер әлемі, жануарлар дүниесі, т.б. Сан мыңдаған жылдар бабалар мұра етіп қалдырған табиғат пен оның шексіз байлығын қорғау, оларды тиімді пайдалану мәселесі бұл күндері дүниежүзілік аса маңызды мәселелердің біріне айналды. Адамзат қалауынша пайдаланып келе жатқан барлық табиғи қорлар сарқылмайтын және сарқылатындар екі топқа бөлінеді. Сарқылатын қорлар қайта қалпына келмейтіндер және қалпына келетіндер деп бөлінеді. Сарқылмайтын қорларға: Күн энергиясы, атмосфера ауасы, теңіздер мен мұхиттардың сулары, жер, т.б. жатады. Бұлардың кейбіреулері адам-ның теріс іс-әрекетінен бүлініп немесе ластанып, сарқылатын қорларға айналып кетуі мүмкін. Мысалы, Арал теңізін алайық. Теңіздің тартылып, тұзы аспанға көтеріліп, климат өзгеріп, экологиялық аймаққа айналуы – тікелей адам баласының әсерінен орын алды. Сарқылатын қорларға таза ауа, таза су, құнарлы топырақ, өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесі, қазба байлықтар, т.б. жатады. Табиғат қорларының кейбіреулеріне тоқталып өтейік. Судың негізгі қорын Дүниежүзілік мұхиттар мен теңіздер құрап, айналымы заңдылығы бойынша құрлықтағы өзендер мен көлдер үнемі қоректеніп отыратындықтан, су сарқылмайтын қорға жатады. Арал теңізінің тартылуы сияқты басқа да өзендер мен көлдердің құрғауы, тікелей адамның әрекетінен болған және сол аймаққа ғана тән құбылыс болып табылады. Ауа құрамы мен сапасы да улы газдар мен түтіндер өзгерген. Ауаны лас-тайтын – миллиондаған автокөліктер, ұшақтар, өнеркәсіп, зауыт, жылу стансалары, полигондар, зымырандар т.б. Ауыр өнеркәсіп шоғырланған қалалар мен елдімекендер халқының денсаулығы да төмендеген. Өскемен, Риддер, Зырян, Қарағанды, Екібастұз сынды қалалар маңындағы ауа сапасы талай айтылып келе жатқан мәселе. Еліміздің топырақ қорлары да жылдан-жылға сапасы төмендеп немесе құнарсызданып барады. Соңғы деректер республика жерінің 60 пайызы жарамсыз жерлерге немесе шөлге айналып кеткен. Солтүстік облыстарда тың игеру науқанына байланысты топырақ қарашірігінің 25-30 пайызын жоғалтқан. Еліміздің батыс өңірінде мұнай-газ игеру қарқынды дамуы есебінен топырақ қорлары ластанып, бүлініп жатыр. Топырақтың мұнаймен ластануы, топырақтың техногендік бүлінуі 2,5 млн. га жер аумаққа жайылған. Сұмдық көрсеткіш! Сондай-ақ жайылым қоры да бұл аймақта жарамсызданып барады. Азғыр, Тайсойған сынақ полигондарының салдарынан 1,4 млн га жер бүлінген. Республиканың өзге аймақта-рындағы жер қорларының да күйі мәз емес. Егін егіп, көкөніс отырғызып, тез өнім ала салу үшін тыңайтқыштарды мөлшерден артық қосу топырақтың ластауына, тозуына әкелген. Адамның қамқорлығы азайған сайын, табиғаттың «өзді-гінен қалпына келу» құбылысы жүріп жатыр. Ұшы-қиыры жоқ даланың қойнауы қазба байлықтарының барлық дерлік түріне бай. Өкініштісі, байлық жеке компаниялар арқылы шет елдерге ағылып жатыр. Әлі күнге қазба байлықтарды игеру ысырыапшылдық, пайдақұмарлық есебінен, жоспарсыз жүргізілуде. Қазбаларды елімізде өңдеу технологияларын жабдықтай алмай, есепсіз шетке айдап, қазір сарқылтуға жақын қалдық. Табиғаттың өкпесі орман қоры елімізде тек 21,8 млн га жер қамтиды. Бұл өлкеміздің барлық жерінің 3,35 пайызын ғана құрайтын, өте аз көрсеткіш. Осы аз қордың өзі жыл сайын азайып жатыр. Басты себеп – қаскерлік жолмен орман ағаштарын отау, орманға демалысқа шығып, өрт шығару, жалынды дер кезінде тоқтата алмау, зиянды заттармен ластау, қоқыс тастау т.б. Орман – ауа сүзгісі, ауа жаңартқыш, дәрілік өсімдіктердің сан түрі өсетін асыл қойма, аң мен құстың мекені. Орманға қаскерлік – тіршілік тынысына қаскерлік болып табылады. Орманды қорғау әркімге міндет. Көшеттерді қала маңындағы елді мекендерге, қала саябақтарына, гүл-зарларына отырғызып, игі істер де атқарылып жатыр. Республикамызда өсімдіктердің 6 мыңға жуық түрі бар екен, Олардың 50 пайызы тікелей адамның қамқорлығын қажет етеді. Халқымыз ежелден-ақ мал шаруа-шылығымен айналысқан, табиғаттың төл баласы. Төрт түлік малдан бөлек жортқан жабайы аңдардың әрбірін халқымыз ерекше бағалаған. Сондықтан түз тағыларының өсіп-өнуі, сақталуы тоқталмаған. Сүтқоректілердің – 155, құстардың – 481, бауырымен жорғалаушылардың – 48, қосмекенділердің – 33, балықтардың – 140 түрі тіршілік етеді. Өкінішке орай, қаскерлік пен пайдақұмарлық осы ен байлықтың басты жауы болып отыр. Сәкен Сейфуллиннің «Киікті қазақ және дейді бөкен, мың-мыңдап баяғыда жүрген екен» деп сайын далада еркін жүрген бөкендерді суреттеген керемет жыры бары. Ақбөкендер, қарақұйрықтар, арқарлар, тау ешкілері, жолбарыстар, қабыландар мен құландар қатары қазір сиреп кеткен. Ал дала сұсы жолбарыстар біржола құрып кетті. Іле бойындағы соңғы жолбарысты 1947 жылы атылған деген дерек бар. Шексіз кеңістікте үздіксіз айналған алып ғаламшарлардың көпшілігінен кішкене болғанымен, жұмыр жеріміз де қайнаған тіршілікке толы алып шар. Бірақ адам баласының қарқынды өсуі мен, ғылым прогресі, жылдам көлік түрлері адам аяғы баспаған жер қалдырмады. Ауа, су, топырақ ластанып, өсімдік пен жануарлар дүниесі дабыл қаға бастады. ХХ ғасырдың бас кезінде жануарларды қорғау мәселелері туралы сөз қозғала бастайды. 1902 жылы Париж қаласында алғаш Құстарды қорғаудың Халықаралық Конвенциясына қол қойылды. 1948 жылы БҰҰ-ның білім беру, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі ұйымы (ЮНЕСКО) Халықаралық табиғат қорғау одағын (IUCN) ұйымдастыру туралы арнайы шешім қабылдады. Бұдан жарты ғасыр уақыт бұрын, дәлірек 54 жыл бұрын, ғылымда «Қызыл кітап» деген ұғым қалыптасты. Кітаптың қызыл сөзімен тіркесі, кез-келген ұлт пен мемлекет үшін түсінікті еді. Қызыл – қауіп, ескерту, қан, соғыс сынды түсініктерді астарлап тұратын түс екені айтпаса да ұғынықты. Бұл кітапты шығару туралы пікірді алғаш рет ұсынған ағылшын ғалымы – Питер Скотт. «Қызыл кітаптарға» жер бетінде жойылу қаупі бар және бұрыннан өте аз кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Оларды сақтап қалудың және қорғаудың қажеттігі айқындалып жазылады. Әр мемлекеттің «Қызыл кітабы» мемлекеттік заңдық күші бар құжат болып саналады. Халықаралық «Қызыл кітап» (Red Data Book) – Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (ХТҚО-МСОП-IUCN) – халықаралық деңгейдегі құжаты болып саналады. «Қызыл кітапқа» жойылып кету қаупі төнген, сирек кездесетін, ғылыми тұрғыдан әлі толық зерттелмеген, жылдан-жылға саны күрт азайып бара жатқан, қорғауды қажет ететін өсімдіктер мен жануарлардың түрлері тіркеледі. Қазіргі уақытта «Қызыл кітаптардың» түрлі нұсқалары бар: Халықаралық Табиғат Қорғау Одағының (IUCN) Қызыл кітабы, әр мемлекеттің (республикалық) «Қызыл кітаптары», аймақтың (облыстық) «Қызыл кітаптары» деп аталады. Жалпы ережеге сәйкес мемлекеттік «Қызыл кітаптар» әрбір 10 жылда өзгертіліп әрі толықтырылып отырылуы қажет. Қазақстанда алғашқы «Қызыл кітап» Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1978 жылғы 16 қаңтардағы №20 арнайы қаулысына сәйкес жарық көре бастады. Қазақстанда шыққан алғашқы «Қызыл кітаптың» 1-бөлімі омыртқалы жануарларға арналды және оған 87 түр (балықтардың – 4, қосмекенділердің – 1, жорғалаушылардың – 8, құстардың – 43 және сүтқоректілердің – 31 түрі) тіркелді. Өсімдіктерге арналған «Қызыл кітап» 1981 жылы жарық көріп, ондағы түрлер 1-ші жойылып кету қаупі төнген түрлер болса, 2-шісі сирек кездесетін түрлер. Қазақстанның өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабына» (1981) еліміздің аумағында өсетін 307 түрі тіркелген. Онда жабық тұқымдылардың (гүлді өсімдіктердің) – 288 түрі, ашықтұқымдылардың – 2 түрі, қырықжапырақтардың – 3 түрі, саңырауқұлақтардың – 10 түрі және қыналардың – 1 түрі тіркелді. Олардың 20 түріне жойылып кету қаупі төнген, ал 287 түрі сирек кездесетін түрлерге жатады. Жоғарыда айтып өткендей, Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітаптары» (1978, 1991, 1996, 2010), омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабы» (2006) және өсімдіктерге арналған «Қызыл кітабы» (1981) жарық көрді. Алматы облысының «Қызыл кітабы» 2006 жылы жарияланды. Бұл кітаптар – ел аумағында жоғалу қаупі жоғары табиғат байлықтарын сақтау мен қорғауға негіз болатын құжаттар. Қазақстанның омыртқасыз жануарларына арналған «Қызыл кітабын» даярлау өте қиынға соқты. Себебі, елімізде кездесетін омыртқасыз жануарлардың түрлерінің саны және олардың биологиялық әрі экологиялық ерекшеліктері толық зерттелмеген. Сондықтан да омыртқасыз жануарларға арналған Қазақстанның «Қызыл кітабының» алғашқы 1 және 2-басылымдарына тіркелген түрлер мұқият талдап саралауды қажет етті. Сонымен, 2006 жылы Қазақстанның омыртқасыз жануарларға арналған «Қызыл кітабының» нақтыланған 3-басылымы жарық көрді. Бұл басылымға омыртқасыз жануарлардың 96 түрі тіркелді. Олардың ішінде буылтық құрттардың – 2, ұлулардың (моллюскалар) – 6, шаянтектестердің – 1, өрмекшітектестердің – 2 және жәндіктердің – 85 түрі тіркелді. Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған «Қызыл кітабының» толықтырылған және өңделген 4-басылымы 2010 жылы жарық көрді. Онда омыртқалы жануарлардың 128 түрі тіркелген. Олардың бір түрі – дөңгелекауыздыларға, 17 түрі – сүйекті балықтарға, 3 түрі – қосмекенділерге, 10 түрі – жорғалаушыларға, 57 түрі – құстарға және 40 түрі – сүтқоректілерге жатады. Бұл «Қызыл кітапта» Халықаралық табиғат қорғау одағының (IUCN) «Қызыл кітабына» тіркелген 20 түр бар. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін Қазақстан бүкіл адамзат алдында аса зор жауапкершілікті сезінуі тиіс. Кітапқа тіркелген түрлердің таби-ғатта сақталу деңгейіне сәйкес 5 санатқа бөлініп берілген: 1.Жойылып кету қаупі төнген түрлер. Мұндай түрлерді сақтап қалу үшін міндетті түрде арнайы шаралар (табиғи қорықтар, ұлттық табиғи саябақтар, табиғи резерваттар және т.б.) ұйымдастыру қажет. 2. Саны күрт азайып бара жатқан түрлер. Ондай түрлердің саны әзірше мол, бірақ қарқынды түрде азаюына жол берілмеуі қажет. 3. Сирек кездесетін түрлер. Ондай түрлердің санының азаюын қадағалап отыру қажет. 4. Толық зерттелмеген түрлер. Ондай түрлер туралы ғылыми-зерттеу жұмыстары мұқият түрде жүргізілуі қажет 5. Қалпына келтірілген түрлер. Табиғатты қорғаудың басты шарты – оның ресурстарын тиімді пайдалану және сақтау. Жабайы жануардың біраз бөлігінің жер бетінен жойылып кету қаупі бар екенін ескертіп, жануарлар мен өсімдіктер дүниесін сақтап қалу үшін қанша дабыл қағылып, айтылып жатса да, жойылып кету қауіпі бар жабайы аңдарды қаскерлік жолмен аулау әрекеті тоқталар емес. Мемлекет тарапынан қаскерлікке тоқтау салу үшін әртүрлі іс-шаралар ұйымдастырылып келеді. 2004 жылы 9-шы шілдеде «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану» туралы заң қабылданды. Осы заң киік аңын 2020 жылға дейін аулауға қатаң тиым салған. Аң аулауға қатысты талаптар мен ережелер жаңадан бекітілді. Бірақ бұған қарамастан қаскөйлер броконьерлікті жалғастыруда. Сол себепті ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі жануарлар дүниесін қорғау, сақтау, пайдалану, өсімін молайту және саласына келтірілген зиянды әрекеттің орнын толтыру мөлшерін бекіту туралы бұйрықтар мен заңдық күшке ие шешімдерді де шығарып, іске асырып жатыр. Маңғыстау өңірінің табиғатты қорғау инспекторы С.Байталасов: «Сөзіміз дәлелді болу үшін мысал келтіре кетейік. Жабайы аңдардың басым бөлігі қорық аумағы не ерекше қорғалатын аумақта болатындығын ескеріп, заңсыз аң аулау фактісі аталған аймақтардың бірінде болса деп алайық. 1 (бас арқар) х2405х1500 х1,5х3х3=48 701 250 теңге. 1 (бас қарақұйрық)х2405х400х1,5х3х3=12 987 000 теңге. 1 (бас қоян) х 2405х5 х1,5 х3 =54 112 теңге. 1 (бас үйрек) х2405 х5 х1,5 х 3 = 54 112 теңге. 1 (бас киік) х 2405 х500 х1,5 х3 х3= 16 233 750 теңге. Шығын мөлшерінің есептелуіне түсінік бере кетейік, 2405 (АЕК) айлық есептік көрсеткіш, 1,5 заңсыз ауланған аңға қосылатын коэффицент, 3 ерекше қорғалатын аймақта болған үшін қосылатын коэффицент, 3 жойылып кету қаупі бар не «Қызыл кітапқа» енген аң үшін қосылатын коэффицент. 1500, 400, 5, 500 сандары – әрбір дараққа АЕК ретінде салынатын шығын мөлшерінің сандық көрсеткіші. Мүмкін осыншама шығын мөлшерін халық арасында екінің-бірі біле бермеуі мүмкін. Жоғарыда көрсетілген қыруар соманы төлеу кез-келген адам қолынан келе бермейтіні белгілі, мүмкін қаскерлер осыдан сескеніп, қылмыстан аяғын тартар ма екен деген ойдамыз» деп, халықтың табиғатқа келтірілген зиян үшін қанша айыппұл салынатынын нақты сандар мөлшерімен таныстырып өткен. Естіген, оқыған жан тым болмаса, осындай көп мөлшердегі айыппұлдан сескенер.
Держатели документа:
БҚУ

63
С 32

Серік, А.
    Алаш орданың соңғы көзі [Текст] / А. Серік // Qazaq adebieti. - 2021. - №1.- 15 қаңтар. - Б. 10-11
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
алаш орда -- Алаш орданың соңғы көзі -- Әлімхан Ермеков -- Әлімхан мен Ленин -- Әлихан мен Әлімхан -- Қызыларай -- Былқылдақ пен Сылқылдақ -- Әлімхан мен Сәбит -- Міржақып пен Әлімхан -- Әлімхан Ермеков
Аннотация: «Әлімхан Ермеков» десек, есімізге жер мәселесі, шекара жайы оралады. Әлімхан және оның қасындағы білімдар қазақ жастарының арқасында қазақтың бүгінгі даласы, тауы мен тасы өзінде қалды. Енді біз осынау ұлан байтақ жерге еге болып отырмыз. Алайда солтүстіктегі көршіміздің кер ауыз саясаткерлері әдеттегідей қазақ жерінің тұтастығы мен бірлігіне нұқсан келтіретін сөздер айтып, көз алартуын қояр емес. Демек, бізге жерге қатысты әр дерек, әр құжатты мұқият жинап, дәлелдеріміз бен дәйегіміздің қатарын молайта түскен абзал. Сол үшін де Әлімхан Ермековтің 130 жасы жыл арнасында кең көлемде аталып өтуі керек. Мақалада «Алашордашылардың соңғы көзі» болған Әлімхан аға жайындағы мақаланы ақын, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Серік Ақсұңқарұлы бізге жолдаған екен. Көркем тілмен кестеленіп, әдемі естеліктермен өрілген.
Держатели документа:
БҚУ

Серік, А. Алаш орданың соңғы көзі [Текст] / А. Серік // Qazaq adebieti. - 2021. - №1.- 15 қаңтар.- Б.10-11

26.

Серік, А. Алаш орданың соңғы көзі [Текст] / А. Серік // Qazaq adebieti. - 2021. - №1.- 15 қаңтар.- Б.10-11


63
С 32

Серік, А.
    Алаш орданың соңғы көзі [Текст] / А. Серік // Qazaq adebieti. - 2021. - №1.- 15 қаңтар. - Б. 10-11
ББК 63

Рубрики: тарих

Кл.слова (ненормированные):
алаш орда -- Алаш орданың соңғы көзі -- Әлімхан Ермеков -- Әлімхан мен Ленин -- Әлихан мен Әлімхан -- Қызыларай -- Былқылдақ пен Сылқылдақ -- Әлімхан мен Сәбит -- Міржақып пен Әлімхан -- Әлімхан Ермеков
Аннотация: «Әлімхан Ермеков» десек, есімізге жер мәселесі, шекара жайы оралады. Әлімхан және оның қасындағы білімдар қазақ жастарының арқасында қазақтың бүгінгі даласы, тауы мен тасы өзінде қалды. Енді біз осынау ұлан байтақ жерге еге болып отырмыз. Алайда солтүстіктегі көршіміздің кер ауыз саясаткерлері әдеттегідей қазақ жерінің тұтастығы мен бірлігіне нұқсан келтіретін сөздер айтып, көз алартуын қояр емес. Демек, бізге жерге қатысты әр дерек, әр құжатты мұқият жинап, дәлелдеріміз бен дәйегіміздің қатарын молайта түскен абзал. Сол үшін де Әлімхан Ермековтің 130 жасы жыл арнасында кең көлемде аталып өтуі керек. Мақалада «Алашордашылардың соңғы көзі» болған Әлімхан аға жайындағы мақаланы ақын, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Серік Ақсұңқарұлы бізге жолдаған екен. Көркем тілмен кестеленіп, әдемі естеліктермен өрілген.
Держатели документа:
БҚУ

37
А 93

Аубакирова, А.
    Үй жиһаздарының негізгі бөліктерін, жиһазды құрастырғанды қолданылатын біріктушілерді дайындау [Текст] / А. Аубакирова // Мектептегі өнер. - 2015. - 1. - Б. 27-28
ББК 37

Рубрики: Ағаш технологиясы

Кл.слова (ненормированные):
ұлттық құндылықтар -- киіз үй -- Абылайша -- жолым үй -- жаппа үй -- қараша үй -- орда -- ақ шаңқай үй
Аннотация: Оқушыларға киіз үй тарихынан және киіз үйдің атаулары мен құрам-бөлшектерінен мағұлматтар беру. Киіз үй туралы түсінік-ұғымдарын молайтып, білімділікке жетелеу.
Держатели документа:
БҚМУ

Аубакирова, А. Үй жиһаздарының негізгі бөліктерін, жиһазды құрастырғанды қолданылатын біріктушілерді дайындау [Текст] / А. Аубакирова // Мектептегі өнер. - 2015. - 1.- Б.27-28

27.

Аубакирова, А. Үй жиһаздарының негізгі бөліктерін, жиһазды құрастырғанды қолданылатын біріктушілерді дайындау [Текст] / А. Аубакирова // Мектептегі өнер. - 2015. - 1.- Б.27-28


37
А 93

Аубакирова, А.
    Үй жиһаздарының негізгі бөліктерін, жиһазды құрастырғанды қолданылатын біріктушілерді дайындау [Текст] / А. Аубакирова // Мектептегі өнер. - 2015. - 1. - Б. 27-28
ББК 37

Рубрики: Ағаш технологиясы

Кл.слова (ненормированные):
ұлттық құндылықтар -- киіз үй -- Абылайша -- жолым үй -- жаппа үй -- қараша үй -- орда -- ақ шаңқай үй
Аннотация: Оқушыларға киіз үй тарихынан және киіз үйдің атаулары мен құрам-бөлшектерінен мағұлматтар беру. Киіз үй туралы түсінік-ұғымдарын молайтып, білімділікке жетелеу.
Держатели документа:
БҚМУ

71
И 43

Ілиясова, Р.
    Әулие бұлақ [Текст] / Р. Ілиясова // Дәстүр. - 2015. - №1. - Б. 34-35
ББК 71

Рубрики: Мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
Әулие бұлақ -- Әулие ағаш -- Әулие мола -- аққан су -- жыра-сай -- толтрған
Аннотация: Қазақтың көрнекті ақыны Ізтай Мәмбетов дүние есігін ашқан жер.
Держатели документа:
БҚМУ

Ілиясова, Р. Әулие бұлақ [Текст] / Р. Ілиясова // Дәстүр. - 2015. - №1.- Б.34-35

28.

Ілиясова, Р. Әулие бұлақ [Текст] / Р. Ілиясова // Дәстүр. - 2015. - №1.- Б.34-35


71
И 43

Ілиясова, Р.
    Әулие бұлақ [Текст] / Р. Ілиясова // Дәстүр. - 2015. - №1. - Б. 34-35
ББК 71

Рубрики: Мәдениет

Кл.слова (ненормированные):
Әулие бұлақ -- Әулие ағаш -- Әулие мола -- аққан су -- жыра-сай -- толтрған
Аннотация: Қазақтың көрнекті ақыны Ізтай Мәмбетов дүние есігін ашқан жер.
Держатели документа:
БҚМУ

85.14
Д 97

Дюсенова, С. Қ
    Натюрморт [Текст] / С.Қ Дюсенова // Бейнелеу өнері, еңбекке баулу және сызу : мектепте. - 2015. - №3. - Б. 4
ББК 85.14

Рубрики: Сурет өнері

Кл.слова (ненормированные):
сурет -- натюрморт -- графика -- бейнелеу -- қазақ -- өнер -- пейзаж -- білім -- құмыра -- мәдениет
Аннотация: Оқушыларды жансыз заттар бейнелеуге машықтандыру, білімдерін молайту, жаңа ақпараттармен толықтыру. Оқушылардың сурет салуға деген, өнерге деген құштарлықтарын оятып, ата-баба дәстүрін, салтын құрметтеуге тәрбиелеу.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ

Дюсенова, С.Қ Натюрморт [Текст] / С.Қ Дюсенова // Бейнелеу өнері, еңбекке баулу және сызу : мектепте. - 2015. - №3.- Б.4

29.

Дюсенова, С.Қ Натюрморт [Текст] / С.Қ Дюсенова // Бейнелеу өнері, еңбекке баулу және сызу : мектепте. - 2015. - №3.- Б.4


85.14
Д 97

Дюсенова, С. Қ
    Натюрморт [Текст] / С.Қ Дюсенова // Бейнелеу өнері, еңбекке баулу және сызу : мектепте. - 2015. - №3. - Б. 4
ББК 85.14

Рубрики: Сурет өнері

Кл.слова (ненормированные):
сурет -- натюрморт -- графика -- бейнелеу -- қазақ -- өнер -- пейзаж -- білім -- құмыра -- мәдениет
Аннотация: Оқушыларды жансыз заттар бейнелеуге машықтандыру, білімдерін молайту, жаңа ақпараттармен толықтыру. Оқушылардың сурет салуға деген, өнерге деген құштарлықтарын оятып, ата-баба дәстүрін, салтын құрметтеуге тәрбиелеу.
Держатели документа:
М.Өтемісов атындағы БҚМУ


Қаратаева, Б
    Көрнекіліктің мүмкіндігі шектеулі балалардың ой-өрісіне, тілінің дамуына ықпалы [Текст] / Б Қаратаева // Дефектология. - 2016. - №11. - Б. 19-21
ББК 88

Рубрики: Психология

Кл.слова (ненормированные):
психология -- мүмкіндігі шектеулі -- бала -- даму -- денсаулық -- педагогика -- сурет -- мектеп -- құрал -- көрнекілік
Аннотация: Мүмкіндігі шектеулі балалардың тілін дамыту - балалардың сөз байлығын молайту, дұрыс сөйлеуге үйрету. Тіл дамыту жұмысының нәтежесінде балалардың сөз байлығын молайтып, оларға тілдің фонетикалық жүйесін меңгерту мүмкіндігі туралы айтылған.
Держатели документа:
БҚМУ

Қаратаева, Б Көрнекіліктің мүмкіндігі шектеулі балалардың ой-өрісіне, тілінің дамуына ықпалы [Текст] / Б Қаратаева // Дефектология. - 2016. - №11.- Б.19-21

30.

Қаратаева, Б Көрнекіліктің мүмкіндігі шектеулі балалардың ой-өрісіне, тілінің дамуына ықпалы [Текст] / Б Қаратаева // Дефектология. - 2016. - №11.- Б.19-21



Қаратаева, Б
    Көрнекіліктің мүмкіндігі шектеулі балалардың ой-өрісіне, тілінің дамуына ықпалы [Текст] / Б Қаратаева // Дефектология. - 2016. - №11. - Б. 19-21
ББК 88

Рубрики: Психология

Кл.слова (ненормированные):
психология -- мүмкіндігі шектеулі -- бала -- даму -- денсаулық -- педагогика -- сурет -- мектеп -- құрал -- көрнекілік
Аннотация: Мүмкіндігі шектеулі балалардың тілін дамыту - балалардың сөз байлығын молайту, дұрыс сөйлеуге үйрету. Тіл дамыту жұмысының нәтежесінде балалардың сөз байлығын молайтып, оларға тілдің фонетикалық жүйесін меңгерту мүмкіндігі туралы айтылған.
Держатели документа:
БҚМУ

Страница 3, Результатов: 87

 

Все поступления за 
Или выберите интересующий месяц